222
B. Kłosiński
Słowa kluczowe: fundamenty, badania podło-
ża, Eurokod 7, projektowanie geotechniczne
Key words: foundations, ground investigation,
Eurocode 7, geotechnical design
Wprowadzenie
Historia eurokodów sięga 1975 roku,
kiedy Komisja Wspólnoty Europejskiej
ustaliła program działań, którego celem
było usunięcie przeszkód technicznych
w handlu i harmonizacja specyfi kacji
technicznych w budownictwie, m.in.
przez utworzenie zbioru norm projekto-
wania konstrukcji, tzw. eurokodów (EC).
W 1981 roku powołano zespół autorski
Eurocode 7 Group (Frank 2007). Pierw-
sza wersja Eurokodu 7 „Projektowanie
geotechniczne” powstała w 1990 roku.
Dalsze prace trwały pod opieką Euro-
pejskiego Komitetu Normalizacji CEN
i Komitetu CEN/TC 250 „Structural Eu-
rocodes”. W 1994 roku opublikowano
tzw. prenormę ENV 1997-1 „Projekto-
wanie geotechniczne. Część 1: Zasady
ogólne”. Komitet TC 250 uznał stanowi-
sko Podkomitetu SC7, że projektowanie
geotechniczne jest specyfi czne i różni
się znacznie w poszczególnych krajach.
Eurokod 7-1 powinien zatem zawierać
tylko podstawowe zasady, natomiast
szczegóły powinny regulować zharmo-
nizowane normy krajowe. Dalsze prace
doprowadziły do przekształcenia wer-
sji ENV w EN 1997-1:2004, jak też do
opublikowania w 2007 roku EN 1997-2
„Część 2: Rozpoznanie i badania podło-
ża gruntowego”.
Polskie eurokody geotechniczne PN-
-EN 1997-1:2008 i -2:2009 „Projektowa-
nie geotechniczne” należą od kwietnia
2010 roku do zbioru norm polskich. PKN
opublikował erraty do PN-EN 1997-1
(aż 22 strony!) i do 1997-2. Są do pobra-
nia na stronie www.pkn.pl. Oburzające
jest jednak, że PKN sprzedaje (wcale nie
tanio) normy bez naniesienia poprawek,
które trzeba wprowadzać samemu!
W 2010 roku ustanowiono Załącznik
krajowy EC7-1 (jest dostępny do pobra-
Przegląd Naukowy – Inżynieria i Kształtowanie Środowiska nr 60, 2013: 222–235
(Prz. Nauk. Inż. Kszt. Środ. 60, 2013)
Scientifi c Review – Engineering and Environmental Sciences No 60, 2013: 222–235
(Sci. Rev. Eng. Env. Sci. 60, 2013)
Bolesław KŁOSIŃSKI
Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie
Road and Bridge National Institute, Warsaw
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie
geotechniczne”
Evaluation and future of the Eurocode 7 – Geotechnical design
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
223
nia ze strony internetowej PKN), przez
co w zasadzie stworzono warunki umoż-
liwiające stosowanie Eurokodu 7 w prak-
tyce projektowej. W Polsce normy nie są
dokumentami obligatoryjnymi, a status
prawny eurokodów budzi wątpliwości.
Jednak stosowanie Eurokodu 7 zaleca
Rozporządzenie MTBiGM (2012).
Zadaniem Załącznika krajowego
(ZK) jest m.in. wskazanie decyzji
dotyczących tzw. wartości określanych
krajowo (NDP). Stwarza to możliwość
podania specyfi cznych wymagań, na
przykład odesłania do norm krajowych
w sprawach nieuregulowanych przez eu-
rokod. Polski ZK wykorzystał tę możli-
wość w małym stopniu. Każdy kraj może
uzupełnić Eurokod 7 normami krajowy-
mi, aby sprecyzować na przykład sto-
sowane modele obliczeniowe. Jednakże
normy te powinny przestrzegać wszyst-
kich zasad Eurokodu 7.
Od kwietnia 2010 roku „eurokody
budowlane” są podstawowymi normami
projektowania budowli. Eurokody okre-
ślają zasady projektowania budynków
i budowli inżynierskich. Jednak uzna-
je się w nich odpowiedzialność władz
administracyjnych każdego z państw
członkowskich i zastrzega, że władze te
mają prawo do ustalania wartości zwią-
zanych z zachowaniem krajowego po-
ziomu bezpieczeństwa konstrukcji. Jako
podstawę przyjęto w eurokodach pro-
jektowanie metodą stanów granicznych,
w połączeniu ze stosowaniem częścio-
wych współczynników bezpieczeństwa.
Metoda ta jest dobrze znana w Polsce
– stosuje się ją już od lat 70. ubiegłe-
go wieku. Jednak w ujęciu eurokodów
występują spore różnice i komplikacje
w praktycznym stosowaniu. W euroko-
dach podano wspólne reguły do powszech-
nego stosowania przy projektowaniu ca-
łych konstrukcji i ich części składowych
oraz wyrobów zarówno tradycyjnych, jak
i nowatorskich. Jednak nie uwzględnia-
ją one odmiennych od zwykłych rodza-
jów konstrukcji lub warunków zadanych
w projekcie – w takich przypadkach wy-
maga się na przykład dodatkowych ana-
liz lub opinii eksperta.
Zbiór norm z dziedziny geotechniki
stanowi znaczący fragment normaliza-
cji europejskiej. Projekty konstrukcji
geotechnicznych wykonuje się zgodnie
z zasadami PN-EN 1997. Uzupełniają
ją: grupa norm badań gruntów ISO i EN-
-ISO oraz instrukcje CEN/TC 341, jak też
grupa 13 norm PN EN „Wykonawstwo
specjalnych robót geotechnicznych”.
Informacje na temat fundamentowych
norm europejskich oraz ich wdrażania
w Polsce zawiera Poradnik ITB (Wyso-
kiński i in. 2011) oraz liczne publikacje
(Mitew-Czajewska i Siemińska-Lewan-
dowska 2005, Frank 2007, Wysokiński
2008, 2009, 2012, Garbulewski 2009,
Godlewski 2009, Stilger-Szydło 2009,
Kłosiński i Rychlewski 2009, Kłosiński
2010, 2013, Batog i Stilger-Szydło 2010,
Szydło i Stilger-Szydło 2010, Puła 2011,
Batog i Hawrysz 2012).
Charakterystyka normy
PN-EN 1997
Norma PN-EN 1997 podaje ogólne
zasady projektowania geotechnicznego:
obliczania oddziaływań geotechnicznych
na konstrukcje (budynki i budowle inży-
nierskie) oraz projektowania elementów
konstrukcji stykających się z gruntem
(fundamentów bezpośrednich, pali, ścian
podziemi itp.). Szczegółowe zasady pro-
224
B. Kłosiński
jektowania lub modele obliczeniowe,
tj. konkretne wzory obliczeniowe lub
wykresy, są zamieszczone tylko w za-
łącznikach informacyjnych. Powodem
tego był fakt, że modele obliczeniowe
w geotechnice są różne w różnych kra-
jach i nie udało się ich uzgodnić, zwłasz-
cza że wiele z tych modeli wymaga nadal
„kalibrowania” i dostosowania do meto-
dy stanów granicznych.
We wstępie do Eurokodu 7 powie-
dziano, że powinien on być stosowany
do wszystkich zagadnień współdziała-
nia konstrukcji z podłożem (gruntami
i skałami), fundamentów i konstrukcji
oporowych. Norma dotyczy nie tylko
budynków, lecz także mostów i innych
budowli inżynierskich. Zawiera również
przepisy oraz zasady dobrej praktyki,
wymagane do właściwego rozwiązywa-
nia zagadnień geotechnicznych w pro-
jektach konstrukcyjnych lub w projek-
tach czysto geotechnicznych. Jednakże
norma nie obejmuje wielu powszechnie
stosowanych konstrukcji, na przykład
z gruntu zbrojonego (gwoździami, geo-
syntetykami) lub podłoża wzmocnionego
kolumnami, a o wielu zagadnieniach tyl-
ko wspomniano.
Eurokod nie określa ściśle formy ob-
liczeń, lecz podaje kryteria, które należy
sprawdzić obliczeniowo. Zawiera też listę
warunków (postaci stanów granicznych),
których rozpatrzenie jest wymagane
w projekcie geotechnicznym. Szczególny
nacisk położono w nim na kryteria użyt-
kowalności, gdyż w geotechnice ten stan
graniczny występuje częściej niż stan no-
śności (Popielski i Dąbska 2012, Popiel-
ski 2013). Ważną propozycją promowaną
przez Eurokod 7 jest „metoda obserwa-
cyjna” projektowania.
Współczynniki częściowe w normie
PN-EN 1997-1 pełnią rolę analogiczną
do współczynników obciążeń (zwykle
> 1) oraz współczynników redukcyjnych
(zwykle < 1) w dotychczasowych nor-
mach budowlanych PN. Jednak system
współczynników w eurokodach jest bar-
dziej rozbudowany i zróżnicowany. Zale-
cane wartości współczynników częścio-
wych (aż ponad 100!) zawiera Załącznik
A normy EN 1997-1, lecz wartości te
mogą być ustalone inaczej w Załączniku
krajowym.
Należy podkreślić, że w odróżnieniu
od EN 1990, w Eurokodzie 7 „wywal-
czono” przyjmowanie w stanach EQU,
STR i GEO do ciężaru objętościowego
gruntu współczynników częściowych γ
M
równych 1. Takie postanowienie znacz-
nie upraszcza obliczenia geotechniczne,
gdyż bardzo często nie wiadomo z góry,
czy ciężar gruntu działa utrzymująco,
czy destabilizująco, przez co należało-
by rozbudowywać liczbę sprawdzanych
kombinacji. Jest to zwłaszcza istotne
przy obliczaniu stateczności skarp.
Większość krajów nie jest w pełni
zadowolona z wartości podanych w Za-
łączniku A normy i stosuje współczyn-
niki częściowe odmienne od zalecanych.
Na przykład Austria i Niemcy zmniej-
szają współczynniki bezpieczeństwa
w sytuacjach przejściowych (np. w cza-
sie budowy lub napraw), w nawiązaniu
do różnych konsekwencji zniszcze-
nia według EN 1990. Wiele propozy-
cji zmian jest racjonalnych, lecz są one
mocno zróżnicowane, co jest zaprzecze-
niem unifi kacji projektowania. Ankieta
CEN/SC7 wykazała, że w odniesieniu
do nośności pali i stateczności skarp
chyba tylko Polska akceptowała komplet
wartości współczynników według Za-
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
225
łącznika A (choć wprowadzane zmiany
przeważnie nie są duże). Warto podkre-
ślić, że wszystkie kraje przyjęły zalecaną
w tablicy A4 wartość współczynnika do
ciężaru objętościowego gruntu γ
γ
= 1,0,
uznaną za najbardziej racjonalną.
Krajowe obliczenia porównawcze
fundamentów wskazują, że wymiaro-
wanie według obecnych polskich norm
przeważnie jest oszczędniejsze niż na
podstawie Eurokodu 7. A mimo to kon-
strukcje ogólnie są bezpieczne, nieliczne
zaś przypadki niepowodzeń lub nawet
awarii są powodowane przyczynami nie-
mającymi związku ze współczynnikami
bezpieczeństwa.
Twórcom normy EN 1997-1 trudno
było uzgodnić sposób stosowania współ-
czynników częściowych. W stanach STR
i GEO wprowadzono trzy różne tzw. po-
dejścia obliczeniowe: DA1, DA2 lub
DA3. Różnią się one sposobem rozkładu
współczynników częściowych pomię-
dzy oddziaływania, skutki oddziały-
wań, właściwości i wytrzymałości ma-
teriałów. Częściowo wynika to z różnic
w
sposobie wprowadzania poprawek
dotyczących niepewności modelowania
skutków oddziaływań i wytrzymałości.
W podejściu DA1, w kombinacji 1 za-
pas bezpieczeństwa stosuje się głównie
do oddziaływań, podczas gdy do opo-
rów/nośności zalecane są współczynniki
równe 1,0 (zestawy M1 i R1) lub bliskie
1,0 (zestaw R1 w przypadku obciążo-
nych osiowo pali i zakotwień). W kom-
binacji 2 parametry wytrzymałościowe
gruntu są zawsze zmniejszane przez
współczynniki częściowe do obliczania
oddziaływań geotechnicznych, a niekie-
dy też przy obliczaniu nośności (zestaw
M2). W przypadku obciążonych osiowo
pali i zakotwień ich całkowitą nośność
zmniejsza się, stosując bezpośrednio ze-
staw R4. W podejściu DA2 współczyn-
niki bezpieczeństwa są stosowane do
oddziaływań (zestaw A1) i do oporów
lub nośności podłoża (zestaw R2). W po-
dejściu DA3 (w istocie będącym uprosz-
czonym DA1) zapas bezpieczeństwa jest
wprowadzany do oddziaływań (zestaw
A2 do oddziaływań pochodzących od
konstrukcji i zestaw M2 do parametrów
wytrzymałościowych gruntu oddziału-
jącego na konstrukcje, np. oddziaływań
geotechnicznych) oraz do oporów gruntu
(zestaw M2 do parametrów wytrzyma-
łościowych; zalecane wartości w zesta-
wie R3 do całkowitej nośności podłoża
są ogólnie równe 1,0, z wyjątkiem pali
wyciąganych i zakotwień, dla których
zaleca się wartość 1,1, zdaniem autora
– zbyt małą).
Eurokod 7 pozwala stosować współ-
czynniki częściowe do oddziaływań
(„u źródła”) albo do efektów oddziaływań
(są one oznaczane odpowiednio γ
F
lub
γ
E
). Z zasady w podejściu DA1 są
one stosowane „u źródła”, natomiast
w podejściach DA2 i DA3 dopuszczalne
są obie opcje. W odniesieniu do warto-
ści obliczeniowych w sytuacjach wyjąt-
kowych (punkt 2.4.7.1) do oddziaływań
i efektów oddziaływań zaleca się przyj-
mować wszystkie wartości współczynni-
ków równe 1,0.
Wybór podejść obliczeniowych jest
decyzją poszczególnych krajów. Decy-
dują tu głównie dotychczas stosowane
zasady projektowania. Z obliczeń po-
równawczych (Evaluation... 2005, Orr
2011, Orr i in. 2011) wynika, że na ogół
różnice wyników nie są znaczne. O wy-
borze podejścia często decyduje uprosz-
czenie sposobu projektowania. Jednak
226
B. Kłosiński
w niektórych przypadkach różnice wyni-
ków bywają nadspodziewanie duże.
W Polsce, podobnie jak w Niem-
czech i kilku innych krajach, do obli-
czania fundamentów wybrano podejście
obliczeniowe oznaczane DA2* (Frank
i in. 2004, Vogt i in. 2006), w którym
wszystkie obliczenia wykonuje się,
przyjmując wartości charakterystycz-
ne, a współczynniki częściowe stosuje
się dopiero na końcu, przy sprawdzaniu
warunku stanu granicznego nośności.
W przypadku tego podejścia nie jest
konieczne rozróżnianie oddziaływań
stałych korzystnych i niekorzystnych.
Natomiast do sprawdzania stateczności
ogólnej oraz skarp i zboczy jest stosowa-
ne podejście „materiałowe” DA3, gdyż
DA2 jest tu nieprzydatne. Podejście
DA3 jest też zalecane w przypadku ob-
liczania nośności granicznej metodami
numerycznymi (np. MES).
Załącznik krajowy do normy
PN-EN 1997-1
Załącznik krajowy określa dane wy-
magane przez normę, a także postanowie-
nia nieobligatoryjne, specyfi czne w wa-
runkach polskich. Stwarza to możliwość
racjonalnego dostosowania normy do
lokalnych warunków, dotychczasowej
praktyki itp. Załącznik jest jedyną moż-
liwością, by wpłynąć na sposób stoso-
wania normy w danym kraju. Większość
krajów korzysta z tej możliwości, za-
ostrzając lub łagodząc wymagania, do-
dając wyjaśnienia i uzupełnienia.
Komitet Techniczny PKN nr 254
„Geotechnika” ustalił Załącznik krajowy
(2010), dostępny na stronie internetowej
PKN. Podano w nim wartości współczyn-
ników częściowych, zasadniczo zgodnie
z Załącznikiem A do PN-EN 1997-1. War-
tości obciążeń i współczynniki częściowe
do oddziaływań zostały już określone
w normie PN-EN 1990:2004, którą Pol-
ska akceptowała bez zmian krajowych.
A warto zauważyć, że wartości tych
współczynników są w niej ostrożniejsze
niż dotychczas w normach PN.
Załącznik krajowy do EC7-1 zawie-
ra m.in. postanowienia:
wymaganie ustalenia kategorii geo-
technicznej oraz wytyczne dotyczą-
ce rozpoznania podłoża w trzech ka-
tegoriach geotechnicznych (tablica
NA1),
współczynniki częściowe w specjal-
nych sytuacjach (ogólnie = 1,0),
wybór podejścia obliczeniowego
DA: ogólnie DA2, a do stateczności
ogólnej – DA3,
w podejściu DA2 obliczenia dla
wartości charakterystycznych przy
sprawdzaniu warunku nośności, tzw.
wersja DA2*,
wyparcie hydrauliczne (HYD) wy-
wołane ciśnieniem spływowym na-
leży sprawdzać, stosując wzór 2.9b,
przyjmując taki sam współczynnik
częściowy do tego samego oddziały-
wania (zasada „jednego źródła”),
wartości współczynników modelu
obliczeniowego pali określono jako
równe 1.
Mimo dostępnych informacji ostat-
nio ukazują się publikacje znanych
i szanowanych specjalistów, w których
podano błędnie, że w Polsce stosuje się
podejście DA1, wymagające dwukrotne-
go obliczenia!
Wpływ wyboru podejścia obliczenio-
wego DA na wyniki nie jest duży. Prze-
waża opinia, że najwłaściwsze jest podej-
–
–
–
–
–
–
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
227
ście DA2*. Oznacza ono, że wszystkie
obliczenia fundamentu bezpośredniego
wykonuje się, przyjmując wartości
charakterystyczne. Powoduje to (Vogt
i in. 2006), że przy obciążeniach uko-
śnych i mimośrodowych przyjmuje się
charakterystyczne wartości mimośrodu,
a nie obliczeniowe, gdyż powodowałoby
to dwukrotne pomnożenie przez współ-
czynnik częściowy i nielogiczny wzrost
globalnego współczynnika bezpie-
czeństwa. Rozwiązanie takie upraszcza
obliczenia w przypadku kombinacji
wielu obciążeń (pionowych, poziomych,
mimośrodów etc.) i eliminuje potrzebę
analizowania wielu różnych kombi-
nacji, zwykle niewiele się różniących.
Jednakże w specyfi cznych sytuacjach
obliczeniowych uproszczenie w podej-
ściu DA2* może być niebezpieczne, na
przykład gdy wpływy dwu (lub więcej)
niezależnych składników obciążeń
redukują się do niewielkiej wartości.
Pomnożenie jej przez współczynnik
częściowy daje zatem tylko niewielki, być
może zbyt mały zapas bezpieczeństwa.
Załącznik krajowy jest ważnym
dokumentem – umożliwia on wpłynię-
cie na ostateczną postać normy PN-EN
1997-1, wprowadzonej w Polsce. Jednak
można zauważyć, że Załącznik krajowy
mało wyjaśnia i niewiele wnosi. Załącz-
niki innych krajów (np. BS czy DIN)
bywają dużo obszerniejsze i bogatsze
merytorycznie.
Rozpoznanie i badania podłoża
gruntowego: PN-EN 1997-2 Część 2
Norma PN-EN 1997-1 podkreśla
w p. 2.4.1 fundamentalne znaczenie ba-
dań podłoża: „(2) Zaleca się uwzględnić
fakt, że znajomość warunków grunto-
wych zależy od zakresu i jakości rozpo-
znania geotechnicznego. Rozpoznanie
podłoża i kontrola jakości wykonaw-
stwa ma zazwyczaj większe znaczenie
dla spełnienia podstawowych wymagań
niż dokładność modeli obliczeniowych
i współczynniki częściowe”.
Norma PN-EN 1997-2 stanowi po-
wiązanie wymagań projektowych części
1, w szczególności rozdziału 3 „Dane
geotechniczne”, z wynikami uzyskiwa-
nymi z badań laboratoryjnych i polo-
wych w celu zapewnienia bezpiecznego
i oszczędnego projektowania geotech-
nicznego. Norma składa się z sześciu
rozdziałów, uzupełnionych przez 24 za-
łączniki. Nie normalizuje ona samych
badań geotechnicznych. Norma PN-EN
1997-2 zawiera zasady uzupełniające
PN-EN 1997-1, dotyczące planowania
badań podłoża i opracowania doku-
mentacji badań, ogólnych wymagań dla
niektórych powszechnie stosowanych
badań laboratoryjnych i polowych, in-
terpretacji i oceny wyników badań oraz
wyprowadzenia wartości parametrów
i współczynników geotechnicznych.
Znaczną część poświęcono doku-
mentacji badań, która powinna zawierać
część prezentującą same wyniki oraz
odrębną część interpretującą je i ocenia-
jącą. Za właściwy zakres i kompletność
badań odpowiada projektant. Odpowie-
dzialność wykonującego badania jest
niesprecyzowana. Jeśli rozpoznanie jest
niepełne, to należy je uzupełnić. Bada-
niami podłoża według Eurokodu zaj-
mowali się m.in.: Garbulewski (2009),
Godlewski (2009), Wysokiński (2009),
Tarnawski (2012), Lechowicz (2013).
228
B. Kłosiński
Problemy stosowania i niedostatki
normy PN-EN 1997
Zasady stosowania Eurokodu 7 do
projektowania geotechnicznego można
znaleźć w wykładach Warsztatów Pro-
jektanta WPPK 2009 i 2013 w Wiśle,
corocznych seminariach ITB i IBDiM,
a zwłaszcza w Poradniku ITB (Wy-
sokiński i in. 2011). Poniżej przedsta-
wiono wybrane zagadnienia, budzące
szczególne zainteresowanie i dyskusję
projektantów.
Parametry obliczeniowe gruntów.
Stanowią one podstawę obliczeń geo-
technicznych i są dość subiektywnie
oceniane. Zadaniem projektanta geotech-
nicznego jest ocena całokształtu dostęp-
nych danych i wybór na ich podstawie
parametrów charakterystycznych. War-
tości ich należy wybrać „jako ostrożne
oszacowanie wartości wpływających na
wystąpienie rozpatrywanego stanu gra-
nicznego”. Nie jest to wartość średnia
lub wyznaczona z określonym prawdo-
podobieństwem metodami analizy sta-
tystycznej. Wybór wartości jest decyzją
ekspercką, zależy też od doświadczenia
i wiedzy projektanta-geotechnika.
Parcie i ciśnienie wody. Dyskusję
budzi sposób obliczania obciążeń ciśnie-
niem wody: czy przyjmować jej charak-
terystyczny poziom i mnożyć ciśnienie
przez współczynnik częściowy (co może
powodować przyjmowanie wysokości
słupa wody, która fi zycznie nie jest moż-
liwa), czy też zakładać obliczeniowy po-
ziom wody z odpowiednim nadmiarem
(jak danych geometrycznych).
Projektowanie pali. Norma PN-EN
1997-1:2008 zawiera tylko ogólne wzo-
ry i wartości częściowych współczynni-
ków bezpieczeństwa (przyjęte bez zmian
w polskim ZK) oraz zasady określania
nośności charakterystycznej (współ-
czynniki korelacyjne). Eurokod zdecy-
dowanie preferuje określanie nośności
na podstawie próbnych obciążeń pali,
a dodatkowo badań dynamicznych.
Zasady PN-EN 1997-1 dość istot-
nie różnią się od obecnych norm krajo-
wych. Podstawą określenia jest wartość
charakterystycznej nośności granicznej
pala. Jednak wartość charakterystycz-
na nie jest średnią wyników jak w PN,
ale ostrożniejsza – zredukowana przez
współczynnik korelacyjny, zależny m.in.
od liczby badań. Z próbnych obciążeń
statycznych nośność graniczną określa
się jako odpowiadającą osiadaniu rów-
nemu 10% średnicy pala. Ale takiego
osiadania w krajowych badaniach nie-
mal nigdy nie udaje się osiągnąć.
Brak w EC 7-1 jakichkolwiek wska-
zówek, jak powinno się obliczać noś-
ność pali na podstawie danych z badań
gruntu – są odesłania do przepisów kra-
jowych, których jednak w Polsce nie ma.
A zatem nie istnieją „obliczenia nośności
granicznej pali według Eurokodu” – są
tam tylko zasady oraz wycinkowe dane
informacyjne w EC7-2. Sposoby obli-
czania w krajach europejskich bardzo się
różnią. Jednak są to nośności graniczne,
a nie „graniczne obliczeniowe”, a więc
zredukowane – jak obliczane według
PN-B-02482:1983. Opublikowano różne
propozycje obliczania nośności pali lub
adaptacji normy palowej (Sobala 2011a,
b, Kłosiński 2012, Puła 2013).
Wartości oporów podstawy (q
b;k
)
i pobocznicy (q
s,i;k
) według EN 1997-1
nie są równoznaczne z oporami q i ti
w normie PN-B-02482. Nie można brać
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
229
bezpośrednio oporów z normy palowej,
gdyż opory te są zredukowane (mniejsze
też są w niej współczynniki bezpieczeń-
stwa). A wiadomo, że norma palowa jest
bardzo bezpieczna! Do praktycznego
stosowania EC 7-1 niezbędne jest uzu-
pełnienie go znowelizowaną normą pa-
lową (której brak!). Nośność osiową pali
można określać, stosując współczynniki
częściowe według Eurokodu 7-1 i Za-
łącznika krajowego, a charakterystyczną
nośność osiową obliczać stosując propo-
zycje adaptacji normy palowej (Sobala
2011a, b, Kłosiński 2012, Puła 2013).
Współczynniki bezpieczeństwa do-
tyczące nośności osiowej są w PN-EN
1997 wyższe niż w normie palowej
PN-B-02482:1983 – projektowane fun-
damenty palowe będą więc bezpiecz-
niejsze, ale i droższe! Ale warto zwrócić
uwagę, że wiele krajów zwiększa współ-
czynniki dotyczące pali wyciąganych
(a także kotew gruntowych) w stosunku
do podanych w PN-EN 1997-1 (podob-
nie jak było w PN-B-02482).
Brak zasad stosowania analiz
MES. Metoda ta ma niewątpliwe zale-
ty, ale użycie jej w zgodzie z Eurokodem
jest trudne, zwłaszcza w przypadku za-
gadnień silnie nieliniowych lub znacz-
nego wpływu prekonsolidacji podłoża.
Ważniejsze problemy to wybór odpo-
wiednich modeli numerycznych, usta-
lenie wyjściowego stanu naprężenia
(współczynnika K
0
), dobór parametrów
geotechnicznych. Stosowanie współ-
czynników częściowych do obciążeń
i wytrzymałości gruntu jest nieodpo-
wiednie w przypadku zagadnień inte-
rakcyjnych. Trudne jest wyznaczenie
nośności konstrukcji oporowych (np. jak
postępować z wartością K
0
– jeśli zakła-
dać ją „ręcznie”, to jaka jest korzyść z
analizy MES?). Wyniki obliczeń MES
zwykle istotnie zależą od ich procedury
i szczegółów założeń. Powstaje funda-
mentalne pytanie, czy w takim stanie sto-
sować klasyczne współczynniki bezpie-
czeństwa, czy też specjalne dostosowane
do tej metody. Wielu ekspertów uważa,
że wyniki należy traktować z ograniczo-
nym zaufaniem. Wskazówki stosowania
metod numerycznych można znaleźć
w pracy Świecy (2011). Doświadczenia
(Orr 2011) z obliczeń porównawczych
konstrukcji wskazują, że podejścia DA2
i DA3 dają w wyniku różne wymiary ele-
mentów (podobnie jest w przypadku ob-
liczeń tradycyjnych), ale wybór modelu
konstytutywnego i założeń modelowania
konstrukcji ma wpływ dużo większy niż
wybór podejścia DA.
Dyskusje prowadzone w Komitecie
Technicznym PKN nr 254 „Geotechnika”
wskazują, że po wprowadzeniu Euroko-
du 7 nadal są potrzebne (jak w innych
krajach UE) krajowe normy geotech-
niczne (np. PN-B-03020, PN-B-02482,
PN-B-03010), lecz zharmonizowane
z eurokodami, uaktualnione i uzupełnio-
ne. Natomiast opracowania właściwie od
nowa wymaga na przykład projektowa-
nie obudów głębokich wykopów i ścian
utwierdzonych w gruncie, kotew grun-
towych, posadowień na wzmocnionym
podłożu, konstrukcji gwoździowanych
i z gruntu zbrojonego, zbrojenia z geosyn-
tetyków. Norma nie porusza szczegółów
projektowania pali (pewne propozycje są
w PN-EN 1997-2), stateczności hydrau-
licznej, stateczności skarp. Wspomniano
zaledwie o wzmacnianiu podłoża, kon-
strukcjach z gruntu zbrojonego itp.
230
B. Kłosiński
Przyszłość Eurokodu
„Projektowanie geotechniczne”
Postęp wdrażania Eurokodu 7 jest
monitorowany przez Komitet CEN/
/TC250/SC7. Przed jego corocznymi po-
siedzeniami przeprowadzane są ankiety
w krajach CEN, dotyczące przebiegu
wdrażania oraz podstawowych informa-
cji o Załącznikach Krajowych i innych
ustaleniach w poszczególnych krajach.
W ankiecie Komitetu ETC 10 w 2011
roku wskazano priorytety uzupełnień
i zmian w Eurokodzie 7 (Bond 2012):
przyjmowanie w obliczeniach pozio-
mu wody gruntowej,
uproszczenie / mniej podejść obli-
czeniowych DA,
wytyczne użycia metod numerycz-
nych,
uzgodnienie EC 7 z EC 8 „Projekto-
wanie sejsmiczne”,
przegląd Załączników krajowych
i harmonizacja wartości NDP,
dodanie współczynnika uwzględ-
niającego klasy konsekwencji (jak
w DIN),
podanie wskazówek określania para-
metrów charakterystycznych gruntu,
usunięcie materiału „podręczniko-
wego”, zwłaszcza z EC 7-2, uprosz-
czenie tekstu Eurokodu 7-1 na bar-
dziej zrozumiały!
Ankieta wskazała, że szczególnie
brak w Eurokodzie 7: zasad obliczania
metodami numerycznymi, obliczania no-
śności pali według badań podłoża (jedy-
nie przykładowe sposoby są w EC7-2),
projektowania na przykład konstrukcji
z gruntu zbrojonego (gwoździami, geo-
syntetykami) lub wzmocnienia podłoża
na przykład kolumnami, wykorzystania
–
–
–
–
–
–
–
–
starych fundamentów, współczynników
modelu dla pali, kotew itp.
Komisja UE przyznała środki na
nowelizację eurokodów do 2015 roku.
Z ankiet wynikają zalecenia: opracowa-
nia nowych części Eurokodu 7, załącz-
ników ze szczegółami projektowania
(np. gruntu zbrojonego, mechaniki skał,
tuneli), uproszczenie i skrócenie tekstu.
W celu ukierunkowania nowelizacji
powołano 14 zespołów ekspertów EG
„Evolution Groups”, m.in. EG0 Mana-
gement, 1. Maintenance and simplifi -
cation, 2. Anchors, 3. Model solutions,
4. Numerical methods, 5. Reinforced
soil, 7. Pile design, 9. Water pressures,
10. Calculation models, 12. Tunnelling,
13. Rock mechanics, 14. Ground im-
provement. Uczestniczy w nich kilkoro
ochotników z Polski.
Ustalenia komitetu CEN/TC 250/
/SC7
Na corocznym posiedzeniu w Ma-
drycie w kwietniu 2013 roku prze-
prowadzono dyskusję na temat oceny
i potrzebnych zmian normy EN 1997.
Przewodniczący Komitetu, dr A. Bond,
oraz Grupy EG przedstawiły szereg pro-
pozycji zmian i uzupełnień. Zgodnie
z mandatem Komitetu CEN/TC 250 no-
welizacja powinna uwzględniać nowe
materiały, przepisy i wymagania rynko-
we, poprawić harmonizację postanowień
oraz wygodę stosowania. Planowany
terminarz prac przewiduje rozpoczęcie
w październiku 2013 roku przeglądu (po
5 latach stosowania) tekstu Eurokodu 7,
a do 2019 roku opracowanie drugiej ge-
neracji eurokodów.
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
231
Szeroka dyskusja dotyczyła nowe-
go podziału normy EN 1997. Jednym
z zaleceń było ujednolicenie rozdziałów
części 1 z układem innych eurokodów.
Przeważyło poparcie dla podziału na
trzy części: 1. „Zasady ogólne”, 2. „Ba-
dania podłoża” (dodano nowy rozdział 2.
Cele badań podłoża) i 3. „Budowle geo-
techniczne” (obejmujący głównie reguły
stosowania dotyczące różnych rodzajów
budowli).
Prace nad nowelizacją podzielono na
zadania i fazy, które mogą się nakładać.
Grupa EG0 zaproponowała 6 głównych
zadań pierwszej fazy nowelizacji: Har-
monizacja i wygoda stosowania, Zasady
ogólne (nowelizacja części 1), Badania
podłoża (nowelizacja części 2), Funda-
menty, Konstrukcje oporowe, Mechani-
ka skał i obliczenia dynamiczne.
Przyjmując za podstawę obecne
wersje części 1 i 2 oraz zachowując
(w zasadzie) istniejący materiał, uczy-
nienie Eurokodu 7 bardziej wygod-
nym w użyciu ma polegać na skróceniu
i uproszczeniu tekstu oraz eliminowa-
niu powtórzeń. Istniejące „zasady” (P),
jeżeli nie podają bezpośrednich i prak-
tycznych zaleceń (a np. wyjaśnienia),
powinny zostać zmienione w „reguły
stosowania” lub przeniesione do za-
łączników informacyjnych, lub całkiem
usunięte. Materiał podręcznikowy i wy-
jaśnienia, które „personel odpowiednio
wykwalifi kowany i z doświadczeniem
geotechnicznym” powinien znać, należy
przenieść do załącznika informacyjnego.
W zasadniczym tekście będą odesłania
do tego załącznika. Zalecono, by nowa
wersja bardziej nawiązywała do norm
badań geotechnicznych, co pozwoli
skrócić tekst i ułatwi korzystanie.
Zalecono, by krajowe organy norma-
lizacyjne udostępniły swoje Załączniki
krajowe (zalecane w wersji angielskiej).
Podsumowano działania wybranych
Grup Rozwojowych (EG):
1. Grupa EG1 „Zakotwienia” opra-
cowała zmiany dotyczące projektowa-
nia kotew. Są one obecnie ankietowane.
Zmieniono m.in. wartości współczynni-
ków częściowych i kryteria interpretacji
badań kotew. Zmieniony rozdział 8. Za-
kotwienia przedstawia racjonalne, wy-
czerpujące zasady projektowania według
stanów granicznych, uwzględniające sta-
ny nośności i użytkowalności budowli
i kotew.
2. Grupa EG3 „Rozwiązania mo-
delowe” przygotowuje około 20 przy-
kładów wzorcowych obliczeń zgodnie
z Eurokodem. Określono też zagadnie-
nia wymagające wyjaśnienia i dalszych
opracowań.
3. Grupa EG4 „Metody numerycz-
ne” zaleca nowy podrozdział, zawiera-
jący defi nicję „metod numerycznych”,
wymagane kompetencje stosujących
je projektantów, weryfi kację oprogra-
mowania i analiz, metody zalecane do
sprawdzania stanu SLS, sposób spraw-
dzania ULS GEO/STR i specyfi czne
wartości współczynników częściowych,
trudności w stosowaniu podejść obli-
czeniowych DA. Zwrócono uwagę na
trudności w wyznaczaniu i stosowaniu
parametrów efektywnych w analizach
MES. Zaawansowane metody nume-
ryczne mogą zapewniać większy sto-
pień bezpieczeństwa niż typowe obli-
czenia geotechniczne. Dlatego celowe
jest przeanalizowanie stosowania innych
wartości częściowych współczynników
bezpieczeństwa. Potrzebne są zalecenia
dotyczące sposobu sprawdzania stanów
232
B. Kłosiński
granicznych – redukowania parametrów
wytrzymałości gruntu czy obliczonej
nośności. Wpływ na wyniki mają także
czynniki, do których współczynniki czę-
ściowe nie są stosowane. Wiele zagad-
nień jest dyskusyjnych i wymaga dal-
szych studiów i badań.
4. Grupa EG6 „Projektowanie sej-
smiczne” skupiła się na harmonizacji
postanowień EC7 i EC8, które obecnie
są niespójne, a nawet sprzeczne. Zjawi-
ska i obciążenia sejsmiczne mają klu-
czowe znaczenie dla wielu krajów Eu-
ropy. Analogiczne problemy występują
także w konstrukcjach z obciążeniami
dynamicznymi.
5. Grupa EG7 „Projektowanie pali”
określiła potrzebne zmiany EC7: powin-
ny zostać usunięte powtórzenia tekstu,
zreformowane parametry ustalane kra-
jowo NDP – odpowiednio do użytych
modeli obliczeniowych. Uzupełnienia
wymagają m.in. zagadnienia tarcia nega-
tywnego, pracy grup pali, badania pali.
Wskazane byłoby podanie wzorcowych
modeli obliczeniowych. Obliczenia po-
winny zapewniać wspólny dla UE po-
ziom bezpieczeństwa. Zaproponowano
opracowanie „Europejskich zaleceń
projektowania pali” (jako dodatek do
EC7 lub zwięzły poradnik), które by
dokumentowały metody obliczeń pali
w różnych krajach. Zalecenia zawie-
rałyby objaśnienia metod oraz źródła
i uzasadnienia postanowień, ograniczenia
w stosowaniu itp. Byłyby one pomo-
cą projektową, zwłaszcza dla kon-
struktorów, lecz także dla ekspertów
geotechników.
6. Grupa EG8 „Harmonizacja” pro-
ponuje redukcję podejść obliczeniowych
DA do dwóch: współczynnika materia-
łowego (MFA, obecne DA3) oraz współ-
czynnika nośności (RFA, połączone
obecne DA1 i DA2). Uprości to obli-
czenia i usunie różne wątpliwości pro-
jektantów oraz zredukuje liczbę współ-
czynników częściowych. Zalecono też
rozważenie możliwości tylko jednego
podejścia obliczeniowego. Przyjęto tak-
że propozycję zróżnicowania wymagań
niezawodności na podstawie klas konse-
kwencji zniszczenia oraz zdefi niowania
współczynnika materiałowego jako ilo-
czynu trzech czynników.
7. Grupa EG9 „Ciśnienia wody” ana-
lizowała stosowanie wzoru 2.9 normy na
warunek wyparcia hydraulicznego. Roz-
patrywano stan fi ltracji w gruncie oraz
przebicia hydraulicznego. Wykonane
studia nie dały przekonujących wyni-
ków, zalecono dalsze badania. Zalecono
też, by nie stosować współczynników
częściowych do ciśnień wody oraz usu-
nąć dyskusyjny tekst z normy.
8. Grupa EG10 „Modele obliczenio-
we” podjęła interesujące zadanie wypra-
cowania prostych wzorów analitycznych
do obliczeń ręcznych – bez użycia kom-
putera. Dokonano krytycznego prze-
glądu modeli w EN 1997, załącznikach
i normach krajowych oraz w literaturze,
w poszukiwaniu najlepszych rozwiązań.
Mogą być one włączone do przyszłej
wersji normy.
9. Grupa EG11 „Charakteryzacja”
przedstawiła schemat blokowy wy-
prowadzania wartości obliczeniowych
z wartości pomierzonych w laborato-
rium lub z badań polowych, wzorowany
na stosowanym w betonach. Stanowi on
uproszczoną metodę analityczną wyzna-
czania wartości charakterystycznych pa-
rametrów gruntowych.
10. Grupa EG14 „Wzmacnianie pod-
łoża” przygotowuje rozdział do części
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
233
nowej normy o zastosowaniach. Roz-
różniono dwa sposoby: użycie typowych
technik ulepszania gruntu oraz formo-
wania elementów nośnych. Wskazano
bliskie powiązanie z metodami zbrojenia
gruntu. Potrzebne jest bliższe zdefi nio-
wanie poszczególnych procesów.
Podsumowanie
Eurokody są od 2010 roku podsta-
wowymi dokumentami do projektowania
budowli w krajach należących do CEN.
W Polsce, pomimo wykonania wielu
prac wspomagających ich wdrażanie
w praktyce, nadal nie są popularne wśród
projektantów.
Studia i praktyka projektowa wyka-
zały, że norma geotechniczna PN-EN
1997 ma wiele braków i usterek, a na
pewno nie stanowi wystarczającej pod-
stawy projektowania. Potrzebne są zak-
tualizowane, zgodne z Eurokodem, nor-
my krajowe (co zresztą od początku było
planowane, lecz brak środków i determi-
nacji decydentów, by to zrealizować).
Wieloletnie międzynarodowe studia,
analizy i warsztaty wskazują kierunki po-
trzebnych zmian. Mandat UE uruchomił
prace nad nową ulepszoną generacją Eu-
rokodów. Powołane przez Komitet CEN/
TC 250/SC7 zespoły wypracowują kon-
kretne zalecenia zmian i uzupełnień. W
pracach tych uczestniczą eksperci z Pol-
ski. Wprowadzenie nowych wersji Euro-
kodów jest spodziewane do 2020 roku.
Literatura
BATOG A., HAWRYSZ M. 2012: Wybrane pro-
blemy geotechniczne budowy i modernizacji
nasypów oraz podtorza kolejowego. Geoin-
żynieria drogi mosty tunele 5: 18–21.
BATOG A., STILGER-SZYDŁO E. 2010: Sta-
teczność skarp nasypów drogowych w ujęciu
Eurokodu 7. Drogownictwo 1: 18–21.
BOND A. 2012: Future of Eurocode 7. Conf. Pil-
ing and Foundations, London.
Evaluation of Eurocode 7, 2005: Proc. Intern.
Workshop. Ed. T.L.L. Orr. Trinity College,
Dublin.
FRANK R. 2007: Eurokod 7 „Projektowanie geo-
techniczne” – prezentacja założeń. Inżynieria
i Budownictwo 7–8: 355–360.
FRANK R., BAUDUIN C., DRISCOLL R., KAV-
VADAS M., KREBS OVESEN N., ORR T.,
SCHUPPENER B. 2004: Designers Guide
to EN 1997-1, Eurocode 7: Geotechnical
design. Part 1: General rules. London.
GARBULEWSKI K. 2009: Wykonanie i interpre-
tacja badań laboratoryjnych wg PN-EN 1997-
-2. XXIV WPPK, Wisła, I: 47–66.
GODLEWSKI T. 2009: Wykonanie i interpretacja
badań polowych wg PN-EN 1997-2. XXIV
WPPK, Wisła, I: 67–108.
GWIZDAŁA K. 2011: Fundamenty palowe. Tech-
nologie i obliczenia. Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa.
KŁOSIŃSKI B. 2010: Ocena Eurokodów geotech-
nicznych. Warsztaty Europejskie 2010 w Pa-
wii. Inżynieria i Budownictwo 11: 642–643.
KŁOSIŃSKI B. 2012: Projektowanie funda-
mentów palowych w normie PN-EN 1997
„Projektowanie geotechniczne”. Inżynieria
i Budownictwo 4: 177–182.
KŁOSIŃSKI B. 2013: Wdrażanie w Polsce i przy-
szłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechnicz-
ne”. Inżynieria i Budownictwo 3: 124–127.
KŁOSIŃSKI B., RYCHLEWSKI P. 2009: Charak-
terystyka nowych europejskich norm geotech-
nicznych. XXIV WPPK, Wisła: 163–204.
LECHOWICZ Z. 2013: Ustalanie geotechnicz-
nych warunków posadawiania obiektów
budowlanych. Geoinżynieria drogi mosty
tunele 1: 24–27.
MITEW-CZAJEWSKA M., SIEMIŃSKA-LE-
WANDOWSKA A. 2005: Analiza ściany
oporowej według EN 1997-1:2004 Eurocode
7. Inżynieria i Budownictwo 3: 129–131.
ORR T.L.L. 2011: Experiences with the applica-
tion of Eurocode 7. Proceedings of the 15th
European Conference on Soil Mechanics and
Geotechnical Engineering, Athens.
234
B. Kłosiński
ORR T.L.L., BOND A.J., SCARPELLI G. 2011:
Findings from the 2nd Set of Eurocode 7 De-
sign Examples. Materiały Konferencji ISGSR.
Ed.: N. Vogt, B. Schuppener, D. Straub,
G. Bräu). Bundesanstalt für Wasserbau, Mu-
nich.
PN-EN 1997-1:2008 Projektowanie geotechniczne.
Część 1: Zasady ogólne.
PN-EN 1997-2:2009 Projektowanie geotechnicz-
ne. Część 2: Rozpoznanie i badania podłoża
gruntowego.
POPIELSKI P. 2013: Metody oceny oddziaływa-
nia głębokiego posadowienia na otoczenie.
XXVIII WPPK, Geotechnika, 5-8.03.2013,
Wisła, II: 69–102.
POPIELSKI P., DĄBSKA A. 2012: Analiza
granicznych odkształceń konstrukcji i prze-
mieszczeń fundamentów według PN-EN
1997-1:2008 w świetle innych norm. Inży-
nieria i Budownictwo 1: 33–38.
PUŁA O. 2011: Projektowanie fundamentów bez-
pośrednich według Eurokodu 7. Dolnośląskie
Wydawnictwo Edukacyjne, Wrocław.
PUŁA O. 2013: Fundamenty palowe według
Eurokodu 7. Dolnośląskie Wydawnictwo
Edukacyjne, Wrocław.
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownic-
twa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia
2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych
warunków posadawiania obiektów budowla-
nych. Dz.U. 2012 nr 0, poz. 463.
SOBALA D. 2011a: Wyznaczanie nośności geo-
technicznej pali wciskanych. Mosty 6: 54–56.
SOBALA D. 2011b: Wyznaczanie nośności pali
wciskanych według Eurokodu 7. Inżynieria
i Budownictwo 12: 635–640.
STILGER-SZYDŁO E. 2009: Drogowe i auto-
stradowe budowle ziemne – nośność i sta-
teczność. Geoinżynieria drogi mosty tunele
1: 56–64.
SZYDŁO A., STILGER-SZYDŁO E. 2010:
Wykorzystanie Eurokodów geotechnicz-
nych w drogownictwie. Drogownictwo 11:
365–369.
ŚWIECA M. 2011. Zasady projektowania geo-
technicznego w nawiązaniu do Eurokodu 7
z zastosowaniem programów numerycznych.
ITB, Warszawa.
TARNAWSKI M. 2012: Metody badań podłoża
gruntowego na potrzeby budowy dróg. Kon-
ferencja IBDiM „Podłoże i fundamenty bu-
dowli drogowych”. 9.05.2012, Kielce: 3–32.
VOGT N., SCHUPPENER B., WEISSEN-
BACH A., GAJEWSKA B., KŁOSIŃSKI
B. 2006: Podejścia obliczeniowe stosowane
w Niemczech w projektowaniu geotech-
nicznym według Eurokodu 7-1. Inżynieria
i Budownictwo 6: 326–330.
WYSOKIŃSKI L. 2008: Projektowanie geotech-
niczne. Geoinżynieria drogi mosty tunele 2:
26–46.
WYSOKIŃSKI L. 2009: Projektowanie geotech-
niczne od klasyfi kacji gruntów do monito-
ringu obiektu wg norm europejskich. XXIV
WPPK, Wisła, I: 291–318.
WYSOKIŃSKI L. 2012: Projektowanie konstruk-
cji oporowych wg Eurokodu 7. Materiały
Budowlane 3 (475): 25–29.
WYSOKIŃSKI L., KOTLICKI W., GODLEW-
SKI T. 2011: Projektowanie geotechniczne we-
dług Eurokodu 7. Poradnik. ITB, Warszawa.
Załącznik krajowy NA, 2010. Postanowienia kra-
jowe w zakresie przedmiotowym EN 1997-
-1:2004. PN-EN 1997-1:2008/Ap2 wrzesień
2010.
Streszczenie
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Pro-
jektowanie geotechniczne”. Po ponad 20
latach prac, w 2004 roku opublikowano
część 1. Eurokodu 7, tj. EN 1997-1:2004.
Od 2010 roku norma ta została wprowa-
dzona w UE i innych krajach – członkach
CEN. Przeprowadzono kilka „warsztatów”
jej stosowania oraz oceniających ją ankiet.
Zebrane doświadczenia są podstawą podję-
tego przez UE programu nowelizacji syste-
mu Eurokodów w perspektywie 2020 roku.
W artykule omówiono wnioski z warsztatów
oraz przedstawiono oceny EC7, wynikające
z międzynarodowych ankiet Komitetu CEN/
/TC 250/SC7 i z doświadczeń krajowych.
Opisano propozycje nowej edycji Eurokodu
7 oraz ustalenia przyjęte przez Komitet SC7
w Madrycie w 2013 r.
Ocena i przyszłość Eurokodu 7 „Projektowanie geotechniczne”
235
Summary
Evaluation and future of the Euro-
code 7 – Geotechnical design. Following
over 20 years of work, the Eurocode 7 Part 1,
i.e. EN 1997-1:2004, was published. Since
2010 this standard was established in EU
and other countries members CEN. Several
Workshops on application the EC7 were or-
ganized and few questionnaires evaluating
it. The experience gathered is a basis of the
program of renewing of the Eurocodes in
perspective of 2020. In the paper conclusions
from the workshops and opinions resulting
from international questionnaires of CEN/TC
250/SC7 as well as from national experience
are presented. The proposals for new edition
of Eurocode 7 and decisions of the SC7 2013’
meeting in Madrid were described.
Author’s address:
Bolesław Kłosiński
Instytut Badawczy Dróg i Mostów
ul. Instytutowa 1, 03-302 Warszawa
Poland
e-mail: bklosinski@ibdim.edu.pl