Własny serwer WWW i FTP w Windows XP
System Windows XP w wersji Professional daje nam możliwość uruchomienia serwera
WWW bądź też serwera FTP. Usługi te są jednak nieco okrojone w tej wersji systemu (pełnię
możliwości dają wersje serwerowe), jednak wystarczające, by postawić serwer hostujący
naszą prywatną stronę WWW, czy też by umożliwić nam dzielenie się plikami ze znajomymi
poprzez protokół FTP, a także by uruchomić wirtualny serwer SMTP. Usługi te noszą nazwę
Internetowe usługi informacyjne (Internet Information Services IIS). Ograniczeniem tych
usług jest to, że możemy ustawić tylko jedną witrynę WWW oraz jeden serwer FTP oraz
obsłużyć maksymalnie 10 połączeń TCP jednocześnie.
Instalacja
Windows XP Home Edition nie zawiera niestety tego dodatku, a w przypadku instalacji
standardowej systemu Professional IIS domyślnie nie jest instalowany. Trzeba ręcznie
doinstalować tą funkcję. Po włożeniu do napędu CD, płyty z Windows XP wybieramy opcje
"Zainstaluj opcjonalne składniki systemu Windows". Zobaczymy okienko Kreatora
składników systemu Windows. Wybieramy Internetowe usługi informacyjne IIS. Zanim
klikniemy Dalej wejdźmy w Szczegóły, by wybrać elementy IIS, które chcemy zainstalować.
Oto dostępne składniki:
Common Files. Są to wymagane pliki IIS
Dokumentacja. Opcja ta instaluje pliki dokumentacji zawierające rozległą pomoc
związaną z tematyką IIS.
Przystawka internetowych usług informacyjnych. Jest to interfejs administracyjny
służący do zarządzania IIS.
Rozszerzenia serwera programu FrontPage 2000. Pozwalają one na
administrowanie witrynami z poziomu MS FrontPage oraz Visual InterDev
Usługa FTP(File Transfer Protocol). Jest to opcja umożliwiająca postawienie
serwera plików FTP na naszym komputerze.
Usługa SMTP. Jest to usługa do obsługi transferu poczty elektronicznej.
Usługa World Wide Web. Pozwala na obsługę protokołu HTTP - daje możliwość
umieszczenia strony WWW widzianej w sieci Internet na naszym komputerze.
Uruchamianie i konfiguracja IIS
Aby dostać się do panelu zarządzania Internetowych usług informacyjnych należy
otworzyć Panel sterowania, Narzędzia administracyjne, Internetowe usługi
informacyjne. Naszym oczom ukaże się konsola podzielona na dwa okna. pierwsze pole ma
strukturę drzewiastą i doskonale eksponuje możliwości IIS, drugie natomiast zawiera widok
szczegółowy. Całość wygląda przejrzyście i intuicyjnie. Usługi zostały podzielone na
Witryny sieci Web, Witryny FTP oraz Domyślny serwer wirtualny SMTP -
odwzorowanie dokładnie tego, co wybraliśmy w trakcie instalacji.
Obsługa konsoli jest bardzo intuicyjna. Np. by uruchomić lub zatrzymać Witrynę FTP po
prostu klikamy na niej prawym przyciskiem myszy i wybieramy Uruchom/Zatrzymaj, a
chcąc zmienić nazwę witryny z domyślnej klikamy prawym przyciskiem i wybieramy Zmień
nazwę. Mamy wgląd w całą strukturę naszej witryny i w prosty sposób możemy zmieniać
poszczególne właściwości (najczęściej klikając prawym przyciskiem i wybierając odpowiedni
element menu w zależności od tego co chcemy zmienić). Wystąpią błędy przy uruchamianiu
tych usług, jeśli w naszym systemie działa już inny serwer WWW bądź FTP. Innym sprawcą
błędu przy uruchamianiu serwera WWW może być popularny komunikator Skype, który
niekiedy używa portu 80.
Katalogi wirtualne
Katalog wirtualny przypomina skrót systemowy. Stanowi odniesienie do zwykłego folderu
umieszczonego na innym dysku czy komputerze w sieci lokalnej. Teczki wirtualne posiadają
takie same zalety jak skróty. Dzięki nim można ukryć rzeczywistą lokalizację elementu, na
który wskazują co zwiększa bezpieczeństwo. Podobnie jak skróty znacznie upraszczają dostęp
do danego miejsca - nie ma konieczności pokonywania szeregu katalogów i podkatalogów -
trafiamy do celu bezpośrednio przez powiązanie. Kolejną zaletą jest ich przenośność - by
zmienić katalog wirtualny wystarczy zmienić jego dowiązanie. Inny atut, to możliwość
zebrania w jednym miejscu folderów znajdujących się w zupełnie różnych lokalizacjach na
naszym komputerze.
W systemie Windows XP katalogi wirtualne tworzy się bardzo łatwo. Jedną z możliwości jest
skorzystanie z właściwości katalogu, który chcemy uczynić wirtualnym. Gdy mamy już
zainstalowane usługi IIS, w zakładce Udostępnianie w sieci Web pojawi się sugerowana
strona, na której chcemy uczynić dany folder wirtualnym (ja zmieniłem nazwę domyślna na
Strona Rzubera - taka pojawiła się jako sugerowana na obrazku). Inną drogą jest polecenie z
konsoli zarządzania IIS
Kontrolowanie dostępu do witryn
Aby uzyskać dostęp do naszej witryny należy w pasku adresu wpisać odpowiednio dla
protokołu FTP: ftp://AdresIPkomputera lub dla protokołu http: http://AdresIPkomputera. Gdy
mamy do czynienia z połączeniem szyfrowanym używamy protokołu https zamiast http.
Domyślnie po zainstalowaniu IIS nasze serwery (zarówno FTP jak i http) pracują zaraz po
uruchomieniu się systemu i gdy odwiedzimy naszą witrynę z naszego komputera powinniśmy
ujrzeć domyślną stronę informacyjno-instruktarzową wyglądającą jak na obrazku poniżej:
Przeglądając witrynę z innego komputera zobaczymy komunikat informujący o
przygotowywaniu strony. Gdy posiadamy program FrontPage strona ta domyślnie zostanie
umieszczona podczas uruchomienia i będzie gotowa do edycji tak, byśmy mogli zmienić ją na
witrynę, którą chcemy hostować na naszym komputerze.
Właściwości witryny
Kontrolę nad naszą witryną sprawujemy poprzez okienko, które pojawi się gdy klikniemy
prawym przyciskiem na naszej witrynie w panelu IIS i wybierzemy Właściwości. Wygląda
ono tak:
Posiada 8 zakładek, z poziomu których możemy skonfigurować całą witrynę. Miłym
akcentem jest tzw. dziedziczenie właściwości. Mamy do czynienia z 3 poziomami ustawień w
określonej hierarchii i zmieniając poziom najwyższy (witrynę) zmienione właściwości
przekazywane są do poziomów niższych (odpowiednio do katalogu i pliku). Upraszcza to
konfiguracje witryny. Najważniejsze zakładki to zakładka Witryna sieci Web, w której
określamy sposób identyfikacji witryny. Druga istotna zakładka to Katalog macierzysty,
która odpowiada za lokalizacje katalogu domowego, rejestracje wizyt i indeksowanie a także
uprawnienia IIS. Trzecia zakładka to Zabezpieczenia katalogów odpowiadająca za
bezpieczeństwo na naszej stronie.
Połączenia szyfrowane (SSL)
Internet niesie ze sobą wiele zagrożeń i dlatego bardzo istotne jest dbanie o poufność
niektórych informacji. Do takiego właśnie celu stworzono szyfrowany protokół SSL,
zapewniający poufność i integralność transmisji danych oraz zapewnienie uwierzytelnienia
opierający się na szyfrach asymetrycznych oraz tzw. certyfikatach. Aby nasza witryna
obsługiwała takie bezpieczne połączenie wystarczy poczynić następujące kroki:
Otwieramy panel właściwości witryny (tak, jak robiliśmy to wcześniej ) i wybieramy
zakładkę Zabezpieczenia katalogów
W sekcji Bezpieczna komunikacja wybieramy przycisk Edytuj (w przypadku, gdy
nie jest on dostępny musimy zdobyć certyfikat dla naszego serwera klikając
Certyfikat serwera - kreator certyfikatów przeprowadzi nas przez cały proces)
Zaznaczamy opcję Żądaj bezpiecznego kanału (SSL)
SSL można skonfigurować na dwa sposoby. Możemy korzystać z uwierzytelnienia oraz z
uwierzytelnienia wraz z żądaniem utworzenia bezpiecznego kanału SSL do komunikacji.
Komunikacja kanałem SSL niestety potrafi znacznie spowolnić łącze, dlatego też przemyśleć
na jaki rodzaj zabezpieczenia się zdecydować.
WebDAV
Jest to rozszerzenie protokołu http o możliwość odczytu i zapisu plików w katalogu
wirtualnym. Konstruktorzy systemu sugerowali go jako następcę protokołu FTP. By
udostępnić katalog poprzez WebDAV należy nadać mu uprawnienia IIS i zaznaczyć
odpowiednie uprawnienia dostępu.
Podsumowanie
Przyznam, że miłym zaskoczeniem było zaimplementowanie w systemie Internetowych usług
informacyjnych, lecz ich konfiguracja jest "toporna" i skomplikowana. Napotkałem szereg
problemów związanych z logowaniem i bezpieczeństwem, co utrudniało dostęp do strony.
Dla użytkownika lepszym rozwiązaniem będzie jednak rezygnacja z tego dodatku i
skorzystanie z prostych programów serwerowych jak np.
Bullet Proof FTP Server
dla
protokołu FTP czy polska aplikacja
Alacer
dla protokołu http. Nie posiadają one tak
rozległych zabezpieczeń, jak pakiet IIS, ale nadrabiają bardzo prostą konfiguracją. Jeśli nasza
witryna nie wymaga wyszukanych zabezpieczeń, to podarujmy sobie IIS. Podobnie rzecz
tyczy się SSL. Należy jeszcze napomnieć o tym, że dobrym posunięciem jest
przechowywanie witryny na partycji posiadającej system plików NTFS, gdyż mamy dostępne
wtedy Uprawnienia NTFS, które pozwalają na nadanie reguł dla różnych kont
użytkowników, czego nie oferuje IIS.
