Polskie-
A
kcje
.pl
Serwis o inwestowaniu na giełdzie
Wprowadzenie do inwestycji w akcje
Wiktor Moskalewicz
Darmowa publikacja dostarczona przez serwis
www.
polskie-
a
kcje
.pl
© Copyright by
Polskie-Akcje
.pl
2011
Niniejsza publikacja może być kopiowana i rozpowszechniana w dowolny sposób pod warunkiem, że
żadna jej część nie będzie modyfikowana. Pozwala się na kopiowanie i prezentowanie publikacji wyłącznie
w formie oryginalnej dostarczonej przez wydawcę. Autor nie ponosi żadnej odpowiedzialności za
ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w poradniku.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
2
Spis treści:
str.
1.
Wprowadzenie
3
2.
Rynki kapitałowe
5
3.
Etapy wchodzenia spółki na giełdę
11
4.
Giełda Papierów Wartościowych
14
4.1.
Rola giełdy
15
4.2.
Segmenty i Indeksy akcji
16
4.3.
Sesja giełdowa i harmonogram
21
5.
Handel akcjami na giełdzie
23
6.
Czynniki kształtujące popyt i podaż
25
7.
Dlaczego to ma sens? - Procent składany
27
8.
Cele inwestycji, po co inwestujemy?
31
9.
Samodzielna spekulacja na rynku akcji, – na czym ona polega?
32
10.
Przegląd biur maklerskich i dyspozycji
35
11.
Etapy rozwoju spekulanta
38
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
3
1.
Wprowadzenie
Witam Cię serdecznie
Książka, jaką masz przyjemność czytać jest poświęcona zasadniczym zagadnieniom
związanym z inwestycjami w papiery wartościowe zwane akcjami. Już na wstępie
chciałbym przedstawić Ci zalety, które skłoniły mnie do pogłębiania wiedzy
poświęconej inwestycjom w akcje. Rynki kapitałowe a w szczególności akcje,
posiadają pewne zalety nad innymi formami pasywnego dochodu lub prowadzenia
biznesu. Między innymi są to:
•
Możliwość praktycznie natychmiastowego wycofania się z inwestycji, czyli
wyjścia z rynku, w przypadku np. nieruchomości może być to nie możliwe, gdyż
nabywca może się szybko nie znaleźć lub będziemy zmuszeni sprzedać naszą
nieruchomość po niższej cenie, aby odzyskać wkład kapitałowy.
•
Zdolność do precyzyjnego określania ryzyka inwestycji – możemy za pomocą
zleceń maklerskich z góry określić maksymalne ryzyko, jakie jesteśmy w stanie
zaakceptować inwestując w akcje.
•
Wygoda i niskie koszta prowadzenia portfela inwestycyjnego – naszymi
Inwestycjami możemy zarządzać za pomocą Internetu lub telefonu we
własnym domu, eliminuje to dodatkowe koszta i oszczędza czas. Opłaty
związane z handlem akcjami są stosunkowo niskie do możliwości osiągnięcia
zysku.
•
Możliwość inwestycji prawie dowolnych sum – ze względu na ogromny
wolumen obrotu na giełdzie zawsze jest możliwość osiągania zysków
praktycznie bez ograniczeń kapitału, jakim się dysponuje.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
4
Akcje ponadto charakteryzują się dość prostymi zasadami obrotu i historycznie
okazały się być najefektywniejszymi aktywami przynoszącymi najwyższe stopy zwrotu
w porównaniu chociażby z obligacjami.
Po tym krótkim wstępie chciałbym Cię zaprosić do zapoznania się z dalszymi
rozdziałami książki. Dowiesz się z nich co to są rynki kapitałowe, na czym polega na
nich inwestowanie, poznasz zasady funkcjonowania Giełdy Papierów Wartościowych
w Warszawie oraz wiele innych pożytecznych informacji, które mogą się przydać
początkującemu spekulantowi w czasie stawiania pierwszych kroków na GPW.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
5
2.
Rynki kapitałowe
Zacznijmy od definicji samego rynku i zasad jego funkcjonowania. Rynek to miejsce
gdzie dochodzi do zawierania transakcji sprzedaży lub kupna określonych usług lub
towarów w formie fizycznej lub w formie niematerialnej. Są to także regulacje
prawne i procesy, jakim podlegają transakcje oraz podmioty gospodarcze i uczestnicy
rynku zainteresowani handlem. Ta grupa odpowiedzialna jest za wystąpienie siły
popytu i podaży.
•
Za popyt – odpowiedzialni są nabywcy – osoby bądź instytucje wystawiające
oferty kupna.
•
Za podaż – powodują ją oferenci, czyli Ci, co wystawiają oferty sprzedaży.
Ogólna zasada brzmi tak:, Kiedy popyt rośnie na coś to cena wzrasta, gdyż na rynku
znajduję się więcej osób chętnych zapłacić za coś po wyższej cenie od ceny aktualnej
(rynkowej).
To samo się dotyczy podaży, kiedy podaż wzrasta występuje coraz mniejsza grupa
uczestników danego rynku zainteresowana kupnem a pojawiają się sprzedawcy
oferujący coraz niższe oferty sprzedaży a cena danego produktu się obniża.
Innymi słowy można powiedzieć, że im mniej występuje czegoś na rynku to jest to
bardziej cenne i kupujący są skłonni zapłacić za to więcej pieniędzy i panuje wtedy
popyt a kiedy jest czegoś dużo w stosunku do zapotrzebowania panuje na rynku
podaż. Przykładem może być złoto. Złoto jest rzadkim metalem, dlatego jest cenne w
odróżnieniu np. od węgla, którego jest o wiele więcej, dlatego też jest tańsze. Są to
podstawowe zasady funkcjonowania rynków.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
6
RYNEK
REALNY
RYNEK
DÓBR
I USŁUG
RYNEK CZYNNIKÓW
PRODUKCJI
RYNEK ŚRODKÓW
TRWAŁYCH
RYNEK ŚRODKÓW
OBROTOWYCH
RYNEK
PRACY
FINANSOWY
RYNEK PIENIĘŻNY
RYNEK WALUTOWY I
PIENIĄDZ KRAJOWY
RYNEK KAPITAŁOWY
INSTRUMENTOW
POCHODNYCH
RYNEK
AKCJI
RYNEK OBLIGACJI
Schemat 1. Podział rynków.
Możemy teraz przejść do bardziej szczegółowego podziału rynku. Rynek dzielimy na
realny i finansowy. Rynek realny to na przykład rynek pracy, dóbr i usług, rynek
nieruchomości itd.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
7
Rynek finansowy to rynek, który zajmuje się regulacją i obrotem samych pieniędzy
lub instrumentów służących do pozyskania kapitału inwestycyjnego. Na rynku
finansowym obraca się instrumentami finansowymi, czyli zobowiązaniami
finansowymi lub inaczej mówiąc „narzędziami” do przekazywania środków
finansowych pomiędzy podmiotami gospodarczymi, które w danym czasie wykazują
chęć ich posiadania np. w celu wykorzystania do osiągnięcia dochodu lub pozyskania
kapitału.
Przedstawię, poniżej, jakie są najważniejsze segmenty wchodzące w skład rynku
finansowego i jakie instrumenty na nich występują. Następnie szczegółowo przejdę
do omawiania tematu obrotu samych akcji, czyli inwestycyjnych papierów
wartościowych a także opowiem jak funkcjonuje giełda i jaką spełnia role dla
inwestorów i spółek akcyjnych.
Rynek walutowy - To największy rynek finansowy, bardzo popularny ostatnio rynek,
w Polsce stale rośnie liczba inwestorów indywidualnych aktywnie działających na tym
rynku, charakteryzuje się on przede wszystkim największym wolumenem obrotu i
dostępem do notowań 24h na dobę 5 dni w tygodniu. Handluje się na nim oczywiście
walutami. Dlatego kurs walut podaje się zwykle względem innej waluty. Transakcja
najczęściej pośredniczy poprzez dolara amerykańskiego. Kiedy wymienia się dwie
waluty, z których żadna nie jest dolarem amerykańskim, stosuje się wtedy kurs
krzyżowy. Gdy wymienia się np. real brazylijski na franka szwajcarskiego, następuje
najpierw zakup dolarów za real brazylijski, a następnie kupno franka za dolary.
Uczestnikami wymiany walut są zwykle:
•
Banki centralne - Wykorzystują rynek do zarządzania rezerwami finansowymi,
oraz do interwencji w celu utrzymania stabilności walutowej.
•
Banki komercyjne i inwestycyjne – Razem z bankami centralnymi stanowią
większość obrotu na Forex – rynku walutowym. Są stałymi uczestnikami rynku
międzybankowego. Przeprowadzają głównie transakcje spekulacyjne lub
zabezpieczające.
•
Klienci korporacyjni - Wiele przedsiębiorstw importujących bądź
eksportujących dobra lub usługi może wykorzystywać rynek walutowy w celach
handlowych, inwestycyjnych, a także do zmniejszania ryzyka walutowego,
głównie przez kontrakty i opcje.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
8
•
Dealerzy na rynku walutowym – wyznaczają kursy, według których zawierane
są transakcje. Biernymi uczestnikami tego rynku mogą być klienci indywidualni,
którzy zawierają transakcję po cenach określonych przez dealerów. W ten
sposób klienci indywidualni nie wpływają bezpośrednio na cenę waluty.
Rynek pieniężny – Rynek pieniężny pozwala swoim uczestnikom zaciągać pożyczki i
dokonywać inwestycji. Pożyczkobiorca pożycza pieniądze od pożyczkodawcy
(inwestora) – według określonej stopy procentowej i na określony czas zwany czasem
trwania transakcji. Na tym rynku można dokonać zakupu między innymi bonów
skarbowych, bądź papierów wierzycielskich emitowanych przez przedsiębiorstwa w
celu finansowania aktualnej działalności. Instrumenty rynku pieniężnego można
podzielić generalnie na zbywalne i niezbywalne, czyli depozyty.
Papiery zbywalne to takie instrumenty rynku pieniężnego, które w przeciwieństwie
do depozytów można zbywać na rynku pieniężnym. Pośród nich można wyróżnić
wspomniane bony skarbowe, komercyjne, certyfikaty depozytowe, weksle handlowe.
Rynek obligacji – to obszar gdzie emitent emituje obligacje, czyli instrumenty dłużne
w celu pozyskania środków finansowych. Osoba nabywająca obligacje jest
obligatariuszem i najczęściej jest upoważniona do otrzymania zwrotu zainwestowanej
kwoty w czasie wykupu obligacji przez dłużnika, czyli emitenta, wraz ze z góry
określonymi odsetkami. Czas ten nazywamy terminem wykupu. Obligacje mogą
emitować państwa, nazywają się wtedy obligacjami skarbowymi, przedsiębiorstwa –
są to obligacje korporacyjne, obligacje także mogą być emitowane przez samorządy
terytorialne, nazywane są wtedy obligacjami komunalnymi. Obligację można również
podzielić na termin wykupu np. krótkoterminowe – wykup papierów dłużnych
następuje do jednego roku, średnioterminowe do 5 lat i długoterminowe powyżej 5
lat.
Rynek instrumentów pochodnych – inaczej rynek terminowy, na którym obraca się
instrumentami powstałymi w oparciu o tak zwane instrumenty bazowe takie jak
akcje, indeksy giełdowe, waluty. Instrumenty terminowe głównie służą do
zabezpieczania się przez zmiennością instrumentów bazowych, np. eksporter
narażony na zmiany waluty może być zainteresowany kontraktami lub opcjami na
waluty, a kopalnia danego surowca kontraktem lub opcją na surowiec, który
wydobywa.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
9
Ponieważ główny tematem książki są akcję dalej będą przytaczane wiadomości
wyłącznie dotyczące tych papierów wartościowych. Scharakteryzujmy, więc
szczegółowo rynek akcji, jego uczestników i rolę, jaką pełni w gospodarce.
Rynek akcji – Jest to jeden z najbardziej popularnych segmentów rynku
kapitałowego, jak nazwa wskazuje na tym rynku obraca się akcjami. Alokacja kapitału
w te papiery wartościowe daje możliwość efektywnego wykorzystania swoich
nadwyżek finansowych gdyż charakteryzuje się wysokimi stopami zwrotu. Akcje to
najpowszechniejsze papiery wartościowe wykorzystywane do inwestycji. Emitowane
są przez spółki akcyjne i stanowią odpowiednik części kapitału spółki. W odróżnieniu
od obligacji, która jest formą pożyczki, podlegającej zwrotowi w ustalonym terminie,
wartość akcji nie jest zwracana akcjonariuszowi przez spółkę. Zamiast tego
akcjonariusz, – czyli posiadacz akcji może je spieniężyć sprzedając innym inwestorom.
Inwestorzy kupujący akcje mogą liczyć na prawo do części zysków firmy np. z tytułu
dywidendy, prawa do kierowania spółką lub liczą na wzrost wartości udziałów spółki.
Inwestorzy inwestując w akcje oczywiście przyjmują ryzyko poniesienia strat w
przypadku obniżenia wartości aktywów, czyli akcji, w które zainwestowali, ale
również mogą osiągnąć dochód w przypadku sprzedaży akcji innym uczestnikom
rynku, gdy ich wartość wzrośnie na rynku wtórnym. Z rynkiem wtórnym akcji mamy
do czynienia w tedy, kiedy inwestor odsprzedaje akcje nabyte w emisji pierwotnej
innym inwestorom np. na giełdzie. Zwykle zachodzi to po cenie odmiennej niż po
cenie, jakiej inwestorzy kupowali je w czasie emisji pierwotnej.
Ryzyko jest, więc nierozerwalnie związane z inwestycjami w ten rodzaj aktywów. To
czy mamy większe szanse na zarobek czy utratę kapitału w czasie kupna w emisji
pierwotnej mówi nam analiza finansowej kondycji przedsiębiorstwa oraz badania
sektora gospodarczego, w którym spółka funkcjonuje.
Kiedy spółka jest notowana już jakiś czas na giełdzie możemy posiłkować się w ocenie
opłacalności inwestycji analizą techniczną, czyli badaniem popytu na akcje za pomocą
śledzenia wykresu jej notowań.
Kiedy spółka wyemituje akcje na giełdzie staje się spółką publiczną i nabywa pewne
prawa i obowiązki z tym związane. Zasadniczym powodem wejścia na giełdę jest
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
10
sprzedaż akcji na rynku pierwotnym, czyli inwestorom zapisującym się na emisje akcji.
Inwestorzy dokonują wtedy zakupu po cenie określonej przez ekspertów i zarząd
spółki. Kapitał uzyskany przy emisji na rynku pierwotnym służy zwykle do
finalizowania bieżącej działalności firmy bądź realizowanie rozwojowych projektów.
W porównaniu z np. kredytem bankowym jest to o wiele korzystniejsza forma
finansowania. W przypadku potrzeby większej ilości gotówki przedsiębiorstwa mogą
przeprowadzić ponowne emisje – wyemitować i sprzedać kolejne transze akcji.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
11
3.
Etapy wchodzenia spółki na giełdę
Zanim akcjami spółki będzie można handlować na giełdzie musi ona przejść przez
szereg etapów, które są nie zbędne by wyemitować publicznie swoje udziały.
1.
Podjęcie decyzji o upublicznieniu spółki i wprowadzeniu akcji na giełdę do
ogólnego obrotu.
Zasadniczym celem tego procesu jest zwiększenie kapitalizacji firmy, czyli
pozyskanie kapitału od inwestorów kupujących akcje na finansowanie bieżącej
działalności bądź rozwój spółki i realizacje nowych projektów.
2.
Opracowanie prospektu emisyjnego
Podstawowym dokumentem, na którego podstawie dokonujemy oceny ryzyka
inwestycji jest prospekt emisyjny przedsiębiorstwa wchodzącego na giełdę.
Jest to dokument informujący przyszłych inwestorów o profilu działalności
firmy. Prospekt przedstawia charakterystykę firmy, potencjalne ryzyka
związane ze stabilnością działalności, potencjalny wpływ przeszłości spółki na
cenę akcji oraz plany na rozwój działalności. W prospekcie możemy się
również zapoznać z sylwetkami najważniejszych osób prowadzących spółkę
tak, aby inwestorzy mogli kompleksowo ocenić opłacalność oraz ryzyko
związane z angażowaniem środków finansowych w jej akcje. Prospekt
przygotowuje spółka razem z fachową opieką specjalisty np. z domu
maklerskiego. Zamiast prospektu może być wydane memorandum w
przypadku mniejszych emisji. Komisja papierów wartościowych musi następnie
zatwierdzić taki prospekt według pewnych wymogów prawnych.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
12
3.
Po drugim etapie następuje przeprowadzenie oferty publicznej, – czyli sprzedaż
akcji za pośrednictwem np. domu maklerskiego, w którym inwestorzy zapisują
się na akcje nowej emisji. Spółki często przeprowadzają kampanię promocyjną
przed debiutem, aby zwiększyć zainteresowanie potencjalnych inwestorów w
telewizji, prasie, Internecie tak, aby sprzedać jak najwięcej akcji i pozyskać
kapitał od inwestorów. Przed ofertą publiczną akcje muszą być
zdematerializowane i zapisane w krajowym depozycie papierów
wartościowych, w związku z tym, że rejestracja akcji może potrwać nawet kilka
tygodni, do obrotu dopuszcza się tak zwane prawa do akcji PDA.
Po zarejestrowaniu PDA zamieniają się w akcje. Dodatkowym atutem debiutu
giełdowego jest automatyczna reklama działalności, zwiększenie zaufania i
wiarygodności Se strony klientów i kontrahentów. Odbiorcami nowych emisji
mogą być za równo inwestorzy instytucjonalni np. fundusze a także inwestorzy
indywidualni. Na cenę emisji akcji może wpływać księga popytu, na której
przedstawione jest zainteresowanie inwestorów instytucjonalnych.
Kiedy już spółka jest dopuszczona do debiutu na giełdzie przedsiębiorstwo
musi przekształcić spółkę w akcyjną, gdy nią nie jest i zdematerializować akcje
do formy elektronicznej, które są przechowywane w Krajowym Depozycie
Papierów Wartościowych.
Forma zdematerializowana występuje głownie po to by usprawnić handel
akcjami, obniżyć koszta i czas obrotu oraz zwiększyć bezpieczeństwo
zawierania transakcji.
4.
Debiut na giełdzie
Po zakończeniu wszystkich niezbędnych procedur następuje debiut akcji na
giełdzie, – czyli pierwszy dzień notowań. Po debiucie w czasie każdej sesji
giełdowej cena notowanych akcji może się zmieniać w zgodzie z aktualną
wyceną rynkową przez inwestorów wtórnie handlujących tymi akcjami. Po tym
okresie jednak spółka nabywa pewne obowiązki. Musi ponosić dodatkowe
koszta związane z obecnością na giełdzie, np. administracyjne i księgowe a
także jest zobligowana do podawania publicznie swoich wyników finansowych
w postaci raportów.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
13
Po upublicznieniu spółki na giełdzie przedsiębiorstwo jest zobowiązane do
prowadzenia przejrzystej polityki zarządzania spółką aby utrzymywać swoją
wiarygodność i zaufanie publiczne. Innymi obowiązkami między innymi są:
•
Publikowanie raportów bieżących i komunikatów
•
Publikowanie raportów okresowych: kwartalnych, półrocznych, rocznych
•
Organizowanie walnych zgromadzeń
Raporty - inaczej sprawozdania finansowe prezentują wyniki finansowe.
Raporty bieżące i komunikaty - prezentują informacje o zmianach w spółce, które
mogą mieć wpływ na kurs akcji czyli cenę po jakiej akcje można kupić lub sprzedać.
Forma raportów jest standaryzowana by ułatwić inwestorom czerpanie
interesujących ich informacji i porównywanie pomiędzy różnymi spółkami. W ten
sposób analitycy mogą szacować kondycję finansową firmy i prognozować przyszły
rozwój lub stagnację w spółce lub nawet określać koniunkturę w całej branży.
Raporty okresowe się dzielą na kwartalne publikowane, co 3 miesiące, półroczne oraz
roczne. Są dystrybuowane bezpośrednio przez spółki za pomocą prasy, Internetu
bądź przez agencje informacyjne do wszystkich zainteresowanych.
Ponadto publiczna spółka akcyjna powinna:
•
Powiadamiać inwestorów o planach rozwoju i ważnych zamierzeniach
związanych z prowadzeniem działalności.
•
Przekazywać ważne wiadomości (w tym raporty i komunikaty) za pomocą
oficjalnych agencji informacyjnych, gdyż uniemożliwia to powstawania
informacji poufnych, których wykorzystanie może prowadzić do uzyskania
przewagi informacyjnej nad pozostałymi akcjonariuszami, co jest prawnie
zabronione.
•
Informować o zmianach w składzie zarządu, co może mieć wpływ pozytywny
lub negatywny ze względu na interpretacje inwestora a co za tym idzie wycenę
rynkową papierów wartościowych.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
14
4.
Giełda Papierów Wartościowych
Poznajmy teraz, czym zajmuje się sama giełda i jak organizuje obrót papierami
wartościowymi
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie w skrócie (GPW) powstała w 1991. Na
początku notowanych było tylko 5 spółek – Tonsil S.A., Kable Śląskie S.A., Exbud S.A.,
Próchnik S.A. oraz Krosno S.A. W 2010 roku skarb państwa przeprowadził publiczną
ofertę sprzedając akcje giełdy.
Giełda współpracuje ze sporą liczbą tak zwanych członków giełdy, którzy dodatkowo
organizują proces składania i przekazywania zleceń na giełdę np. z domami
maklerskimi oraz podmiotami bezpośrednio oddziaływającymi na zachowanie się
instrumentów finansowych są to między innymi fundusze inwestycyjne i skarb
państwa. Inwestorzy obecni na GPW między innymi mogą wykorzystywać poprzez
handel różnice wartości notowanych walorów w tym akcji w celu o osiągania zysków
kapitałowych. Giełda stanowi także źródło możliwości zabezpieczania się
przedsiębiorstw przed niekorzystnymi zmianami cen surowców lub walut.
Giełda prowadzi obrót instrumentów na trzech rynkach:
Rynek główny – Tu notowane są między innymi: akcje, obligacje, prawa poboru,
prawa do akcji, certyfikaty inwestycyjne, instrumenty strukturyzowane a także
instrumenty pochodne takie jak kontrakty terminowe, jednostki indeksowe oraz
opcje.
Rynek alternatywny NewConnect – Rynek ten zrzesza głównie spółki o niskiej
kapitalizacji, młode przedsiębiorstwa, których działalność gospodarcza związana jest
często z innowacyjnymi technologiami, ale tym samym ryzykownymi
przedsięwzięciami. Notuję się tu również akcje, prawa do akcji oraz prawa poboru.
Rynek instrumentów dłużnych Catalyst – Rynek ten organizuje obrót obligacji
korporacyjnych, obligacji komunalnych oraz listów zastawnych.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
15
4.1.
Rola giełdy
Głównymi działaniami i celem powołania giełdy jest:
•
Wprowadzanie instrumentów finansowych do publicznego obrotu
•
Organizowanie obrotu instrumentów finansowych
•
Publikowanie informacji dotyczących aktualnych i historycznych kursów
notowanych walorów
•
Prowadzenie kampanii edukacyjnej związanej z rynkiem kapitałowym.
Tym samym giełda staje się centralnym ośrodkiem ścierania się popytu i podaży
wywołanych przez obecność i aktywność uczestników rynku oraz miejscem prawnego
nadzoru handlu instrumentami finansowymi oraz ośrodkiem organizacji tego handlu
na rynku kapitałowym.
Koncentracja popytu i podaży daje handlu akcjami wysoką płynność, czyli
występowanie odpowiednio dużej grupy inwestorów zainteresowanych kupnem i
sprzedażą tak, że w konsekwencji zawarcie transakcji jest możliwe praktycznie w
każdym momencie trwania sesji po cenie zbliżonej bądź identycznej do ceny
rynkowej.
Ponadto giełda umożliwia Efektywną Alokację kapitału inwestorów i sprawne
funkcjonowanie rynku Publicznego, na którym strony transakcji nawzajem są sobie
całkowicie anonimowe. Informacje o cenach i warunkach większych transakcji mogą
być publikowane przez giełdy i rozpowszechniane za pomocą mediów.
Rynek publiczny, który jest organizowany na giełdzie jest zawsze nadzorowany i
regulowany przez organy państwowe, co często nie dotyczy rynku prywatnego. Służą
do tego akty prawne, które determinują charakterystykę sposobu obrotu akcji.
KNF - Komisja Nadzoru Finansowego sprawia kontrole oraz wydaje licencje na
prowadzenie działalności związanej z pośrednictwem obrotu papierami
wartościowymi.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
16
Kontroli tej podlegają m.in. fundusze inwestycyjne, domy maklerskie, maklerzy. KNF
nadzoruje na bieżąco również ich działalność. Może nakładać kary i sankcje,
przygotowuje akty prawne i prowadzi działalność edukacyjną, daje także uprawnienia
do wykonywania zawodu maklera giełdowego przeprowadzając odpowiednie
egzaminy. Makler giełdowy jest odpowiedzialny między innymi za obsługę zleceń
giełdowych lub zarządzania portfelem klienta.
Warto dodać, iż ważną role w organizowaniu rynku publicznego odgrywają biura
maklerskie, z którymi giełda ściśle współpracuje. Biura maklerskie uczestniczą w
przekazywaniu zleceń klientów indywidualnych na giełdę i wprowadzają spółki w
ofercie publicznej.
4.2.
Segmenty i indeksy akcji
Akcje podzielone są na segmenty i tworzą indeksy
Akcje wszystkich spółek notowanych na giełdzie możemy zakwalifikować do pewnych
segmentów ze względu na wielkość kapitalizacji przedsiębiorstwa, które je
wyemitowało. Poniżej znajduje się podstawowy podział akcji.
Segmenty według wielkości kapitalizacji:
• Segment 250 PLUS – akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 250 mln euro
• Segment 50 PLUS – akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 50 mln euro i nie
wyższej niż 250 mln euro
• Segment 5 PLUS – akcje spółek o kapitalizacji przekraczającej 5 mln euro i nie
wyższej niż 50mln euro
• Segment MINUS 5 – akcje spółek o kapitalizacji nieprzekraczającej 5 mln euro
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
17
Innego rodzaju podział akcji stanowią indeksy. Indeksy to pewnego rodzaju średnie
skupiające grupy akcji na podstawie pewnych cech emitentów, na przykład branży
bądź kraju pochodzenia lub wysokość kapitalizacji. Zatem możemy stwierdzić, że
indeksy prezentują trendy i sposób zachowania akcji należących do pewnego
segmentu. Stąd rozpoznajemy:
•
WIG - Warszawski Indeks Giełdowy - W skład tego indeksu wchodzą wszystkie
spółki z rynku podstawowego, których notowania odbywają się w systemie
notowań ciągłych
•
WIG20 – odzwierciedla zmiany cen akcji 20 spółek o największej wartości
rynkowej (kapitalizacji) i największych obrotach na giełdzie spoza indeksów
mWIG40 i sWIG80.
•
mWIG40 – odzwierciedla zmiany cen grupy kolejnych 40 spółek giełdowych, z
wyłączeniem spółek z indeksów WIG20 i sWIG80 oraz spółek zagranicznych
notowanych jednocześnie na GPW i innych rynkach o wartości rynkowej
powyżej 1 mld euro.
•
sWIG80 – odzwierciedla zmiany cen grupy kolejnych 80 spółek giełdowych, z
wyłączeniem spółek z indeksów WIG20 i mWIG40
Indeksy jak wspomniałem mogą grupować akcje należące do pewnych sektorów
gospodarczych stąd wyróżniamy między innymi indeks WIG-budownictwo skupiający
spółki zajmujące się działalnością budowlaną lub WIG-informatyka grupujący
przedsiębiorstwa związane z branżą IT. Inne indeksy to na przykład.:
•
WIG-spożywczy
•
WIG-telekomunikacja
•
WIG-media
•
WIG-paliwa
•
WIG -deweloperzy
•
WIG- chemia
•
WIG-budownictwo
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
18
Na wykresach nr 1, 2, 3 poniżej widzimy spółki chemiczne znajdujące się w trendach
wzrostowych i indeks WIG-chemia, który prezentuje stan koniunktury w tym sektorze
w roku 2010. Inaczej mówiąc indeks ten obrazuje sytuację, jaka występuje na akcjach
spółek z branży chemicznej.
Diagram 1. Wykres jednodniowy, Azoty Tarnów
Diagram 2. Wykres jednodniowy, Puławy
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
19
Diagram 3. Wykres jednodniowy, Synthos
Diagram 4. Wykres jednodniowy, WIG-chemia
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
20
Łatwo zauważyć, że indeks WIG-chemia w doskonały sposób prezentuje zachowanie
się poszczególnych spółek z tego segmentu. Jest to dla nas wskazówka, że należy się
szczególnie interesować spółkami chemicznymi przy podejmowaniu decyzji o zakupie
akcji.
Dla porównania indeks budowlany na wykresie poniżej znajdując się w trendzie
spadkowym podpowiada nam to, że spółki budowlane tracą na wartości i nie należy
inwestować w ten segment gospodarki. Widzimy, że indeksy są wartościowymi
wskaźnikami i narzędziami ułatwiającymi orientacje na giełdzie i proces dokonywania
analizy koniunktury i inwestycji.
Diagram 5. Wykres jednodniowy, WIG-budownictwo
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
21
4.3 Sesja giełdowa i harmonogram
Sesja to czas, w którym dokonywane są pewne operacje związane z obrotem akcjami.
jest ona podzielona na fazy, w których odbywają się różne operacje: m.in. kontrolne,
dotyczące nadzoru bezpieczeństwa lub fazy, w których ustalany jest kurs walorów.
Faza przed otwarciem – W tym czasie na podstawie zleceń wysłanych przez
uczestników rynku wyznaczany jest teoretyczny kurs otwarcia (TKO). W tej fazie nie
można zawrzeć transakcji. Zlecenia inwestorów mogą być w tej fazie anulowane bądź
modyfikowane.
Faza notowań ciągłych – W tym czasie zlecenia inwestorów są kojarzone ze sobą
nawzajem i realizowane są transakcje. Nie wszystkie zlecenia oczywiście są
wypełniane gdyż musi znaleźć się druga strona handlu, ktoś musi mieć wystawione
przeciwne zlecenie. Bezpośredni napływ zleceń na parkiet wywołuje ścieranie się
popytu i podaży, co kształtuje cenę kursu akcji. Faza ta rozpoczyna się teoretycznym
kursem otwarcia (TKO) a kończy kursem zamknięcia
Faza dogrywki – W tym czasie kurs akcji nie zmienia już swojej wartości, jednak osoby
chcące kupić lub sprzedać papiery mogą to zrobić, ale wyłącznie po cenie zamknięcia
fazy sesji. W przypadku notowań jednolitych z tak zwanym „fixingiem” jest to jedyny
czas, w którym gracze mogą zrealizować swoje zlecenia po cenie ustalonej przez
giełdę na podstawie TKO.
Harmonogram sesji dla akcji spółek notowanych w systemie ciągłym oraz PP i PD
tych akcji a także akcji rynku Newconnect notowanych w systemie ciągłym oraz PP i
PDA tych akcji:
Faza przed otwarciem 8:00 – 9:00
Faza sesji 9:00 - 17:20
Faza II przed otwarciem 17:20 – 17:30
Faza dogrywki 17:30 – 17:35
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
22
Harmonogram sesji dla akcji spółek notowanych w systemie jednolitym a także dla
akcji rynku Newconnect notowanych w systemie jednolitym oraz PP i PDA tych akcji:
Faza przed otwarciem 8:00 – 11:00
Faza dogrywki 11:00 – 11:30
Faza II przed otwarciem 11:30 – 15:00
Faza II dogrywki 15:00 – 15:30
Faza III przed otwarciem 15:30 – 17:35
Akcje mogą być notowane w Systemie notowań Jednolitych bądź notowań ciągłych.
W systemie notowań ciągłych cena waloru może się zmienić w dowolnym czasie
notowań natomiast w systemie notowań jednolitych kurs jest ustalany 2 razy na
fixingu w czasie fazy dogrywki.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
23
Popyt rośnie - Więcej
inwestorów jest
zainteresowanych kupnem
akcji niż sprzedażą - Cena
rośnie
Popyt maleje - Więcej
inwestorów jest
zainteresowanych
sprzedarzą akcji niż
kupnem - Cena spada
5.
Handel akcjami na giełdzie
Handel akcjami na giełdzie dotyczy rynku publicznego, regulowanego i rządzą nim
prawa popytu i podaży widoczne na schemacie 2.
Schemat 2. Popyt i podaż
Jak wspomniałem wcześniej cena akcji kształtowana jest przez zlecenia wystawiane
na giełdzie przez uczestników rynku? Dla inwestorów indywidualnych giełda i akcje
mają znaczenie generalnie z dwóch powodów. Są oni zainteresowani osiąganiem
zysków z wzrostu wartości posiadanych akcji lub otrzymywaniem dywidendy z tytułu
posiadania akcji. W Polsce dywidendy są wypłacane dość sporadycznie i ich wysokość
jest przeważnie nieznaczna w stosunku do nawet krótkoterminowych zmian cen akcji
na giełdzie, więc nawet, jeśli zarobimy poprzez wypłatę dywidendy, podobną kwotę
łatwo możemy utracić w wyniku obniżenia wartości rynkowej akcji, dlatego należy
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
24
mieć świadomość, że rynkowa wartość posiadanych aktywów jest pierwszorzędną,
jakością jaką powinniśmy monitorować.
Przykład udanej inwestycji widoczny jest na diagramie 6. Opis transakcji znajduje się
poniżej.
Zakup 1000 akcji KGHM 17-go marca 2009 roku po cenie 44zł
Sprzedaż posiadanych akcji po cenie 95zł 3-go lutego 2010 roku
Wartość początkowa inwestycji = 1000 akcji x 44zł = 44 000 zł
Przychody ze zbycia papierów wartościowych = 1000 akcji x 95zł = 95 000zł
Osiągnięty dochód = 95 000zł - 44 000zł = 51 000zł
Zysk netto = 51 000zł – 347.50zł prowizji – 9690zł podatku = 40 962.50zł
Zysk netto wyrażony w procentach z inwestycji wynosi 93%
Diagram 6. Wykres jednodniowy, wzrost wartości akcji KGHM
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
25
6.
Czynniki kształtujące popyt i podaż
Popyt i podaż mogą być stymulowane poprzez zachowanie różnych grup inwestorów.
Są oni nazywani uczestnikami rynku. Główne grupy uczestników rynku są widoczne
poniżej
•
Instytucjonalni inwestorzy strategiczni - są związani profesjonalnie z
działalnością spółki, zgłaszają długookresowy popyt na akcje. Nabywają akcje
spółek w celu przejęcia ich na własność, kontroli ich działalności i przejęcia ich
zarządzania.
•
Zagraniczni Instytucjonalni inwestorzy sektora finansowego – mają podobne
cele jak wyżej wspomniani
•
Instytucjonalni inwestorzy sektora finansowego - Fundusze działające na
polskim rynku kapitałowym aktywnie inwestujące środki finansowe swoich
klientów. O stopniu wpływu na rynek decydują wielkości sum przekazanych
przez klientów do menadżerów funduszy i sposób nimi zarządzania np. stopień
tolerancji na ryzyko.
•
Skarb państwa i jego agencje - Jest to jedna z najbardziej nieobliczalnych grup
inwestorów. Dysponująca potężnym kapitałem, nieobarczona tak dużą
odpowiedzialnością poniesienia straty, niebędąca pod presją konieczności
osiągnięcia jak największego zysku, kieruje się w swoich decyzjach innymi, na
ogół politycznymi, kryteriami, a nie racjonalnym rynkowym
maksymalizowaniem dochodu, czy przyrostu majątku.
•
Duzi inwestorzy prywatni - Założyciele, bądź faktyczni właściciele i zarządzający
spółkami. Również oni mogą zgłaszać popyt na akcje, zwłaszcza w okresie
niskiego kursu, w celu podnoszenia wartości akcji lub interwencji. Mogą
założyć spółdzielnie inwestorów, która zwiększa znacznie wpływ tej grupy
inwestorów na rynek akcji.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
26
Inne czynniki kształtujące ceny na giełdzie:
•
Wprowadzenie nowych akcji na giełdę –wzmacnia podaż w czasie konieczności
uzyskania przez spółki nowego kapitału.
•
Realizacja wysokich zysków przez dotychczasowych właścicieli i motywy gry
spekulacyjnej wysokiego ryzyka.
•
Należy pamiętać również, że duże znaczenie w ostatnich dekadach nabrała
sama informacja o tym jak inni inwestorzy spostrzegają dany rynek i papiery
wartościowe, jak szacują ryzyko inwestycji w poszczególne aktywa a także
świadomość stosowania popularnych metod analitycznych przez innych
uczestników rynku.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
27
7.
Dlaczego to ma sens? - Procent składany
Procent składany to sposób re-inwestycji wkładu pieniężnego polegający na tym, że
dochody otrzymane z udanych i zaksięgowanych inwestycji są doliczane do puli
środków inwestycyjnych i w następnym okresie realizacji zysków bezpośrednio
wpływają na wzrost osiąganych dochodów ze względu na powiększoną początkową
kwotę inwestycji.
Wzór na procent składany
K - wartość kapitału
r – uzyskiwany % zwrotu kapitału
n - ilość okresów stóp zwrotu np., co rok, co miesiąc
Stopa zwrotu jest wyrażana procentowo z wzoru
Dochód = wartość końcowa inwestycji / wartość początkowa inwestycji * 100%
Wolne środki można wykorzystać w różny sposób. Możemy je ulokować między
innymi w:
•
Lokatach - dają ok 4% zysku
•
Obligacjach - dają zyski w zależności od stopnia ryzyka, przeważnie do kilku
procent.
•
Funduszach – zdają zmienne stopy zwrotu zależne przeważnie od stanu
koniunktury.
Samodzielna spekulacja bądź inwestycja w fundusze w dobrym czasie koniunktury ( w
czasie hossy) wydaje się najlepszą alternatywą ulokowania wolnych środków
finansowych. Poniżej znajduje się tabela z długoletnią symulacją dochodów z giełdy.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
28
Tabela 1. Symulacja dochodów przy 25% rocznej stopie zwrotu
Rozważmy przebieg długoterminowej inwestycji na rynku akcji przy rocznej stopie
zwrotu równej 25%. Spoglądając na tabele Widzimy, że osiągając już około 25%
rocznej stopy zwrotu jesteśmy w stanie podwoić nasze oszczędności w nieco ponad 3
lata. Dzieje się tak ze względu na efekt procentu składanego, w którym każda
uzyskana suma zwrotu z inwestycji jest aktywnie reinwestowana. W ten sposób 25%
osiągnięte w pierwszym roku inwestycji z początkowej kwoty przynosi nam dochód w
wysokości 50 000 zł, ale w kolejnych latach kwota jest już większa gdyż uzyskane
50 000zł doliczamy puli inwestycyjnej i kolejne przychody są większe gdyż sama
Kapitał
Zysk w kolejnych latach
Kwota początkowa
200 000 zł Rok
200 000
Roczny zysk w %
25,0% rok 1
250 000 zł
50 000 zł
rok 2
312 500 zł
62 500 zł
rok 3
390 625 zł
78 125 zł
rok 4
488 281 zł
97 656 zł
rok 5
610 352 zł
122 070 zł
rok 6
762 939 zł
152 588 zł
rok 7
953 674 zł
190 735 zł
rok 8
1 192 093 zł
238 419 zł
rok 9
1 490 116 zł
298 023 zł
rok 10
1 862 645 zł
372 529 zł
rok 11
2 328 306 zł
465 661 zł
rok 12
2 910 383 zł
582 077 zł
rok 13
3 637 979 zł
727 596 zł
rok 14
4 547 474 zł
909 495 zł
rok 15
5 684 342 zł
1 136 868 zł
rok 16
7 105 427 zł
1 421 085 zł
rok 17
8 881 784 zł
1 776 357 zł
rok 18
11 102 230 zł
2 220 446 zł
rok 19
13 877 788 zł
2 775 558 zł
rok 20
17 347 235 zł
3 469 447 zł
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
29
kwota początkowa się zwiększyła. W ten sposób w po drugim roku inwestycji i
osiąganiu systematycznie 25% zwrotu uzyskujemy dochód 62 500 tyś, w następnym
roku 78 125 tys. Po siedmiu latach inwestycji jesteśmy w stanie powiększyć nasze
oszczędności do wartości blisko 1 000 000 zł. Jeżeli posiadamy jakiekolwiek
oszczędności i nie będziemy ich konsumować w najbliższych latach lub nawet
miesiącach zależnie od naszego horyzontu inwestycyjnego warto pomyśleć o
efektywnej alokacji i wykorzystaniu czasu i procentu składanego na naszą korzyść.
Kapitał
Zysk w kolejnych latach
Kwota początkowa
200 000 zł
Rok
200 000 zł
Roczny zysk w %
50,0% rok 1
300 000 zł
100 000 zł
rok 2
450 000 zł
150 000 zł
rok 3
675 000 zł
225 000 zł
rok 4
1 012 500 zł
337 500 zł
rok 5
1 518 750 zł
506 250 zł
rok 6
2 278 125 zł
759 375 zł
rok 7
3 417 188 zł
1 139 063 zł
rok 8
5 125 781 zł
1 708 594 zł
rok 9
7 688 672 zł
2 562 891 zł
rok 10
11 533 008 zł
3 844 336 zł
rok 11
17 299 512 zł
5 766 504 zł
rok 12
25 949 268 zł
8 649 756 zł
rok 13
38 923 901 zł
12 974 634 zł
rok 14
58 385 852 zł
19 461 951 zł
rok 15
87 578 778 zł
29 192 926 zł
rok 16
131 368 167 zł
43 789 389 zł
rok 17
197 052 251 zł
65 684 084 zł
rok 18
295 578 376 zł
98 526 125 zł
rok 19
443 367 564 zł
147 789 188 zł
rok 20
665 051 346 zł
221 683 782 zł
Tabela 2. Symulacja dochodów przy 50% rocznej stopie zwrotu
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
30
W drugiej tabeli została powiększona rocznie stopa zwrotu do 50%. Wpływ procentu
składanego sprawił, że w tym przypadku po 2krotnym zwiększeniu stopy zwrotu z 25
do 50% w 8 roku inwestycji nie otrzymamy 2 milionów, czyli 2 krotnie więcej niż przy
25% rocznego zysku, otrzymamy znacznie więcej, ponad 5 milionów zł.
Dzieje się tak, ponieważ nasze pieniądze przy pomocy procentu składanego rosną w
skali logarytmicznej. Im szybciej zaczniemy efektywnie inwestować i im większe stopy
zwrotu będziemy otrzymywać tym szybciej będziemy osiągać naprawdę imponujące
dochody z inwestycji kapitałowych.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
31
8.
Cele inwestycji, po co inwestujemy?
Gdy zrozumiemy opłacalność i korzyści związane z gromadzeniem wiedzy i praktyki
inwestycyjnej i zamierzamy zaangażować się w ten proces powinniśmy określić
pewne wytyczne bądź cele tego przedsięwzięcia.
•
Niezależność finansowa. Powinna być podstawową motywacją inwestycji.
•
Inwestycja na przyszłość. Są to różnego rodzaju świadome bądź mniej
świadome inwestycje na przyszłe potrzeby: dla nas samych dla dzieci, na
emeryturę, na czarną godzinę itd. Wiele osób inwestuje w ten sposób długo
terminowo za pomocą polis ubezpieczeniowych, funduszy stabilnego wzrostu
lub innych rozwiązań umożliwiających systematyczne oszczędzanie z nadzieją
na długoterminowy przyrost odkładanych sum.
•
Stabilne bogacenie się. Moim zdaniem to jedno z najrozsądniejszych podejść
do tematu giełdy. Wiąże się reagowaniem na określone sygnały inwestycyjne,
dążeniem do osiągania systematycznych zysków i unikaniem nadmiernego
ryzyka.
•
Pragnienie osiągnięcia szybkiego bogactwa. Jest to agresywna i aktywna
spekulacja nastawiona na szybki przyrost kapitału, horyzont czasowy jest tutaj
zwykle krótszy, o kilku dni do kilku miesięcy.
•
Zaspakajanie innych potrzeb np. hazard, potrzeba emocji. Czytając książki
przedstawiające psychologiczną sylwetkę gracza giełdowego dowiadujemy się,
że pewni ludzie na giełdzie znajdują możliwość zaspakajania hazardowych
pociągów i szukają rozrywki bądź emocji związanych z szybką wygraną. Zwykle
prowadzi to jednak do utraty pieniędzy i nie ma wiele wspólnego z prawdziwą
spekulacją.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
32
9.
Samodzielna spekulacja na rynku akcji, – na czym
ona polega?
Dowiemy się teraz, w jaki sposób można samodzielnie spekulować i jakie style gry są
najbardziej popularne wśród graczy giełdowych.
Zagłębiając się w temat giełdy można się spotkać z terminami inwestycja, spekulacja,
trading. Sam trading się dzieli na daytrading, swing trading czy skalping.
Wszystkie te określenia dotyczą tego samego – zarabiania pieniędzy przez
wykorzystanie zmiany wartości akcji lub innych walorów w czasie.
Jedynymi różnicami jest długość trwania transakcji i sposób dokonywania decyzji
kupna i sprzedaży.
•
Inwestycja – zwykle długoterminowa, oparta na danych fundamentalnych, –
czyli informacji publikowanych przez spółkę, i analizy całego sektora
gospodarczego lub nawet światowych trendów. Horyzont czasowy to zwykle
od kilkunastu miesięcy nawet do kilkunastu lat. Akcje często dobiera się za
pomocą analizy portfelowej.
•
Spekulacja – kojarzy się ją zwykle z grą średnioterminową od kilku tygodni do
miesięcy. W takiej ramie czasowej większego znaczenia nabywa analiza
techniczna, – która króluje na małych interwałach czasowych, analiza
techniczna jest to po prostu prognozowanie ruchu ceny na podstawie wymowy
i dynamiki kursów akcji w przeszłości.
•
Trading (z angielskiego handel), przyjęło się rozważać grę krótko terminową
często w obrębie jednego dnia, taką inwestycje nazywamy daytradingiem
Jest to gra w obrębie jednej sesji, tutaj również analiza techniczna ma spore
znaczenie.
W czasie sesji inwestorzy mogą spontanicznie reagować na publikowane w
czasie sesji komunikaty spółek–, czyli dane fundamentalne a to również
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
33
stwarza okazję złapania szybkiego, lecz krótkiego ruchu ceny i szanse na
zarobek. Ekstremalna forma tradingu to skalping. Polega ona na
przeprowadzaniu transakcji trwających od kilku sekund do kilku minut.
Gdy zdecydujemy się jednak na inwestycje poprzez fundusze należy wiedzieć, że
Inwestycje za pomocą funduszy również wymagają pewnych podstawowych
wiadomości gdyż wyniki funduszy zwykle podążają za cyklem hossa/bessa/ fundusze
czasie hossy osiągają zwykle znakomite wyniki następnie w czasie bessy jednostki
uczestnictwa zaczynają tracić na wartości, więc przynajmniej fundamentalna wiedza
jest konieczna do określenia momentu, kiedy należy się wycofać z funduszy i dokonać
transferu środków w celu ich ochrony bądź znalezienia bardziej perspektywicznej
alokacji np. surowce bądź waluty.
Wiele ludzi o tym zapomina i powierza w pełni zarządzanie swoimi pieniędzmi
menadżerom, którzy nie ochronią nas jednak przed bessą, sami musimy wycofać
pieniądze w czasie bessy i uchronić je przed stratami.
Na wykresach poniżej widzimy jak duży wpływ na wydajność funduszy może mieć
stan koniunktury na giełdzie.
Diagram 7. Wykres przedstawiający zachowanie indeksu WIG.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
34
Diagram 8. Wykres przedstawiający wycenę jednostek uczestnictwa funduszu
inwestującego w akcje.
Diagram nr 7. przedstawia zachowanie indeksu WIG a poniżej diagram nr 8. pokazuje
notowania jednostek uczestnictwa przykładowego funduszu inwestującego w polskie
akcje. Widzimy, że stan koniunktury bezpośrednio wpływa na wyniki wielu funduszy
inwestycyjnych, w ten sposób, osoby indywidualne korzystające z funduszy, które nie
posiadają odpowiedniej wiedzy i nie wiedzą, kiedy kupować i sprzedawać jednostki
uczestnictwa są narażone na przypadkowe zmiany cen akcji na giełdzie, co może
doprowadzić do szybkich i nie potrzebnych strat.
Cała sztuka gry giełdowej polega na tym by zarabiać w czasie hossy i unikać strat w
czasie bessy tak by konsekwentnie osiągać zyski, nie zaś być wciąż uzależniony od
nastrojów światowych giełd i polskich inwestorów instytucjonalnych, którzy w dużej
mierze kształtują zachowanie się indeksów.
Dlatego nie powinniśmy pozwolić by poziom naszych oszczędności zmieniał się bez
żadnej kontroli wyłącznie na podstawie ruchu indeksów. Zachęcam tym samym do
edukowania się zanim przystąpimy do inwestycji w fundusze.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
35
10.
Przegląd biur maklerskich i dyspozycji
Tabela pokazuję większość domów maklerskich działających na polskim rynku, po
prawej stronie znajdują się adresy do stron internetowych. Ogólnie mówiąc mamy do
wyboru kilkadziesiąt biur maklerskich, niektóre biura pobierają opłatę roczną od
prowadzenia rachunku maklerskiego, inne prowadzą go za darmo, zwykle otwarcie
rachunku jest pozbawione opłat.
Alior Bank S.A.
http://www.aliorbank.pl/pl/biuro_maklerskie
Bank BPH S.A.
http://www.bph.pl
Bank DnB Nord S.A.
http://www.bmdnbnord.pl
Bank Gospodarki Żywnościowej S.A.
http://www.bgz.pl
Bank Polska Kasa Opieki S.A.
http://www.dm.pekao.com.pl
Centralny Dom Maklerski Pekao S.A.
http://www.cdmpekao.com.pl
Copernicus Securities S.A.
http://www.copernicus.pl
DB Securities S.A.
http://www.dbsecurities.pl
Dom Inwestycyjny BRE Banku S.A.
http://www.dibre.com.pl
Dom Maklerski Amerbrokers S.A.
http://www.amerbrokers.pl
Dom Maklerski Banku BPS SA
http://www.dmbps.pl
Dom Maklerski BOŚ S.A.
http://www.bossa.pl
Dom Maklerski Banku Handlowego S.A.
http://www.dmbh.pl.pl
Dom Maklerski BDM S.A.
http://www.bdm.com.pl
Dom Maklerski BZ WBK S.A.
http://www.dmbzwbk.pl
Ipopema Securities S.A.
http://www.ipopema.pl
Dom Maklerski IDM S.A.
http://www.idmsa.pl
Erste Securities Polska S.A.
http://www.esp.pl
ING Securities S.A.
http://www.ingsecurities.pl
Millennium Dom Maklerski S.A.
http://www.millenniumdm.pl
Noble Securities S.A.
http://www.noblesecurities.pl
Opera Dom Maklerski Sp. z o.o.
http://www.opera.pl
PKO Bank Polski S.A.
http://www.pkobp.pl
Trigon Dom Maklerski S.A.
http://www.trigon.pl
UniCredit CAIB Poland S.A.
http://www.ca-ib.pl
X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A.
http://www.xtb.pl
Tabela 3. Lista biur maklerskich
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
36
Najczęstszą stawką prowizji jest ok. 0.39% od wartości zlecenia kupna i sprzedaży. W
daytradingu często prowizje ulegają zmniejszeniu.
Niektóre domy maklerskie umożliwiają prowadzenie rachunku w formie konta IKE
czyli dodatkowego konta emerytalnego, na którym możemy zaoszczędzić nie płacąc
podatku. Dodatkowymi zaletami niektórych rachunków są dodatkowe usługi np.
publikowane biuletyny bądź specjalne rekomendacje. Wybór domu maklerskiego,
dlatego też jest sprawą indywidualną i powinien być rozważony ze względu na
oczekiwania i potrzeby danego inwestora.
Trzy słowa o zleceniach giełdowych (dyspozycjach maklerskich)
Inwestorzy stosują zlecenia giełdowe, aby kontrolować dokładnie swoje pozycje
inwestycyjne oraz aby posiadać gwarancje zrealizowania transakcji dokładnie po
ustalonych według swojej analizy cenach. Niektóre zlecenia mogą być tylko
stosowane autonomicznie inne stosuję się często w sprzężeniu z pozostałymi
zleceniami. W ten sposób gracze giełdowi potrafią precyzyjnie określić warunki, jakie
cena akcji musi spełnić by ich zlecenie było aktywne oraz zasięg czasowy, w którym
inwestor jest skłonny zawrzeć transakcje.
Poniżej znajdują się opisy najpopularniejszych rodzajów zleceń.
- Zlecenie „po każdej cenie” PKC
To najprostszy rodzaj zlecenia, służy do natychmiastowej sprzedaży lub kupna akcji.
Można je stosować razem z limitem aktywacji. Ograniczeniem zakresu potencjalnych
cen transakcyjnych są w tym przypadku „widełki statyczne” lub „dynamiczne”
ustalane przez giełdę. Plusem tego rozwiązania jest pewność, że transakcja dojdzie do
skutku, choć czasami nie po najlepszych dla nas kursach.
- Zlecenie „po cenie rynkowej” PCR
Zlecenia te przyjmowane są tylko w fazie notowań ciągłych i dokonują dla nas
transakcji na jak najlepszych warunkach. Inaczej niż w przypadku zlecenia PKC
zlecenie PCR może nie być zrealizowane z powodu braku na rynku korzystnych dla
nas ofert przeciwnych.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
37
- Zlecenie „z limitem ceny” Limit
W tym rodzaju zleceń inwestor dokładnie określa, po jakiej maksymalnej cenie chce
zakupić akcje lub po jakiej minimalnej cenie chce sprzedać posiadane akcje. Wadą
tego rozwiązania jest to, iż może nikt na rynku nie być zainteresowany taką ofertą,
rynek znacznie wzrośnie lub spadnie a my nie przeprowadzimy interesującej nas
transakcji.
- Zlecenie „obronne” (Tnij straty, Stop loss)
Jest to rodzaj zlecenia z sprzedaży z limitem aktywacji. Po podaniu konkretnej ceny,
niższej od obecnej wartości kursu waloru i po zarejestrowaniu jej przez system
notujący. Zlecenie to automatycznie wyśle na giełdę zlecenie „sprzedaż po każdej
cenie” lub „sprzedaż z limitem ceny” odpowiednio według naszych preferencji i
założeń spekulacyjnych.
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
38
11.
Etapy rozwoju spekulanta
1.
Zainteresowanie się giełdą i spekulacją. Zrozumienie sensu i korzyści
inwestowania.
Z różnych powodów dana osoba może zacząć zagłębiać się z sztukę
spekulowania, m.in. chęć zabezpieczenia się na przyszłość, odkrycie nowej pasji
w swoim życiu, chęć pozyskania szybko dodatkowego kapitału, potrzeba
odczuwania emocji związanych z ryzykiem itd.
Aby zacząć grać na giełdzie dobrze by było gdybyś posiadał następujące cechy:
•
Chęć podjęcia nauki i rozwoju.
•
Posiadanie kapitału przeznaczonego na inwestycje.
•
Chęć poświęcenia pewnej ilości czasu na edukacje, analizę i zarządzanie
portfelem.
•
Odpowiedni charakter, opanowanie, cierpliwość, dyscyplina w realizowaniu
strategii, analityczny umysł.
2.
Zdobywanie wiadomości i wiedzy
Głównie ten etap objawia się poprzez:
Czytanie książek, poszukiwanie wiedzy, przeglądanie forów, konsultowanie się
z doradcami inwestycyjnymi itd.
3.
Aktywny trading
To próba wykorzystania zdobytych informacji w realnych warunkach. Jest to
kluczowy etap. Zwykle na początku rynek sprawia wrażenie całkowicie nie
zrozumiałego i przypadkowego a cała nabyta wiedza wydaję się nieprzydatna.
Wiele osób kończy na tym etapie przygodę z giełdą. Zaczyna do niego
Wprowadzenie do inwestycji w akcje Wiktor Moskalewicz
www.
polskie-
a
kcje
.pl
| Serwis o inwestowaniu na giełdzie
39
przemawiać, że cały mit o inwestycjach i realnym wzbogaceniu się są jakimiś
nieprawdziwymi historiami. Decydująca jest na tym etapie wytrwałość i ciągłe
doskonalenie własnych umiejętności i znalezienie własnego stylu gry.
4.
Powrót do podstaw
Ponowne poszukiwanie „guru”, który nauczy Cię poprawnego podejścia do
rynku. Również tu osobiste angażowanie i wytrwałość ma wyjątkowe
znaczenie.
5.
Pierwsze sukcesy
Wytrwałość zaczyna popłacać. Nabieramy pewności do własnych przekonań.
Dochodzimy do wniosków, że nasza opinia jest najważniejsza, gdyż tak
naprawdę wraz ze zdobywanym doświadczeniem wypracowujemy
indywidualny profil inwestycji. Przestajemy reagować na komentarze innych
graczy, analizy przedstawiane przez domy maklerskie czy ekspertów w
telewizyjnych komentarzach.
6.
Dalsze doskonalenie umiejętności lub kształcenie innych
Po osiąganiu systematycznych zysków przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa
ochrony kapitału takie osoby decydują się na nauczanie innych i szerzenie
wiedzy o spekulacji i prowadzą własne badania rynku.
Pozdrawiam i życzę sukcesów na GPW
Wiktor Moskalewicz