background image

„Choroba jest wpisana w ludzką egzystencję. Zdarza się 
jednak tak, że przyczynia się ona do ograniczenia, bądź 
całkowitej niepełnosprawności osoby, którą dotyka. Wówczas 
zarówno człowiek chory jak i jego rodzina potrzebują 
wsparcia z różnych źródeł.” 
*FORMY POMOCY RODZINOM OSÓB W OKRESIE 
TERMINALNYM – BEATA MARIA SLEDZ 

http://www.fundacjapalium.pl/sledzbeata.pdf

] 

 

„Nauczyciel – wychowawca powinien nie tylko zajmowad się 
edukacją dziecka, ale rozwijad jego zainteresowania 
zmieniające się często na poszczególnych etapach sprawności 
fizycznej.” (zmieniłabym na poszczególnych etapach rozwoju) 
*PORADNIK DLA CHORYCH NA DYSTROFIĘ I ICH RODZIN – 
GABRIELA KOWALSKA, 2010, TARNOWSKIE GÓRY, FUNDACJA 
NA RZECZ DZIECI „MIASTECZKO ŚLĄSKIE”+ str.38 

 

 

 

background image

Diagnoza edukacyjna pomaga w określeniu zainteresowao, 
potrzebach ich rozwoju, a także wskazuje na specyficzne 
potrzeby dziecka. Jedną z nich jest potrzeba afiliacji, czyli 
przynależności do grupy. Potrzebę afiliacji rozbudza i 
podtrzymuje kontakt z rówieśnikami, nawet wtedy, gdy 
dziecko leży w łóżku. Szkoła powinna podtrzymywad 
rówieśnicze kontakty z niepełnosprawnym, aby chore dziecko 
czuło się potrzebne i kochane. 
*PORADNIK DLA CHORYCH NA DYSTROFIĘ I ICH RODZIN – 
GABRIELA KOWALSKA, 2010, TARNOWSKIE GÓRY, FUNDACJA 
NA RZECZ DZIECI „MIASTECZKO ŚLĄSKIE”+ str. 38 

 

Pomoc psychologiczna jest niezbędna w chwilach kryzysu 
emocjonalnego rodziców i dziecka z niepełnosprawnością. Po 
otrzymaniu diagnozy medycznej dziecko powinno trafid do 
poradni psychologicznej gdzie psycholog po wykonaniu 
testów, obserwacji i wywiadu środowiskowego sporządza 
diagnozę psychologiczną. Na podstawie diagnozy określa 
sposób, ciągłośd i systematycznośd pomocy udzielanej dziecku 
i jego rodzinie. 
[PORADNIK DLA CHORYCH NA DYSTROFIĘ I ICH RODZIN – 
GABRIELA KOWALSKA, 2010, TARNOWSKIE GÓRY, FUNDACJA 
NA RZECZ DZIECI „MIASTECZKO ŚLĄSKIE”+ str. 39 

 

 

 

background image

„Naczelnym zadaniem pedagoga jest dodatnie oddziaływanie 
na procesy nerwowo-psychiczne dziecka, w celu wyrobienia 
dobrego samopoczucia.” 
*PORADNIK DLA CHORYCH NA DYSTROFIĘ I ICH RODZIN – 
GABRIELA KOWALSKA, 2010, TARNOWSKIE GÓRY, FUNDACJA 
NA RZECZ DZIECI „MIASTECZKO ŚLĄSKIE”+ str. 36 

 

„Każdy człowiek zdrowy, głuchy, niewidomy, słabo widzący, 
niedostosowany społecznie, inwalida ruchu ma prawo do: 
opieki, wychowania, pobierania nauki i życia w 
społeczeostwie.” 
*Preambuła Międzynarodowej Konwencji Praw Człowieka+ 

 

„Dzieci o specjalnych potrzebach oraz ich rodzice wymagają i 
zasługują , na wyjątkowe doświadczenie edukacyjne. (…) 
Osoby niepełnosprawne pozostają w rodzinach swoich 
rodziców dłużej od ich pełnosprawnych rówieśników, a ich 
usamodzielnianie i wchodzenie w dorosłośd jest 
uwarunkowane m.in. wsparciem środowiskowym dostępnym 
w lokalnej społeczności.” 
[Wybrane zagadnienia z pediatrii i opieki nad dzieckiem 
niepełnosprawnym, redaktor naukowy Edyta Kędra, Wyższa 
Szkoła Medyczna w Legnicy, 2011] str. 78-79 

 

background image

„Istnieje szereg różnorodnych form reakcji na potrzeby ucznia 
z trudnościami rozwojowymi. Powinny się one sprowadzad 
do: okazywania dziecku zainteresowania, bazowania na 
czynnościach prostych, znanych i lubianych przez ucznia, 
prowadzenia zajęd w oparciu o pracę na konkretach, uczeniu 
teorii w powiązaniu z praktyką, szukania porozumienia z 
dzieckiem wszystkimi kanałami komunikacji, stosowania 
pozytywnego wzmocnienia, stopniowania wymagania w 
stosunku do ucznia. Należy także systematycznie kontrolowad 
wykonywane przez ucznia czynności, nie eliminowad ucznia z 
zajęd, nie stawiad żadnych warunków uczestnictwa, 
dostosowad swoje działania do możliwości i zainteresowao 
ucznia, przekazywad krótkie i precyzyjne 
kontakty/komunikaty słowne, pozwalad na wielozmysłowe 
poznawanie przedmiotów/problemów, pamiętad, że agresja 
nie jest zachowaniem wynikającym z upośledzenia 
umysłowego, a każdy przejaw agresji traktowad jako sygnał, 
wołanie o pomoc. Starad się nie wprowadzad rywalizacji w 
grupie (dziecko powinno czud się bezpiecznie), nie blokowad i 
nie ograniczad ucznia, korzystad z potencjału danej cechy 
osobowości, wzmacniad pozytywne zachowania, dad dziecku 
prawo do wyrażania swoich uczud, zapewnid uczniowi opiekę 
i pomoc specjalistyczną, stosowad zasadę indywidualizacji, 
dostosowad tempo nauki do indywidualnych możliwości 
ucznia. Ważna jest także kompensacja zaburzonych funkcji i 
funkcjami niezaburzonymi, korekta negatywnej samooceny, 
poznanie ograniczeo i możliwości ucznia, współpraca z 

background image

rodzicami/opiekunami ucznia, integracja ucznia 
niepełnosprawnego z zespołem klasowym. Niezbędnym jest 
przygotowanie merytoryczne i metodyczne nauczyciela, 
poznanie środowiska rodzinnego ucznia oraz prowadzenie 
możliwie szerokiej/dokładnej dokumentacji.” 
[Wybrane zagadnienia z pediatrii i opieki nad dzieckiem 
niepełnosprawnym, redaktor naukowy Edyta Kędra, Wyższa 
Szkoła Medyczna w Legnicy, 2011+ str. 83-84 

 

„Pedagog specjalny nie może podejmowad jakichkolwiek 
działao bez wiary w ich skutecznośd. Musi on więc cechowad 
się radością życia i optymizmem pedagogicznym. Pedagog nie 
pracuje tylko z dzieckiem w izolacji. Zasadnicze znaczenie ma 
współdziałanie ze środowiskiem wychowawczym. Jest to 
teren trudny. Dziecko upośledzone nie spełnia marzeo 
rodziców, rodzice ponadto mają ograniczone możliwości 
zarobkowe. Często współpraca i terapia rodziny to zadanie 
bardzo trudne i odpowiedzialne. 
„Dojrzałośd emocjonalna jest ważnym wyznacznikiem 
osobowości nauczyciela szkoły specjalnej/integracyjnej, a 
ostatnio ogólnodostępnej. Tylko nauczyciel/pedagog 
specjalny o rozwiniętej samoświadomości może pozwolid 
sobie na autentyczną otwartośd – konstruktywną i 
rozwojową. W tym przejawiad się powinna dojrzałośd 
emocjonalna nauczyciela. Naturalnośd i prostota to cechy, 
które pozwalają na nawiązanie przyjaznych relacji nauczycieli 
z uczniami i ich rodzinami. Maria Grzegorzewska wielokrotnie 

background image

wyrażała pogląd, że w stosunku do dziecka upośledzonego 
wartości charakteru pedagoga są ważniejsze aniżeli wiedza i 
walory intelektu. Pozytywne cechy osobowości pedagoga 
mają niewątpliwie wartości instrumentalne, ale dobre efekty 
uzyskują pedagodzy o bardzo różnych, wartościowych 
cechach charakteru. Nie można zatem ustalid hierarchii 
wartości cech osobowości, przejawiają się bowiem różnie w 
obrazie kompleksowym osobowości i w działaniu w różnych 
sytuacjach wychowawczych. 
W pracy pedagoga specjalnego (ale też każdego nauczyciela!) 
bardzo ważna jest odpowiedzialnośd rozpatrywana w trzech 
aspektach: odpowiedzialnośd wobec społeczeostwa, wobec 
dziecka i samego siebie. Poczucie odpowiedzialności skłania 
do stałego doskonalenia warsztatu pracy, do ulepszania 
metod, do twórczego poszukiwania środków i sposobów. 
Najczęściej wykorzystywaną formą pracy z dziedmi 
niepełnosprawnymi umysłowo jest terapia pedagogiczna. 
Terapia pedagogiczna, zwana dawniej reedukacją lub 
zajęciami korekcyjno-kompensacyjnymi, to specjalistyczne 
działania mające na celu niesienie pomocy dzieciom 
ujawniającym różnego rodzaju nieprawidłowości rozwoju i 
zachowania. Zaburzenia te koryguje się poprzez odpowiednie 
oddziaływania specjalistyczne o charakterze psychologiczno-
pedagogicznym, profilaktycznym i medycznym. Jest to 
szczególnie ważne na początku kariery szkolnej dziecka. 
(…) 
Do zadao nauczyciela ze specjalnym przygotowaniem 

background image

pedagogicznym (oligofrenopedagogika, surdopedagogika, 
tyflopedagogika,…) należą m.in.: zadania edukacyjne, 
integrujące, wychowawcze.” 
[Wybrane zagadnienia z pediatrii i opieki nad dzieckiem 
niepełnosprawnym, redaktor naukowy Edyta Kędra, Wyższa 
Szkoła Medyczna w Legnicy, 2011+ str. 84-85 

 

„Pedagogiczne, psychologiczne i rehabilitacyjne metody 
oddziaływania na pacjentów chorych terminalnie 
Kompleksowe oddziaływania na pacjentów terminalnie 
chorych obejmują zarówno sferę fizyczną, jak i psychiczną. 
Jako podstawę tych oddziaływao – psychologicznych, 
pedagogicznych i rehabilitacyjnych – przyjmujemy założenie, 
że zostanie opanowany lub złagodzony ból fizyczny, 
odczuwany przez pacjentów. Jego obecnośd utrudnia lub 
wręcz uniemożliwia oddziaływanie na chorego. Łagodzenie i 
zwalczanie bólu fizycznego pacjentów odbywa się głównie 
poprzez farmakoterapię, która poprzedza bądź 
współwystępuje z innymi oddziaływaniami. Problematyka ta 
znajduje swoje odzwierciedlenie w bogatej literaturze 
przedmiotu, zarówno polskiej, jak i zagranicznej.” 
[HOSPICJA NADZIEI, pod redakcją Wojciecha Falkowskiego, 
Ewy Lewandowskiej-Tarasiuk, Jana Wiktora Sienkiewicza, 
wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii 
Grzegorzewskiej – Warszawa 2004] str. 67