background image

3 czerwca 2013, 12:25

Autor: Jarosław Zachwieja
czytano: 13346 razy

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

Garnki,   plastry   miodu,   butterfly,   beauty   dish...
Wchodzący   w   świat   studyjnego   oświetlenia
błyskowego   bywają   oszołomieni   bogactwem
akcesoriów   służących   do   jego   kształtowania.
Dziesiątki   lat   rozwoju   fotografii,   kina   i   teatru
doprowadziły   do   powstania   tak   szerokiej   oferty
modyfikatorów światła błyskowego i  ciągłego, że
niekiedy trudno się w niej rozeznać. Tymczasem
jeżeli  fotografowi  zależy na tym, aby ze sprzętu
tego zrobić właściwy użytek, musi on wiedzieć, co
tak   naprawdę   robią   przyrządy,   których   pragnie
używać. Z  myślą o tych, którzy pragną się tego
dowiedzieć, przygotowaliśmy ten poradnik.

Strona 1

Nie wystarczy niestety wiedzieć, że "trzeba mieć beauty-disha, jeśli chce się robić odlotowe portrety",
ani że "najlepszy softboks to oktagonalny o średnicy co najmniej 180 cm". Postępowanie w ten sposób
przypomina pilotowanie UFO z listą przycisków i przełączników, które wolno naciskać i te, których nie
należy   dotykać   –   koniec   końców   do  celu   się   doleci   (albo  i   nie),  ale   bez   świadomości,   jak   się   tego
dokonało. Tymczasem fotograf powinien mieć choć szczątkowe pojęcie na temat tego, jakie zadanie do
spełnienia ma końcówka, którą właśnie nałożył  na lampę. Z tym  zaś paradoksalnie jest źle, a nawet
bardzo źle. Obserwuję to zresztą regularnie u uczestników rozmaitych warsztatów, w których organizacji
mam przyjemność uczestniczyć.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

1 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Studio fotograficzne dla laika może wydawać się czymś z pogranicza scenografii filmu SF i pracowni alchemicznej – tyle

sprzętu, a każdy przyrząd wygląda co najmniej dziwnie. A jednak te wszystkie czasze, nakładki i instrumenty mają swoje

konkretne zastosowanie. Bez podstawowej wiedzy na ten temat trudno mówić o świadomym fotografowaniu przy

świetle sztucznym. (Fot. Thor)

Istnieje   wiele   klasyfikacji   modyfikatorów   oświetlenia   studyjnego   (źródła   światła   rozproszonego   vs
światło kierunkowe itp.), a samych akcesoriów jest nieprzebrana ilość. Logiczne więc, że tak rozległy

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

2 z 18

2015-08-15 21:41

background image

temat nadaje się nie na krótki artykuł, lecz raczej na książkę. Dlatego też tym razem zdecydowałem się
zrezygnować z pełnej analizy tematu, ponieważ ktoś i tak skrytykowałby mnie za brak tego, czy owego
przyrządu. I miałby rację. Zamiast tego przedstawiam krótki przegląd najpopularniejszych akcesoriów
oświetleniowych   wraz   z   przykładami   ich   zastosowania.   Mam   nadzieję,   że   pomoże   Wam   to   podczas
realizacji własnych projektów dobrać środki właściwe do celu, jaki chcecie osiągnąć.

[kn_advert]

Dyfuzor / blenda

Bez   dwóch   zdań   jest   to  podstawowe   akcesorium   oświetleniowe  każdego  fotografa,  które   w   dodatku
może   pełnić   wiele   różnych   zastosowań.   Nazwa   jest   przy   tym   mocno   umowna,   ponieważ   chodzi   po
prostu   o  

dużą   powierzchnię

  służącą   do   odbijania   światła   padającego   z   jednoczesną   zmianą   jego

charakterystyki (ekran) lub rozpraszającego światło przechodzące (dyfuzor). Przy czym wcale nie musi
być to nawet odbijanie – przykładowo czarny ekran ma za zadanie pochłaniać światło, dzięki czemu z
danej  strony na modela nie będzie padać  blask odbity (techniki  tej  używa się wówczas, gdy zależy
nam,   aby   jedna   strona   fotografowanej   osoby   lub   przedmiotu   tonęła   w   zupełnych   ciemnościach).
Dyfuzorem zresztą nie musi być nawet powierzchnia płaska - często rolę tę pełnią rozmaite nakładki,
naciągane np. na palnik lampy błyskowej.

Czy w studiu, czy w plenerze dyfuzory i blendy to najniezbędniejsze akcesoria oświetleniowe. Niestety korzystanie z nich

często wymaga pomocy asystenta. (Fot. Brocken Inaglory / Wikimedia Commons)

Zarówno fotoamatorzy, jak i profesjonalni, bardziej doświadczeni fotografowie używają jako dyfuzorów i
ekranów   odbijających     tak   naprawdę   wszystkiego,   co   mają   pod   ręką   –   od   arkuszy   styropianu   lub
papieru, przez prześcieradła rozciągnięte na zbitych z listew ramach i kalkę techniczną, aż po ściany
budynków i firanki na oknach. Przy czym ci pierwsi robią to zazwyczaj z powodu braków finansowych,
natomiast ci drudzy dlatego, że różne materiały mają różną fakturę i w związku z tym każdy kształtuje

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

3 z 18

2015-08-15 21:41

background image

światło przepuszczone lub odbite w nieco odmienny sposób.

Klasyczna blenda

 jest to natomiast przyrząd, którego krawędzie wykonane są ze sprężystego materiału

(często metalu), dzięki któremu można go zwinąć do postaci krążka i wsadzić w pokrowiec, a wyjęty z
niego rozkłada się błyskawicznie sam. Blenda może mieć  kształt  prostokątny lub  okrągły, może być
mała lub duża i może mieć znacznie więcej, niż jeden rodzaj powierzchni (normą są blendy w rodzaju
5-in-1 dostarczane wraz z naciąganą "skórką" o czterech powierzchniach – srebrną, złotą, czarną i białą
– podczas gdy sama blenda właściwe wykonana  jest z materiału mlecznego, pełniącego rolę dyfuzora).

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

4 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Nie trzeba zakładać sobie blendy na głowę, żeby zrobić z niej właściwy użytek – ale i takie pomysły lęgną się w głowach

fotografów. Przyglądając się temu zdjęciu zwróćcie uwagę na to, w jaki sposób powierzchnia blendy odbija światło

padające z lewej strony. (Fot. Kyrre Gjerstad)

Podsumowując ten rozdział – dyfuzor/blenda to absolutny fotograficzny mus. Niezależnie od tego, czy
fotografujesz z oświetleniem studyjnym, czy nie, albo też czy często robisz zdjęcia portretowe, prędzej

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

5 z 18

2015-08-15 21:41

background image

czy później spotka Cię sytuacja, w której będziesz czegoś takiego potrzebował. Blenda jest przy tym
bardzo uniwersalna: można ją postawić, dać komuś do podtrzymania, położyć przed modelem, powiesić
przed lampą błyskową... możliwości mamy dość sporo.

Softbox

Co   otrzymamy,   jeśli   połączymy   gładki   dyfuzor   (lub   dwa   –   wewnętrzny   i   zewnętrzny)   z   czarnym
namiotem   mającym   na   celu   uniemożliwienie   uciekania   światła   na   boki?   Jeżeli   dodatkowo   wnętrze
owego namiotu wyłożymy srebrnym materiałem mającym na celu odbicie maksymalnej ilości światła w
kierunku   powierzchni   dyfuzora,   a   całość   zaopatrzymy   w   urządzenie   pozwalające   szybko   i
bezproblemowo założyć taki zestaw na końcówkę lampy błyskowej lub ciągłej, to otrzymamy softbox –
bodaj najpopularniejszy obecnie studyjny modyfikator światła pozwalający 

skutecznie zmiękczyć 

wiązkę

flesza lub innego źródła światła.

Softbox cieszy się opinią bardzo niezbędnego elementu wyposażenia fotografa – do tego stopnia, że niektórzy próbują

wykonać go sobie sami. Najczęściej nie wiedzą oni jednak o pewnym podstawowym warunku ku temu, aby uzyskany w

ten sposób rozpraszacz mógł nosić miano softboksu: odpowiednim rozmiarze. (Fot. Anssi Koskinen)

Charakterystyka światła emitowanego przez  softbox jest  łatwa do opisania.  Przy właściwym  doborze
mocy   lampy   w   stosunku   do   rozmiarów   softboksu   (większy   wymaga  mocniejszej   lampy   –   to   chyba
jasne) każdy wycinek ekranu świeci takim samym światłem: silnie rozproszonym o emisji półkolistej z
natężeniem w przybliżeniu identycznym we wszystkich kierunkach. Sprawia to, że już nie lampa, lecz
sama   powierzchnia   softboksu   staje   się   źródłem   światła   o   dużym   stopniu   rozproszenia.   Prawdziwy
softbox ma jeszcze szereg  innych cech – jest składany, stosunkowo łatwy w transporcie i  można go
bardzo szybko rozłożyć.

Trzy   typowe   rodzaje   softboksów   to   kwadratowy,   prostokątny   (bardzo   wydłużony   nosi   często   nazwę
stripa   lub   softboksa   kolumnowego)   oraz   oktagonalny   (ośmiokątne).   Występują   w   bardzo   wielu
rozmiarach – od naprawdę miniaturowych, które da się nałożyć na palnik lampy błyskowej aparatu (nie
zasługują   one   tak   do   końca   na   miano   softboksu,   o   czym   za   chwilę),   aż   po   konstrukcje   o
długości/średnicy   1,5-2   metrów.   Scena   oświetlona   odpowiednio   dużym   softboksem   odznacza   się
zmniejszonym   w   stosunku   do   pierwotnego   kontrastem,   brakiem   odblasków   i   znacznie   osłabionymi
cieniami.   Jest   ona   po   prostu   oświetlona   znacznie   bardziej   równomiernie,   niż   byłaby   w   przypadku
bezpośrednio padającego światła lampy.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

6 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Bezmyślne użycie softboksu prowadzi do powstania zdjęć ładnych, lecz dość banalnych. Dalecy jesteśmy jednak od

twierdzenia tego, co niektórzy fotografowie – że z pomocą tego przyrządu nie da się fotografować kreatywnie. Softbox

to narzędzie i można z niego korzystać właściwie lub nie. O wszystkim decydują wiedza i pomysłowość. W tym wypadku

fotograf oświetliła scenę przy użyciu dużego softboksu tylko z jednej strony, drugą zupełnie wyciemniając. Efekt jak

widać bardzo dobry. (Fot. Ashley Campbell)

Wokół softbokstów narosło przez lata niestety wiele mitów i nieporozumień, na skutek których z jednej
strony jest to przyrząd demonizowany (niektórzy nazywają go wręcz "światłem głupców"), a z drugiej
nadużywany.   Przede   wszystkim   nie   każdy   rozpraszacz   w   kształcie   softboksu   w   ogóle   powinno   się
określać tym mianem. Chodzi o rozmiar. Prawdziwy softbox ma wymiary bardzo duże w porównaniu z
oświetlanym   obiektem   –   od   1,5   do   2   razy   większe   od   tego,   co   fotografujemy.   Przykładowo   do
fotografowania biżuterii oktagonalny softboks wiszący nad stołem bezcieniowym w studiu może mieć
średnicę przekraczającą półtora metra i wcale nie będzie to przesadą. Mały "softbox" (cudzysłów użyty
celowo)   nakładany   na   lampę   błyskową   nie   jest   niczym   więcej,   niż   tylko   nieco   większą   nasadką
rozpraszającą.

Po drugie zaś softbox jest narzędziem bardzo wygodnym w użyciu i "odpornym" na błędy popełnione
podczas ustawiania światła przez fotografa, ale też dającym mocno powtarzalne rezultaty. Innymi słowy
jeśli   zależy   nam   na  uzyskaniu   neutralnego  oświetlenia  sceny,   to  jest   to  dobre   rozwiązania,  lecz   do
bardziej kreatywnej pracy powinniśmy poszukać sobie czegoś innego. Pewną poprawę charakterystyki
światła   emitowanego   przez   softbox   może   przynieść   nałożenie   na  niego   nasadki   typu   plaster   miodu
(więcej na ten temat na następnej stronie), ale nie zawsze to wystarczy.

Strona 2

Softboksy   mają   wiele   zalet   i   równie   wiele   wad.   Na   szczęście   nie   są   one   jedynymi  

narzędziami

modelującymi   światło

.   Tak   naprawdę   ciekawie   zaczyna   być   dopiero   wtedy,   gdy   spróbujemy   czegoś

innego. Najpierw jednak warto napisać jeszcze kilka słów na temat rozwiązania zastępującego softboksy
i dyfuzory w sam raz dla tych, którzy cenią sobie mobilność.

[kn_advert]

Parasolki rozpraszające

Każdy, kto pamięta czasy szkoły podstawowej zapewne jest w stanie przywołać z pamięci choć jedną
wizytę fotografa wykonującego zdjęcia grupowe i indywidualne uczniów. Najczęściej w skład żelaznego
wyposażenia oświetleniowego takiego człowieka wchodzą kompaktowe lampy błyskowe z parasolkami.
Czym one są? To po prostu nakładki na lampę o stosunkowo dużych rozmiarach, a przy tym znacznie
łatwiejsze w transporcie i użyciu, niż softboksy. Mogą być też znacznie bardziej uniwersalne.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

7 z 18

2015-08-15 21:41

background image

W fotografii parasolka nie ma za zadanie osłaniania lampy przed deszczem (a jeśli nawet, to jest to rola uboczna), lecz

zmiękczanie i odbijanie emitowanego przez nią światła. (Fot. Jixar)

Klasyczna parasolka ma właściwości identyczne do dyfuzora – montuje się ją przy użyciu specjalnego
mocowania   do   stojącej   na   statywie   oświetleniowym   lampy   błyskowej   tak,   że   flesz   świeci   przez   jej
czaszę. Wówczas czasza ta sama staje się źródłem światła o półsferycznym kształcie. Proste, prawda?
Wyemitowany błysk  oświetla  scenę miękkim  światłem,  podobnym   do tego,  jaki  zapewnia papierowy
chiński lampion z mocną żarówką w środku.

Oprócz   tego   parasolka   może   być   też  

ekranem   odbijającym

  –   dzieje   się   tak   wówczas,   gdy   ma   ona

wewnętrzną   część   wyłożoną   srebrzystym,   metalicznym   materiałem   (zazwyczaj   zdejmowalnym).
Wówczas   fotograf   postępuje   inaczej   –   odwraca  lampę   wraz   z   parasolką  w   kierunku   przeciwnym   do
fotografowanej  sceny. Wówczas  światło odbite  od  wewnętrznej   części  parasolki   stanowiącej  w   takim
wypadku coś w rodzaju matowego zwierciadła parabolicznego oświetla scenę w postaci krążka o dużej
średnicy i nieco zmiękczonych krawędziach.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

8 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Parasolki najczęściej stosowane są w improwizowanych studiach portretowych, choć naszym zdaniem ich uniwersalność

jest mocno niedoceniana. A szkoda. (Fot. Vox Efx)

Użyta   z   pomysłem   parasolka   może   być   nie   tylko   zastępstwem   dla   softboksu,   ale   też   zaoferować
fotografowi   znacznie   ciekawszą   charakterystykę   oświetlenia,   niż   nieco   "bezpłciowe"   i   denerwująco
neutralne światło emitowane przez ten ostatni. No i z całą pewnością jest znacznie łatwiejsza do użycia
w terenie, o czym wie każdy, kto miał okazję pracować z jednym i z drugim.

Plaster miodu

Opisane wcześniej  akcesoria służyły do czynienia światła bardziej miękkim i rozproszonym, natomiast
opisany   w   tym   rozdziale   przyrząd   działa   wręcz   przeciwnie.   Mimo   to   często   stosuje   się   razem   np.
softboksy i nakładki typu plaster miodu. Bez sensu? Niekoniecznie. Wszystko sprowadza się do tego, że
najczęściej kierunkowość i kontrast "gołego" źródła światła nie jest tą kierunkowością i kontrastem, na
jakich   fotografowi   zależy.   Przykładowo   zupełnie   czymś   innym   jest   "goły"   błysk   lampy   od   światła
emitowanego przez duży softboks poddanego działaniu plastra miodu – nadal jest to źródło o bardzo
dużej powierzchni świecenia, tyle że znacznie bardziej kontrastowe i ukierunkowane.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

9 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Kontrastowe światło możliwe do uzyskania przy pomocy nakładki typu plaster miodu prezentuje się bardzo atrakcyjnie

na zdjęciach i jest trudne do uzyskania w jakikolwiek inny sposób (może poza lampami z soczewką Fresnela, których

charakterystyka jest jednak nieco inna). (Fot. Thor-Erik Rødland)

Czym   jest   plaster   miodu?   To   bardzo   interesująca   nakładka   lub   końcówka   używana   najczęściej   w
połączeniu   z   innymi   modyfikatorami   światła   (blendy,   softboksy,   strumienice   itd.)   mająca   na   celu
uczynienie światła bardziej kierunkowym i kontrastowym. Osiąga się to poprzez przepuszczenie światła
przez czarną siatkę o na tyle grubych krawędziach, że promienie światła emitowane pod zbyt dużym
kątem są przechwytywane i pochłaniane. Mówiąc wprost, plaster miodu eliminuje tę część światła, która
nie pada bezpośrednio na fotografowany obiekt.

Plaster miodu ma budowę dopasowaną do elementu, z którym się go stosuje. To, co fotograf nakłada na
softbox   ma   więc   postać   kratki   ze   sztywnego   materiału   o   grubości   co   najmniej   kilku   centymetrów,
podczas gdy na strumienicę nakłada się już  dość gęstą, metalową siateczkę –  za to niezbyt  grubą,
ponieważ nie ma takiej potrzeby.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

10 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Zdjęcie portretowe wykonane przy użyciu nakładki typu plaster miodu jest bardzo kontrastowe, a faktura skóry ulega

znacznemu wzmocnieniu. Z tego powodu jest to idealny przyrząd do portretowania mężczyzn – zwłaszcza o ostrych

rysach twarzy. (Fot. Koshy Koshy)

Dobrze użyty plaster miodu nadaje się wspaniale do uwypuklenia faktury fotografowanego przedmiotu
lub   powierzchni   skóry   fotografowanej   osoby   (rewelacyjnie   wręcz   spisuje   się   w   przypadku   portretów
męskich).

Garnek i wrota

Garnek   to  potoczna,   zwyczajowa  nazwa  czaszy   nakładanej   na   lampę,   mającej   na  celu   ograniczenie
szerokości wiązki świetlnej. Pełni równocześnie rolę odbłyśnika, czyli reflektora, jako że jej wewnętrzna
powierzchnia najczęściej jest odpowiednio tłoczona i pokryta srebrną farbą lub warstwą metalu o dużym
współczynniku   odbicia   światła.   Dzięki   temu   blask   emitowany   przez   lampę   ma   większy   zasięg,   a
strumień świetlny wykorzystywany jest efektywniej.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

11 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Zdecydowana większość lamp błyskowych i ciągłych do studia sprzedawanych jest w komplecie z czaszami. Mimo iż

zastosowanie tego narzędzia jest mocno ograniczone, to jednak w pewnych sytuacjach może się ono przydać. (Fot.

ELFO)

Garnki, zwane też bardziej precyzyjnie czaszami  odblaskowymi  bardzo często 

dostarczane są wraz z

lampami

. Pozwalają na uzyskanie bardzo intensywnego i  kontrastowego światła, więc posługując się

nimi należy bardzo uważać, aby nie doprowadzić do powstania na zdjęciu dużych obszarów przepaleń.

Często stosowanymi   akcesoriami  oświetleniowymi  zarówno w  fotografii, jak i  w  filmie są wrota. Pod
nazwą   tą   kryje   się   prostokątna   lub   kwadratowa   nakładka   na   lampę   z   czterema   skrzydełkami   o
regulowanym   ustawieniu,   dzięki   którym   możliwa   jest   precyzyjna   regulacja   szerokości   strumienia
świetlnego. W ten sposób  możliwe jest np. oświetlenie tylko jednego, wybranego fragmentu zdjęcia,
choć warto pamiętać, że prostokątny kształt wrót nakłada na fotografa pewne ograniczenia.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

12 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Wrota są bardziej uniwersalnym regulatorem szerokości wiązki światła od czaszy, a przy tym często w ich skład wchodzi

uchwyt do filtrów. Najbardziej rozpowszechnione są w technikach wideo, kinematografii i telewizji. (Fot. ELFO)

Ponieważ wrota najczęściej wykorzystywane są w filmie, z reguły zaopatrywane są też w uchwyt filtrów
żelowych oraz pozwalają za zamocowanie przed nimi także innych akcesoriów – np. plastra miodu. Daje
to bardzo szerokie możliwości twórcze.

Strona 3

Oprócz   akcesoriów   o   bardziej   ogólnym   zastosowaniu   istnieją   również   modyfikatory   bardziej
wyspecjalizowane. Ich użycie często ogranicza się do jednego konkretnego rodzaju fotografii, za to w
jego obrębie bywają wręcz niezastąpione. A przynajmniej twierdzą tak wszyscy ci, którzy choć raz ich
spróbowali.

[kn_advert]

Strumienica (ang. snoot)

Bardzo ciekawa nakładka na lampę. Ma kształt 

lejka zwężającego się ku końcowi

, często zakończonego

niewielką  metalową  nakładką  z   plastrem   miodu.  Jej  zadaniem   jest  

zawężenie   szerokości   strumienia

świetlnego

 emitowanego przez  lampę do minimum. Daje to znakomity efekt   w  sytuacji, gdy trzeba

bardzo precyzyjnie oświetlić niewielki obszar sceny, np. podświetlić włosy modelki od tyłu.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

13 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Strumienica jest elementem nieodzownym w fotografii portretowej wszędzie tam, gdzie konieczne jest silne zawężenie

źródła światła. To zaś jest potrzebne znacznie częściej, niż się wydaje wielu początkującym fotografom. (Fot. Rikard

Elofsson)

Strumienica bardzo rzadko wykorzystywana jest jako jedyne źródło w światła w scenie – choć i takie
przypadki się zdarzają. Znacznie częściej pełni rolę oświetlenia uzupełniającego lub efektowego. Jednak
jeśli już jest potrzebna, to naprawdę trudno zastąpić ją czymś innym.

Słoneczko (ang. beauty dish)

Ulubione narzędzie  naprawdę wielu  portrecistów. Jest   to  czasza o specjalnym  kształcie (z  palnikiem
przesłoniętym powierzchnią odbijającą blask w kierunku części odblaskowej czaszy) formująca błysk w
bardzo interesujący sposób – strumień światła wysyłany przez lampę z nasadką typu beauty dish ma
kolisty kształt, jest intensywny, silny na środku i  stopniowo słabnący ku krawędzi, ale nie powoduje
takiego ryzyka powstania odblasków i przepaleń, jak goła lampa.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

14 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Czasza typu beauty dish w wersji ze zdejmowaną nakładką typu plaster miodu. Widoczne na samym środku czaszy

zmatowione zwierciadło ma za zadanie nie dopuścić do bezpośredniego oświetlenia modelu lub fotografowanego

przedmiotu przez promienie emitowane przez palnik lampy. (Fot. GODOX)

Opisywany   powyżej   efekt   powstaje   w   wyniku   użycia   samego   słoneczka,   ale   możliwe   jest   też
zastosowanie  go  w   połączeniu   z   nakładką  typu   plaster   miodu   lub   z   klasycznym   dyfuzorem.  W   tym
pierwszym   przypadku   krawędzie   obszaru   oświetlonego   będą   znacznie   ostrzejsze,   natomiast   w   tym
drugim uzyskamy efekt pośredni pomiędzy "gołym" beauty dishem a klasycznym softboksem.

Efekt   możliwy  do  uzyskania przy  użyciu   czaszy  typu  beauty  dish   jest  bardzo  pożądany   w  fotografii
portretowej, ale nie tylko. Niestety zachłyśnięcie się wielu młodych fotografów oświetleniem, jaki ona
daje   prowadzi   często   do   nadużywania   tego   narzędzia.   To   zaś   wiedzie   wprost   do   ograniczenia   ich
potencjału twórczego. Tak więc nic na siłę – w nadmiarze wszystko szkodzi.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

15 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Już nawet proste, testowe zdjęcie wykonane czaszą typu beauty dish przez fotografa, który nigdy wcześniej nie miał jej

w ręce ukazuje potencjał tego modyfikatora oświetlenia w portrecie. (Fot. Justin Hee)

Soczewki Fresnela

Nakładki   na   lampy   wyposażone   w   soczewki   Fresnela  są  raczej   rzadko   spotykane,  natomiast   bardzo
często można mieć do czynienia z 

lampami światła ciągłego wyposażonymi firmowo w takie soczewki

.

Co to jest i dlaczego zasługuje na uwagę? Budowa soczewki Fresnela pozwala na wytworzenie wiązki
światła   o   kształcie   stożka   z   precyzyjnie   regulowanym   kątem   rozrzutu.   Dzięki   temu   można   uzyskać
światło o znacznym  ukierunkowaniu  i  mocno spolaryzowane. Efektem, co ciekawe, jest  równomierne
oświetlenie fotografowanej sceny z miękkimi cieniami i o bardzo dobrym kontraście.

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

16 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Najczęściej soczewki Fresnela stosuje się w oświetleniu ciągłym, a zwłaszcza w lampach stosowanych w technikach

wideo. Warto jednak wypróbować je także w fotografii – możemy być mocno zaskoczeni efektami. (Fot. Medikon)

Bardzo trudno jest opisać słowami efekt użycia lampy z soczewką Fresnela, jednak każdy, kto ma ku
temu okazję powinien spróbować. Naprawdę warto.

Mocowania do filtrów

Zarówno w studiu, jak i podczas pracy w plenerze okazjonalnie pojawia się konieczność zmodyfikowania
charakterystyki barwowej jednego lub wszystkich źródeł światła. Można to osiągnąć przy użyciu 

filtrów

żelowych

 sprzedawanych w arkuszach – ale jak je zamocować? Jeżeli chcemy się bawić, mamy czas i

zbędne   statywy   oświetleniowe   (albo   chociaż   kawałek   sznurka   i   spinacze   do   bielizny),   to   możemy
spędzić sporo miłych chwil wieszając filtry na wymyślnych konstrukcjach przed palnikami lamp starając
się   dobrać   taką   odległość,   aby   wiązka   światła   została   całkowicie   objęta   przez   filtr,   a   sam   filtr   nie
przypalił się. Fascynujące, prawda?

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

17 z 18

2015-08-15 21:41

background image

Jeśli komuś wydaje się, że w dobie fotografii cyfrowej i cyfrowego wideo filtry żelowe nie mają już zastosowania, to ma

rację – wydaje mu się. Bardzo często jest to nieodzowny element dla uzyskania określonego efektu świetlnego lub po

prostu dopasowanie temperatury barwowej światła błyskowego do oświetlenia zastanego. (Fot. OzAdr1an)

Nie?  Tak   myślałem.  Pozostaje   więc   jeszcze   jedna  możliwość:   nabycie   ramki   na  filtry   mocowanej   na
specjalnym   uchwycie   przed   lampą,  czyli   tzw.  holdera.  Umożliwia  on   nie   tylko  szybkie   zamocowanie
wybranego  filtra,  ale   też  wygodną jego  wymianę  w  razie   potrzeby. Tylko  uważajmy   i   nie  dajmy  się
ponieść pośpiechowi – taka ramka potrafi się silnie nagrzać, zwłaszcza jeśli korzystamy z oświetlenia
ciągłego!

Na zakończenie

Tak krótki artykuł oczywiście nie wyczerpuje tematyki akcesoriów do modelowania światła, ani też nie
nauczy   Was   prawidłowo   z   nich   korzystać.   Do   tego   potrzebny   jest   czas,   ćwiczenia   i   sięgnięcie   do
obszerniejszej   literatury   książkowej   (choć   całkiem   sporo   artykułów   na   ten   temat   znajdziecie   też   w
naszym serwisie – polecam choćby 

ten tekst

), zawierający obszerne fragmenty książki pt. "Fotografia

obnażona"   Radosława   Brzozowskiego).   Zadaniem   tego   artykułu   było   zainteresowanie   Was   bliżej
tematem i jeśli udało się mi osiągnąć ten cel, to znaczy, że wszystko poszło zgodnie z planem. A teraz
zachęcam do dalszych, własnych ćwiczeń i samodzielnych studiów.

www.swiatobrazu.pl

Sprzęt do modyfikacji światła - przegląd

http://www.swiatobrazu.pl/sprzet-do-modyfikacji-swiatla-przeglad-29...

18 z 18

2015-08-15 21:41