„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ
Waldemar Sucherski
Prowadzenie działalności usługowej 322[14].Z5.01
Poradnik dla ucznia
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2007
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
1
Recenzenci:
mgr inŜ. Ewa Marciniak - Kulka
mgr inŜ. Renata Kacperska
Opracowanie redakcyjne:
mgr inŜ. Waldemar Sucherski
Konsultacja:
mgr inŜ. Krystyna Kwestarz
Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 322[14].Z5.01
,,Prowadzenie działalności usługowej”, zawartego w modułowym programie nauczania dla
zawodu technik weterynarii.
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
2
SPIS TREŚCI
1.
Wprowadzenie
3
2.
Wymagania wstępne
4
3.
Cele kształcenia
5
4.
Materiał nauczania
6
4.1.
Przepisy prawa dotyczące organizacji zakładów leczniczych dla zwierząt.
Organizacja działalności usługowej
6
4.1.1.
Materiał nauczania
6
4.1.2.
Pytania sprawdzające
25
4.1.3.
Ć
wiczenia
25
4.1.4.
Sprawdzian postępów
27
4.2.
Zasady doboru i zatrudniania personelu. Prawa i obowiązki pracodawcy
i pracownika
28
4.2.1.
Materiał nauczania
28
4.2.2.
Pytania sprawdzające
35
4.2.3.
Ć
wiczenia
35
4.2.4.
Sprawdzian postępów
36
4.3.
Plan marketingowy firmy. Rachunkowość w zakładzie leczniczym dla
zwierząt
37
4.3.1.
Materiał nauczania
37
4.3.2.
Pytania sprawdzające
51
4.3.3.
Ć
wiczenia
51
4.3.4.
Sprawdzian postępów
53
5.
Sprawdzian osiągnięć
54
6. Literatura
58
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
3
1. WPROWADZENIE
Poradnik będzie Ci pomocny w nabyciu umiejętności zakładania i prowadzenia
weterynaryjnej działalności usługowej. W poradniku zamieszczono:
−
wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć juŜ ukształtowane,
abyś bez problemów mógł korzystać z poradnika,
−
cele kształcenia – wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem,
−
materiał nauczania – wiadomości teoretyczne niezbędne do opanowania treści jednostki
modułowej,
−
zestaw pytań, abyś mógł sprawdzić, czy juŜ opanowałeś określone treści,
−
ć
wiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować
umiejętności praktyczne,
−
sprawdzian postępów,
−
sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań. Zaliczenie testu potwierdzi
opanowanie materiału całej jednostki modułowej,
−
literaturę.
Schemat układu jednostek modułowych
322[14].Z5.03
Prowadzenie dokumentacji usług
weterynaryjnych
322 [14].Z5.02
Stosowanie przepisów prawa
w działalności usługowej
322[14].Z5
Organizacja usług weterynaryjnych
322[14].Z5.04
Posługiwanie się językiem obcym
zawodowym
322[14].Z5.01
Prowadzenie działalności usługowej
322[14].Z5
Organizacja usług
weterynaryjnych
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
4
2. WYMAGANIA WSTĘPNE
Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:
−
korzystać z róŜnych źródeł informacji,
−
posługiwać się podstawowymi programami komputerowymi i siecią Internet,
−
posługiwać się podstawowymi metodami planowania i analizy,
−
podejmować decyzje,
−
prezentować swoje prace i osiągnięcia,
−
wykorzystać wiedzę i umiejętności zdobyte wcześniej,
−
oceniać skutki błędnych decyzji i zachowań,
−
wykorzystać wiedzę i umiejętności dotyczące oceny właściwych zachowań podczas
prowadzenia leczniczy dla zwierząt,
−
ocenić skutki nieprzestrzegania przepisów związanych z bezpieczeństwem i higieną
pracy,
−
określić akty prawne regulujące prawo w zakresie zakładania i prowadzenia leczniczy dla
zwierząt.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
5
3. CELE KSZTAŁCENIA
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:
−
rozróŜnić formy prawne zakładów leczniczych dla zwierząt,
−
zastosować procedurę zakładania zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
określić zakres usług zakładów leczniczych dla zwierząt,
−
określić wymagania dla budynków, w których moŜe funkcjonować zakład leczniczy dla
zwierząt,
−
określić potrzeby adaptacyjne budynków,
−
zaplanować wyposaŜenie poszczególnych pomieszczeń zakładu leczniczego dla zwierząt,
w zaleŜności od ich przeznaczenia,
−
zaplanować urządzenie terenu wokół zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
zorganizować pracę zgodnie z przepisami sanitarnymi oraz bezpieczeństwa i higieny
pracy,
−
określić potrzeby zatrudnienia w zakładzie oraz zasady doboru pracowników,
−
sporządzić dokumenty obowiązujące przy poszukiwaniu pracy,
−
zaplanować własną karierę zawodową,
−
określić sposoby wynagradzania pracowników,
−
obliczyć wysokość wynagrodzenia według róŜnych systemów płac,
−
rozróŜnić rodzaje, funkcje i zasady rachunkowości,
−
sklasyfikować i scharakteryzować składniki majątkowe zakładów leczniczych dla
zwierząt,
−
rozróŜnić majątek zakładu i majątek prywatny,
−
sklasyfikować i scharakteryzować kapitał własny i obcy,
−
sporządzić bilans majątkowy zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
sporządzić podstawowe dokumenty księgowe,
−
przeprowadzić spis z natury w zakładzie,
−
obliczyć amortyzację środków trwałych,
−
określić potrzeby zaopatrzeniowe zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
dokonać wyboru dostawców materiałów i leków,
−
skalkulować koszty usług weterynaryjnych,
−
obliczyć dochód z działalności usługowej,
−
ocenić działalność zakładu na podstawie wskaźników finansowych,
−
określić potrzeby finansowe zakładu i źródła pozyskiwania kapitału,
−
określić procedury korzystania ze środków finansowych Unii Europejskiej,
−
wyjaśnić rolę planowania w działalności firmy,
−
sporządzić uproszczony biznesplan,
−
rozpoznać potrzeby klientów,
−
przeprowadzić analizę otoczenia marketingowego,
−
zaprojektować ofertę usług firmy,
−
opracować plan marketingowy firmy,
−
zadbać o zdobywanie nowych klientów i utrzymanie stałych,
−
dobrać metody promocji,
−
wyjaśnić rodzaje i role kontroli w firmie,
−
skorzystać z dostępnych źródeł informacji zawodowej
.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
6
4. MATERIAŁ NAUCZANIA
4.1. Przepisy prawa dotyczące organizacji zakładów leczniczych
dla zwierząt. Organizacja działalności usługowej
4.1.1. Materiał nauczania
Wykonywanie świadczeń z zakresu medycy weterynaryjnej wiąŜe się z koniecznością
spełnienia określonych wymagań przewidzianych w przepisach prawa. Podstawowym aktem
prawnym regulującym zasady funkcjonowania zakładów leczniczych dla zwierząt jest Ustawa
z dnia 18 grudnia 2003 roku o zakładach leczniczych dla zwierząt. Przez określenie „zakład
leczniczy” rozumiemy instytucję zajmującą się leczeniem zwierząt i diagnostyką. Przez
pojęcie „Usługa weterynaryjna” naleŜy rozumieć czynność mającą na celu zachowanie,
ratowanie, lub poprawę zdrowia zwierząt i ich produkcyjności polegającą w szczególności na:
−
badaniu stanu zdrowia zwierząt,
−
rozpoznawaniu, zapobieganiu i zwalczaniu chorób zwierząt,
−
leczeniu zwierząt,
−
udzielaniu porad i konsultacji,
−
pielęgnacji zwierząt,
−
wydawaniu opinii i orzeczeń,
−
wykonywaniu czynności związanych z określeniem zdolności rozrodczych zwierząt i ich
zaburzeń oraz biotechniką rozrodu,
−
wykonywaniu detalicznego obrotu produktami leczniczymi weterynaryjnymi, paszami
leczniczymi oraz wyrobami medycznymi przeznaczonymi dla zwierząt, na zasadach
określonych w odrębnych przepisach,
−
wykonywaniu badań laboratoryjnych i innych badań diagnostycznych, zwanych
„usługami weterynaryjnymi”.
Usługi weterynaryjne mogą być świadczone przez lekarza weterynarii posiadającego
prawo wykonywania zawodu w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt.
W zakładzie leczniczym dla zwierząt osoba, która posiada tytuł technika weterynarii,
moŜe wykonywać, następujące czynności z zakresu świadczonych w nim usług
weterynaryjnych:
−
pobieranie prób do badań laboratoryjnych,
−
czynności pomocnicze przy wykonywaniu sekcji zwłok zwierzęcych,
−
udzielanie pierwszej pomocy w przypadkach: niedyspozycji Ŝołądkowo – jelitowych
o przebiegu ostrym z zagroŜeniem Ŝycia zwierzęcia, zadławienia, zranienia lub złamania,
−
porodu niewymagającego cięcia płodu lub zabiegu chirurgicznego,
−
wykonywanie badań klinicznych w zakresie niezbędnym do udzielenia pierwszej
pomocy,
−
podawanie leków przepisanych przez lekarza weterynarii lub dostępnych bez recepty;
−
asystowanie przy zabiegach chirurgicznych,
−
opieka nad zwierzętami leczonymi w warunkach ambulatoryjnych i stacjonarnych,
−
wykonywanie zabiegów sanitarnohigienicznych i fizykoterapeutycznych.
Jednak czynności takie jak: czynności pomocnicze przy wykonywaniu sekcji zwłok
zwierzęcych, asystowanie przy zabiegach chirurgicznych, opieka nad zwierzętami leczonymi
w warunkach ambulatoryjnych i stacjonarnych są wykonywane pod nadzorem lekarza
weterynarii.
Zakład leczniczy dla zwierząt moŜe być utworzony i prowadzony przez osoby fizyczne,
osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
7
Kierownikiem zakładu leczniczego dla zwierząt, zwanym dalej „kierownikiem zakładu”,
moŜe być wyłącznie lekarz weterynarii posiadający prawo wykonywania zawodu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Lekarz weterynarii nie moŜe równocześnie wykonywać
zawodu w zakładzie leczniczym dla zwierząt i w hurtowni farmaceutycznej prowadzącej
obrót produktami leczniczymi, paszami leczniczymi i wyrobami medycznymi stosowanymi
wyłącznie u zwierząt. Organizację i funkcjonowanie zakładu leczniczego dla zwierząt określa
regulamin nadany przez podmiot, który utworzył zakład. W regulaminie zakładu leczniczego
dla zwierząt określa się w szczególności:
−
podmiot prowadzący zakład leczniczy dla zwierząt,
−
nazwę zakładu leczniczego dla zwierząt odpowiadającą zakresowi świadczonych usług
weterynaryjnych,
−
cel i zadania zakładu leczniczego dla zwierząt;
−
siedzibę i obszar działania,
−
rodzaj i zakres świadczonych usług weterynaryjnych,
−
organizację wewnętrzną zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
zasady i tryb prowadzenia szkoleń.
O zmianach w regulaminie zakładu leczniczego dla zwierząt podmiot prowadzący zakład
leczniczy dla zwierząt jest obowiązany kaŜdorazowo w terminie 30 dni od dnia ich
wprowadzenia powiadomić okręgową radę lekarsko-weterynaryjną. Zakład leczniczy dla
zwierząt
ś
wiadczy
usługi
weterynaryjne
po
uzyskaniu
wpisu
do
ewidencji
zakładów leczniczych dla zwierząt, zwanej dalej "ewidencją". Ewidencję prowadzi właściwa
ze względu na miejsce siedziby zakładu leczniczego dla zwierząt okręgowa rada lekarsko-
weterynaryjna – ewidencja jest jawna. Ewidencja zawiera:
−
nazwę zakładu leczniczego dla zwierząt oraz jego adres i numer telefonu,
−
siedzibę zakładu leczniczego dla zwierząt;
−
imię i nazwisko kierownika zakładu,
−
liczbę pracowników, w tym lekarzy weterynarii i personelu pomocniczego.
Za wpis do ewidencji okręgowa rada lekarsko-weterynaryjna pobiera opłatę.
Minister właściwy do spraw rolnictwa, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Lekarsko-
Weterynaryjnej, określa, w drodze rozporządzenia: szczegółowy sposób prowadzenia
ewidencji oraz otrzymywania z niej wypisu, mając na względzie dostępność ewidencji,
wysokość opłaty za wpis do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt.
Tabela 1. Wzór wniosku o wpis do ewidencji [20]
Wniosek
Kierownika Zakładu Leczniczego dla Zwierząt o wpis zakładu leczniczego dla zwierząt do
ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt prowadzonej przez Okręgową Radę Lekarsko
Weterynaryjną …………………. Izby Lekarsko Weterynaryjnej
Wnoszę o wpisanie do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt prowadzonej przez
Okręgową Radę Lekarsko Weterynaryjną
Podmiot prowadzący zakład leczniczy dla zwierząt (nazwa, adres, numer telefonu/fax/e-mail)
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
Status prawny podmiotu prowadzącego zakład leczniczy dla zwierząt
Osoba fizyczna Osoba prawna
Jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej
.................................................................................................................................................
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
8
(naleŜy sprecyzować formę prawną np. osoba fizyczna, spółka cywilna, spółka partnerska,
spółka zoo, stowarzyszenie, fundacji itp.)
Rodzaj i nazwa Zakładu Leczniczego dla Zwierząt.....................................................................
Siedziba i adres zakładu leczniczego dla zwierząt ......................................................................
NIP zakładu leczniczego dla zwierząt..........................................................................................
REGON zakładu leczniczego dla zwierząt..................................................................................
Numer telefonu/fax Zakładu leczniczego dla zwierząt................................................................
Adres poczty elektronicznej.........................................................................................................
Adres strony internetowej ............................................................................................................
Imię i nazwisko kierownika zakładu leczniczego dla zwierząt
......................................................................................................................................................
Liczba pracowników:
lekarzy weterynarii.......................................................................................................................
personelu pomocniczego..............................................................................................................
Załączniki do wniosku:
1. Regulamin Zakładu Leczniczego dla Zwierząt
2.Rodzaj i zakres świadczonych usług weterynaryjnych
3.Oświadczenie Kierownika zakładu leczniczego dla zwierząt o spełnianiu przez zakład
leczniczy dla zwierząt wymogów określonych w ustawie i rozporządzeniach
4. Numer prawa wykonywania zawodu Kierownika zakładu leczniczego dla zwierząt
Podpis Kierownika Zakładu Leczniczego dla Zwierząt
Oświadczenie kierownika lecznicy weterynaryjnej o spełnieniu przez lecznicę
weterynaryjną wymogów określonych w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach
leczniczych dla zwierząt ( Dz. U. nr 11 z 2004 poz. 95) oraz określonych w rozporządzeniu
ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań dla lecznic
weterynaryjnych (Dz. U. nr 194 z roku 2004 poz. 1992)
Tabela 2.Wzór oświadczenia kierownika zakładu leczniczego [21]
Numer
wymogu
Wymóg ustawowy lub wynikający z rozporządzenia
TAK jeŜeli warunek
jest spełniony
NIE jeŜeli warunek
jest nie spełniony
1.
Kierownik lecznicy weterynaryjnej spełnia wymogi określone art. 5 ust. 2
oraz w Art. 13 Ust. 2
2.
Lecznica weterynaryjna oznaczony jest zgodnie Art. 6 Ust. 3 ustawy
3.
Lecznica weterynaryjna postępuje z odpadami zgodnie z obowiązującymi
przepisami
4.
Lecznica weterynaryjna świadczy usługi poza lecznicą
5.
Lecznica weterynaryjna posiada i uŜywa aparaturę rentgenowską
6.
Lecznica weterynaryjna uŜywa aparaturę rentgenowską zgodnie z
wymogami ustawy prawo atomowe
7.
Lecznica posiada pokój przyjęć z poczekalnią
8.
Lecznica posiada salę zabiegowo-operacyjną
9.
Lecznica posiada pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji zwierząt dostosowane do gatunków leczonych zwierząt
10.
Lecznica posiada magazyn środków i sprzętu dezynfekcyjnego
11.
Lecznica posiada aparatura i sprzęt dostosowane do zakresu świadczonych
usług weterynaryjnych
12.
Lecznica posiada zaplecze sanitarne i socjalne
13.
Lecznica zapewnia całodobową obserwację i leczenie zwierząt
14.
Lecznica mieści się w odrębnym budynku
15.
Lecznica mieści się w odrębnym lokalu
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
9
16.
Lecznica stanowi wyodrębnioną część budynku
17.
Lecznica stanowi wyodrębnioną część lokalu
18.
Pomieszczenia lecznica są wyraźnie oddzielone od innych pomieszczeń
budynku lub lokalu
19.
Pokój przyjęć z poczekalnią, sala zabiegowo-operacyjna, pomieszczenia do
stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt mieszczą się na
poziomie gruntu
20.
Pokój przyjęć z poczekalnią, sala zabiegowo-operacyjna, pomieszczenia do
stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt mieszczą się w
suterenie
21.
Lecznica weterynaryjna posiada odrębne wejście prowadzące bezpośrednio
do pomieszczeń lecznicy
22.
Lecznica weterynaryjna posiada podłogi wykonane z materiałów trwałych,
łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych
23.
Lecznica weterynaryjna posiada miejsce do przechowywania dokumentacji
weterynaryjnej zabezpieczone przed dostępem osób nieupowaŜnionych
24.
Poczekalnią wyposaŜona jest w miejsca siedzące
25.
Lecznica weterynaryjna posiada instalację wodną
26.
Lecznica weterynaryjna posiada instalację elektryczną
27.
Lecznica weterynaryjna posiada instalację grzewczą
28.
Lecznica weterynaryjna posiada instalację kanalizacyjną
29.
Lecznica weterynaryjna posiada urządzenia zapewniające wymianę
powietrza
30.
Ś
ciany pokoju przyjęć lecznica weterynaryjnej wykonane są z materiałów
gładkich, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych, a przy umywalce z materiałów trwałych.
31.
Ś
ciany w sali zabiegowo-operacyjnej i pomieszczeniu do stacjonarnego ,
obserwacji i izolacji zwierząt do wysokości 2m wykonane są z materiałów
gładkich, trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody
i środków dezynfekcyjnych.
32.
W sali zabiegowo-operacyjnej dla duŜych zwierząt podłogi pokryte są
materiałem antypoślizgowym, trwałym, łatwo zmywalnym, odpornym na
działanie wody i środków dezynfekcyjnych
33.
W pokoju przyjęć, sali zabiegowo-operacyjnej, pomieszczeniu do
stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt, na zapleczu
sanitarnym i socjalnym znajdują się umywalki z doprowadzoną bieŜącą
wodą ciepłą i zimną, środki do mycia i odkaŜania rąk, ręczniki
jednorazowego uŜytku oraz pojemnik na zuŜyte ręczniki
34.
Parapety w pomieszczeniach lecznica weterynaryjnej są wykończone
materiałem trwałym, gładkim, odpornym na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych i są łatwe do czyszczenia
35.
Grzejniki w pomieszczeniach lecznica weterynaryjnej są gładkie i łatwe do
czyszczenia
36.
W pokoju przyjęć , na sali zabiegowo-operacyjnej, poczekalni
i w pomieszczeniu do stacjonarnego leczenia, izolacji i obserwacji zwierząt
okna są otwierane lub uchylne
37.
W pokoju przyjęć , na sali zabiegowo-operacyjnej, w poczekalni oraz
w pomieszczeniu do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt
zainstalowana jest klimatyzacja
38.
Powierzchnia pokoju przyjęć wynosi co najmniej 8 m
2
39.
Wysokość pokoju przyjęć wynosi co najmniej 2,2 m
40.
Powierzchnia poczekalni wynosi co najmniej 6 m
2
41.
Wysokość poczekalni wynosi co najmniej 2,2 m
42.
Powierzchnia sali zabiegowo-operacyjnej dla małych zwierząt wynosi co
najmniej 10 m
2
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
10
43.
Wysokość sali zabiegowo-operacyjnej dla małych zwierząt wynosi co
najmniej 2,2 m
44.
Powierzchnia sali zabiegowo-operacyjnej dla duŜych zwierząt wynosi co
najmniej 28 m
2
45.
Wysokość sali zabiegowo-operacyjnej dla duŜych zwierząt wynosi co
najmniej 2,5 m
46.
Powierzchnia pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji małych zwierząt wynosi co najmniej 8m
2
47.
Wysokość pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji
małych zwierząt wynosi co najmniej 2,2 m
48.
Powierzchnia pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji duŜych zwierząt wynosi co najmniej 15m
2
49.
Wysokość pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji
duŜych zwierząt wynosi co najmniej 2,5 m
50.
Powierzchnia zaplecza sanitarnego wynosi co najmniej 3 m
2
51.
Wysokość zaplecza sanitarnego wynosi co najmniej 2,2 m
52.
Powierzchnia zaplecza socjalnego wynosi co najmniej 6m
2
53.
Wysokość zaplecza socjalnego wynosi co najmniej 2,2 m
54.
Powierzchnia magazynu do przechowywania środków i sprzętu
dezynfekcyjnego wynosi co najmniej 2 m
2
55.
Wysokość magazynu do przechowywania środków i sprzętu
dezynfekcyjnego wynosi co najmniej 2,2 m
56.
Lecznica weterynaryjna wyposaŜona jest w sprzęt i urządzenia do
przechowywania produktów leczniczych, artykułów sanitarnych, sprzętu
jednorazowego uŜytku i innych produktów medycznych zgodnie
z wymaganiami określonymi przez producenta lub wynikającymi z ich
właściwości
57.
Lecznica weterynaryjna posiada pojemniki na odpady w tym na odpady
weterynaryjne
58.
Urządzenia i sprzęt znajdujące się w pokoju przyjęć wykonane są
z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych i odpornych na działanie środków
dezynfekcyjnych
59.
Pokój przyjęć wyposaŜony jest w stół zabiegowy dostosowany wielkością
do zakresy i rodzaju świadczonych usług weterynaryjnych, wykonany
z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na działanie środków
dezynfekcyjnych
60.
Pokój przyjęć wyposaŜony jest w lampę bakteriobójczą
61.
Pokój przyjęć wyposaŜony jest w stetoskop
62.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w sprzęt umoŜliwiający
podawanie tlenu o pojemności co najmniej 250 litrów
63.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w zestaw do intubacji
dotchawiczej z rurkami intubacyjnymi i laryngoskopem dostosowany do
zakresu świadczonych usług weterynaryjnych
64.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w worek samorozpręŜny
65.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w sprzęt do doŜylnego
podawania leków
66.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w stetoskop
67.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w źródło światła
bezcieniowego
68.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w armaturę bezdotykową
69.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w autoklaw lub sterylizator na
suche powietrze
70.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w
stół operacyjny dostosowany wielkością do zakresy i rodzaju świadczonych
usług weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego
i odpornego na działanie środków dezynfekcyjnych
71.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w lampę bakteriobójczą
72.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w pojemnik na odpady
medyczne
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
11
73.
Sala zabiegowo-operacyjna wyposaŜona jest w wentylację mechaniczną
74.
Sala zabiegowo operacyjna wyposaŜona jest w poskrom
75.
Pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt
wyposaŜone jest w wentylację mechaniczną
76.
Pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt
wyposaŜone jest w klatki do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji,
wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na
działanie wody i środków dezynfekcyjnych, dostosowane do wielkości
przetrzymywanych zwierząt
77.
Pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt
wyposaŜone jest w boksy do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji,
dostosowane do wielkości przetrzymywanych zwierząt
78.
Lecznica weterynaryjna wyposaŜona jest w przenośny sprzęt weterynaryjny
79.
Lecznica weterynaryjna wyposaŜona jest w pojemniki zapewniające
sterylność transportowanego sprzętu
80.
Lecznica weterynaryjna wyposaŜona jest w sprzęt i urządzenia do
przechowywania, podczas transportu, produktów leczniczych, artykułów
sanitarnych, sprzętu jednorazowego uŜytku i innych produktów
medycznych, zgodnie z wymogami określonymi przez ich producenta lub
wynikającymi z ich indywidualnych właściwości
81.
Lecznica weterynaryjna prowadzi szkolenie praktyczne uczniów szkół
ponadgimnazjalnych
82.
Lecznica weterynaryjna prowadzi szkolenie praktyczne studentów
wydziałów medycyny weterynaryjnej
83.
Lecznica weterynaryjna prowadzi szkolenie podyplomowe lekarzy
weterynarii
84.
Lecznica weterynaryjna prowadzi szkolenie specjalizacyjne lekarzy
weterynarii
Podpis kierownika Zakładu leczniczego
Obecnie, w Polsce funkcjonuje pięć rodzajów zakładów leczniczych:
−
Gabinet weterynaryjny,
−
Przychodnia weterynaryjna,
−
Lecznica weterynaryjna,
−
Klinika weterynaryjna,
−
Weterynaryjne laboratorium diagnostyczne.
Wymagania dotyczące wyŜej wymienionych zakładów reguluje wspomniana Ustawa.
Gabinet weterynaryjny
Aby zakład leczniczy mógł być określony mianem „gabinetu weterynaryjnego” musi
posiadać co najmniej:
−
pokój przyjęć z poczekalnią,
−
aparaturę i sprzęt dostosowany do zakresu świadczonych usług weterynaryjnych,
−
sprzęt i urządzenia do przechowywania produktów leczniczych i wyrobów medycznych,
−
zaplecze sanitarne,
−
zaplecze socjalne.
Kierownikiem gabinetu moŜe być kaŜdy lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu.
Przychodnia weterynaryjna
Aby zakład leczniczy moŜna było określić mianem „przychodni” powinien posiadać
wszystkie cechy gabinetu weterynaryjnego, a ponadto być wyposaŜony w salę zabiegową.
Kierownikiem przychodni moŜe być lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu
z przynajmniej rocznym staŜem w wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii.
Lecznica weterynaryjna
Aby zakład leczniczy moŜna było określić mianem „lecznicy” powinien posiadać
wszystkie cechy gabinetu weterynaryjnego, a ponadto:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
12
−
pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt dostosowane do
gatunków leczonych zwierząt,
−
salę zabiegowo-operacyjną,
−
magazyn środków i sprzętu dezynfekującego,
−
musi zapewnić całodobową obserwację i leczenie zwierząt.
Kierownikiem lecznicy moŜe być lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu
z przynajmniej dwuletnim staŜem w wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii.
Klinika weterynaryjna
Aby zakład leczniczy moŜna było określić mianem "kliniki" powinien posiadać cechy
gabinetu weterynaryjnego. Nie jest wymagane posiadanie pokoju przyjęć z poczekalnią oraz
sprzętu i urządzeń do przechowywania produktów leczniczych i wyrobów medycznych.
Niezbędne są jednak ponadto następujące elementy:
−
zaplecze gospodarcze,
−
pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt dostosowane do
gatunków leczonych zwierząt,
−
poczekalnie,
−
gabinety zabiegowe,
−
sale operacyjne,
−
magazyn produktów leczniczych i wyrobów medycznych,
−
aparatura i sprzęt dostosowane do zakresu świadczonych usług specjalistycznych,
−
aparatura i sprzęt diagnostyczny.
Zwierzęta powinny mieć zapewnioną całodobową obserwację i leczenie. Usługi powinno
ś
wiadczyć co najmniej trzech lekarzy weterynarii, z których przynajmniej jeden z nich musi
mieć tytuł specjalisty zgodny z zakresem usług dostępnych w klinice. Klinika weterynaryjna
ma obowiązek:
−
współpracy z innymi zakładami,
−
prowadzić szkolenia dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz studentów medycyny
weterynaryjnej.
Kierownikiem kliniki moŜe być lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu
z przynajmniej pięcioletnim staŜem w wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii.
Weterynaryjne laboratorium diagnostyczne
Ostatni z wymienionych zakładów ma bardzo specyficzny charakter. Nie moŜe świadczyć
usług weterynaryjnych w rozumieniu ustawy. MoŜe natomiast świadczyć usługi laboratoryjne.
Pozostałe zakłady równieŜ w ramach usług weterynaryjnych mogą świadczyć usługi
laboratoryjne. Aby zakład moŜna było określić mianem laboratorium, powinien posiadać
następujące cechy:
−
zaplecze sanitarne,
−
zaplecze socjalne,
−
pokój przyjęć prób do badań diagnostycznych,
−
sala laboratoryjna,
−
aparaturę i sprzęt dostosowane do zakresu wykonywanych badań,
−
sprzęt i urządzenia do przechowywania uŜywanych środków i materiałów.
Kierownikiem laboratorium moŜe być lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu
z przynajmniej pięcioletnim staŜem w wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii.
Wymagania dla zakładów leczniczych w zakresie rodzaju pomieszczeń i ich
wyposaŜenia:
Uwarunkowania zostały dokładnie ujęte i sprecyzowane w następujących aktach
prawnych:
—
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
13
—
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla gabinetów weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1990, z dnia 06.09.2004).
—
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla przychodni weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1991, z dnia 06.09.2004,
zm. Dz.U Nr 174, Poz.1453, z dnia 09.09.2005).
—
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla lecznic weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1992, z dnia 06.09.2004).
—
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla klinik weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1993, z dnia 06.09.2004).
—
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla weterynaryjnych laboratoriów diagnostycznych (Dz.U. Nr 194, Poz.1994,
z dnia 06.09.2004).
Gabinet weterynaryjny
Powinien mieścić się w odrębnym budynku lub lokalu albo stanowić wyodrębnioną część
budynku lub lokalu przeznaczonego na inne cele, jeŜeli pomieszczenia gabinetu
weterynaryjnego są wyraźnie oddzielone od innych pomieszczeń tego budynku lub lokalu.
Pokój przyjęć z poczekalnią powinien mieścić się: na poziomie terenu lub w suterenie,
w rozumieniu przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie, jeŜeli zapewnione jest oświetlenie naturalne dostosowane do rodzaju
ś
wiadczonych usług. Pozostałe pomieszczenia gabinetu weterynaryjnego mogą mieścić się na
róŜnych kondygnacjach. Gabinet weterynaryjny powinien mieć:
−
odrębne wejście prowadzące bezpośrednio do pomieszczeń gabinetu,
−
podłogi wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie
wody i środków dezynfekcyjnych,
−
miejsce do przechowywania dokumentacji weterynaryjnej, zabezpieczone przed dostępem
osób nieupowaŜnionych,
−
pokój przyjęć z poczekalnią z miejscami siedzącymi,
−
instalacje: wodną, elektryczną, grzewczą, kanalizacyjną,
−
urządzenia zapewniające wymianę powietrza.
W pokoju przyjęć ściany powinny być wykonane z materiałów gładkich, łatwo
zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków dezynfekcyjnych. W pokoju przyjęć lub
zapleczu sanitarnym powinny znajdować się umywalka z doprowadzoną bieŜącą wodą ciepłą
i zimną, środki do mycia i odkaŜania rąk, ręczniki jednorazowego uŜytku oraz pojemnik na
zuŜyte ręczniki. Parapety w pokoju przyjęć gabinetu weterynaryjnego powinny być
wykończone materiałem trwałym, gładkim, odpornym na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych i być łatwe do czyszczenia. Grzejniki w pokoju przyjęć gabinetu
weterynaryjnego powinny być gładkie i łatwe do czyszczenia. Powierzchnia pokoju przyjęć
z poczekalnią powinna wynosić co najmniej 8 m
2
. Wysokość pokoju przyjęć z poczekalnią
powinna wynosić co najmniej 2,2 m. Powierzchnia zaplecza sanitarnego i zaplecza socjalnego
powinna wynosić co najmniej 3 m
2
. Gabinet weterynaryjny wyposaŜa się w:
−
sprzęt i urządzenia do przechowywania produktów leczniczych, artykułów sanitarnych,
sprzętu jednorazowego uŜytku i innych produktów medycznych, zgodnie z wymaganiami
określonymi przez producenta lub wynikającymi z ich właściwości,
−
pojemniki na odpady, w tym na odpady weterynaryjne.
Pokój przyjęć wyposaŜa się w:
−
stół zabiegowy, dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług
weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na
działanie środków dezynfekcyjnych,
−
lampę bakteriobójczą,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
14
−
stetoskop.
W przypadku gdy:
−
usługi weterynaryjne są wykonywane przy uŜyciu narzędzi i sprzętu weterynaryjnego
wielokrotnego uŜytku, pokój przyjęć wyposaŜa się w autoklaw lub sterylizator na suche
powietrze,
−
wykonuje się zabiegi w znieczuleniu ogólnym, pokój przyjęć wyposaŜa się w: sprzęt do
doŜylnego podawania leków, źródło światła bezcieniowego.
Gabinet weterynaryjny wyposaŜa się ponadto w: przenośny sprzęt weterynaryjny,
pojemniki zapewniające sterylność transportowanego sprzętu, sprzęt i urządzenia do
przechowywania, podczas transportu, produktów leczniczych, artykułów sanitarnych, sprzętu
jednorazowego uŜytku i innych produktów medycznych, zgodnie z wymogami określonymi
przez ich producenta lub wynikającymi z ich indywidualnych właściwości w przypadku gdy
usługi weterynaryjne są świadczone poza gabinetem.
Przychodnia weterynaryjna
Powinna mieścić się w odrębnym budynku lub lokalu albo stanowić wyodrębnioną część
budynku lub lokalu przeznaczonego na inne cele, jeŜeli pomieszczenia przychodni są
wyraźnie oddzielone od innych pomieszczeń tego budynku lub lokalu. Pokój przyjęć,
poczekalnia i sala zabiegowa powinny mieścić się:
−
na poziomie terenu,
−
w suterenie, w rozumieniu przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny
odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeŜeli zapewnione jest oświetlenie naturalne
dostosowane do rodzaju świadczonych usług,
Pozostałe pomieszczenia przychodni weterynaryjnej mogą mieścić się na róŜnych
kondygnacjach. Przychodnia weterynaryjna powinna mieć:
−
odrębne wejście prowadzące bezpośrednio do pomieszczeń przychodni weterynaryjnej,
−
podłogi wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie
wody i środków dezynfekcyjnych,
−
miejsce do przechowywania dokumentacji weterynaryjnej, zabezpieczone przed dostępem
osób postronnych,
−
przy pokoju przyjęć poczekalnię z miejscami siedzącymi,
−
instalacje: wodną, elektryczną, grzewczą, kanalizacyjną,
−
urządzenia zapewniające wymianę powietrza.
W pokoju przyjęć ściany powinny być wykonane z materiałów gładkich, a przy umywalce
z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych. W sali zabiegowej ściany, do wysokości 2 m, powinny być wykonane
z materiałów gładkich, trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych. W pokoju przyjęć i na zapleczu sanitarnym powinny znajdować się
umywalki z doprowadzoną bieŜącą ciepłą i zimną wodą, środki do mycia i odkaŜania rąk,
ręczniki
jednorazowego
uŜytku
oraz
pojemnik
na
zuŜyte
ręczniki.
Parapety
w pomieszczeniach lecznicy powinny być wykończone materiałem trwałym, gładkim,
odpornym na działanie wody i środków dezynfekcyjnych i być łatwe do czyszczenia.
Grzejniki w pomieszczeniach powinny być gładkie i łatwe do czyszczenia. W pokoju przyjęć
i sali zabiegowej okna powinny być otwierane lub uchylne, chyba Ŝe w pomieszczeniach tych
jest zainstalowana klimatyzacja. Powierzchnia i wysokość pomieszczeń przychodni
weterynaryjnej powinna wynosić co najmniej:
−
8 m
2
i 2,2 m – w przypadku pokoju przyjęć,
−
6 m
2
i 2,2 m – w przypadku poczekalni,
−
8 m
2
i 2,2 m – w przypadku sali zabiegowej,
−
3 m
2
i 2,2 m – w przypadku zaplecza sanitarnego,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
15
−
3 m
2
i 2,2 m – w przypadku zaplecza socjalnego.
Przychodnię weterynaryjną wyposaŜa się w:
−
sprzęt i urządzenia do przechowywania produktów leczniczych, artykułów sanitarnych,
sprzętu jednorazowego uŜytku i innych produktów medycznych zgodnie z wymaganiami
określonymi przez producenta lub wynikającymi z ich właściwości,
−
pojemniki na odpady, w tym na odpady weterynaryjne.
Pokój przyjęć wyposaŜa się w:
−
stół zabiegowy dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług
weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na
działanie środków dezynfekcyjnych,
−
lampę bakteriobójczą,
−
stetoskop.
Urządzenia i sprzęt znajdujące się w pokoju przyjęć powinny być wykonane z materiałów
trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie środków dezynfekcyjnych. Salę
zabiegową wyposaŜa się w:
−
sprzęt umoŜliwiający podawanie tlenu,
−
zestaw do intubacji dotchawiczej z rurkami intubacyjnymi i laryngoskopem, dostosowany
do zakresu świadczonych usług weterynaryjnych,
−
worek samo rozpręŜny,
−
sprzęt do doŜylnego podawania leków,
−
stetoskop,
−
ź
ródło światła bezcieniowego,
−
autoklaw lub sterylizator na suche powietrze,
−
stół zabiegowy dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług
weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na
działanie środków dezynfekcyjnych,
−
lampę bakteriobójczą,
−
pojemnik na odpady medyczne.
Przychodnię weterynaryjną wyposaŜa się w:
−
przenośny sprzęt weterynaryjny,
−
pojemniki zapewniające sterylność transportowanego sprzętu,
−
sprzęt i urządzenia do przechowywania podczas transportu produktów leczniczych,
artykułów sanitarnych, sprzętu jednorazowego uŜytku i innych produktów medycznych,
zgodnie z wymaganiami określonymi przez producenta lub wynikającymi z ich
właściwości,
−
w przypadku gdy usługi weterynaryjne są świadczone poza przychodnią weterynaryjną.
Lecznica weterynaryjna
Powinna mieścić się w odrębnym budynku lub lokalu albo stanowić wyodrębnioną część
budynku lub lokalu przeznaczonego na inne cele, jeŜeli pomieszczenia lecznicy są wyraźnie
oddzielone od innych pomieszczeń tego budynku lub lokalu.
Pokój przyjęć, poczekalnia, sala zabiegowo – operacyjna i pomieszczenie do stacjonarnego
leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt powinny mieścić się na poziomie terenu lub
w suterenie, w rozumieniu przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać
budynki i ich usytuowanie, jeŜeli zapewnione jest oświetlenie naturalne dostosowane do
rodzaju świadczonych usług. Pozostałe pomieszczenia lecznicy weterynaryjnej mogą mieścić
się na róŜnych kondygnacjach. Lecznica weterynaryjna powinna mieć:
−
odrębne wejście prowadzące bezpośrednio do pomieszczeń lecznicy dostosowane do
gatunków leczonych zwierząt,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
16
−
podłogi wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie
wody i środków dezynfekcyjnych,
−
miejsce do przechowywania dokumentacji weterynaryjnej, zabezpieczone przed dostępem
osób postronnych,
−
przy pokoju przyjęć poczekalnię z miejscami siedzącymi,
−
instalacje: wodną, elektryczną, grzewczą, kanalizacyjną,
−
urządzenia zapewniające wymianę powietrza.
W pokoju przyjęć ściany powinny być wykonane z materiałów gładkich, łatwo
zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków dezynfekcyjnych, a przy umywalce
ponadto z materiałów trwałych. W sali zabiegowo-operacyjnej i pomieszczeniu do
stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt ściany, do wysokości 2 m, powinny być
wykonane z materiałów gładkich, trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody
i środków dezynfekcyjnych. W sali zabiegowo-operacyjnej dla duŜych zwierząt podłoga
powinna być pokryta materiałem antypoślizgowym, trwałym, łatwo zmywalnym, odpornym
na działanie wody i środków dezynfekcyjnych. W pokoju przyjęć, sali zabiegowo-operacyjnej,
pomieszczeniu do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt, na zapleczu
socjalnym i zapleczu sanitarnym powinny znajdować się umywalki z doprowadzoną bieŜącą
wodą ciepłą i zimną, środki do mycia i odkaŜania rąk, ręczniki jednorazowego uŜytku oraz
pojemnik na zuŜyte ręczniki. Parapety w pomieszczeniach lecznicy weterynaryjnej powinny
być wykończone materiałem trwałym, gładkim, odpornym na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych i być łatwe do czyszczenia. Grzejniki w pomieszczeniach lecznicy
weterynaryjnej powinny być gładkie i łatwe do czyszczenia. W pokoju przyjęć, sali zabiegowo
– operacyjnej, poczekalni, pomieszczeniu do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji
zwierząt okna powinny być otwierane lub uchylne, chyba Ŝe w pomieszczeniach tych jest
zainstalowana klimatyzacja. Powierzchnia i wysokość pomieszczeń lecznicy weterynaryjnej
powinna wynosić co najmniej:
−
8 m
2
i 2,2 m – w przypadku pokoju przyjęć,
−
6 m
2
i 2,2 m – w przypadku poczekalni,
−
8 m
2
i 2,2 m – w przypadku pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji małych zwierząt,
−
15 m
2
i 2,5 m – w przypadku pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji duŜych zwierząt,
−
10 m
2
i 2,2 m – w przypadku sali zabiegowo – operacyjnej dla małych zwierząt,
−
28 m
2
i 2,5 m – w przypadku sali zabiegowo – operacyjnej dla duŜych zwierząt,
−
3 m
2
i 2,2 m – w przypadku zaplecza sanitarnego,
−
6 m
2
i 2,2 m – w przypadku zaplecza socjalnego,
−
2 m
2
i 2,2 m – w przypadku magazynu do przechowywania środków i sprzętu
dezynfekcyjnego.
Lecznicę weterynaryjną wyposaŜa się w: sprzęt i urządzenia do przechowywania produktów
leczniczych, artykułów sanitarnych, sprzętu jednorazowego uŜytku i innych produktów
medycznych zgodnie z wymaganiami określonymi przez producenta lub wynikającymi z ich
właściwości, pojemniki na odpady, w tym na odpady weterynaryjne. Pokój przyjęć wyposaŜa
się w stół zabiegowy dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług
weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na działanie
ś
rodków dezynfekcyjnych, lampę bakteriobójczą, stetoskop, urządzenia i sprzęt znajdujące się
w pokoju przyjęć powinny być wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych i odpornych
na działanie środków dezynfekcyjnych. Salę zabiegowo-operacyjną wyposaŜa się w:
−
sprzęt umoŜliwiający podawanie tlenu o pojemności co najmniej 250 litrów;
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
17
−
zestaw do intubacji dotchawiczej z rurkami intubacyjnymi i laryngoskopem dostosowany
do zakresu świadczonych usług weterynaryjnych,
−
worek samorozpręŜny,
−
sprzęt do doŜylnego podawania leków,
−
stetoskop,
−
ź
ródło światła bezcieniowego,
−
armaturę bezdotykową,
−
autoklaw lub sterylizator na suche powietrze,
−
stół operacyjny dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług
weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na
działanie środków dezynfekcyjnych,
−
pojemnik na odpady medyczne,
−
lampę bakteriobójczą,
−
wentylację mechaniczną,
−
poskrom dla zwierząt w przypadku świadczenia usług weterynaryjnych dla duŜych
zwierząt.
Pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt wyposaŜa się
w: wentylację mechaniczną, klatki do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji, wykonane
z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych, dostosowane do wielkości przetrzymywanych zwierząt – w przypadku
ś
wiadczenia usług dla małych zwierząt, boksy do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji
dostosowane do wielkości przetrzymywanych zwierząt – w przypadku świadczenia usług
weterynaryjnych dla duŜych zwierząt.
Lecznicę weterynaryjną wyposaŜa się w przenośny sprzęt weterynaryjny, pojemniki
zapewniające sterylność transportowanego sprzętu, sprzęt i urządzenia do przechowywania,
podczas transportu, produktów leczniczych, artykułów sanitarnych, sprzętu jednorazowego
uŜytku i innych produktów medycznych, zgodnie z wymaganiami określonymi przez
producenta lub wynikającymi z ich właściwości w przypadku gdy usługi weterynaryjne są
ś
wiadczone poza lecznicą weterynaryjną.
Klinika weterynaryjna
Powinna mieścić się w odrębnym budynku lub lokalu albo stanowić wyodrębnioną część
budynku lub lokalu przeznaczonego na inne cele, jeŜeli pomieszczenia kliniki są wyraźnie
oddzielone od innych pomieszczeń tego budynku lub lokalu. Gabinety zabiegowe,
poczekalnia, sala operacyjna i pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji
zwierząt powinny mieścić się: na poziomie terenu lub w suterenie, w rozumieniu przepisów
o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeŜeli
zapewnione jest oświetlenie naturalne dostosowane do rodzaju świadczonych usług. Pozostałe
pomieszczenia kliniki weterynaryjnej mogą mieścić się na róŜnych kondygnacjach. Klinika
weterynaryjna powinna mieć:
−
odrębne wejście prowadzące bezpośrednio do pomieszczeń kliniki dostosowane do
gatunków leczonych zwierząt,
−
podłogi wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie
wody i środków dezynfekcyjnych,
−
miejsce do przechowywania dokumentacji weterynaryjnej, zabezpieczone przed dostępem
osób postronnych,
−
przy gabinetach zabiegowych poczekalnię z miejscami siedzącymi,
−
instalacje: wodną, elektryczną, grzewczą, kanalizacyjną, urządzenia zapewniające
wymianę powietrza.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
18
W gabinetach zabiegowych ściany powinny być wykonane z materiałów gładkich, a przy
umywalkach ponadto z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie
wody i środków dezynfekcyjnych. W sali operacyjnej i pomieszczeniu do stacjonarnego
leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt ściany, do wysokości 2 m, powinny być wykonane
z materiałów trwałych, gładkich, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych. W sali operacyjnej dla duŜych zwierząt podłoga powinna być pokryta
materiałem antypoślizgowym, trwałym, łatwo zmywalnym, odpornym na działanie wody
i środków dezynfekcyjnych. W gabinetach zabiegowych, pomieszczeniu do stacjonarnego
leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt, sali operacyjnej, na zapleczu socjalnym i zapleczu
sanitarnym powinny znajdować się umywalki z doprowadzoną bieŜącą wodą ciepłą i zimną,
ś
rodki do mycia i odkaŜania rąk, ręczniki jednorazowego uŜytku oraz pojemnik na zuŜyte
ręczniki. Parapety w pomieszczeniach kliniki weterynaryjnej powinny być wykończone
materiałem trwałym, gładkim, odpornym na działanie wody i środków dezynfekcyjnych i być
łatwe do czyszczenia. Grzejniki w pomieszczeniach kliniki weterynaryjnej powinny być
gładkie i łatwe do czyszczenia. W gabinetach zabiegowych, poczekalni, pomieszczeniu do
stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt i sali operacyjnej okna powinny być
otwierane lub uchylne, chyba Ŝe w pomieszczeniach tych jest zainstalowana klimatyzacja.
Powierzchnia i wysokość pomieszczeń kliniki weterynaryjnej powinna wynosić co najmniej:
−
8 m
2
i 2,2 m – w przypadku gabinetu zabiegowego,
−
12 m
2
i 2,2 m – w przypadku poczekalni,
−
10 m
2
i 2,2 m – w przypadku pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji małych zwierząt,
−
35 m
2
i 2,5 m – w przypadku pomieszczenia do stacjonarnego leczenia, obserwacji
i izolacji duŜych zwierząt,
−
10 m
2
i 2,2 m – w przypadku sali operacyjnej dla małych zwierząt,
−
35 m
2
i 2,5 m – przypadku sali operacyjnej dla duŜych zwierząt,
−
3 m
2
i 2,2 m – w przypadku zaplecza sanitarnego,
−
9 m
2
i 2,2 m – przypadku zaplecza socjalnego,
−
2 m
2
i 2,2 m – w przypadku magazynu do przechowywania środków i sprzętu
dezynfekcyjnego,
−
6 m
2
i 2,2 m – w przypadku magazynu produktów leczniczych i wyrobów medycznych,
−
8 m
2
i 2,2 m – w przypadku zaplecza gospodarczego.
Klinikę weterynaryjną wyposaŜa się w: sprzęt i urządzenia do przechowywania
produktów leczniczych, artykułów sanitarnych, sprzętu jednorazowego uŜytku i innych
produktów medycznych zgodnie z wymaganiami określonymi przez producenta lub
wynikającymi z ich właściwości; pojemniki na odpady, w tym na odpady weterynaryjne.
Gabinety zabiegowe wyposaŜa się w:
−
stół zabiegowy dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług
weterynaryjnych, wykonany z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na
ś
rodki dezynfekcyjne,
−
lampę bakteriobójczą,
−
stetoskop.
Salę operacyjną wyposaŜa się w: sprzęt umoŜliwiający podawanie gazów medycznych,
w tym tlenu, aparat do narkozy wziewnej, zestaw do intubacji dotchawiczej wraz z rurkami
intubacyjnymi
i laryngoskopem
dostosowany
do
zakresu
ś
wiadczonych
usług
weterynaryjnych, worek samo rozpręŜny, sprzęt do doŜylnego podawania leków, stetoskop,
puls oksymetr, kardiomonitor, źródło światła bezcieniowego, armaturę bezdotykową,
autoklaw lub sterylizator na suche powietrze, pojemnik na odpady medyczne, stół operacyjny
dostosowany wielkością do zakresu i rodzaju świadczonych usług weterynaryjnych, wykonany
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
19
z materiału trwałego, łatwo zmywalnego i odpornego na środki dezynfekcyjne, lampę
bakteriobójczą, wentylację mechaniczną; poskrom dla zwierząt w przypadku wykonywania
usług weterynaryjnych dla duŜych zwierząt.
Pomieszczenie do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji zwierząt wyposaŜa się
w: wentylację mechaniczną, klatki do stacjonarnego leczenia, obserwacji i izolacji, wykonane
z materiałów trwałych, odpornych na działanie wody i środków dezynfekcyjnych, łatwe do
czyszczenia, dostosowane do wielkości przetrzymywanych zwierząt – w przypadku
ś
wiadczenia usług weterynaryjnych dla małych zwierząt, boksy do stacjonarnego leczenia,
obserwacji i izolacji dostosowane do wielkości przetrzymywanych zwierząt – w przypadku
ś
wiadczenia usług weterynaryjnych dla duŜych zwierząt.
Klinikę weterynaryjną wyposaŜa się w aparaturę i sprzęt diagnostyczny umoŜliwiający
wykonanie co najmniej badań: morfologii i biochemii krwi, moczu, diagnostyki
mikroskopowej, RTG, USG, EKG. Klinikę weterynaryjną wyposaŜa się w: przenośny sprzęt
weterynaryjny, pojemniki zapewniające sterylność transportowanego sprzętu, sprzęt
i urządzenia do przechowywania, podczas transportu, produktów leczniczych, artykułów
sanitarnych, sprzętu jednorazowego uŜytku i innych produktów medycznych, zgodnie
z wymogami określonymi przez ich producenta lub wynikającymi z ich indywidualnych
właściwości w przypadku gdy usługi weterynaryjne są świadczone poza kliniką
weterynaryjną.
Laboratorium diagnostyczne
Powinno mieścić się w odrębnym budynku lub lokalu albo stanowić wyodrębnioną część
budynku lub lokalu przeznaczonego na inne cele, jeŜeli pomieszczenia laboratorium są
wyraźnie oddzielone od innych pomieszczeń tego budynku lub lokalu. MoŜe mieścić się na
róŜnych kondygnacjach oraz na poziomie terenu. Laboratorium powinno mieć:
−
podłogi wykonane z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych, odpornych na działanie
wody i środków dezynfekcyjnych,
−
instalacje: wodną, elektryczną, grzewczą, kanalizacyjną,
−
sprzęt do prowadzenia i przechowywania dokumentacji przyjęcia, rejestracji oraz
identyfikacji prób przeznaczonych do badań.
W pokoju przyjęć prób do badań diagnostycznych ściany powinny być wykonane
z materiałów gładkich, a przy umywalce z materiałów trwałych, łatwo zmywalnych,
odpornych na działanie wody i środków dezynfekcyjnych. W pokoju przyjęć prób do badań
diagnostycznych oraz w sali laboratoryjnej powinny znajdować się umywalki z doprowadzoną
bieŜącą wodą ciepłą i zimną, środki do mycia i odkaŜania rąk, ręczniki jednorazowego uŜytku
oraz pojemnik na zuŜyte ręczniki; umywalki powinny być przystosowane do obsługi bez
uŜycia rąk. Parapety w pomieszczeniach laboratorium powinny być wykończone materiałem
trwałym, gładkim, łatwo zmywalnym, odpornym na działanie wody i środków
dezynfekcyjnych. Grzejniki w pomieszczeniach laboratorium powinny być gładkie i łatwe do
czyszczenia. Okna w pomieszczeniach laboratorium powinny być otwierane lub uchylne,
z wyłączeniem
pomieszczeń
sal
laboratoryjnych
przeznaczonych
do
badań
mikrobiologicznych. W pokoju przyjęć prób do badań diagnostycznych, na zapleczu
socjalnym i sanitarnym naleŜy zapewnić wymianę powietrza. Pomieszczenia laboratorium
powinny być oznakowane w sposób umoŜliwiający ich identyfikację. Komunikacja wewnątrz
laboratorium powinna być zorganizowana w sposób zabezpieczający przed krzyŜowaniem się
dróg obiegu materiału biologicznego i prób. Wejście na zaplecze socjalne i zaplecze sanitarne
w laboratorium nie moŜe prowadzić przez pomieszczenia pokoju przyjęć prób do badań
diagnostycznych i sali laboratoryjnej. W laboratorium w zaleŜności od rodzaju i kierunku
wykonywanych badań znajduje się: wydzielone pomieszczenie lub stanowisko do
wykonywania sekcji diagnostycznej, chłodnia do przetrzymywania pozostałości po badaniach.
Powierzchnia pomieszczeń laboratorium powinna wynosić co najmniej:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
20
−
6 m
2
– w przypadku pokoju przyjęć prób do badań diagnostycznych,
−
20 m
2
– w przypadku sali laboratoryjnej,
−
3 m
2
– w przypadku zaplecza sanitarnego,
−
6 m
2
– w przypadku pomieszczenia administracyjnego,
−
3 m
2
– w przypadku zaplecza socjalnego i szatni.
Wysokość wszystkich pomieszczeń laboratorium powinna wynosić co najmniej 2,5 m
2
.
WyposaŜone powinno być w: urządzenia do pozyskiwania wody destylowanej lub
dejonizowanej znajdujące się w wydzielonej części sali laboratoryjnej, sprzęt i urządzenia do
przechowywania odczynników chemicznych i materiałów pomocniczych w warunkach
określonych przez producenta lub wynikających z ich właściwości. Pokój przyjęć prób do
badań diagnostycznych wyposaŜa się w: urządzenia i sprzęt do identyfikowania
i przechowywania prób do badań diagnostycznych, lampę bakteriobójczą. Urządzenia i sprzęt
znajdujące się w pokoju przyjęć prób do badań diagnostycznych powinny być wykonane
z materiałów
trwałych,
łatwo
zmywalnych
i odpornych
na
działanie
ś
rodków
dezynfekcyjnych.
Salę laboratoryjną wyposaŜa się w:
−
wentylację grawitacyjną lub mechaniczną albo klimatyzację,
−
lodówki oraz zamraŜarki do przechowywania prób do badań diagnostycznych oraz
materiałów pomocniczych słuŜących do wykonywania badań,
−
cieplarki,
−
autoklaw do wyjaławiania podłoŜy,
−
autoklaw do niszczenia kultur po badaniach,
−
sterylizator na suche powietrze,
−
komorę laminarną do posiewów,
−
szafy chłodnicze,
−
lampy bakteriobójcze w przypadku wykonywania badań mikrobiologicznych.
Sala laboratoryjna powinna być zabezpieczona przed dostępem osób postronnych.
Wejście do sali powinno prowadzić przez śluzę dezynfekcyjną. W sali laboratoryjnej wydziela
się część pomieszczenia na zmywalnię szkła, ze zlewozmywakiem. Laboratorium wyposaŜa
się w sprzęt do gospodarowania odpadami zgodnie z przepisami o odpadach. Ścieki
z laboratorium przed ich zrzutem do instalacji kanalizacyjnej poddaje się inaktywacji
w odpowiedniej temperaturze lub przy zastosowaniu środków chemicznych zapewniających
ich inaktywację.
Zakład leczniczy obowiązany jest prowadzić dokumentację świadczonych usług
weterynaryjnych, co wynika z treści przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o zakładach leczniczych
oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie
zakresu i sposobu prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt i dokumentacji lekarsko-
weterynaryjnej (Dz. U. Nr 100 poz. 1022 z 2004 r.) które to Rozporządzenie stanowi, Ŝe
w dokumentacji tej powinny być odnotowane między innymi:
—
zastosowane produkty lecznicze lub nabyte przez posiadacza zwierzęcia,
—
produkty lecznicze weterynaryjne z uwzględnieniem:
—
nazwy produktu leczniczego,
—
numery serii produktu leczniczego,
—
ilości i dawkowania zastosowanego produktu leczniczego lub nabytego,
—
produkty lecznicze weterynaryjne,
—
okresy karencji dla tkanek lub produktów przeznaczonych do spoŜycia przez ludzi
pozyskanych od leczonych zwierząt.
Lekarz weterynarii prowadzi dokumentację lekarsko-weterynaryjną w postaci odrębnych
ksiąŜek leczenia zwierząt, dla:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
21
—
zwierząt gospodarskich oraz zwierząt, z których pozyskane tkanki lub produkty są
przeznaczone do spoŜycia przez ludzi,
—
zwierząt domowych.
Lekarze weterynarii leczący zwierzęta gospodarskie zobowiązani są do prowadzenia
następującej dokumentacji:
—
dokumentacja lekarsko-weterynaryjna,
—
dokumentacja potwierdzająca nabycie produktów leczniczych weterynaryjnych
posiadających właściwości anaboliczne, przeciwbakteryjne, przeciwpasoŜytnicze,
przeciwzapalne, hormonalne i psychotropowe,
—
ewidencję leczenia zwierząt.
Wymienione dokumenty składają się na KsiąŜkę leczenia zwierząt gospodarskich, która
składa się z kolejno ponumerowanych samokopiujących się stron, przy czym kaŜda strona
podzielona jest na cztery części:
Część I zawiera:
−
nazwę i adres zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
imię i nazwisko lub nazwę posiadacza zwierzęcia,
−
datę i godzinę przyjęcia zgłoszenia,
−
datę i godzinę wykonania czynności lekarsko – weterynaryjnych,
−
oznaczenie strony ksiąŜki.
Część II – lekarz dokładnie opisuje leczone przez niego zwierzę i zastosowane w czasie
leczenia leki, zawiera ona:
−
opis leczonego zwierzęcia,
−
liczbę leczonych zwierząt,
−
rozpoznanie lub wstępne rozpoznanie choroby,
−
zastosowane produkty lecznicze lub nabyte przez posiadacza zwierzęcia produkty
lecznicze weterynaryjne,
−
zabiegi lecznicze lub profilaktyczne, zalecenia lekarskie i uwagi.
Część III zawiera potwierdzenia nabycia produktu leczniczego przez posiadacza zwierzęcia.
Część IV zawiera wyniki badań uzupełniających.
Wpisy w częściach I – III są potwierdzane.
Części I i II ksiąŜki leczenia stanowią ewidencję leczenia zwierząt prowadzoną przez
posiadacza zwierząt. Część I, II i IV tworzą dokumentację lekarsko-weterynaryjną. Pomimo
braku wzoru takiej ksiąŜki, rozporządzenie określa co powinno znaleźć się w powyŜszej
dokumentacji. Na podstawie tego opisu moŜna określić przykładową stronę ksiąŜki.
KsiąŜka leczenia zwierząt domowych zawiera:
1)
nazwę i adres zakładu leczniczego dla zwierząt,
2)
datę rozpoczęcia i zakończenia dokonywania wpisów w ksiąŜce,
3)
imię i nazwisko lub nazwę oraz adres posiadacza zwierzęcia,
4)
datę i godzinę wykonania czynności lekarsko-weterynaryjnych,
5)
opis leczonego zwierzęcia, w tym gatunek, płeć, rasę, wiek lub datę urodzenia, kolor,
6)
informacje o przebiegu wizyty, w tym:
−
dane uzyskane z wywiadu lekarskiego,
−
wynik badania klinicznego, sekcyjnego i ewentualnych dodatkowych badań
diagnostycznych,
−
rozpoznanie choroby,
−
nazwę, ilość i dawkowanie zastosowanego lub przepisanego na receptę lekarza
weterynarii produktu leczniczego,
−
zabiegi lecznicze lub profilaktyczne,
−
zalecenia lekarskie, podpis i pieczęć lekarza weterynarii leczącego zwierzę.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
22
Tabela 3. Ewidencja leczenia zwierząt/dokumentacja lekarsko – weterynaryjna/potwierdzenie nabycia
produktów leczniczych weterynaryjnych [22]
I
Pieczęć
zakładu
leczniczego
Imię
i Nazwisko/nazwę
oraz adres
właściciela
zwierzęcia
Data i godz.
przyjęcia zgłoszenia
Data i godz. wykonanych
czynności lekarsko
weterynaryjnych
Nr dokumentu
Strona/miesiąc/rok
Zastosowane produkty lecznicze
Zabiegi lecznicze
lub
profilaktyczne/zal
ecenia/uwagi
L
p
O
p
is
l
ec
zo
n
eg
o
zw
ie
rz
ę
ci
a(
g
at
u
n
ek
,
p
łe
ć
,
w
ie
k
,
o
zn
ak
o
w
an
ie
m
as
a
ci
ał
a
L
ic
zb
a
le
cz
o
n
y
ch
zw
ie
rz
ą
t
R
o
zp
o
zn
an
ie
w
st
ę
p
n
e
N
az
w
a
N
r
se
ri
i
Ilość dawkowanie
zastosowanego/na
bytego
Droga
podania/okr
es leczenia
Okres
karencji
II
Potwierdzenie nabycia produktu
leczniczego przez posiadacza zwierzęcia
Nabyte przez posiadacza zwierzęcia
III
Ad
I.
III
Pieczątka i podpis lekarza
weterynarii
Oświadczam, Ŝe nabyte produkty lecznicze zostaną zastosowane zgodnie z zaleceniami lekarza
weterynarii
Podpis posiadacza zwierzęcia
IV
Wyniki badań uzupełniających
KsiąŜki leczenia zwierząt prowadzone powinny być czytelnie, a kolejnych wpisów
dokonuje się chronologicznie. Skreślenia i poprawki w ksiąŜce leczenia zwierząt lekarz
weterynarii, który ich dokonał, potwierdza podpisem i pieczęcią oraz wpisuje datę
wprowadzenia skreślenia i poprawki. KsiąŜka leczenia zwierząt moŜe być prowadzona
w formie elektronicznych nośników informacji, jeŜeli jednocześnie sporządza się
i przechowuje wydruki komputerowe. Dokumentację udostępnia się:
—
okręgowej izbie lekarsko – weterynaryjnej w zakresie niezbędnym do sprawowania
nadzoru;
—
organom Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt
i obrotu produktami leczniczymi, paszami leczniczymi i wyrobami medycznymi
stosowanymi wyłącznie u zwierząt;
—
sądom
i prokuratorom
oraz
sądom
lekarsko-weterynaryjnym
i rzecznikom
odpowiedzialności zawodowej w związku z prowadzonym postępowaniem;
—
posiadaczowi zwierzęcia w zakresie dotyczącym świadczonej usługi weterynaryjnej;
—
innemu zakładowi leczniczemu dla zwierząt, jeŜeli dokumentacja ta jest niezbędna do
zapewnienia ciągłości świadczenia usług weterynaryjnych.
Wszelkie informacje uzyskane przez zakład leczniczy dla zwierząt w związku ze
ś
wiadczoną usługą weterynaryjną, dotyczące posiadacza zwierzęcia i jego zwierzęcia,
stanowią tajemnicę zawodową. Dokumentacja prowadzona przez zakład leczniczy powinna
być przechowywana przez zakład leczniczy dla zwierząt przez okres 3 lat. Dokumentacja
prowadzona w formie elektronicznej musi być potwierdzona jednoczesnymi wydrukami.
Posiadacz zwierzęcia przechowuje ewidencję leczenia zwierząt przez 3 lata od daty
dokonania w niej ostatniego wpisu. Dane zawarte w dokumentacji związanej ze świadczeniem
usługi weterynaryjnej mogą być wykorzystane w pracy naukowej oraz publikowane
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
23
w czasopismach fachowych pod warunkiem ochrony danych osobowych posiadacza
zwierzęcia.
Odrębną kwestią jest prowadzenie przez zakład leczniczy dla zwierząt obrotu
detalicznego (handlu detalicznego) produktami leczniczymi dla zwierząt zakupionymi
w hurtowni i jego dokumentowanie o czym stanowią przepisy Art. 68 i Art. 69 ustawy z dnia
6 września 2001 r., Prawo farmaceutyczne (jedn. tekst. Dz. U. Nr 53 poz. 533 z 2004 r.,
ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r.
w sprawie wzoru dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi
(Dz. U Nr 183 poz. 1893 z 2004 r.) wydane na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca
2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U.
Nr 69, poz. 625).
Cytowane przepisy Prawa farmaceutycznego stanowią, Ŝe obrót detaliczny produktami
leczniczymi weterynaryjnymi zakupionymi w hurtowni farmaceutycznej produktów
leczniczych weterynaryjnych moŜe być prowadzony w ramach działalności zakładu
leczniczego dla zwierząt. Jednocześnie nie uznaje się za obrót detaliczny bezpośredniego
zastosowania u zwierzęcia przez lekarza weterynarii produktów leczniczych weterynaryjnych
lub produktów leczniczych, których potrzeba zastosowania wynika z rodzaju świadczonej
usługi lekarsko-weterynaryjnej. NaleŜy więc rozróŜnić zuŜycie leczniczych produktów
weterynaryjnych przez lekarza weterynarii bezpośrednio podczas świadczonej usługi,
wymagającego odnotowania tylko w dokumentacji lekarsko weterynaryjnej od będących
przedmiotem obrotu prowadzonego przez zakład leczniczy dla zwierząt i zatem
wymagającego prowadzenia dokumentacji przewidzianej Rozporządzeniem Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru dokumentacji obrotu
detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi (Dz. U Nr 183 poz. 1893 z 2004 r.)
Karta obrotu detalicznego
Tabela 4. Karta obrotu detalicznego [15]
Nazwa produktu leczniczego weterynaryjnego:
Nr
karty/rok
Nazwa podmiotu odpowiedzialnego:
Postać farmaceutyczna:
Rozdaj opakowania:
Pieczęć
zakładu
leczniczego
Okres karencji:
Przyjęcie produktu
ZuŜycie produktu
Lp.
Data zakupu
Nazwa
i adres
dostawcy
Liczba
opakowań
bezpośrednich
Zawartość
opakowania
bezpośredniego
– ilość
Nr serii
Data
waŜności
Data
Ilość
Numer pozycji
dokumentacji
lekarsko –
weterynaryjnej
Wpis do ewidencji działalności gospodarczej
Przedsiębiorca moŜe podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru
przedsiębiorców.
Osoby
rozpoczynające
prowadzenie
indywidualnej
działalności
gospodarczej rejestrują się w prowadzonej przez gminy ewidencji działalności gospodarczej.
Ewidencję działalności gospodarczej prowadzi gmina właściwa dla miejsca zamieszkania
przedsiębiorcy – tj. miejscowości, w której przebywa przedsiębiorca z zamiarem stałego
pobytu. W celu zarejestrowania swojej firmy naleŜy udać się więc do urzędu gminy wraz
z dowodem osobistym oraz wypełnić przygotowany przez dany urząd formularz – zgłoszenie.
Organ ewidencyjny, czyli wójt, burmistrz albo prezydent miasta – dokonuje wpisu do
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
24
ewidencji działalności gospodarczej. Zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności
gospodarczej powinno zawierać:
−
oznaczenie przedsiębiorcy oraz jego numer ewidencyjny PESEL, o ile taki posiada,
−
oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy, a jeŜeli stale wykonuje
działalność poza miejscem zamieszkania – równieŜ wskazanie tego miejsca i adresu
zakładu głównego, oddziału lub innego stałego miejsca wykonywania działalności
gospodarczej,
−
określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską
Klasyfikacją Działalności (PKD),
−
wskazanie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej.
Organ ewidencyjny doręcza z urzędu przedsiębiorcy zaświadczenie o wpisie do ewidencji
działalności gospodarczej, nie później niŜ w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia.
Urząd Statystyczny - REGON
Od 1 stycznia 2004 roku osoby fizyczne podejmujące indywidualną działalność
gospodarczą mają moŜliwość złoŜenia formularza o wpis do REGON w okienku urzędu
gminy w tym samym momencie, gdy składają wniosek o wpis do ewidencji działalności
gospodarczej. Urząd gminy wyręcza wówczas przedsiębiorcę i niezwłocznie, nie później niŜ
w ciągu 3 dni od dnia dokonania wpisu, przesyła wniosek o wpis do REGON do urzędu
statystycznego województwa, na terenie którego przedsiębiorca ma miejsce zamieszkania.
NiezaleŜnie od moŜliwości złoŜenia wniosku o REGON w urzędach gmin – wniosek ten
moŜna złoŜyć osobiście w urzędzie statystycznym lub jego oddziale właściwym dla miejsca
zamieszkania przedsiębiorcy lub wysłać pocztą. Osobiste złoŜenie wniosku w urzędzie
statystycznym moŜe okazać się „czasowo” bardziej opłacalne, gdyŜ urzędy często wydają
zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON „od ręki”. Natomiast złoŜenie wniosku
o REGON za pośrednictwem urzędu gminy wydłuŜa nieco tą procedurę, gdyŜ wydanie ww.
zaświadczenia w oparciu o wniosek przesłany przez urząd gminy musi nastąpić w ciągu 7 dni
od daty otrzymania wniosku z urzędu gminy. Zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym
REGON
jest
w
tym
przypadku
wysyłane
przez
urząd
statystyczny
lub jego oddział pocztą na adres przedsiębiorcy.
W przypadku gdy wniosek o REGON składamy bezpośrednio w urzędzie statystycznym –
musimy to uczynić w terminie 14 dni od dnia uzyskania zaświadczenia o wpisie do ewidencji
działalności gospodarczej. Wniosek o wpis do REGON ma symbol RG-1 i nosi nazwę:
„Wniosek o wpis do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej lub
o zmianę cech objętych wpisem”. We wniosku podaje się następujące dane:
−
nazwa
−
adres siedziby
−
PESEL
−
nazwisko i imiona
−
adres zamieszkania
−
adres do korespondencji
−
forma organizacyjno -prawna
−
forma własności
−
nazwa organu ewidencyjnego
−
data wpisu do rejestru ewidencyjnego
−
nazwa ewidencji i numer nadany przez organ ewidencyjny
−
rodzaje wykonywanej działalności (numery PKD)
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
25
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgodnie z art. 47 ust. 4b Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887) płatnik składek zobowiązany jest opłacać naleŜności
z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy
i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w formie bezgotówkowej, w drodze
obciąŜenia rachunku bankowego płatnika składek. Gotówką płacić mogą jedynie płatnicy –
osoby fizyczne, jeŜeli nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu
przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Bank
Do załoŜenia rachunku bankowego niezbędne będą następujące dokumenty:
zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o REGON
firmy, zaświadczenie o NIP.
Urząd skarbowy
Zgłoszenie prowadzenia działalności gospodarczej oraz zgłoszenie rejestracyjne VAT.
Od 1 stycznia 2004 roku podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą mogą złoŜyć
zgłoszenie identyfikacyjne NIP jednocześnie ze złoŜeniem wniosku o wpis do ewidencji
działalności gospodarczej (osoby fizyczne, które posiadają juŜ NIP – składają zgłoszenie
aktualizacyjne). W przypadku gdy złoŜono zgłoszenie do Urzędu Skarbowego za
pośrednictwem urzędu gminy – po załatwieniu formalności w banku i uzyskaniu numeru
konta oraz po otrzymaniu z urzędu statystycznego zaświadczenia o numerze REGON naleŜy
złoŜyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie aktualizacyjne z podaniem w szczególności wykazu
rachunków bankowych oraz z uwierzytelnioną lub urzędowo poświadczoną kopią
zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON. Zgłoszenia moŜna teŜ dokonać
bezpośrednio we właściwym urzędzie skarbowym. W urzędzie skarbowym naleŜy wybrać
formę rozliczeń z fiskusem. Do wyboru są:
1.
Karta podatkowa
2.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
3.
Podatkowa księga przychodów i rozchodów
4.
Pełna księgowość
4.1.
2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jaki podstawowy akt prawny reguluje zakładanie zakładów leczniczych?
2.
W jaki sposób powinny być wyposaŜone poszczególne rodzaje zakładów leczniczych?
3.
Jakie przepisy prawa regulują zasady prowadzenia dokumentacji leczniczej i obrotu
lekami w zakładach weterynarii?
4.
Jakie informacje zwiera ksiąŜka leczenia zwierząt?
5.
Jakie funkcjonują jednostki nadzoru nad zakładami weterynaryjnymi?
6.
Jakie informacje zawiera wniosek o wpis do ewidencji zakładów leczniczych dla
zwierząt?
7.
Jakie są obowiązki kierowników zakładów leczniczych w stosunku do ochrony
ś
rodowiska?
4.1.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przeanalizuj, jakie warunki lokalowe i wyposaŜeniowe powinien spełniać gabinet
weterynaryjny oraz przychodnia weterynaryjna.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
26
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
określić, jakie podstawowe akty prawne regulują zakładanie zakładów leczniczych,
2)
określić rodzaje zakładów leczniczych,
3)
wymienić, jakie pomieszczenia powinien posiadać gabinet weterynaryjny i przychodnia
weterynaryjna,
4)
określić róŜnice w wyposaŜeniu gabinetu a przychodni weterynaryjnej,
5)
określić, kto moŜe być kierownikiem określonego zakładu leczniczego.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
akty prawne,
−
kartka, ołówek.
Ćwiczenie 2
Zaprojektuj dokumentację leczenia zwierząt prowadzoną przez zakład leczniczy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
określić akty prawne regulujące wymagania dla zakładów leczniczych weterynaryjnych,
2)
określić dane ewidencyjne, jakie powinna zawierać ksiąŜka ewidencji, prowadzona przez
zakład leczniczy,
3)
określić dane, jakie powinna zawierać ksiąŜka leczenia dla zwierząt gospodarskich
i domowych,
4)
zaprojektować wzór dokumentacji leczenia.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
rozporządzenia dotyczące dokumentacji,
−
wzory ksiąŜki leczenia zwierząt,
−
kartka, pisaki.
Ćwiczenie 3
Przeanalizuj dokumentację dotyczącą obrotu detalicznego produktami leczniczymi
weterynaryjnymi w zakładach leczniczych dla zwierząt kątem uwzględnieniem przepisów
prawa.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
określić przepisy prawa regulujące obrót produktami leczniczymi w zakładach
leczniczych dla zwierząt,
2)
wypisać róŜnice pomiędzy dokumentacją leczniczą a dokumentacją związaną z obrotem
produktami leczniczymi,
3)
określić wzór karty obrotu produktami leczniczymi w zakładzie leczniczym.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
27
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
dokumentacja związana z obrotem detalicznym produktami leczniczymi weterynaryjnymi
w zakładach leczniczych dla zwierząt,
−
kartka, pisaki.
Ćwiczenie 4
Określ potrzeby w zakresie zaopatrzenia w leki i materiały dla wskazanego zakładu
leczniczego oraz zaproponuj sposób wyboru dostawców.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeanalizować materiał dotyczący funkcjonowania przykładowego zakładu leczniczego
dla zwierząt,
2)
określić potrzeby zakładu w zakresie zaopatrzenia leki,
3)
określić potrzeby zakładu w zakresie zaopatrzenia materiały,
4)
przygotować zestawienia i kalendarz dostaw,
5)
wyszukać odpowiednich dostawców korzystając z sieci Internet,
6)
porównać potrzeby zakładu z moŜliwościami wskazywanymi w ofertach dostawców.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
opis działalności przykładowego zakładu leczniczego dla zwierząt,
−
foldery z ofertami i wzory zamówień leków i materiałów dla lecznic weterynaryjnych,
−
kartka, ołówek.
4.1.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
określić co nazywamy usługą weterynaryjną ?
2)
wymienić rodzaje zakładów leczniczych dla zwierząt ?
3)
określić jakie akty prawne regulują zakładanie zakładów leczniczych
dla zwierząt ?
4)
określić jakie pomieszczenia powinien posiadać określony rodzaj
zakładu leczniczego dla zwierząt?
5)
określić kwalifikacje osób wykonujących usługi weterynaryjne?
6)
określić przepisy prawa regulujące obrót produktami leczniczymi dla
zwierząt?
7)
określić organy nadzoru nad działalnością zakładów leczniczych?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
28
4.2.
Zasady doboru i zatrudniania personelu. Prawa i obowiązki
pracodawcy i pracownika
4.2.1.
Materiał nauczania
W nawiązaniu stosunku pracy, praw obowiązków pracodawcy i pracownika mają
zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks Pracy – tekst jednolity
Dz.U Nr 21, poz. 94 z 1998 r. z późn. zm.
Umowę o pracę zawiera się na czas nie określony, na czas określony lub na czas
wykonania określonej pracy. JeŜeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie
jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca moŜe w tym celu zatrudnić innego
pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej
nieobecności. KaŜda z umów, o których mowa, moŜe być poprzedzona umową o pracę na
okres próbny, nie przekraczający 3 miesięcy. Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj
umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: rodzaj pracy, miejsce
wykonywania pracy, wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem
składników wynagrodzenia, wymiar czasu pracy, termin rozpoczęcia pracy.
Umowę o pracę zawiera się na piśmie. JeŜeli umowa o pracę nie została zawarta
z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy
przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do rodzaju umowy oraz
jej warunków. Pracodawca informuje pracownika na piśmie, nie później niŜ w ciągu 7 dni od
dnia zawarcia umowy o pracę, o obowiązującej dobowej i tygodniowej normie czasu pracy,
częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę, urlopie wypoczynkowym oraz długości
okresu wypowiedzenia umowy, a jeŜeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu
pracy – dodatkowo o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia oraz
przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz
usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy
pisemnej.
Zawarcie z pracownikiem umowy o pracę przewidującej zatrudnienie w niepełnym
wymiarze czasu pracy nie moŜe powodować ustalenia jego warunków pracy i płacy w sposób
mniej korzystny w stosunku do pracowników wykonujących taką samą lub podobną pracę
w pełnym wymiarze czasu pracy, z uwzględnieniem jednak proporcjonalności wynagrodzenia
za pracę i innych świadczeń związanych z pracą, do wymiaru czasu pracy pracownika.
Pracodawca powinien, w miarę moŜliwości, uwzględnić wniosek pracownika dotyczący
zmiany wymiaru czasu pracy określonego w umowie o pracę.
Prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy
Pracodawca jest obowiązany w szczególności:
−
zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem
wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi
uprawnieniami,
−
organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak równieŜ
osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej
wydajności i naleŜytej jakości pracy,
−
organizować pracę w sposób zapewniający zmniejszenie uciąŜliwości pracy,
−
przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek,
niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynaleŜność
związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a takŜe ze względu na
zatrudnienie na czas określony lub nie określony albo w pełnym lub w niepełnym
wymiarze czasu pracy,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
29
−
zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne
szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
−
terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie,
−
ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych,
−
stwarzać pracownikom podejmującym zatrudnienie po ukończeniu szkoły
prowadzącej kształcenie zawodowe lub szkoły wyŜszej warunki sprzyjające
przystosowaniu się do naleŜytego wykonywania pracy,
−
zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników,
−
stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich
pracy,
—
prowadzić dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe
pracowników,
—
przechowywać dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta
osobowe pracowników w warunkach niegroŜących uszkodzeniem lub zniszczeniem,
—
wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współŜycia społecznego.
Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Mobbing oznacza działania
lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające
na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego
zaniŜoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniŜenie lub
ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, moŜe dochodzić od pracodawcy
odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pienięŜnego za doznaną krzywdę. Pracownik,
który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy
odszkodowania w wysokości nie niŜszej niŜ minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na
podstawie odrębnych przepisów. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę
powinno nastąpić na piśmie z podaniem przyczyny, uzasadniającej rozwiązanie umowy.
Podstawowe obowiązki pracownika:
—
pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do
poleceń przełoŜonych, które dotyczą pracy, jeŜeli nie są one sprzeczne z przepisami
prawa lub umową o pracę,
—
pracownik jest obowiązany przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
—
pracownik jest obowiązany przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy
porządku,
—
pracownik jest obowiązany przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny
pracy, a takŜe przepisów przeciwpoŜarowych,
—
pracownik jest obowiązany dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz
zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na
szkodę,
—
pracownik jest obowiązany przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,
—
pracownik jest obowiązany przestrzegać w zakładzie pracy zasad współŜycia
społecznego.
Pracownik ma prawo:
—
do powstrzymania się od pracy gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom
bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagroŜenie dla zdrowia lub Ŝycia
pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem
innym osobom, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełoŜonego,
—
pracownik z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem
przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie
o przywrócenie
do
pracy
na
poprzednich
warunkach
albo
odszkodowanie.
O przywróceniu do pracy lub odszkodowanie decyduje sąd pracy,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
30
—
pracownik ma prawo wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy,
—
pracownik ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
—
pracownik ma prawo wniesienia odwołania do sądu pracy w razie nie wywiązywania się
pracodawcy z warunków umowy o pracę.
Aktywne poszukiwanie pracy
Ogłoszenia w mediach – moŜna korzystać z ogłoszeń zamieszczanych przez firmy
poszukujące pracowników z całego kraju ukazujące się w prasie codziennej, gazetach
branŜowych i ukierunkowanych na IT, gazetach telewizyjnych i na antenach wybranych stacji
radiowych. MoŜna równieŜ samemu zamieszczać ogłoszenia w rubrykach „szukam pracy” we
wszystkich wymienionych moŜliwościach.
Doradztwo personalne – ich klientami są głównie firmy poszukujące pracowników, a nie
osoby prywatne. Rozmowy kwalifikacyjne odbywają się początkowo z konsultantem
w siedzibie firmy doradczej i mają na celu dokonanie selekcji i wstępnej rekrutacji. Biura
takie zajmują się przewaŜnie rekrutacją na wszystkie stanowiska jednak są teŜ takie, które
ukierunkowane są na konkretną branŜę.
Serwisy ogłoszeniowe w Internecie – udostępniają ogłoszenia pracodawców poszukujący
pracowników z całego kraju oraz porady skierowane bezpośrednio do poszukujących pracy.
Jest kilka serwisów skierowanych bezpośrednio do osób związanych z daną branŜą. Istnieją
takŜe moŜliwości zamieszczenia ogłoszeń na własną rękę w rubryce szukam pracy. Jest to
o tyle wygodne, Ŝe podczas poszukiwania pracy lub pracownika moŜemy dokładnie wybrać
interesującą nas branŜę, stanowisko i charakter pracy oraz preferowane miejsce pracy
(miejscowość, województwo). Szczegółowe określenie wymagań zdecydowanie ułatwia
i przyspiesza poszukiwania. Większość serwisów z ofertami pracy to strony komercyjne
a zmieszczone tam płatne ogłoszenia są regularnie aktualizowane. Przykładowe strony to:
www.gazeta.pl/praca; www.praca.onet.pl; www.rzeczpospolita.pl; www.jobpilot.pl
www.topjobs.co.uk/praca; www.praca.wp.pl; www.kariera.wprost.pl; www.praca.gov.pl
Bezpośrednie zgłoszenia do firm – jest równieŜ moŜliwość wysyłania swoich
dokumentów (CV, listu motywacyjnego) pocztą bezpośrednio do firm i instytucji, które
aktualnie nie prowadzą naboru. Przesyłkę naleŜy zaadresować na dział personalny firmy,
kierownika takiego działu. List motywacyjny lub pismo przewodnie powinno wyjaśniać
motyw przesłania aplikacji (naleŜy zamieścić kilka zdań o moŜliwościach rozwoju
zawodowego w firmie, do której przesyłamy dokumenty, o odpowiadającym nam profilu
firmy i naszym kwalifikacjom itp.). W przypadku późniejszego pojawienia się w firmie
potrzeb kadrowych, aplikacje takie brane są pod uwagę jako pierwsze.
Urzędy Pracy – tu do wyboru mamy rejonowe i wojewódzkie urzędy. Dostępne są one dla
kaŜdego bezrobotnego i zlokalizowane są w większych miastach i powiatach. Dla
absolwentów rejestrujących się w takich urzędach organizowane są warsztaty prowadzone
przez psychologów, które uczą jak pisać CV, list motywacyjny, jak się przygotować
i zachować na rozmowie kwalifikacyjnej, prowadzone są testy psychologiczne. RównieŜ
absolwenci mają szansę ubiegać się o kursy doszkalające organizowane i finansowane przez
urzędy pracy. Znajdują się tu równieŜ kluby pracy dostępne dla wszystkich zarejestrowanych
bezrobotnych. Zdecydowanie więcej jest prywatnych biur pośrednictwa pracy, które
zlokalizowane są głównie w centrach duŜych miast i osiedli. Z reguły biura takie prowadzą
pośrednictwo w zakresie prac czasowych, ale posiadają równieŜ propozycje prac etatowych.
Po zgłoszeniu swojej kandydatury do takiego biura, automatycznie jest ona umieszczana
w jego bazie danych, a nam przedstawiane są propozycje pracy od firm odpowiadające
naszym kwalifikacjom.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
31
Praktyki, staŜe, wolontariat – są to istotne metody zdobycia doświadczenia zawodowego
i mogą w wielu wypadkach zaowocować znalezieniem pracy. Stwarzają moŜliwość
zaprezentowania się pracodawcy jako wartościowy pracownik
.
Biura Karier – działające przy wyŜszych uczelniach słuŜą informacją oraz radą studentom
i absolwentom. Pomagają im przejść z etapu nauki do poszukiwania zatrudnienia oraz
prawidłowego funkcjonowania na współczesnym rynku pracy. Prowadzą doradztwo
zawodowe, dostarczają informacji o rynku pracy, aktywnie poszukują i udostępniają oferty
pracy stałej i czasowej oraz praktyk, organizują spotkania z pracodawcami
.
Kontakty prywatne – to jeden z bardziej skutecznych sposobów szukania pracy. Wynika
to z faktu, Ŝe część pracodawców nie zgłasza wolnych etatów do prasy i urzędów pracy.
Znając specyfikę pracy łatwiej przygotujesz się do rozmowy z pracodawcą. Jeśli jest to
moŜliwe nazwisko, a moŜe i osoba znajomego, moŜe stać się hasłem do wprowadzenia do
firmy, ułatwiając bezpośredni kontakt z pracodawcą. Poszukując pracy powinieneś
przygotować niezbędne dokumenty z którymi będzie chciał zapoznać się przyszły
pracodawca: Curriculum Vitae (CV), list motywacyjny, podanie, kwestionariusz osobowy,
referencje z poprzednich miejsc pracy. Typowy układ CV przedstawia tabela 5.
Tabela 5. Wzór Curriculum Vitae [opracowanie własne]
CURRICULUM VITAE
Imię, Nazwisko:
Adres zamieszkania:
Data urodzenia:
tel/fax:
adres e – mail:
Wykształcenie:
2002 – 2008
1999 – 2002
Doświadczenie zawodowe:
od 2004
2002 – 2004
1999 – 2001
Dodatkowa działalność:
2000 – 2003
Umiejętności:
Języki obce
Komputer
Prawo jazdy
Zainteresowania:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
32
List motywacyjny obok Ŝyciorysu, jako bardzo waŜny dokument, musi zachęcić
potencjalnego pracodawcę do zaproszenia kandydata na rozmowę kwalifikacyjną. Powinien
więc przekonać pracodawcę, Ŝe ta właśnie osoba idealnie nadaje się do pracy w zakładzie.
List powinien być krótki, przemyślany i merytoryczny:
—
najlepiej, Ŝeby zajmował do jednej trzeciej strony podaniowej,
—
w Ŝadnym wypadku nie moŜna w nim powtarzać tego, co juŜ znalazło się w CV,
—
generalnie nie jest wskazane podawanie zbyt duŜej ilości informacji,
—
nie powinno się teŜ uŜywać ogólnikowych określeń. Nie wystarczy napisać, Ŝe jest się
komunikatywnym i przedsiębiorczym – trzeba jeszcze to poprzeć konkretnymi
przykładami z dotychczasowej pracy zawodowej, czy staŜu,
—
niewybaczalne są pomyłki w nazwie stanowiska, o które kandydat się ubiega,
i wszelkiego rodzaju błędy, np. ortograficzne, stylistyczne,
—
list powinien być napisany na komputerze, chyba, Ŝe firma/zakład wyraźnie zaŜyczy sobie
sporządzonego odręcznie.
Lekarze weterynarii i bezpieczeństwo oraz higiena pracy
Lekarze weterynarii powinni zapewnić bezpieczeństwo oraz ochronę zdrowia swojemu
personelowi, pacjentom i klientom, a w szczególności:
—
ochronę podczas prac wykonywanych ręcznie (podnoszenie cięŜkich przedmiotów
i unieruchamianie zwierząt),
—
ochronę
przed
poślizgnięciem,
potknięciem
lub
upadkiem
(zabezpieczenia
antypoślizgowe, ostrzeŜenia przed mokrą podłogą, nierówną powierzchnią i schodami),
—
ochronę przeciwpoŜarową (umiejętne obchodzenie się z łatwopalnymi substancjami,
z ogniem i urządzeniami pod napięciem),
—
odpowiednie wyposaŜenie miejsca pracy (właściwe uŜytkowanie sprzętu, świadomość
zagroŜenia ogniem lub niebezpieczeństwa poraŜenia prądem elektrycznym),
—
ochronę przed niebezpiecznymi czynnikami fizycznymi i chemicznymi (promieniowanie
rentgenowskie, gazy stosowane do narkozy wziewnej, produkty farmaceutyczne
i niebezpieczne substancje chemiczne),
—
ochronę przed chorobami zawodowymi.
Osoba kierująca pracownikami jest obowiązana:
—
organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny
pracy,
—
dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie
z przeznaczeniem,
—
organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie
pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami
związanymi z warunkami środowiska pracy,
—
dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposaŜenia technicznego,
a takŜe o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie
z przeznaczeniem,
—
egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy,
Kontrola warunków pracy stanowi podstawowe źródło informacji pracodawcy lub
pracownika słuŜby BHP i powinna obejmować:
1.
Kontrole w zakresie bezpieczeństwa pracy:
−
przestrzeganie wymogów technologicznych pod względem BHP, postanowień
dokumentacji techniczno – ruchowej, instrukcji obsługi maszyn, urządzeń i narzędzi,
−
wyposaŜenia maszyn i urządzeń w osłony i urządzenia zabezpieczające oraz
sprawność i przydatność tych urządzeń podczas ruchu,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
33
−
wyposaŜenie maszyn i urządzeń technicznych w środki zabezpieczające
pracowników przed nadmiernym hałasem, szkodliwymi wstrząsami i działaniami
wibracji, promieniowaniem, poraŜeniem prądem, czynnikami biologicznymi,
−
stan urządzeń energetycznych, skuteczność działania ochron przeciwporaŜeniowych
i aktualność pomiarów ochrony przeciwporaŜeniowej,
−
organizacja i stan transportu zakładowego,
−
sprawność urządzeń mających wpływ na warunki środowiska pracy, a zwłaszcza
wentylacyjnych, odpylających, ograniczających emisję zanieczyszczeń,
−
funkcjonowanie urządzeń pomiarów – kontrolnych słuŜących do kontroli stanu
ś
rodowiska pracy,
−
wyposaŜenie pracowników w sprzęt ochrony osobistej.
2.
Kontrole w zakresie higieny pracy wraz z zapobieganiem chorobom zawodowym:
−
stan opieki lekarskiej nad zdrowiem pracowników, a zwłaszcza przeprowadzanie
badań lekarskich wstępnych i okresowych oraz sprawdzenie waŜności orzeczeń
lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań do zatrudnienia na danym
stanowisku pracy,
−
przestrzeganie
norm
higienicznych
dotyczących
substancji
szkodliwych,
mikroklimatu i oświetlenia,
−
stan urządzeń higieniczno sanitarnych i dostosowanie ich do rodzaju wykonywanych
prac i liczby pracowników.
3.
Kontrole w zakresie przestrzegania przepisów ochrony pracy:
−
szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
−
przestrzeganie przez pracowników zasad i przepisów prawa pracy,
−
ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy,
−
ś
wiadczenia przysługujące z tytułu warunków pracy,
−
ś
wiadczenia przysługujące z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Państwowy nadzór na warunkami pracy sprawują między innymi:
−
Państwowa Inspekcja Pracy,
−
Inspekcja Sanitarna,
−
Urzędy Dozoru Technicznego,
−
prokuratura,
−
inne resortowe państwowe organy nadzoru.
Do obowiązków lekarzy weterynarii naleŜy więc podjęcie wszelkich koniecznych działań
w celu ochrony personelu, pacjentów i klientów przed tymi zagroŜeniami i zadbanie aby: teren
placówki był bezpieczny, personel był przeszkolony w zakresie bezpieczeństwa i ochrony
zdrowia w miejscu pracy, dostępna była apteczka pierwszej pomocy, a personel znal miejsce
jej przechowywania, wszędzie tam, gdzie jest to konieczne, personel był wyposaŜony
w ubrania ochronne, personel wiedział, jak naleŜy przeprowadzić ewakuację pomieszczeń
w razie poŜaru, i aby przeprowadzane były ćwiczenia w tym zakresie, personel i klienci byli
powiadamiani o kaŜdym potencjalnym zagroŜeniu.
Wszyscy pracownicy powinni podejmować starania mające na celu ograniczenie
zanieczyszczenia środowiska przez zmniejszenie ilości odpadów, ich przetwarzanie oraz
prawidłowe niszczenie, a takŜe – o ile to moŜliwe – stosowanie artykułów wielokrotnego
uŜytku. Powinni dąŜyć do zmniejszenia skaŜenia środowiska przez rozsądne i odpowiednie
stosowanie
ś
rodków
dezynfekcyjnych,
leków
weterynaryjnych
i innych
ś
rodków
chemicznych. Lekarze weterynarii powinni umoŜliwiać segregację odpadów, tak aby moŜna
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
34
było przesyłać je do właściwych zakładów przetwórczych. Powinni zachęcać klientów do
bezpiecznego usuwania odpadów weterynaryjnych.
Sposoby wynagradzania pracowników
Do najczęściej stosowanych systemów wynagradzania za pracę w Polsce zaliczyć moŜna dwa
systemy (zgodnie z obowiązującym prawem pracy):
1.
System czasowy.
2.
Systemy wynikowe.
W systemach czasowych podstawą obliczeniową wynagrodzenia jest jednostka miary
czasu. Inaczej mówiąc mamy do czynienia z systemem, w którym wynagradza się za czas
pracy. Z powyŜszego wynika, Ŝe stawka wynagrodzenia jest tutaj stała. Najczęściej przyjmuje
się stawkę godzinową lub miesięczną, rzadziej dzienną i tygodniową (maksymalnym okresem
rozliczeniowym dopuszczonym przez ustawodawstwo polskie jest miesiąc). Wynagrodzenie
pracownika w systemie czasowym jest prostą relacją ilości przepracowanego czasu oraz
przypadającej stawki za jednostkowy czas pracy, przy czym przez przepracowanie nie naleŜy
rozumieć wyłącznie efektywnego wykonywania pracy, lecz takŜe czas pozostawania
w dyspozycji pracodawcy. System czasowy nie uwzględnia róŜnic ilościowych i jakościowych
w wynikach pracy, z tego teŜ względu jest on mało motywujący do efektywnej pracy. Wyniki
pracy zaleŜą od poczucia osobistej odpowiedzialności pracownika, a z drugiej strony od
skuteczności stosowanego nadzoru przez przełoŜonego. System czasowy stosuje się
najczęściej w przypadkach, gdzie trudno jest wprowadzić inną miarę efektywności pracy.
Warto zaznaczyć, Ŝe system ten jest często stosowany w przypadkach, gdzie waŜną rolę
odgrywa jakość wykonywanej pracy, a nie na jej ilość. W tych przypadkach efektywność
pracy podnoszona jest poprzez dodatkowe wynagrodzenie.
Obliczanie wynagrodzenia w systemie czasowym
Pracodawca przyznał nam płacę podstawową w wysokości 2000zł na miesiąc i dodatkowo dał
nam premię 200zł. Czyli nasze wynagrodzenie Brutto wynosi : 2000zł + 200zł = 2200zł
Od tego wynagrodzenia muszą zostać niestety opłacone składki na nasze przyszłe emerytury,
renty, i zasiłki w razie choroby. Czyli:
1.
Składki na ubezpieczenie emerytalne : 9,76% x 2200zł = 214,72 zł
2.
Składki na ubezpieczenie rentowe : 6,50% x 2200zł = 143,00zł
3.
Składki na ubezpieczenie chorobowe: 2,45% x 2200zł = 53,90zł
razem – 411,62
Teraz nalezy obliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne, którą równieŜ odliczamy od
płacy: 2200zł – 411,62zł = 1788,38 zł
i z tego obliczamy 8,25% na ubezpieczenie:
8,25% x 1788,38 = 147,54zł
Następnie obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy, który takŜe odjęty będzie od naszej
płacy:
Obliczamy osiągnięty dochód
Dochód jest to przychód (1) minus koszty uzyskania (2)
Przychód jest to płaca brutto minus składki na ubezpieczenia społeczne = 1788,38zł
Koszty uzyskania to stała kwota określona ustawowo i wynosi np.102,25zł na miesiąc.
Tak więc dochód = (1)-(2) = : 1788,38 - 102,25 = 1686,13 zł.
Obliczamy podatek wg skali
Dochód x 19% - kwota wolna od podatku (ustawowa 44,17zł/mies.)
1686,13zł x 0,19 - 44,17zł = 276,19zł
Od tak obliczonego podatku obliczamy składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, ale
tylko w części podlegającej odliczeniu. Czyli nie 8,25% (z przychodu), lecz 7,75% : 0,0775 x
1788,38 = 138,59zł
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
35
Od 276,19zł – 138,59zł = 137,60zł (zaliczka na podatek dochodowy)
Wynagrodzenie netto:
Wynagrodzenie brutto - 2200,00 zł -
Skł. ubezpieczenie emerytalne 214,72 zł
Skł. ubezpieczenie rentowe 143 zł
Skł. ubezpieczenie chorobowe 53,90 zł
Ubezpieczenie zdrowotne 147,54 zł
Zaliczka na podatek dochodowy 137,60 zł
Wynagrodzenie netto 1503,24 zł
Kontrola zakładów leczniczych dla zwierząt
Zakłady lecznicze dla zwierząt jak kaŜdy podmiot działalności gospodarczej podlegają
kontroli spełniania obowiązków formalnych sprawowanej przez:
—
Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
—
Urząd Skarbowy,
—
Państwową Inspekcję Pracy,
—
Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska,
—
Sanepid
—
Państwowa StraŜ PoŜarna,
—
Państwowa Inspekcja Handlu.
Ponadto, ze względu na specyfikę prowadzonej działalności zakłady lecznicze dla
zwierząt podlegają kontroli Izb Lekarsko-Weterynaryjnych.
4.2.2. Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jakie ogólne prawa i obowiązki ma pracodawca i pracownik zgodnie z kodeksem pracy?
2.
Na czym polega aktywne poszukiwanie pracy?
3.
Jakie dokumenty naleŜy przygotować podczas poszukiwania pracy?
4.
Na czym polega aktywne poszukiwanie pracy?
5.
Jakie są obowiązki kierowników zakładów leczniczych w stosunku do ochrony
ś
rodowiska?
4.2.3. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Określ obowiązki pracodawcy w stosunku do pracowników, wynikające z Kodeksu
Pracy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
określić przepisy prawa regulujące obowiązki pracodawcy w stosunku do pracowników
w zakresie prawa pracy i bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
2)
przeanalizować i wymienić jakie są obowiązki osoby kierującej pracownikami,
3)
przeanalizować, co naleŜy do podstawowych obowiązków pracodawcy w stosunku do
zatrudnionych pracowników,
4)
określić prawa pracodawcy,
5)
wyszukać w Internecie ustawę Kodeks Pracy.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
papier, pisaki,
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
kodeks pracy.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
36
Ćwiczenie 2
Przygotuj swoją dokumentację, którą będziesz posługiwał się podczas poszukiwania
pracy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeanalizować ogłoszenia pracy,
2)
napisać CV i list motywacyjny, jako odpowiedź na ogłoszenie,
3)
przygotować inne dokumenty określone w ogłoszeniu o pracy.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
ogłoszenia o pracę,
−
papier, pisaki,
−
przykłady wzorów dokumentów.
−
komputer z dostępem do sieci Internet.
Ćwiczenie 3
Wypełnij umowę na czas próbny i na czas nieokreślony.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:
1)
przeanalizować druk umowy o pracę na czas próbny i na czas nieokreślony,
2)
wypełnić umowę na czas próbny,
3)
wypełnić umowę na czas nieokreślony.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
druki umów,
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
rozporządzenia – przepisy prawne.
4.2.4. Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
określić, jakie przepisy prawa regulują zatrudnianie pracowników?
2)
określić podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie zatrudniania
pracowników?
3)
określić podstawowe obowiązki pracownika w zakładzie pracy?
4)
określić zasady aktywnych sposobów poszukiwania pracy?
5)
określić dokumenty jakie naleŜy przygotować podczas poszukiwania
pracy?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
37
4.3.
Plan marketingowy firmy. Rachunkowość w zakładzie
leczniczym dla zwierząt
4.3.1.
Materiał nauczania
JeŜeli jest luka rynkowa i juŜ zdecydowałeś się na otworzenie zakładu leczniczego
powinieneś zadbać o marketing i sporządzić plan działania. Marketing jest to
wielokierunkowe działanie, które rozpoczyna się od analizy rynku, wpływa na sam produkt,
zakres usług, ustala politykę cenową oraz projektuje i realizuje promocję. Prawidłowy plan
działania firmy /zakładu/ powinien zawierać następujące elementy:
−
podsumowanie wykonawcze,
−
analiza rynku,
−
opis firmy i jej działalność,
−
projekt oferty i sposoby realizacji,
−
profil organizacyjny firmy,
−
profil techniczny,
−
plan finansowy,
−
wnioski.
Wersja planu dla przedsiębiorcy, to krótki schemat z punktami, hasłami. Dla banku czy
przyszłych wspólników powinna być to wersja rozbudowana, akcentująca interesujące daną
grupę zagadnienia.
Podsumowanie wykonawcze – naleŜy tu umieścić: organizację firmy (jaka forma prawna),
rodzaj działalności, cele przedsięwzięcia obecne i długofalowe, podstawowe cechy
ś
wiadczonych usług, elementy konkurencyjności oferty, własne moŜliwości finansowe
i rzeczowe, potrzeby finansowe i ich strukturę, projektowane dochody i moŜliwości spłaty
kredytów.
Analiza rynku – rozpatrywać aspekcie terytorialnym, rynku danej miejscowości, dzielnicy
a nawet osiedla. W przypadku lecznicy dla zwierząt naleŜy dokonać badania struktury
populacji zwierząt. Czy rynek do świadczenia usług jest skupiony czy rozproszony, a takŜe,
czy rynek będzie on stabilny w skali roku, lat. W ramach badania rynku bardzo istotne jest
rozpoznanie i charakterystyka konkurencji. NaleŜy pamiętać, Ŝe waŜne jest wszystko, co
dotyczy tej branŜy.
Opis firmy i jej działalność – opis lokalu i otoczenia, jeśli firma juŜ istnieje to perspektywy jej
rozwoju, jak firma ma być postrzegana przez klientów, rozmiar zatrudnienia, opis działalności
usługowej firmy.
Projekt oferty i sposoby realizacji – czym się wyróŜnia twoja firma na tle innych, jakie usługi
z danej branŜy będzie świadczyła, firmowe reklamówki, jaka cena za oferowane usługi, oferta
musi być dostępniejsza, opisz plan promocji firmy.
Profil organizacyjny firmy – ewentualni współwłaściciele i ich udziały, lokalizacja i własność
obiektu, schemat organizacyjny zakładu, jakie kwalifikacje ma personel, jakie zatrudnienie,
współprac z innymi zakładami, instytucjami, organizacjami.
PołoŜenie zakładu przesądza częstokroć o powodzeniu całego przedsięwzięcia. Lokal
oczywiście najlepiej własny ale często jest to niemoŜliwe.
Profil techniczny – zaplanować i opisać nowoczesność zakładu, jego wystrój, wyposaŜenie
w nowoczesne specjalistyczne maszyny i urządzenia, czy urządzenia własne czy np. leasing,
otoczenie zakładu.
Plan finansowy – obok marketingu drugi punkt, który przesądza o wartości „business planu”.
Plan określa: zasoby finansowe firmy, ilości i rodzaje zapotrzebowania finansowego, strukturę
nakładów – inwestycyjne, obrotowe, długo i krótkoterminowe, terminy niezbędnego zasilania
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
38
gotówkowego, potrzebne gwarancje kredytowe, bilans firmy, przewidywane zyski
i planowany przepływ pieniędzy, plan spłat kredytów, podatki, bilans – czyli aktywa i pasywa
firmy (tabela 6).
Tabela 6. Schemat bilansu [opracowanie własne]
BILANS WŁASNY na dzień
AKTYWA
−
gotówka
………………………………..
−
konto bankowe,
………………………………..
−
posiadane akcje, obligacje
………………………………..
−
ś
rodki transportu (samochód),
………………………………..
−
nieruchomości,
………………………………..
−
inne
………………………………..
Razem _________________________
PASYWA
−
nie spłacone kredyty,
……………………………….
−
np. wierzyciele pozabankowi,
……………………………….
−
koszty stałe utrzymania,
……………………………….
−
koszty zmienne utrzymania,
……………………………….
−
podatki,
……………………………….
−
Inne
…………….………………….
Razem
_________________________
Aktywa – Pasywa = Aktualna wiarygodność finansowa
Tabela 7. Wzór zestawienia finansowego [23]
NAKŁADY
KWOTA
I. Wydatki (łączne):
z tego:
1. Zakup maszyn i urządzeń:
jakie:
–
–
–
–
2.Adaptacja lokali, zakup
nieruchomości:
wydatki na:
–
–
–
–
3. Zakup surowców, materiałów:
jakie:
–
–
–
–
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
39
4. Inne:
jakie:
–
–
–
–
SUMA NAKŁADÓW
ŹRÓDŁA FINANSOWANIA:
1. Środki własne
2. PoŜyczki
3. Kredyty długoterminowe
(inwestycyjne)
4. Kredyty krótkoterminowe
(obrotowe)
5. Inne
SUMA NAKŁADÓW
Promocja i reklama
Kampania promocyjna i reklamowa powinna być przemyślana i związana z finansami.
Propozycje działań:
−
gazety reklamowe - wadą jest, Ŝe czytają tylko niektórzy,
−
ogłaszaj tylko w najpoczytniejszych gazetach codziennych, lokalnych,
−
pisma tematyczne często docierają tylko do wybranych klientów,
−
dobra lokalna rozgłośnia zapewni znacznie większe powodzenie,
−
wybieraj reklamę na luzie, dowcipną, z fantazją, ale nie błazeńską,
−
nie unikaj ilustracji, symboli – działają na wyobraźnię,
−
podkreślaj zalety twojej firmy – usługi (np. dyspozycyjność czasowa, logistyczna, itp.),
−
opracowane własne ulotki, foldery.
Źródła finansowania przedsięwzięcia
Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz działalność usługowa potrzebują funduszy, zarówno
na rozpoczęcie działalności, jak i na jej kontynuację. Wydatki pienięŜne na cele bieŜące
i rozwojowe mogą być przez nie finansowane ze źródeł własnych, jak i obcych. Finansowanie
działalności z własnych źródeł, określane jako samofinansowanie, moŜe jednak ograniczać
moŜliwości rozwoju ze względu na wielkość własnych środków. Wykorzystywanie przez
podmioty gospodarcze funduszy z obcych źródeł, między innymi kredytów bankowych, jest
zjawiskiem powszechnym w gospodarce rynkowej. Fundusze te podlegają zwrotowi
i korzystanie z nich wiąŜe się z poniesieniem określonych kosztów, najczęściej w formie
oprocentowania. RóŜnego rodzaju kredyty bankowe stanowią najczęściej wykorzystywane
zewnętrzne
ź
ródło
pozyskiwania
funduszy.
Kredyt
bankowy
jest
powszechnie
wykorzystywaną w przedsiębiorstwie formą kapitału obcego. Jest to źródło finansowania
celowe, zwrotne oraz odpłatne. Relacje pomiędzy bankiem a kredytobiorcą kształtują się
w warunkach pełnej swobody wyboru i negocjowania warunków kredytu oraz warunków jego
spłaty.
Leasing jest umową specyficzną w stosunku do tradycyjnych umów, gdyŜ ma pewne
cechy umowy najmu (dzierŜawy) oraz kredytu. Cechą charakterystyczną jest to, Ŝe celem tej
umowy jest zapewnienie finansowania inwestycji (środków transportu, maszyn, komputerów,
nieruchomości itd.) bez nabywania prawa własności przedmiotu umowy w trakcie jej trwania.
Celem podstawowym takiej umowy jest jednak nie tylko zapewnienie moŜliwości korzystania
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
40
ze składnika majątkowego, lecz równieŜ umoŜliwienie jego ostatecznego nabycia po
zakończeniu umowy. Umowa leasingu, co do zasady zawierana jest na czas określony. Jej
długość w zasadzie zaleŜy od stron. W pewnych przypadkach (leasing operacyjny) jest
uzaleŜniona od przepisów podatkowych, które wskazują, jaki jest minimalny okres trwania
umowy, zaleŜny od tego, co jest przedmiotem umowy i jaki jest okres amortyzacji dla celów
podatkowych. Jest to bardzo elastyczna forma finansowania zakupu składników
inwestycyjnych. Elastyczność leasingu polega przede wszystkim na tym, Ŝe firma leasingowa
moŜe ustalić harmonogram w róŜnej wysokości, w zaleŜności od moŜliwości finansowych
korzystającego. głównym celem korzystającego jest moŜliwość korzystania ze składnika
majątkowego dla celów prowadzenia własnej działalności gospodarczej. MoŜliwości te,
zwłaszcza przedsiębiorców z sektora MSP ( małych i średnich przedsiębiorstw), są w praktyce
znacznie zróŜnicowane. W odróŜnieniu od umowy kredytu, w której wysokość miesięcznych
opłat zaleŜy głównie od wysokości kredytu oraz okresu trwania umowy, umowa leasingu
pozwala na istotną elastyczność, gdyŜ oprócz wartości przedmiotu leasingu oraz okresu
trwania umowy, wpływ na opłaty ma równieŜ wysokość opłaty końcowej (tzw. opcja
nabycia). Fundusz PHARE to pomoc przeznaczona na inwestycje i usługi. W celu
zakwalifikowania się do udzielenia wsparcia, wnioskodawca musi być małym lub średnim
przedsiębiorcą, w rozumieniu ustawy Prawo o działalności gospodarczej, z dn. 19.11.1999 r.,
być bezpośrednio odpowiedzialnym za przygotowanie i wdroŜenie projektu, mieć
odpowiednie środki finansowe zapewniające płynną i terminową realizację działań oraz
posiadać doświadczenie i umiejętności zarządzania przedsięwzięciem odpowiadającym
wielkości projektu. WaŜnym źródłem finansowania są róŜnego rodzaju programy unijne
specjalistyczne dla danej branŜy.
Usługi weterynaryjne od 1 maja 2004 r. usługi weterynaryjne nie korzystają juŜ ze
zwolnienia od podatku od towarów i usług, poniewaŜ w załączniku nr 4 do ustawy z 11 marca
2004 . o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) pod poz. 9 zostały wymienione
jako usługi zwolnione od podatku usługi ochrony zdrowia i opieki społecznej.
Rachunkowość – dokumentacje księgowe
Rachunkowość jest to całościowy i zwarty system ciągłego i systematycznego
gromadzenia i przetwarzania danych oraz prezentacji informacji ekonomiczno-finansowych
w podmiocie gospodarczym. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym rachunkowości jest
ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. nr 121 poz. 591 z późn. zm.).
Cechy rachunkowości:
−
wyraŜenie wszystkich procesów i operacji gospodarczych w mierniku pienięŜnym,
−
dokonywanie zapisów księgowych wyłącznie na podstawie dokumentów źródłowych,
−
dokonywanie zapisów na kontach księgowych,
−
realizacja zasady podwójnego zapisu, która umoŜliwia prowadzenie bieŜącej kontroli,
−
zachowanie ciągłości ewidencji księgowej dzięki stosowaniu metody od bilansu do
bilansu,
−
wzmocnienie kontroli wewnętrznej rachunkowości poprzez systematycznie prowadzone
inwentaryzacje.
Funkcje rachunkowości:
−
informacyjna: tworzenie określonych zbiorów informacji i przekazywanie kierownictwu
jednostki gospodarczej w celu ich wykorzystania w zarządzaniu jako podstawa do
podejmowania decyzji i oceny działalności,
−
kontrolna: polegająca na porównaniu stanów ewidencyjnych składników majątku ze
stanami faktycznymi, ustalonymi za pomocą inwentaryzacji,
−
sprawozdawczo – analityczna: polega na sporządzeniu zestawień liczbowych
(sprawozdań).
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
41
Aktywa jednostek gospodarczych to majątek, czyli składniki rzeczowe i prawa
majątkowe, w którym ulokowane zostały kapitały własne. Aktywa dzieli się na:
−
aktywa trwałe,
−
aktywa obrotowe.
Aktywa trwałe obejmują środki gospodarcze o długotrwałym uŜytkowaniu oraz
o znacznej wartości jednostkowej. Do aktywów trwałych zaliczamy:
−
wartości niematerialne i prawne: są to inne niŜ rzeczowe składniki majątku trwałego,
których okres uŜytkowania jest dłuŜszy niŜ jeden rok. Obejmują koszty prac
rozwojowych, wartość firmy, prawa majątkowe jak prawo wieczystego uŜytkowania
gruntu, prawa autorskie, patenty, znaki towarowe, oprogramowanie, licencje,
−
rzeczowe aktywa trwałe: naleŜą do nich środki trwałe, środki trwałe w budowie oraz
zaliczki na środki trwałe w budowie. Charakteryzują się okresem uŜytkowania dłuŜszym
niŜ 1 rok. Do środków trwałych naleŜą grunty, budynki i budowle, urządzenia techniczne
i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe.
Do aktywów obrotowych zaliczamy zakupy surowców, materiałów, naleŜności
krótkoterminowe, środki pienięŜne.
Pasywa to źródła finansowania aktywów. Na pasywa składają się kapitały jednostki, które
dzielimy na:
−
kapitały własne,
−
kapitały obce.
Kapitały własne pochodzą z wkładów właścicieli, a takŜe z zysków osiąganych przez
podmiot gospodarczy w trakcie jego działalności.
Kapitały obce są dodatkowym źródłem finansowania majątku. Mogą one mieć charakter
długoterminowy lub krótkoterminowy. Są to zobowiązania i naleŜą do nich kredyty bankowe,
poŜyczki, zobowiązania z tytułu dostaw i usług, zobowiązania publiczno-prawne,
zobowiązania wobec pracowników itp.
Zestawienie aktywów, czyli majątku przedsiębiorstwa oraz źródeł ich finansowania, czyli
pasywów, sporządzone na określony dzień określa się pojęciem bilansu.
Zasady sporządzenia bilansu:
−
zasada równości bilansowej: ogólna kwota aktywów musi być równa łącznej sumie
pasywów,
−
zasada segregacji: elementy majątku musza być właściwie zakwalifikowanego określonej
grupy i podgrupy bilansowej,
−
zasada dnia bilansowego: sporządza się na określony dzień,
−
zasada ciągłości: bilans zamknięcia minionego okresu jest bilansem otwarcia okresu
bieŜącego,
−
zasada kompletności: w bilansie musza być ujęte wszystkie elementy majątku,
−
zasady formalne: opracowanie bilansu wg wzoru określonego ustawa o rachunkowości,
charakteryzuje się szczegółowością i zgodny jest z rzeczywistością.
Tabela 8. Schemat bilansu [opracowanie własne]
Bilans
Aktywa
Pasywa
majątek trwały
majątek obrotowy
kapitały własne
kapitały obce
Operacje gospodarcze są to takie zdarzenia gospodarcze, które powodują zmiany
w składnikach bilansu. NaleŜy dodać tu zdanie, iŜ kaŜda operacja gospodarcza jest
zdarzeniem gospodarczym, ale nie kaŜde zdarzenie jest operacją. Aby zdarzenie gospodarcze
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
42
mogło być traktowane jako operacja musi powodować zmiany w składnikach bilansu
majątkowego. Zdarzenie gospodarcze to: wysłanie zamówienia na materiał, otrzymanie oferty
zakupu, zawarcie umowy o pracę. Operacje gospodarcze: zakup materiału, sprzedaŜ towaru,
spłata kredytu .
Cechy operacji gospodarczych: ścisły związek z prowadzona działalnością, jednoznacznie
określony termin, wyraŜenie skutków decyzji lub okoliczności, obowiązek udokumentowania,
masowość i powtarzalność występowania, wywołanie zmian w składnikach majątku
i kapitału. Typy operacji gospodarczych:
−
operacje aktywne oddziałujące jednocześnie na dwa składniki aktywów z których jeden
ulega zwiększeniu a drugi zmniejszeniu o te sama wartość,
−
operacje pasywne oddziałujące jednocześnie na dwa składniki pasywów, z których jeden
ulega zwiększeniu a drugi zmniejszeniu o ta sama wartość,
−
operacje aktywno – pasywne oddziałujące jednocześnie na składnik aktywów i na
składnik pasywów w tym samym kierunku, to znaczy oba składniki ulegają zwiększeniu
lub oba składniki ulegają zmniejszeniu.
Dokument jest odzwierciedleniem zdarzenia gospodarczego, które musi być
udokumentowane w odpowiedni sposób zgodnie z właściwymi ustaleniami prawnymi.
Dokument, który jest odzwierciedleniem operacji gospodarczej i nosi nazwę dowodu
księgowego. ZaleŜności pomiędzy dowodem i dokumentem są takie same, jak pomiędzy
operacją i zdarzeniem, a więc kaŜdy dowód jest dokumentem, ale nie kaŜdy dokument jest
dowodem. Zadaniem dokumentu jest utrwalenie zdarzenia gospodarczego, w związku z tym
musi on zawierać: określenie rodzaju np.: Kp, faktura, raport kasowy, określenie stron
dokumentujących: nazwy i adresy, opis zdarzenia, data zdarzenia i data dokumentu, podpisy,
dekretacja, nr dokumentu. Dowody księgowe dzieli się na zewnętrzne obce otrzymane od
kontrahentów, zewnętrzne własne przekazywane w oryginale do kontrahentów, wewnętrzne
dotyczące operacji wewnętrznych.
Konto księgowe to najprostsze urządzenie księgowe, które słuŜy do zapisywania zmian
(operacji gospodarczych), które wystąpiły w składnikach majątku i kapitału. Konto księgowe
składa się z:
−
dwóch stron: Wn (lewa) i Ma (prawa),
−
nazwy konta (np. Kasa, Rachunek Bankowy, Środki trwałe),
−
symbolu konta (np. Kasa – 100, Rachunek bankowy – 130, Środki trwałe – 010).
Tabela 9. Schemat konta księgowego [opracowanie własne]
Nazwa Konta
Wn
Ma
Na kaŜdym koncie moŜna wyróŜnić następujące wartości:
−
saldo początkowe (SP) – jest to wartość konta pochodząca z bilansu początkowego,
zapisuje się je po stronie Wn lub Ma w zaleŜności od rodzaju konta,
−
obroty konta – jest to suma zaksięgowanych operacji na koncie (suma zaksięgowanych
operacji zapisanych po stronie Wn nosi nazwę obrotów debetowych, debetowych po
stronie Ma – obrotów kredytowych),
−
saldo końcowe (stan końcowy SK, bilans zamknięcia Bz – jest to róŜnica miedzy
obrotami stron konta.
Istota dokumentacji księgowej polega na utrwaleniu na piśmie wyników obserwacji
i pomiaru czasu procesów gospodarczych, które są przedmiotem ewidencji księgowej.
Dokumentacja księgowa składa się zatem z odpowiednio sporządzonych dokumentów,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
43
wyraŜających przebieg lub skutek wykonywanych operacji gospodarczych. Od jakości
dokumentów, tj. od ich prawidłowości i wiarygodności, zaleŜy równieŜ i jakość informacji
dostarczonych przez rachunkowość. Dlatego teŜ dokumentacji księgowej przypisuje się tak
duŜe znaczenie. Dokumenty księgowe stanowią nie tylko podstawę zapisów księgowych, ale
równieŜ spełniają waŜne zadanie w razie wystąpienia sporu z innymi przedsiębiorstwami,
instytucjami lub osobami, a nadto stanowią waŜne narzędzie w zakresie ochrony majątku
(rozliczenie osób materialnie odpowiedzialnych ). Dokumenty księgowe odgrywają takŜe
istotną rolę jako podstawa dokumentowanej co roku kontroli sprawozdania finansowego oraz
jako źródło analizy ekonomicznej. Aby dokumentacja stanowiła wiarygodny dowód
przeprowadzenia operacji gospodarczych, musi spełniać ściśle sprecyzowane wymagania. Są
one określone w obowiązujących rozporządzeniach. Na podstawie tego przepisów za
prawidłowy uznaję się dokument (dowód księgowy):
−
stwierdzający fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym
przebiegiem,
−
zawierający co najmniej następujące dane: określenie wystawcy dowodu (wystawcą moŜe
być jednostka gospodarcza lub odpowiednia jej komórka, instytucja czy teŜ osoba
fizyczna, na dokumencie cecha ta znajduje wyraz bądź w formie nadruku na papierze
firmowym, bądź w formie odbicia pieczęci firmowej zawierającej pełna nazwę i adres
wystawcy dowodu), wskazanie stron (nazwy i adresy) uczestniczących w operacji
gospodarczej, której dotyczy dany dowód, datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres
dokonania operacji gospodarczej, przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz
ilościowe określenie, jeŜeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,
własnoręczne podpisy osób odpowiedzialnych za prawidłowe dokonanie operacji
gospodarczej i jej prawidłowe udokumentowanie,
−
sprawdzony pod względem merytorycznym i formalno – rachunkowym przez właściwe
komórki i na dowód sprawdzenia podpisany przez osoby do tego upowaŜnione,
−
oznaczony numerem lub w inny sposób umoŜliwiający powiązanie dowodu z zapisami
księgowymi dokonanymi na jego podstawie.
Oprócz tych cech, w większości dowodów występują równieŜ inne jeszcze elementy, jak
na przykład nazwa dowodu ( faktura, kasa przyjmie itp.) lub jego symbol (np. „KP, „Rw”
itp.), a takŜe numer dowodu, nadany mu przez jego wystawcę. W przypadku braku
moŜliwości uzyskania – z przyczyn uzasadnionych – obcych dowodów księgowych,
kierownik jednostki gospodarczej moŜe uznać za właściwe dla udokumentowania operacji
gospodarczych dowody wystawione przez pracowników dokonujących operacji w imieniu
jednostki. Dowody te powinny zawierać: datę dokonania operacji gospodarczej, miejsce i datę
wystawienia dokumentu, przedmiot i wartość operacji oraz podpis osoby, która bezpośrednio
dokonała wydatku. Powinny one takŜe określić:
−
przy zakupie – rodzaj nabytych składników majątku, ich ilość i cenę jednostkową,
−
w pozostałych przypadkach – cel dokonania wydatku obciąŜającego jednostkę,
Zgodnie z obowiązującymi przepisami za dowody księgowe uwaŜa się równieŜ:
−
zestawienie dowodów księgowych, sporządzone dla zaksięgowania ich zbiorczym
zapisem,
−
polecenie księgowania sporządzone dla ujęcia operacji gospodarczej w księgach
rachunkowych jednostki,
−
noty księgowe, sporządzone dla skorygowania operacji gospodarczej wynikającej
z dowodu obcego, przekazywane kontrahentom jednostki.
Podział dokumentów księgowych
Wobec duŜej róŜnorodności dokumentów istnieje konieczność przeprowadzenia
odpowiedniej ich klasyfikacji. Jest ona potrzebna z wielu względów (np. róŜne są zasady
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
44
poprawiania poszczególnych grup dowodów, jak równieŜ róŜny moŜe być ich obieg
wewnętrzny). Klasyfikację dokumentów, będących dowodami księgowymi, moŜna
przeprowadzić według róŜnych kryteriów. Ze względu na jednostkę wystawiającą dowody
księgowe dzieli się je na :
−
dowody obce,
−
dowody własne.
Dowody obce – są to dowody sporządzone przez obce jednostki i przekazane tej
jednostce gospodarczej, której staną się przedmiotem ewidencji np.: faktury dostawców za
zakupione materiały.
Dowody własne – są to wszystkie dowody sporządzone przez tę jednostkę, w której
podlegają zaewidencjonowaniu bez względu na ich przeznaczenie, np. faktury wystawione dla
odbiorców za sprzedane towary.
Ze względu na przeznaczenie dowody księgowe dzielimy na :
−
dowody zewnętrzne – (wystawione przez daną jednostkę z przeznaczeniem dla
kontrahentów i im przekazywane, np. faktury dla odbiorców),
−
dowody wewnętrzne – (wystawione przez daną jednostkę dla własnych potrzeb, np. karty
pracy, dowody wydania materiałów).
Dowody księgowe moŜna teŜ podzielić ze względu na etapy sporządzenia. WyróŜnia się
wówczas:
−
dowody źródłowe – (zwane pierwotnymi, stanowiące pierwsze pisemne stwierdzenie
faktu dokonania operacji gospodarczej, np. dowody wpłaty i wypłaty gotówki),
−
dowody wtórne – (sporządzone na podstawie kilku dowodów źródłowych, np. raport
kasowy, rozdzielniki zuŜytych materiałów).
Oprócz przytoczonej podstawowej klasyfikacji dowodów księgowych w literaturze
moŜna spotkać równieŜ inne przekroje klasyfikacyjne. Zaliczyć do moŜna, między innymi,
podział dowodów według celu wystawienia oraz według treści (rodzajów) operacji
gospodarczych. Według pierwszego kryterium dzieli się dowody na:
−
dowody dyspozycyjne – tj. zawierające w sobie jedynie dyspozycję (polecenie) dokonania
operacji gospodarczej (przykładem moŜe tu być wezwanie do zapłaty, polecenie wyjazdu
słuŜbowego),
−
dowody wykonawcze – tj. stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej (np.
faktury, listy płac ),
−
dowody dyspozycyjno – wykonawcze – tj. takie, które zawierają w sobie cechy zarówno
dowodów dyspozycyjnych . jak i wykonawczych (przykładem tego typu dokumentów
mogą być asygnaty kasowe i materiałowe, polecenia przelewu itp.)
Według drugiego kryterium dowody dzielimy na:
−
gotówkowe,
−
bezgotówkowe (materiałowe).
DuŜe znaczenie, jakie przypisuje się dowodom księgowym, znajduje pełne
odzwierciedlenie w obowiązujących zasadach ich wystawiania, opracowania, kontroli
i przechowywania. Zgodnie z tymi zasadami dowody księgowe powinny być wystawiane
w sposób staranny, czytelny i trwały. Podpisy na dowodach księgowych składa się odręcznie.
Dowód księgowy powinien być sporządzony w języku polskim. MoŜe on być wystawiony
w języku obcym, jeŜeli dotyczy operacji gospodarczej z kontrahentem zagranicznym lub gdy
podmiot gospodarczy uzyskał zezwolenie na prowadzenie ksiąg rachunkowych w języku
obcym. Treść dowodów powinna być pełna i zrozumiała. Dopuszczalne jest stosowanie
ogólnie przyjętych skrótów. Treść i wszelkie dane liczbowe dowodów księgowych nie mnogą
być zamazywane, przerabiane, wycierane, wyskrobywane lub usuwane innymi środkami.
Błędy w dowodach księgowych moŜna poprawić wyłącznie przez skreślenie niewłaściwie
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
45
napisanego tekstu lub liczby w sposób pozwalający odczytać tekst lub liczbę pierwotną
i wpisanie tekstu lub liczby właściwej. Poprawka powinna być zaopatrzona w podpis lub skrót
podpisu osoby upowaŜnionej do dokonywania zmian. Zasady te stosuje się wyłącznie do
dowodów księgowych, dla których nie istnieje (ustalony odrębnymi przepisami) zakaz
dokonania poprawek.
Tabela 10. Podstawowe dokumenty księgowe [opracowanie własne]
Skrót
Nazwa dokumentu
Operacje gospodarcze
FA VAT
Faktura VAT
Operacje zakupu i sprzedaŜy
KP
Kasa przyjmie
Wpływa gotówki do kasy
KW
Kasa wyda
Wydanie gotówki z kasy
RK
Raport kasowy
Zestawienie operacji w kasie (np. tygodniowe)
WB
Wyciąg bankowy
Operacje na rachunku bankowym
LP
Lista płac
Naliczenie wynagrodzeń, składek na ubezpieczenia
społeczne i zaliczki na podatek dochodowy.
Pz
Przyjęcie z zewnątrz
Przyjęcie do magazynu materiałów i towarów
Wz
Wydanie na zewnątrz
Wydanie towarów, materiałów i wyrobów
gotowych odbiorcy zewnętrznemu
Pw
Przyjęcie wyrobów
Przyjęcie do magazynu wyrobów gotowych
Rw
Rozchód wewnętrzny
Wydanie towarów, materiałów i wyrobów
gotowych na potrzeby wewnętrzne
OT
Odbiór techniczny
Przyjęcie środka trwałego do uŜytkowania
LT
Likwidacja środka trwałego
Likwidacja środka trwałego (zakończenie
uŜywania)
PK
Polecenie księgowania
RóŜne operacje (np. wyniki kalkulacji koszty
wytworzenia wyrobów, usług)
W przypadku zauwaŜenia błędów w księgowaniu dokumentów stosuje się korektę
i storno. Korektę stosuje się, jeŜeli błąd zostanie ujawniony przed zamknięciem miesiąca.
Przekreśla się wówczas błędną kwotę lub treść, zachowując czytelność poprzedniego zapisu.
Umieszcza się datę i podpis osoby upowaŜnionej do dokonania poprawek oraz zapis
prawidłowy. Storno polega na wystawieniu dokumentu "polecenia księgowania", w którym
określa się, jaki zapis jest błędny oraz sposób jego poprawienia. Zaksięgowany dowód PK
wpływa na zmianę obrotów i salda końcowego. WyróŜnia się dwa rodzaje storn:
−
storno czarne: polegające na zamieszczeniu zapisu, który eliminuje błąd po przeciwnej
stronie konta, na którym znajduje się mylny zapis, zachowując zasadę podwójnego
zapisu,
−
storno czerwone: polegające na powtórzeniu zapisu błędnego kolorem czerwonym,
oznaczającym kwoty ujemne. W przypadku prowadzenia ksiąg przy uŜyciu komputera
stosuje się liczby ujemne zachowując zasadę podwójnego zapisu.
Wymienionych sposobów korygowania błędów nie wolno łączyć. Stosuje się jedno
z nich. Zakresie dokumentacji zatrudnienia oraz rozliczeń z pracownikami z tytułu
wynagrodzeń podstawowymi dokumentami są:
−
umowa o pracę,
−
karta pracy,
−
lista płac,
−
rachunek wypłat z tytułu umów cywilno – prawnych.
Zgodnie z przepisami pracodawca zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji w zakresie
ubezpieczeń społecznych oraz kartotek osobistego wynagrodzenia pracowników. Pracownicy
składają obowiązujące oświadczenia dla celów naliczania zaliczek na podatek dochodowy od
osób fizycznych. Na koniec wymaganych przepisami okresów komórka sporządza stosowne
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
46
dokumenty dla celów rozliczeń pracowników z tytułu ubezpieczeń społecznych i podatku od
dochodów osobistych. Ponadto, pracodawca prowadzi dokumentację w zakresie wszelkich
potrąceń z list płac. Stosownie do prowadzonej dokumentacji sporządza zestawienia dla
potrzeb księgowości oraz dla celów sprawozdawczości.
Spis z natury
Często w praktyce zamiennie określany jako „remanent” lub „inwentura” – to podstawowa
metoda inwentaryzacji, polegająca na liczeniu, mierzeniu, waŜeniu i innych fizycznych
pomiarach ilościowo – wartościowych, rzeczowych i pienięŜnych składników aktywów trwałych
i obrotowych jednostki gospodarczej. Pojęcie „spis z natury” jest równoznaczne z czynnościami
ustalania rzeczywistego (faktycznego) stanu mierzalnych i policzalnych składników aktywów
jednostki. Spisu z natury, zarówno sporządzany przez prowadzących podatkową księgę
przychodów i rozchodów, jak i przez ryczałtowców, powinien zawierać co najmniej następujące
dane:
−
imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),
−
datę sporządzenia spisu,
−
numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury (strony spisu),
−
szczegółowe określenie towaru i innych składników majątkowych objętych spisem,
−
jednostkę miary (moŜe to być 1 sztuka, albo kilka sztuk, opakowań),
−
ilość stwierdzoną w czasie spisu,
−
cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
−
wartość wynikającą z przemnoŜenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
−
łączną wartość spisu z natury,
−
klauzulę „Spis zakończono na pozycji...” (nr pozycji wyszczególnienia rodzajów towarów
objętych spisem),
−
podpisy osób sporządzających spis,
−
podpis właściciela zakładu (wspólników).
Dokonując spisu z natury naleŜy, przestrzegać zasad:
−
kompletności – kaŜdy składnik majątkowy objęty spisem musi być zapisany na
formularzu spisu z natury (w arkuszu lub na karcie spisowej),
−
jednokrotności – kaŜdy składnik objęty spisem moŜe być ujęty w formularzu spisu tylko
jeden raz,
−
porównywalności – stan składnika majątkowego ustalony w drodze spisu z natury na
określony dzień musi dać się porównać ze stanem ewidencyjnym tego samego składnika
z tego samego dnia – jeŜeli oczywiście prowadzi się bieŜącą ewidencję danego składnika
majątku.
Formy opodatkowania dochodu
Przepisy prawa w tym zakresie regulują:
−
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 1999 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). (Dz. U. z dnia 17 listopada
1999 r.)
−
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2001 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). (Dz. U. z dnia 16 lutego
2001 r.)
−
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). (Dz. U. z dnia 18 lutego
2003 r.)
−
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej
Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). (Dz. U. Nr 89, poz. 844)
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
47
−
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania
niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. (Dz. U. Nr 97, poz. 970)
−
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 2004 r. w sprawie wykonania
niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. (Dz. U. Nr 145, poz. 1541)
−
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.
2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami)
Osoby fizyczne oraz wspólnicy spółek cywilnych generalnie mogą wybrać jedną z trzech
form płacenia podatku dochodowego:
—
zasady ogólne (księga przychodów i rozchodów),
—
ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
—
karta podatkowa,
—
podatek liniowy.
Jakie podatki naleŜy płacić mówi Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 czerwca
2004 . w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
(Dz.U. Nr 145, poz. 1541).
Od 2003 roku podstawową formą opodatkowania są zasady ogólne, dlatego kaŜdy kto
będzie chciał opłacać podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych musi
składać specjalny wniosek. Forma opodatkowania na zasadach ogólnych wiąŜe się dla
podatnika z prowadzeniem dokumentacji księgowej w postaci ksiąŜki przychodów
i rozchodów bądź pełnej księgowości – ksiąg rachunkowych. Przedsiębiorcy działający jako
osoby fizyczne opodatkowane na zasadach ogólnych muszą ustalać miesięczne zaliczki na
podatek (PIT – 5) oraz prowadzić szereg ewidencji (podatkowych i innych).
Zasady ogólne są jedną z form opodatkowania działalności gospodarczej, która jest
szczególnie często wybierana przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą
w latach kiedy nie obowiązywał 19% podatek liniowy, tj.: od roku 1991 roku do 2004 roku.
Zasady opodatkowania tą formą regulują przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku
dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zmianami). Forma
ta do roku 2002 była jakoby podrzędną w stosunku do opodatkowania ryczałtem
ewidencjonowanym. To znaczy, aby wybrać ją naleŜało zrzec sie opodatkowania w formie
ryczałtu i jednocześnie zadeklarować wybór zasad ogólnych. Ustawodawca zawarł w ustawie
przepisy regulujące tryb wyboru tej formy opodatkowania. KaŜdy podatnik prowadzący
pozarolniczą działalność gospodarczą moŜe wybrać tę formę opodatkowania. Nie ma
w ustawie zastrzeŜeń co do rodzaju działalności, czy zakresu świadczonych w niej usług, oraz
na rzecz kogo usługi te są świadczone.
Podatek na zasadach ogólnych płacony wg skali podatkowej jest dość często wybierany
przez podatników prowadzących działalność gospodarczą, szczególnie o duŜych rozmiarach
i przewidywanych kosztach podatkowych. Podatnicy dla potrzeb ewidencjonowania zdarzeń
gospodarczych prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów stosując zasady dotyczące
ewidencjonowania zdarzeń zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2007
roku zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów
i rozchodów (Dz. U. Nr 40, poz. 998). Uregulowania zawarte w tym rozporządzeniu
w szczególności wskazują na konsekwencje wynikające z ewidencjonowania niezgodnie
z przepisami w nim zawartymi, np.: rzetelność prowadzenia księgi. Rozporządzenie zawiera
przepisy regulujące sposób ewidencjonowania nie tylko przychodów tak pod względem daty ich
otrzymania, rodzaju, ale i takŜe sposób ewidencjonowania kosztów, jakie podatnik ponosi,
związanych z uzyskaniem przychodu z działalności gospodarczej. W kwestiach przychodów
i kosztów zawsze naleŜy odnieść się do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, w których to ustawodawca zawarł katalog przychodów i ich źródła, szczególne
zasady ustalania przychodów, natomiast w kwestii kosztów uzyskania przychodów zawarł
katalog tych kosztów, które koszt podatkowy stanowią.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
48
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Jest to uproszczona forma rozliczania podatkowego. Dotyczy osób prowadzących
indywidualną działalność gospodarczą lub w formie spółki cywilnej. Aby rozliczać się
z Urzędem Skarbowym na zasadzie ryczałtu uprzednio naleŜy zgłosić wybór tej formy
opodatkowania (nie trzeba składać Ŝadnych wniosków i oczekiwać na decyzję, jak
w przypadku np. karty podatkowej). Z tej uprzywilejowanej formy opodatkowania mogą
skorzystać podmioty, których dochód za rok poprzedni nie przekroczył 499 tys. 460 zł. Nie
jest to jednak kwota stała. Wysokość odprowadzanego do urzędu skarbowego podatku zaleŜy
od uzyskanych przychodów, czyli od całej wielkości wpływów osiągniętych ze sprzedaŜy
towarów i usług. Zatem nie ma potrzeby ewidencjonowania kosztów, gdyŜ nie są one
uwzględniane przy wyliczeniu podatku. TakŜe w przypadku, gdy koszty przewyŜszą przychód
(czyli powstanie straty) istnieje obowiązek zapłacenia podatku. Nie ulega jednak wątpliwości,
Ŝ
e "ryczałtowcy" mają do spełnienia znacznie mniej wymogów wynikających
z rachunkowości podatkowej. Muszą jednak prowadzić ewidencję środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych. Stawki ryczałtu wynoszą 3%, 5,5% i 8,5%,
w zaleŜności od rodzaju prowadzonej działalności. Podatek powinien zostać zapłacony do
dwudziestego dnia kaŜdego miesiąca za miesiąc poprzedni w formie przelewu na konto
bankowe urzędu skarbowego, w którym podatnik zarejestrował swoją działalność. Co pół
roku naleŜy składać rozliczenia osiągniętych przychodów, dokonywanych odliczeń
i zapłaconego podatku.
Zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy
prowadzący działalność usługową lub wytwórczo – usługową oraz w zakresie wolnych
zawodów, ale w ograniczonym zakresie. Ograniczenia dotyczą zarówno rodzajów
prowadzonej działalności jak i liczby zatrudnianych pracowników, w tym często takŜe
członków rodziny. By skorzystać z tej formy opodatkowania trzeba takŜe dopełnić pewnych
formalności. Ograniczenia te zawierają załączniki do ustawy o podatku ryczałtowym. By
skorzystać z opodatkowania w formie karty, przed rozpoczęciem działalności trzeba złoŜyć
w urzędzie skarbowym wniosek o objęcie tym opodatkowaniem (PIT – 16). Oczywiście
zanim podatnik zdecyduje się na wypełnienie i złoŜenie PIT – 16 powinien bardzo dokładnie
zapoznać się z ustawą z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od
niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930),
a zwłaszcza ze wspomnianymi załącznikami. NaleŜy wiedzieć, Ŝe z kaŜdym nowym rokiem
podatkowym załączniki te zmieniają się. Karta podatkowa nie znajdzie zastosowania wobec
tych podatników, którzy m.in.:
—
korzystają z usług innych firm, z wyłączeniem usług firm specjalistycznych,
—
zatrudniają pracowników nie tylko na umowę o pracę ale i na podstawie cywilno –
prawnych – np. umowy – zlecenia, umowy o dzieło,
—
prowadzą inną pozarolniczą działalność gospodarczą.
O korzystanie z karty podatkowej mogą starać się prowadzący usługi pielęgniarskie oraz
weterynaryjne. Od początku 2003 z karty mogą skorzystać lekarze weterynarii pod
warunkiem, Ŝe działalność wykonują osobiście na rzecz osób fizycznych. Podatnik karty
podatkowej wpłaca podatek za miesiąc bieŜący do 7 – go dnia następnego miesiąca, natomiast
za grudzień do 28 grudnia. Dochodów opodatkowanych w formie karty podatkowej nie naleŜy
łączyć z innymi dochodami. Podatnik karty podatkowej nie ma moŜliwości opodatkować się
wspólnie z małŜonkiem, a takŜe nie moŜe dokonywać Ŝadnych odliczeń równieŜ
mieszkaniowych.
Zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy
prowadzący działalność w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu usług weterynaryjnych,
w tym równieŜ sprzedaŜ preparatów weterynaryjnych wymienionych w Polskiej Klasyfikacji
Wyrobów i Usług, w związku ze świadczonymi usługami. Podstawa: Rozporządzenie Rady
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
49
Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) –
(Dz. U. Nr 42, poz. 264 i z 1999 r. Nr 92, poz. 1045 z późn. zm.).
Podatek liniowy
Dotyczy osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą
indywidualnie lub w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki prawa handlowego, jeŜeli
zadeklarowały wybór tej formy opodatkowania. O wyborze tej formy opodatkowania podatnik
obowiązany jest zawiadomić pisemnie właściwego naczelnika urzędu skarbowego do dnia
poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niŜ w dniu uzyskania
pierwszego przychodu. Wybór opodatkowania podatkiem liniowym będzie obowiązywał
takŜe w następnych latach, jeŜeli przedsiębiorca pisemnie nie zrezygnuje z tej formy
opodatkowania w terminie do 20 stycznia roku podatkowego. Okolicznością wyłączającą
moŜliwość stosowania podatku liniowego jest wykonywanie czynności wchodzących
w zakres działalności w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, w roku
rozpoczęcia działalności lub w roku poprzednim.
Wybór tej formy opodatkowania będzie dotyczyć wszystkich prowadzonych przez
podatnika rodzajów działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych, np. zarówno działalności prowadzonej samodzielnie jak
i w spółce niemającej osobowości prawnej. Podstawę opodatkowania stanowi faktycznie
uzyskany dochód, czyli nadwyŜka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania (na podstawie
zapisów dokonywanych w prowadzonej przez podatnika podatkowej księdze przychodów
i rozchodów albo o składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych, zapłacone bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne,
rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, jeŜeli nie
zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. JeŜeli koszty uzyskania przekroczą sumę
przychodów, róŜnica stanowić będzie stratę. Strata z działalności gospodarczej podlega
odliczeniu od dochodu z tego samego źródła w latach następnych.
JeŜeli podatnik wybierze 19% podatek dochodowy, nie moŜe korzystać z prawa do
wspólnego opodatkowania z małŜonkiem, z preferencji przewidzianych dla osób samotnie
wychowujących dzieci, z innych ulg i zwolnień, w tym równieŜ z prawa do kontynuacji
odliczeń (prawa nabyte).
Obowiązkiem podatnika jest załoŜenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów na
dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej lub ksiąg rachunkowych przed rozpoczęciem roku
obrotowego, zawiadomienie w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego o prowadzeniu
podatkowej księgi przychodów i rozchodów w terminie 20 dni od dnia jej załoŜenia,
a w przypadku ksiąg rachunkowych przed rozpoczęciem roku obrotowego, obliczanie
wysokości comiesięcznych zaliczek na podatek i dokonywanie ich wpłat na rachunek urzędu
skarbowego po zakończeniu roku podatkowego – w terminie do dnia 30 kwietnia roku
następnego – podatnik obowiązany jest do złoŜenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu
(poniesionej straty) w roku podatkowym (PIT – 36L) i wpłacenia róŜnicy pomiędzy podatkiem
naleŜnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą naleŜnych za dany rok zaliczek. Bez
względu na wybraną formę opodatkowania naleŜy powiadomić urząd skarbowy (właściwy dla
miejsca opłacania podatku dochodowego, czyli miejsca zamieszkania) o zaprowadzeniu
ewidencji przychodów (w przypadku ryczałtu) oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów
lub ksiąg rachunkowych (w przypadku zasad ogólnych). Powiadomienie urzędu powinno
nastąpić przed faktycznym rozpoczęciem działalności (daty pierwszej sprzedaŜy). W momencie
zmiany formy opodatkowania, w roku następnym naleŜy powiadomić Urząd Skarbowy do dnia
20 stycznia.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
50
Amortyzacja
Jest to zmniejszanie się w czasie wartości majątku trwałego przedsiębiorstwa w wyniku
jego zuŜywania się w procesie produkcyjnym (utrata wartości środków trwałych
spowodowana ich uŜywaniem i innymi przyczynami).Z punktu widzenia rachunkowości
amortyzacja jest traktowana jako wydatek odzwierciedlający tę część majątku trwałego firmy,
która została zuŜyta w ciągu roku – stanowi ona element kosztów. W ustawach o podatku
dochodowym od osób fizycznych i prawnych znajdziemy opisy wielu róŜnych sposobów
amortyzacji składników majątku, róŜniących się od siebie zakresem zastosowań i sposobem
dokonywania odpisów. W zaleŜności od rodzaju składnika majątkowego moŜliwe jest
zastosowanie metod znacznie róŜniących się od siebie tempem i wartością amortyzacji
w poszczególnych okresach. Sposób najprostszy to obliczanie amortyzacji metodą liniową –
wartość odpisów jest stała w czasie. Metoda liniowa zakład, Ŝe eksploatowany obiekt majątku
zuŜywa się równomiernie przez cały okres jego Ŝycia ekonomicznego. BieŜąca wartość tego
zuŜycia w dowolnym okresie – nazywana stawką amortyzacyjną – jest wartością stałą, co
oznacza, Ŝe koszty działalności jednostki gospodarczej przez cały okres uŜytkowania tego
obiektu obciąŜane są stałą wartością, określającą zuŜycie eksploatowanych składników
majątku trwałego. Jedynymi czynnikami, które mogą zmienić kwotę odpisów
amortyzacyjnych w metodzie liniowej, moŜe być fakt dokonania modernizacji środka
trwałego oraz ewentualne przeszacowanie wartości początkowej, które moŜe być dokonane
tylko amortyzacyjnych wyłącznie w sytuacjach określonych w przepisach prawa w tym
zakresie (rozporządzenie Ministra finansów). Odpisów amortyzacyjnych naleŜy dokonywać
dla urządzeń, których wartość początkowa przekracza 3500 zł, a okres eksploatacji jest
dłuŜszy niŜ jeden rok. Przepisy dotyczące amortyzacji oraz stawek amortyzacyjne
obowiązujących w Polsce są zawarte w Ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku
dochodowym od osób prawnych, Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17.01.1997 r.
w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Obliczanie amortyzacji
Tabela 11. Przykład obliczania amortyzacji [opracowanie własne]
Rok
uŜytkowania
Wartość
początkowa
śr. trwałego
Stopa
amortyzacji
Rata
amortyzacji
Suma
umorzeń
Wartość
netto
1
50000
10%
5000
5000
45000
2
50000
10%
5000
10000
40000
3
50000
10%
5000
15000
35000
4
50000
10%
5000
20000
30000
5
50000
10%
5000
25000
25000
6
50000
10%
5000
30000
20000
7
50000
10%
5000
35000
15000
8
50000
10%
5000
40000
10000
9
50000
10%
5000
45000
5000
10
50000
10%
5000
50000
0
Kwotę odpisu amortyzacyjnego wyznaczamy dzieląc wartość początkową środka
trwałego przez przewidywany okres jego uŜytkowania.
Wp – wartość początkowa środka trwałego,
T – przewidywany okres uŜytkowania w latach.
W ten sposób otrzymujemy wartość rocznego odpisu, a w wyniku jego podzielenia przez
12 – wartość odpisu miesięcznego. W efekcie liniowego amortyzowania umorzenie środka
będzie liniowo wzrastać, a co za tym idzie, wartość bieŜąca (netto) środka trwałego będzie
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
51
ulegała równomiernemu obniŜaniu w całym okresie amortyzacyjnym. Stopień rocznego
zuŜycia środka trwałego w sposób liniowy moŜna określić liczbą procentową, która określa,
w ilu procentach rocznie środek trwały zostanie zamortyzowany.
4.3.2. Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Co rozumiesz pod pojęciem „Marketing”?
2.
Jakie czynności przygotowawcze powinieneś podjąć, decydując się na otworzenie
zakładu leczniczego dla zwierząt?
3.
Co rozumiesz pod pojęciem „Aktywa” i „Pasywa”?
4.
Jakie działania promocyjne i reklamowe uruchomisz w przypadku prowadzenia
działalności usługowej związanej z prowadzeniem leczniczy?
5.
Jakie znasz podstawowe dokumenty księgowe?
6.
Na czym polega spis z natury?
7.
Co to jest „Amortyzacja” środka trwałego?
4.3.3. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przedstaw plan działania przed uruchomieniem działalności usługowej.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przypomnieć definicje: marketingu, bilansu własnego,
2)
ustalić sposób działania przed uruchomieniem działalności gospodarczej,
3)
określić moŜliwe zagroŜenia,
4)
określić źródła finansowania przedsięwzięcia,
5)
wskazać działania promocyjne i reklamowe prowadzonej działalności.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
przepisy prawa w zakresie uruchomienia działalności,
−
papier, pisaki.
Ćwiczenie 2
Sporządź podstawowe dokumenty księgowe do prowadzenia zakładu leczniczego dla
zwierząt.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeanalizować definicje: rachunkowości, bilansu, środków trwałych i obrotowych,
2)
określić przepisy prawa obowiązujące w zakresie prowadzenia dokumentacji księgowej,
3)
sporządzić podstawowe dokumenty księgowe.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
druki dokumentów księgowych,
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
papier pisaki.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
52
Ćwiczenie 3
Oblicz roczną ratę amortyzacji środka trwałego o wartości 40000 zł., o rocznej stopie
amortyzacji 10%. Przedstaw po ilu latach wartość netto środka będzie wynosić 0 zł.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
ustalić, co to jest amortyzacja,
2)
określić zasady obliczania amortyzacji metodą liniową,
3)
obliczyć roczną ratę amortyzacji środka trwałego.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
instrukcje obliczania amortyzacji,
−
papier, pisaki.
Ćwiczenie 4
Wykonaj kalkulację kosztów szczepienia psa przeciwko wściekliźnie.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
ustalić kategorie kosztów,
2)
ustalić ceny jednostkowe szczepionki i usługi,
3)
wykonać obliczenia.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z dostępem do sieci Internet,
−
cenniki szczepionek,
−
cenniki usług.
Ćwiczenie 5
Oblicz dochód miesięczny w określonym zakładzie weterynaryjnym.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeanalizować dokumentację finansową przykładowego zakładu weterynaryjnego,
2)
określić źródła dochodu,
3)
wykonać zestawienie dochodów tego zakładu,
4)
obliczyć dochód miesięczny tego zakładu.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
komputer z arkuszem kalkulacyjnym,
−
zestaw dokumentów finansowych lecznicy dla zwierząt.
4.3.4.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
53
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
zdefiniować pojęcia: rachunkowość, bilans firmy, środki trwałe
i obrotowe w zakładzie?
2)
określić rolę jaką pełnią działania promocyjne i reklamowe podczas
prowadzenia działalności usługowej?
3)
wyjaśnić pojęcie amortyzacja?
4)
określić podstawowe dokumenty księgowe?
5)
określić, na czym polega spis z natury?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
54
5.
SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ
INSTRUKCJA DLA UCZNIA
1.
Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.
Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.
Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.
Sprawdzian składa się z 20 zadań testowych
5.
Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi.
6.
Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.
7.
W przypadku pomyłki, błędną odpowiedź weź w kółko i zaznacz prawidłową.
8.
Za kaŜdą prawidłową odpowiedź moŜesz zdobyć 1 punkt.
9.
Na uwaŜne przeczytanie i udzielenie odpowiedzi masz 25 minut.
Powodzenia!
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH
1. Funkcjonowanie zakładów leczniczych dla zwierząt regulowane jest w
a)
ustawie o rolnictwie.
b)
ustawie o zakładach leczniczych dla zwierząt.
c)
ustawie Kodeks Pracy.
d)
ustawie o ochronie środowiska.
2.
Zakładem leczniczym dla zwierząt nie jest
a)
gabinet weterynaryjny.
b)
klinika weterynaryjna.
c)
schronisko dla zwierząt.
d)
lecznica weterynaryjna.
3.
Kierownikiem przychodni weterynaryjnej moŜe być
a)
kaŜdy lekarz weterynarii.
b)
technik weterynarii.
c)
osoba fizyczna.
d)
lekarz weterynarii z przynajmniej rocznym staŜem w wykonywaniu zawodu lekarza.
4.
Szczegółowe wymagania do zakładów leczniczych dotyczące parametrów pomieszczeń
i ich wyposaŜenia regulowane są w
a)
ustawie prawo budowlane.
b)
kodeksie cywilnym.
c)
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
d)
ustawie prawo lokalowe.
5.
Nadzór nad działalnością zakładów leczniczych dla zwierząt sprawuje
a)
Wojewoda.
b)
właściwa ze względu na miejsce siedziby Okręgowa Rada Lekarsko-Weterynaryjna.
c)
Starosta Powiatu.
d)
Prezydent miasta, Wójt – Burmistrz właściwy na miejsce siedziby zakładu.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
55
6.
Które czynności osoba mająca tytuł technika weterynarii moŜe wykonywać tylko pod
nadzorem lekarza weterynarii
a)
pobieranie prób do badań laboratoryjnych.
b)
pomoc przy zadławieniach.
c)
czynności związane z porodem nie wymagające cięcia chirurgicznego.
d)
czynności przy sekcji zwłok zwierzęcych.
7.
Ewidencję zakładów leczniczych prowadzi
a)
Starosta.
b)
Wojewoda.
c)
Okręgowa rada lekarsko – weterynaryjna właściwa ze względu na siedzibę zakładu.
d)
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
8.
Odmowa wpisu do ewidencji zakładów leczniczych następuje w drodze
a)
decyzji administracyjnej.
b)
pisma informującego.
c)
uchwały.
d)
zarządzenia.
9.
Dokumentacje
ś
wiadczonych
usług
weterynaryjnych
przez
zakład
leczniczy
przechowywana powinna być przez okres
a)
5 lat.
b)
3 lat.
c)
1 roku.
d)
7 lat.
10.
Prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika określa
a)
ustawa kodeks pracy.
b)
ustawa o ochronie środowiska.
c)
kodeks postępowania administracyjnego.
d)
ustawa o kulturze.
11.
Przy poszukiwaniu pracy list motywacyjny spełnia rolę
a)
Ŝ
yciorysu.
b)
pomocniczą i ma przekonać pracodawcę do zatrudnienia właśnie tej osoby.
c)
informacji o przebiegu dotychczasowej pracy zawodowej.
d)
informacji o wykształceniu.
12.
Leasing jest formą
a)
rozmowy z klientem.
b)
opodatkowania działalności.
c)
finansowania zakupów składników inwestycyjnych.
d)
wpisu do ewidencji działalności.
13.
Rachunkowość jest pojęciem związanym z
a)
całościowym i zwartym systemem ciągłego i systematycznego gromadzenia
i przetwarzania danych ekonomiczno – finansowych.
b)
promocją firmy.
c)
likwidacją zakładu.
d)
zatrudnieniem pracowników.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
56
14.
Aktywa jednostek gospodarczych dzieli się na
a)
zmienne i obrotowe.
b)
rosnące i indywidualne.
c)
zbiorowe i grupowe.
d)
trwałe i obrotowe.
15.
Zestawienie aktywów i pasywów firmy określa się mianem
a)
bilansu.
b)
kapitału.
c)
przychodu.
d)
rozchodu.
16.
W operacjach gospodarczych Faktura VAT określa
a)
operacje związane z wynagrodzeniem pracowników.
b)
operacje zakupu i sprzedaŜy.
c)
operacje związane z likwidacją środka trwałego.
d)
operacje związane z odbiorem technicznym maszyn i urządzeń.
17.
OdzieŜ ochronna
a)
zabezpiecza
pracownika
przed
działaniem
niebezpiecznych
i szkodliwych
czynników.
b)
zabezpiecza przed intensywnym brudzeniem substancjami nieszkodliwymi dla
zdrowia.
c)
jest stosowana tam gdzie jest wymagana czystość produktu.
d)
wystarczająco osłabia działanie niebezpiecznych czynników.
18.
Amortyzacja jest to
a)
zmniejszenie się w czasie wartości majątku trwałego firmy w wyniku jego zuŜywania
się w procesie produkcyjnym/usługowym.
b)
wzór karty podatkowej.
c)
ryczałt od przychodów.
d)
sposób na promocję firmy.
19.
Pod pojęciem konto księgowe rozumiemy
a)
podatek od środków trwałych.
b)
urządzenie księgowe słuŜące do zapisywania zmian w operacjach księgowych.
c)
sposób prowadzenia promocji firmy.
d)
podatek od środków obrotowych.
20.
Marketing jest to
a)
forma zakupu towarów.
b)
wielokierunkowe działanie mające na celu analizę rynku, kształtowanie polityki
cenowej, promocję.
c)
podatek od nieruchomości.
d)
cena wykonanej usługi.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
57
KARTA ODPOWIEDZI
Imię i nazwisko..........................................................................................
Prowadzenie działalności usługowej
Zakreśl poprawną odpowiedź.
Nr
zadania
Odpowiedź
Punkty
1.
a
b
c
d
2.
a
b
c
d
3.
a
b
c
d
4.
a
b
c
d
5.
a
b
c
d
6.
a
b
c
d
7.
a
b
c
d
8.
a
b
c
d
9.
a
b
c
d
10.
a
b
c
d
11.
a
b
c
d
12.
a
b
c
d
13.
a
b
c
d
14.
a
b
c
d
15.
a
b
c
d
16.
a
b
c
d
17.
a
b
c
d
18.
a
b
c
d
19.
a
b
c
d
20.
a
b
c
d
Razem:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
58
6.
LITERATURA
1.
Brzeziński B.: Prawo Podatkowe. ISDN, Toruń 2002
2.
Hansen A.: Bezpieczeństwo i higiena pracy. WSiP, Warszawa
1998
3.
Markowski W.: ABC small business’u. Wydawnictwo Marcus s.c, Łódź 2001
4.
Owsiak S.: Finanse Publiczne. Teoria i Praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa 1997
5.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 1999 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). (Dz. U.
z dnia 17 listopada 1999 r.)
6.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania
niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. (Dz. U. Nr 97, poz. 970)
7.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r (Dz.U. Nr 180
z 2004r, z późn. zm.) w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
8.
Rozporządzenie ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie
ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (jednolity tekst Dz.U z 2003 r. Nr
169, pozz1650 ze zmianami)
9.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 2004 r. w sprawie wykonania
niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. (Dz. U. Nr 145, poz. 1541)
10.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla gabinetów weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1990, z dnia 06.09.2004)
11.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla przychodni weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1991, z dnia 06.09.2004,
zm. Dz.U. Nr 174, Poz.1453, z dnia 09.09.2005)
12.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004
r. w sprawie
wymagań dla lecznic weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1992, z dnia 06.09.2004 r.)
13.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla klinik weterynaryjnych (Dz.U. Nr 194, Poz.1993, z dnia 06.09.2004 r.)
14.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie
wymagań dla weterynaryjnych laboratoriów diagnostycznych (Dz.U. Nr 194, poz.1994 r.
z dnia 06.09.2004)
15.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie
wzoru dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi
(Dz.U. Nr 183, poz. 1893)
16.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie
zakresu i sposobu prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt i dokumentacji lekarsko-
weterynaryjnej (Dz.U. Nr 100, poz.1022)
17.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz.U.2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zmianami
18.
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 roku o zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz.U. Nr 11,
poz. 95 z dnia 27 stycznia 2004 r.)
19.
Ustawa – Kodeks Pracy (jednolity tekst Dz. U. z 1998r Nr 21, pozz.94 ze zmianami)
20.
www.vetpol.org.pl
21.
www.milw.pl
22.
www.izbawet.opole.pl
23.
www.garg.pl