background image

Zarządzanie Zapasami

Na co naleŜy zwrócic uwage:

struktura  zapasu

rotacja zapasów

wskaznik  pokrycia

proces uzupełniania  zapasów

Struktura zapasów 

Struktura zapasów oddaje udział określonych materiałów/grup  materiałów w 

całkowitych zasobach magazynowych. 

Wskaźnik ten  oblicza się w ten umieścić w liczniku  zgodnie z  obiektami 

rozpatrywania  (np.  pojedynczy  materiał, grupa  materiałów,  surowce,  półprodukty, 

produkty  gotowe, itd.)  oraz w mianowniku  według  miejsc magazynowania  lub 

zgodnie z  obszarami kompetencji. 

Struktura  zapasów [%]  = wartość zasobów  magazynowych  materiału  X x 100 / 

łączna  wartość zasobów  zostaje  podzielona  przez  łączną  wartość zasobów 

magazynowych.  Wskaźnik  ten  moŜna  na  magazynie  sposób, Ŝe wartość  zasobów 

magazynowych  badanego materiału  lub  grupy  materiałów 

Rotacja zapasu

Zapasy - niezaleŜnie  od postaci i lokalizacji  - róŜnią  się między  sobą 
tzw. rotacją, inaczej  szybkością obrotu. Utrzymywane  w zapasie 
dobra mogą rotować szybko, wolno lub mogą nie rotować wcale. 
Trudno wskazać uniwersalne  kryterium pozwalające  na 
jednoznaczne  odróŜnienie  pozycji  wolno rotujących od szybko 
rotujących. TakŜe tutaj wiele zaleŜy  od branŜy i natury dóbr. Jednak 
w ramach określonej  grupy towarów podział  ten jest zazwyczaj 
oczywisty. Na przykład właścieciel sklepu  spoŜywczego zgodzi  się, 
Ŝe jogurt naleŜy  do towarów szybko rotujących  (sprzedaje siępo 
kilkadziesiąt  opakowań dziennie),  podczas gdy wykwintna butelka z 
oliwą z oliwek znajduje  nabywców znacznie,  znacznie  rzadziej. 
Obok szybko i wolno rotujących  pozycji asortymentowych moŜemy 
spotkać takŜe takie, które - w określonym  podziale  czasu  - w ogóle 
nie wykazują  ruchu.  Po prostu nikt ich nie pobiera na produkcję, nikt 
nie kupuje.  Zazwyczaj  nie  uzupełnia  teŜ się ich zapasów. Po prostu 
leŜą, zajmują  miejsce  i ... podnoszą  koszty działalności 
przedsiębiorstwa.  

proces uzupełniania zapasów

Politykę zakupów surowców, materiałów, części, towarów (w handlu) itp. 
Powinno się prowadzić przez  „pryzmat” ich cenności, określanej np. 
udziałem w wartości łącznego zuŜycia.  PosłuŜyć się przy tym moŜna 
metodą ABC podziału zapasów na trzy grupy. Grupa A – zapasy „cenne”, 
stanowiące 5-20% liczebności asortymentowej zapasów, ale mający 
znaczny udział w wartości, sięgający 75-80%; grupę tę, o wysokiej wartości 
i duŜym  udziale w kosztach materiałowych ogółem, naleŜ traktować ze 
szczególną uwagą w zakresie:
• analizy rynkowej, cenowej i struktury kosztów,
• szczegółowego  przygotowania zamówień  handlowych,
• precyzyjnych procedur dysponowania w przedsiębiorstwie,
• właściwego zarządzania  poziomami  zapasów,
• precyzyjnego ustalania poziomów  zapasów bezpieczeństwa;
Grupa B – zapasy mające udział w wysokości 15-20% zarówno w 
liczebności asortymentowej, jak i ich wartości;
Grupa C – zapasy o charakterze masowym  (trivial many), mające 
największy udział w liczebności asortymentowej (60-80%) i bardzo niski 
udział w wartości (około 5%). Proporcje te układają się mniej więcej w taki 
sposób, iŜ około 20% pozycji obejmuje aŜ 80% wartości zuŜycia  (dlatego 
metoda ABC nosi równieŜ nazwy „80/20” lub Pareto.

background image

Etapy realizacji:

• identyfikacja istniejących ograniczeń w procesach
• zarządzania zapasami

zdefiniowanie  na potrzeby zarządzania zapasami

• jednorodnych grup asortymentowych

zlokalizowanie  punktu rozdzielającego

analiza  zapasów - wyznaczenie  poziomów  zapasu

• zabezpieczającego,  rotującego  i nadmiernego

wskazanie  kierunków moŜliwych usprawnień  obszaru

• zarządzania zapasami

Wykorzystanie informacji o przydziale 

asortymentu do

jednej z wydzielonych  grup:

• optymalizacja  poziomu  obsługi klienta

• optymalizacja  rozmieszczenia  produktów 

w magazynie

• ustalenie istotnosci poszczególnych 

pozycji

• asortymentowych

• informacja na temat struktury asortymentu

Jak mierzyc zapasy?

a) Miary bezwzgledne

-

Wartosc zapasu

-

Ilosc zapasu

b) Miary wzgledne

-

Wskaznik pokrycia

Wskaznik rotacji

Przykład struktury zapasu

• 41% Zapas nadmierny

• 43% Zapas rotujacy

• 18% Zapas zabezpieczajacy

background image

Zapas nadmierny

• zapasy nadmierne, czyli takie, 

które przekraczają  wielkość 
niezbędną do utrzymania ciągłości 
produkcji i obrotu. 

Zapas rotujący

Obliczeń zapasu rotacyjnego, czyli zapasu gromadzonego  w celu pokrycia 
zapotrzebowania, dokonano przy pomocy wzoru:

ZR = Sm * (T/Tr)

gdzie:

• ZR – zapas rotacyjny;
• Sm – sprzedaŜ  miesięczna;
• T – cykl uzupełnienia zapasu;
• Tr – okres rozliczeniowy  (21 dni).

Zapas zabezpieczający

Do wyznaczenia wielkości zapasu zabezpie

czającego niezbędne są następujące wiel
kości dotyczące:

Czasu cyklu uzupełniania

Popytu

Poziomu obsługi klienta

Systemu uzupełniania zapasu