Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

21 lipca 2010, 20:16

Autor: Odys J. Korczyński
czytano: 33397 razy

Retusz   fotograficzny   to   wpływanie   różnymi
narzędziami na wygląd obrazu w taki sposób, by
jego jakość była lepsza oraz osoby lub rzeczy na
nim   zaprezentowane   były   odbierane   przez
oglądających   jako   ładniejsze   niż   są   w
rzeczywistości.   W   dobie   fotografii   cyfrowej
funkcjonuje wiele metod retuszu. Istnieje również
wiele   rozmaitych   sekwencji   czynności   np.   w
programie Adobe Photoshop, które doprowadzają
do   uzyskania   tych   samych   rezultatów
retuszerskich.   Część   I   poradnika   będzie
poświęcona   możliwościom   tego   oprogramowania
w zakresie retuszu fotografii.

Wstęp

Program Adobe Photoshop zawiera wiele wyspecjalizowanych narzędzi retuszerskich, służących (razem
z tabletem graficznym) do zaawansowanej edycji fotografii portretowych. Elastyczność tego programu
sprawia jednak, że do retuszu mogą być używane również narzędzia rzadziej wskazywane w różnego
rodzaju tutorialach jako skonstruowane specjalnie do poprawiania np. zmarszczek.[comment]
Najważniejsze to mieć świadomość celu korekty fotografii. Środki, które pomogą ten cel osiągnąć to
sprawa "programowo" drugorzędna. W niniejszym artykule opiszę narzędzia Adobe Photoshop służące
do poprawienia portretu.

Przykład retuszu

Narzędzia podstawowe

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

1 z 14

2015-08-15 17:02

Stempel

Stempel. Opcje dodatkowe

Stempel   (Clone   Stamp)   to   narzędzie,   do   którego   dostęp   uzyskać   można   za   pomocą   klawisza   S.
Działanie tego narzędzia polega na zastępowaniu wskazanych przez użytkownika partii pikseli obrazu
innymi,   uprzednio   zaznaczonymi.   Jest   to   narzędzie   stricte retuszerskie.   Za   jego   pomocą   można
klonować i wypełniać pikselami brakujące części obrazu oraz dokonywać niewielkich korekt punktowych.
Jak każde narzędzie powielające, trzeba stosować je z umiarem, pamiętając, że przy klonowaniu bardzo
dużych   obszarów   pikseli   mogą   pojawiać   się   zauważalne   artefakty   w   postaci   dodatkowego   wzoru.
Pochodzi   on   z   układania   obok   siebie   w   obszarze   wypełnianym   wciąż   tych   samych   deseniów.   Aby
uniknąć tego efektu, trzeba stosować klonowanie z różnych obszarów albo wykonać dodatkowy retusz
sklonowanego obszaru innymi narzędziami maskującymi (np. punktowym pędzlem korygującym).

Próbkę do klonowania uzyskujemy, wskazując kursorem miejsce jej pobrania i wciskając jednocześnie z
kliknięciem   kursora   klawisz   ALT.   W   Adobe   Photoshop,   tuż   poniżej   paska   menu,   po   uaktywnieniu
jakiegokolwiek   narzędzia   z   Przybornika,   rozwinie   się   paleta   opcji   dodatkowych,   powiązanych   z
aktywnym   narzędziem.   W   przypadku   Stempla   użytkownik   ma   kontrolę   nad   rodzajem   twardości   i
wielkości  końcówki   pędzla (delikatne  kształty,  mniej   kontrastowe  krawędzie i  powielanie elementów
makijażu   fotograficznego   wymagają   miększych   końcówek   i   ustawienia   mniejszego   przepływu),
wyrównaniem (aligment) położenia próbki klonowanej w stosunku do miejsca jej klonowania, a także
efektów   mieszania  jasności,  kolorystyki   i   deseniu.  Odpowiednio  wykorzystując  te  opcje,  użytkownik
może niezwykle kreatywnie wykorzystywać to narzędzie, zwane również "pieczątką".

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

2 z 14

2015-08-15 17:02

Pędzel korygujący

Pędzel korygujący. Opcje dodatkowe

Pędzel   korygujący   (Healing   Brush)   -   w   przeciwieństwie   do   narzędzia   Stempel,   narządzie   Pędzel
korygujący   potrafi   nakładać   i   mieszać   piksele,   zaimportowane   wcześniej   z   wskazanego   obszaru
klonowania.   Z   tego   względu   nadaje   się   do   niezwykle   dyskretnych,   właściwie   nierozpoznawalnych
retuszy powierzchni o niejednolitej fakturze (mury, skały, silnie pomarszczona skóra) oraz niejednolitym
kolorze. Dostęp do tego narzędzia uzyskuje się poprzez naciśnięcie klawisza J bądź kombinacji klawiszy
Shift+J, jeśli w przyborniku programu uaktywnione jest już inne narzędzie z grupy Pędzla korygującego
(np. Łatka lub Punktowy pędzel korygujący).

W   palecie   opcji   dodatkowych   użytkownik   ma   do  dyspozycji   sterowanie   końcówką  pędzla   i   trybami
mieszania.   Istnieje   również   możliwość   określenia,   czy   źródłem   korekty   ma   być   wskazana   przez
użytkownika  próbka  obszaru  pikseli   czy   wzorek  (np.  wcześniej   specjalnie  stworzony   przez   grafika  i
zaimportowany do bibliotek próbników Adobe Photoshop). Próbkę użytkownik wybiera z naciśniętym
klawiszem ALT w trakcie edycji fotografii i zaznaczeniem miejsca próbkowania.

Podczas używania tego narzędzia przez początkujących użytkowników, problemem może być mocne
zaznaczanie przez program śladów stosowania Pędzla korygującego. Aby wtopiły się w retuszowane tło,
trzeba jedynie zwolnic klawisz myszy. Jeśli tak się nie dzieje, próbka źródłowa została źle dobrana pod

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

3 z 14

2015-08-15 17:02

względem   deseniu,   kolorystyki   i   jasności.   Trzeba   zawsze   pamiętać,   że   automatyczne   dopasowanie
między   pikselami   źródła   i   obszaru   korygowanego   ma   swoje   granice.   Program   nie   poprawi   za   nas
prawidłowo   np.   bardzo   jasnych   tonów   muru   ceglanego   na   deseń   źródła   w   postaci   omszałej,
zawilgoconej ściany, zbudowanej z kamienia.

Punktowy Pędzel korygujący

Punktowy Pędzel korygujący. Opcje dodatkowe

Punktowy   pędzel   korygujący   (Spot   Healing   Brush)   to   narzędzie   niewiele   różniące   się   od   Pędzla
korygującego.   Różnica   polega   na   tym,   że   w   opisywanym   poprzednio   narzędziu,   użytkownik   może
zdefiniować   źródło   próbki   korygującej.,   natomiast   Punktowy   pędzel   korygujący   stworzony   jest   do
szybszego   retuszu,   bez   uwzględniania   źródeł   próbek.   Narzędzie   to   wywołać   można   klawiszem   J.
Podczas jego użycia, program  sam dopasuje próbkę źródłową do korygowanego obszaru. Dodatkowe
opcje   to  standardowa  możliwość   modyfikacji   końcówki   pędzla,  zmiana  krycia,  tryby   mieszania  oraz
opcje kontroli  zgodności  z otoczeniem  korygowanego obszaru. Mamy tu dwie możliwości  – możemy
zaznaczyć pole Zgodność z otoczeniem, a wtedy narzędzie będzie starało się jak najbardziej upodobnić
korygowane miejsce do otaczających pikseli. Można też zaznaczyć opcję Utwórz teksturę, a wówczas
narzędzie  nie  będzie   dopasowywało koloru, nasycenia,  jasności   do obszaru   otaczającego,  natomiast
nacisk zostanie położony na dopasowanie tekstury.

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

4 z 14

2015-08-15 17:02

Łatka

Łatka. Opcje dodatkowe

Narzędzia podstawowe (2)

Łatka   (Patch)   jest   jednym   z   bardziej   zaawansowanych   i   przydatnych   narzędzi   retuszerskich,
szczególnie   w   korygowaniu   niedoskonałości   ludzkiej   skóry.   W   poszczególnych   edycjach   Adobe
Photoshop jest ono sukcesywnie ulepszane. Do tego narzędzia można dostać się poprzez naciśnięcie
kombinacji   klawiszy   Shift+J   i   wybranie   odpowiedniej   ikony   z   grupy   Pędzla  korygującego   na   pasku
Przybornika   Adobe   Photoshop.   Łatka   jest   połączeniem   narzędzia   lasso   (podobny   sposób   selekcji)   i
Pędzla korygującego (działanie retuszujące). Używanie Łatki polega zwykle na uprzednim zaznaczeniu
fragmentu   pikseli   fotografii,   które   będą   pikselami   retuszowanymi   i   przesunięciu   myszką   obszaru
zaznaczenia nad pożądaną część fotografii, która posłuży jako źródło próbkowania dla retuszu wcześniej
zaznaczonego fragmentu. W palecie opcji dodatkowych może odwrócić ten sposób pracy z narzędziem
Łatka, zaznaczając zamiast opcji Źródło opcję Katalog docelowy. Narzędzie działa doskonale nawet w
bardzo skomplikowanych do naprawienia obszarach. Trzeba jednak zwracać uwagę na granice selekcji
retuszowanego obszaru fotografii. Tam lubią pojawiać się nienaturalne artefakty w postaci widocznego
przejścia między częścią retuszowaną i nieretuszowaną. Dlatego też poleca się łączyć edycję z pomocą
narzędzia   Łatka   z   korektą   ukierunkowaną   na   granice   selekcji,   dokonywaną   narzędziem   Pędzel

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

5 z 14

2015-08-15 17:02

Biblioteka końcówek

Pędzel   (Brush)   to  narzędzie,  którego   wykorzystanie   i   sposób   działania  zależy   w   głównej   mierze   od
umiejętności   ręki   użytkownika.   Uaktywnić   je   można   za   pomocą   klawisza   B.   Polecane   jest   dla
profesjonalnych retuszerów, którzy używają dodatkowych opcji programu Adobe Photoshop w postaci
selektywnego   maskowania,   używania  własnoręcznie   tworzonych   końcówek   pędzla.  Jest   to  narzędzie
bardziej   malarskie,   aczkolwiek   zaawansowany   retusz   fotografii   polega   zarówno   na   ręcznym
domalowywaniu   np.  konturów,  elementów  makijażu,  cieniowań,  jak   również   zmianie   anatomicznych
szczegółów postaci.

Narzędzia dodatkowe

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

8 z 14

2015-08-15 17:02

Pędzel historii

Pędzel historii (History Brush) jest narzędziem pomagającym ukryć niedoskonałości już ukończonego
retuszu, co niejednokrotnie uważane jest za znacznie trudniejsze niż zrobienie od początku dobrego
retuszu. Niekiedy jednak nie ma na to czasu, poza tym niedoskonałości pracy retuszera nie są aż tak
duże, by powtarzać sporą cześć pracy. Pędzel historii umożliwia selektywne przywrócenie miejsc źle
wyretuszowanych do wcześniejszych stanów z zachowanej historii i poprawienie ich. Jest to działanie
podobne do klonującego działania Stempla, lecz tutaj próbką nie jest zaznaczony przez użytkownika
obszar fotografii, lecz pozycja zachowana w historii pracy ze zdjęciem. Narzędzie uaktywnia klawisz Y.
W palecie opcji dodatkowych można dostosowywać np. Krycie aktualnie używanego stanu Pędzla
historii, co dodatkowo zwiększa możliwości tego narzędzia.

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

9 z 14

2015-08-15 17:02

Paleta historii

Paleta historii to jedna z podstawowych, dokowanych palet w interfejsie programu Adobe Photoshop.
Właściwe skorzystanie z tego narzędzia pomaga zaoszczędzić wiele czasu w pracy z fotografiami, nie
tylko  jeśli   chodzi   o  retusz.  Na  początku   używania  programu   Adobe   Photoshop   zaleca  się   dokładne
przeglądnięcie   opcji   ogólnych   programu.   Można   je   uaktywnić   skrótem   klawiaturowym   Ctrl+K.
Użytkownik znajdzie tam m.in. ustawienia licznych zapisywanych stanów historii. Warto ustawić ich co
najmniej   500,   by   swobodnie   i   bezpiecznie   pracować   z   zaawansowanymi   projektami   graficznymi   w
programie Adobe Photoshop.

Paleta historii nie służy jednak tylko do mechanicznego zapisywania i cofania dokonywanych zmian.
Służy przede wszystkim do zarządzania sekwencją wykonanych przez użytkownika czynności. Jedną z
ważniejszych opcji w palecie historii jest tzw. Migawka (Snapshot).

Dla przykładu wyobraźmy sobie, że w palecie Historia program zapisał 100 czynności. Chcemy wrócić
do tej wykonanej na samym początku. Możemy to zrobić z łatwością, po prostu klikając odpowiedni
stan z listy. Jednak, gdy np. przez nieuwagę wykonamy inną czynność, mając uaktywniony stan z
początku naszej pracy, wszystkie następujące po nim stany zostaną usunięte, a przecież niekoniecznie
chcieliśmy zaczynać całą pracę od nowa. Żeby ominąć ten problem, potrzeba zastosować opcję Migawki.
Tworzymy w ten sposób coś w rodzaju nieliniowego zapisu historii w programie. Po ukończeniu jakiejś
sekwencji czynności, z której efektów będziemy zadowoleni, zaznaczamy opcję Utwórz nową migawkę.
Takich zapisanych stanów naszej pracy możemy mieć bardzo wiele i, co najważniejsze, możemy się
swobodnie między nimi poruszać, wprowadzając równocześnie poprawki do każdego z nich.

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

10 z 14

2015-08-15 17:02

Paleta warstw

Warstwy dodatkowe robocze: niektórzy specjaliści od obsługi programu Adobe Photoshop zalecają,
by   użycie   każdego  narzędzia  retuszerskiego  umieszczać   na  osobnej   warstwie.  Trzeba   więc   powielić
warstwę  tła,  stosownie  ją  opisać  w  zależności  od   używanego aktualnie narzędzia pamiętając, by  w
opcjach dodatkowych zaznaczyć edycję danym narzędziem na aktualnej, a nie na wszystkich warstwach
w pliku. W ten sposób powstaje nam wielowarstwowy projekt, w którym proces retuszerski możemy
traktować   z   jeszcze   większą  dozą  selektywności.  Program   Adobe  Photoshop   pozwala  na  stosowanie
różnych  efektów   między   warstwami, takich  jak  np.  przejścia, zmiana  trybów  mieszania,  dodatkowe
efekty   masek   itp.   Te   możliwości   dodatkowej   edycji   naszego   retuszu   pojawiają   się   przy   pracy   z
warstwami.

Warstwy korekcyjne: retusz fotografii to nie tylko zastosowanie stempla, pędzli  i łatek, lecz również
korekta   kolorystyczna  i   tonalna.   Aby   zachować   zdjęcie   oryginalne   i   np.   selektywnie   nadawać   efekt
korekty w postaci malowania na masce, stosuje się specjalny rodzaj warstw, które przechowują dane
tylko o nadanym efekcie, a nie pikselach edytowanej fotografii. Np. zmiana kolorytu skóry w stosunku
do tonacji otoczenia powinna dokonać się na warstwie korekcyjnej, a nie warstwie głównej. Podobnie
rzecz ma się ze zmianą koloru oczu  i  selektywnym  nadaniem  gradientu  włosom. W  tym  przypadku
dodatkowo stosuje się zawsze maskowanie i edycję drobnych szczegółów już na samej masce warstwy
korekcyjnej.

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

11 z 14

2015-08-15 17:02

Skraplanie

Okno edytora efektów skraplania to zaawansowany zestaw narzędzi, służący do dokonywania
modyfikacji kształtu wybranych elementów retuszowanego projektu. Dostępny jest jako jedno z poleceń
po rozwinięciu menu Filtr w głównym oknie programu Adobe Photoshop. Zawiera wiele interesujących
opcji, np. wypychanie w lewo, wybrzuszenie, wirówka, wklęśnięcie itp. Pozwala również na selekcję w
postaci masek i precyzyjne dobieranie parametrów pędzla. Stosować powinni go wyłącznie
zaawansowani użytkownicy, którzy wiedzą, jaki cel chcą osiągnąć po retuszu. W przeciwnym wypadku z
łatwością można stworzyć karykaturę retuszowanej postaci.

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

12 z 14

2015-08-15 17:02

Poziomy

Do aktywacji okna wykresu poziomów jasności pikseli służy skrót ctrl+l. Jest to dodatkowe narzędzie do
obserwacji i potencjalnych zmian układu danych, przypisanych do opisu jasności pikseli. Przed
rozpoczęciem retuszowania warto przyglądnąć się histogramowi. Wszelkie puste miejsca, pozostające w
granicach wykresu, należy usuwać, by uzyskać najlepszy możliwy rozkład danych cyfrowych,
opisujących piksele na zdjęciu.

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

13 z 14

2015-08-15 17:02

Informacje

Paleta   Informacje   to   obok   palety   Historia   i   Warstwy   jedna   z   podstawowych   palet   dokowanych
programu Adobe Photoshop. Pokazuje podstawowe informacje o zawartości kanałów dwóch przestrzeni
kolorystycznych: RGB i  CMYK. Jeśli  nie jesteśmy pewni, czy jakieś bardzo jasne lub  bardzo ciemne
miejsca   na   fotografii   zawierają   dane,   wystarczy   przeciągnąć   nad   nie   kursor,   by   zobaczyć   rozkład
informacji w poszczególnych kanałach kolorystycznych. Paleta ta jest o tyle ważna, że pozwala uzyskać
informacje   o   jakości   ogólnej   zdjęcia,   które   planujemy   poddać   zabiegom   retuszu.   Dobra   jakość
wyjściowa obrazu jest jednym z warunków udanego retuszu.

Podsumowanie

Narzędzi   retuszerskich   jest   wiele,   sposobów   retuszu   także.   Nie   jestem   zwolennikiem   wskazywania
jednej   ścieżki.   Najważniejszy   jest   dla   mnie   efekt   końcowy.   Jeśli   jest   on   dobrej   jakości   i   spełnia
oczekiwania   np.   agencji   reklamowej   czy   modelki,   to   nie   ma   znaczenia,   jakimi   środkami   został
osiągnięty.   Nie   przywiązujmy   również   większej   wagi   do   kwestii   nomenklatury.   Narzędzie   Stempel
można z powodzeniem  nazywać Pieczątką, wbrew temu, co twierdzi  wielu profesjonalnych grafików.
Najważniejsze   jest,   by   w   gąszczu   metod   i   możliwości   oprogramowania   stworzyć   własny,
najwygodniejszy   sposób   retuszowania  fotografii.  Może   być   to  retusz   samym   Stemplem   (Pieczątką),
może być to praca Pędzlem i maskowanymi warstwami. Na samym początku pracy z Adobe Photoshop
należy przestrzegać dwóch zasad: dużo ćwiczyć w tym programie i nie ufać tym, którzy twierdzą, że
tylko   ich   sposoby   realizacji   różnych   efektów   (także   retuszerskich)   w   projektach   fotograficznych   są
właściwe.

www.swiatobrazu.pl

Adobe Photoshop: Retusz fotografii portretowej, część I

http://www.swiatobrazu.pl/adobe-photoshop-retusz-fotografii-portreto...

14 z 14

2015-08-15 17:02