18. Elekcje jagiellońskie w Polsce. 

 

Zasada dziedziczności tronu w Polsce została złamana 

w  1370r.  po  śmierci  Kazimierza  Wielkiego,  który  nie 
pozostawił  legalnego  męskiego  potomka.  Tron  po  nim  objął 
Ludwik  Węgierski  z  dynastii  Andegawenów.  Również  on  nie 
miał  syna.  Wykorzystując  mechanizm  elekcji  za  cenę 
przywileju  koszyckiego  zapewnił  poparcie  panów  dla  jednej 
ze swoich córek.  

 

Panowie  polscy  po  śmierci  Ludwika  Węgierskiego 

wybrali  na  króla  Jadwigę,  a  następnie  na  jej  męża  księcia 
litewskiego Jagiełłę. Była to elekcja osoby króla, a nie dynastii, 
dlatego  Władysław  Jagiełło  stanął  przed  problemem 
zabezpieczenia  tronu  dla  swoich  potomków.  W  zamian  za 
przywileje  uzyskał  on  zapewnienie,  że  po  jego  śmierci  króle 
zostanie jeden z jego synów.  

 

Osobę  kandydata  ustaloną  przez  radę  królewską 

obierał zjazd elekcyjny składający się z: 

 

rady królewskiej 

 

szlachty 

 

przedstawicieli miast 

Mimo  wprowadzenia  elekcyjności  aż  do  śmierci 

Zygmunta  Augusta  w  1572r.  korona  nie  wyszła  poza  obręb 
dynastii  Jagiellonów  –  wynikało  to  z  dążenia  do  zachowania 
ścisłego związku z Litwą. Elekcyjność w połączeniu z uznaniem 
prawa  Jagiellonów  do  tronu  polskiego  sprzyjało  utrwaleniu 
się publicznoprawnej konstrukcji Korony Królestwa Polskiego. 

Po  dokonaniu  elekcji  odbywała  się  uroczystość 

pomazania  króla  oraz  akt  koronacji,  których  dokonywał 
arcybiskup  gnieźnieński.  Akt  koronacji  polegał  na  wręczeniu 
królowi insygniów (korony, berła, itd.).