background image

 
 
 
Hatha Joga Pradipika 
 
Pierwszy rozdział 
 
1. Chwała Pierwszemu Panu, Siwie, który - wyło

ż

ył Hathawidj

ę

 Parwti i dał jej tym samym niezb

ę

dny 

ś

rodek do urzeczywistnienia Rad

ż

a-Jogi. 

 
2. Jogin Swatmarama, oddawszy pokłon swemu Guru, ustanowił zasad

ę

ż

e jest Hathawidja jedynie 

ś

rodkiem do urzeczywistnienia Rad

ż

a-Jogi. 

 
3. Niełatwo osi

ą

gn

ąć

 Rad

ż

a-Jog

ę

 temu, kto pod

ąż

a w mroki przeró

ż

nych, skłóconych sekt. Miło

ś

ciwy 

Jogin Swatmarama ofiarowuje 

ś

wiatło Hathawidji. 

 
4. Goraksza i Matsjendra dobrze znali Hathawidj

ę

. Jogin Swatmarama poznał j

ą

 od nich dzi

ę

ki ich 

szczególnej łasce. 
 
5-9. Siwa, Matsjendra, Siabara, Anandhabhairawa, Czaurangin, Mina, Goraksza, "Wirupaksza, Bilesaja, 
Manthana, Bhairawa, Siddhi, Buddha, Kanthadi, Korantaka, Surananda, Siddhapada, Czarpari, Kanerin, 
Pud

ż

japada, Nitjanatha, Nirand

ż

ana, Kapalin, Bindunatha, Kaka, Czandiswara, Allama-Prabhudewa, 

Ghodaczołin, Tintini, Bhanukin, Naradewa, Khanda, Kapałika i inni wielcy Siddhowie - oni zwyci

ęż

yli czas i 

oddali si

ę

 

Ś

wiatu. 

 
10. Hatha-Joga jest schronieniem dla zranionych przez trzy cierpienia. Dla nich wszystkich, wytrwałych w 
praktyce Jogi, buduje Hatha-Joga opok

ę

, wspieraj

ą

c

ą

 wszystek 

ś

wiat. 

 
11. Jogin pragn

ą

cy pozyska

ć

 Siddhi musi baczy

ć

 na tajemnice Hatha-Jogi, je

ś

li nie chce poprzesta

ć

 na 

takich wynikach. Je

ś

li bezmy

ś

lnie ujawni si

ę

, jego wysiłek b

ę

dzie daremny. 

 
12. Praktykuj

ą

cy Hatha-Jog

ę

 powinien mieszka

ć

 samotnie w małej chatce długo

ś

ci łuku, w miejscu 

pozbawionym szczelin, wody i ognia, w krainie urodzajnej, pod dobrym panowaniem i na koniec nie mo

ż

by

ć

 niepokojony. 

 
13. Chatka powinna mie

ć

 małe drzwi, powinna by

ć

 pozbawiona okien, równa, bez szpar, nie mo

ż

e by

ć

 

zbyt wysoka i długa, musi by

ć

 czysta i zabezpieczona przed owadami. Na zewn

ą

trz powinien by

ć

 mały 

korytarz z wysokim siedzeniem i pochyło

ść

 otoczona murem. S

ą

 to warunki ustalone przez Siddhów, 

którzy praktykowali Hatha-Jog

ę

 
14. Zaj

ą

wszy takie miejsce, Jogin musi uwolni

ć

 swój umysł od zmartwie

ń

 i praktykowa

ć

 Jog

ę

 podług 

zalece

ń

 własnego Guru. 

 
15. Jogin ginie przejadaj

ą

c si

ę

, zbyt ci

ęż

ko pracuj

ą

c, rozmawiaj

ą

c bez umiaru, blu

ź

ni

ą

c, przebywaj

ą

c w 

złym towarzystwie i przez nienasycony 

ż

ą

dek. 

 
16. Powodzenie osi

ą

ga Jogin kultywuj

ą

c rado

ść

, wytrwało

ść

, odwag

ę

, m

ą

dro

ść

 i wiar

ę

. Konieczne jest 

poleganie na słowach Guru. 
 
17. Nieczynienie zła, mówienie prawdy, niewyci

ą

ganie r

ę

ki po cudze, wstrzemi

ęź

liwo

ść

, tolerancyjno

ść

siła woli, współczucie bli

ź

niemu, skromno

ść

, przestrzeganie diety, oczyszczanie si

ę

 - wszystkie te 

przymioty stanowi

ą

 Jam

ę

 
18. W dalszym ci

ą

gu przedstawione s

ą

 niektóre Asany przyj

ę

te przez takich m

ę

drców Jak Wasitha i takich 

Joginów jak Matsjendra. 
 

background image

19. Trzymaj

ą

c stopy unieruchomione pomi

ę

dzy udami i łydkami, winien praktykuj

ą

cy siedzie

ć

 

wyprostowany, na płaskim miejscu. Jest to Swastikasana. 
 
20. Ułó

ż

 praw

ą

 stop

ę

 pod lewym po

ś

ladkiem i lew

ą

 stop

ę

 pod prawym. Zwie si

ę

 to Gomukhasana i 

przypomina pysk krowy. 
 
21. Ułó

ż

 stop

ę

 na przeciwległym udzie i drug

ą

 pod drugim udem. Jest to Wirasana. 

 
22. Silnie uciskaj odbytnic

ę

 podeszwami stóp i sied

ź

 bardzo ostro

ż

nie. Według Joginów jest to 

Kurmasana. 
 
23. Siedz

ą

c w pozycji Padmasany, ulokuj r

ę

ce pomi

ę

dzy udami i łydkami. Uło

ż

ywszy dłonie na ziemi, 

unie

ś

 si

ę

 na r

ę

kach. Jest to Kukkutasana. 

 
24. Przebywaj

ą

c w Kukkutasanie, zaple

ć

 ramiona wokół szyi i trwaj uniesiony niczym 

ż

ółw. Jest to 

Uttana-Kurmakasana. 
 
25. Chwytaj

ą

c du

ż

e palce stóp r

ę

kami, pozostaw jedno rami

ę

 wyprostowane i druga r

ę

k

ę

 cofnij do ucha, 

jakby

ś

 napinał łuk. Jest to Dhanurasana. 

 
26. Umie

ść

 praw

ą

 stop

ę

 na lewym udzie i lew

ą

 poza prawym kolanem. Chwy

ć

 praw

ą

 stop

ę

 lew

ą

 r

ę

k

ą

 i 

lew

ą

 stop

ę

 r

ę

k

ą

 praw

ą

, zwracaj

ą

c głow

ę

 jak najbardziej w lewo. Jest to Matsjendrasana. 

 
27. Ta Matsjendrasana wzmaga apetyt, pobudza sok trawienny i niszczy najgro

ź

niejsze choroby. 

Praktykuj

ą

c j

ą

, wznosi si

ę

 kundalini i czyni ksi

ęż

yc nieruchomym 

 
28. Wyprostuj nogi i chwy

ć

 r

ę

kami palce stóp, układaj

ą

c głow

ę

 na kolanach. Jest to Pa

ś

cimottanasana. 

 
29. Jest to najwspanialsza ze wszystkich asan. Sprawia, 

ż

e oddech przepływa Suszumn

ą

, wzniecaj

ą

ogie

ń

 

ż

ą

dkowy i niwecz

ą

c wszelkie dolegliwo

ś

ci. 

 
30. Ułó

ż

 dłonie nieruchomo na ziemi, wspieraj

ą

c ciało na łokciach, uciskaj

ą

c boki nerek. Unie

ś

 w gór

ę

 

wyprostowane i napi

ę

te nogi do poziomu głowy. Jest to Majurasana. 

 
3ł. Asana ta leczy zaburzenia 

ż

ą

dkowe, puchlin

ę

 wodn

ą

 i choroby 

ś

ledziony, usuwaj

ą

c wszelkie 

dolegliwo

ś

ci spowodowane nadmiarem gazów, 

ż

ółci i flegmy. Łatwo przyswajane s

ą

 pokarmy 

ci

ęż

kostrawne i nadmiar po

ż

ywienia. Spalony zostaje .straszliwy jad Halahala . 

 
32. Ułó

ż

 si

ę

 na plecach jak nieboszczyk - Siawasana. [usuwa to zm

ę

czenie, spowodowane innymi 

Asanami i daje spokój umysłu. 
 
33. Stworzonych przez Siwe Asan jest 84, z których cztery s

ą

 najwa

ż

niejsze. 

 
34. Siddha, Padma, Simha i Bhadra. Najwygodniejsz

ą

 i najpi

ę

kniejsz

ą

 z nich jest Siddhasana. 

 
35. Silnie uciskaj krocze pi

ę

t

ą

 i ułó

ż

 drug

ą

 na organie płciowym. Napieraj podbródkiem na pier

ś

Pozostawaj wyprostowany, panuj

ą

c nad uczuciami i skieruj wzrok pomi

ę

dzy brwi. Zwie si

ę

 to Siddhasana 

i usuwa wszelkie przeszkody na drodze do wyzwolenia. 
 
36. Ulokuj praw

ą

 pi

ę

t

ę

 na narz

ą

dach płciowych i lew

ą

 poni

ż

ej prawej. To tak

ż

e zwie si

ę

 Siddhasana. 

 
37. Niektórzy nazywaj

ą

 j

ą

 Siddhasana, drudzy Wad

ż

rasan

ą

, inni Muktasan

ą

, jeszcze inni Guptasan

ą

 
38. Siddhowie powiadaj

ą

ż

e pomi

ę

dzy Jamami najwa

ż

niejsze jest niewyrz

ą

dzanie niczemu krzywdy i 

pomi

ę

dzy Nijamami - umiarkowana dieta. Podobnie Siddhasana pomi

ę

dzy Asanami. 

 

background image

39. Spo

ś

ród 84 Asan nale

ż

y zawsze praktykowa

ć

 Siddhasan

ą

. Oczyszcza ona 72 tysi

ą

ce Nadi. 

 
40. Jogin, który kontempluje swego Atmana, zwa

ż

a na umiarkowan

ą

 diet

ę

 i praktykuje Siddhasan

ę

 przez 

12 lat, osi

ą

ga Siddhi Jogi . 

 
41. Gdy opanuje si

ę

 Siddhasan

ę

 i zatrzymuje si

ę

 oddech, praktykuj

ą

c Kewala - Kumbhak

ę

, na có

ż

 zdadz

ą

 

si

ę

 inne Asany? 

 
42. Kiedy zostanie opanowana Siddhasana, Unmani - Awastha, co daje rozkosz; ksi

ęż

yc i trzy Bandhy 

osi

ą

gni

ę

te b

ę

d

ą

 bez wysiłku i naturalnie. 

 
43. Nie masz Asany ponad Siddh

ę

, drugiej Kheczari i Laji równej Nadzie. 

 
44. Ulokuj praw

ą

 pi

ę

t

ę

 przy nasadzie lewego uda i lew

ą

 pi

ę

t

ę

 przy nasadzie prawego, skrzy

ż

uj r

ę

ce poza 

plecami i dotknij palców stóp: prawy palec - praw

ą

 dłoni

ą

 i lewy palec - lew

ą

. Podbródkiem napieraj na 

pier

ś

, kieruj

ą

c wzrok ku czubkowi nosa. Zwie si

ę

 to Padmasan

ą

 i usuwa wszelkie dolegliwo

ś

ci. 

 
45,46. Ulokuj stopy na przeciwległych udach, dłonie - jedn

ą

 na drugiej, wzrok skieruj ku czubkowi nosa, 

j

ę

zyk zetknij z dzi

ą

słami przednich z

ę

bów, podbródkiem dotknij piersi i uno

ś

 powoli Pran

ę

 
47. Jest to Padmasana, która niszczy wszelkie dolegliwo

ś

ci. Nie mo

ż

e by

ć

 osi

ą

gni

ę

ta przez zwykłych 

ś

miertelników. Jedynie niektóre inteligentne osoby osi

ą

gaj

ą

 to. 

 
48. W Padmasanie, uło

ż

ywszy jedn

ą

 dło

ń

 na drugiej, zetknij podbródek z piersi

ą

 i kontempluj Brahmana. 

Zwieraj wytrwale odbytnic

ę

, wznosz

ą

c Apan

ę

, przy jednoczesnym kurczeniu gardła, wtłaczaj

ą

c Pran

ę

 do 

dołu. W taki sposób uzyskuje si

ę

 niezrównane poznanie, dzi

ę

ki szczególnej łasce Kundalini. 

 
49. Siedz

ą

c w Padmasanie, Jogin zatrzymuje powietrze wci

ą

gane do Nadich i tak oczekuje wyzwolenia. 

 
50. Umie

ść

 kostki stóp pomi

ę

dzy odbytnic

ą

 i j

ą

drem, praw

ą

 kostk

ę

 po lewej stronie i lew

ą

 po prawej. 

 
51. Ułó

ż

 dłonie na kolanach, prostuj

ą

c i rozsuwaj

ą

c palce, Skieruj wzrok ku czubkowi nosa; usta otwarte i 

umysł skupiony. 
 
52. Jest to Simhasana, wysoko ceniona przez najlepszych Joginów. Ta wspaniała Asana ułatwia trzy 
Randhy. 
 
53. Ulokuj kostki stóp po obu stronach Siwani , praw

ą

 po prawej stronie i lew

ą

 po lewej. 

 
54. Nast

ę

pnie ople

ć

 uda r

ę

kami. Jest to Rhadrasana, która niszczy wselkie dolegliwo

ś

ci. 

 
55. Siddhowie i Jogini zw

ą

 to Gorakszasan

ą

. Nale

ż

y praktykowa

ć

 wytrwale te Asany, póki nie odczuje si

ę

 

zm

ę

czenia i bólu. 

 
56. Z kolei nale

ż

y oczy

ś

ci

ć

 Nadi, wykonuj

ą

c Pranajam

ę

 i praktykuj

ą

c ró

ż

nego rodzaju Mudry i Kumbhaki. 

 
57. Potem, w czasie dalszej nauki, przedmiotem koncentracji jest Nada. Brahmaczarin, prowadz

ą

c czyste 

ż

ycie i przestrzegaj

ą

c umiarkowanej diety, praktykuje t

ę

 Jog

ę

 i wyrzeka si

ę

 owocu swoich czynów. 

Niewiele wi

ę

cej ponad rok wystarczy, aby stał si

ę

 Siddh

ą

. Nie nale

ż

y w to w

ą

tpi

ć

 
58. Umiarkowana dieta polega na spo

ż

ywaniu pokarmów smacznych i słodkich. Czwarta cz

ęść

 

ż

ą

dka 

musi pozosta

ć

 pusta, a pokarm ofiarowuje si

ę

 Siwie. 

 
59. Nast

ę

puj

ą

ce rzeczy nieodpowiednie s

ą

 dla Joginów: pokarmy ostre, kwa

ś

ne, gor

ą

ce, zwykły olej, 

sezam, gorczyca, alkohol, ryby, mi

ę

so zwierz

ę

ce, twaróg, 

ś

mietana, owoce jujuby i czosnek. 

 

background image

60. Nast

ę

puj

ą

ce pokarmy musz

ą

 by

ć

 uznane za szkodliwe dla zdrowia: posiłek odgrzewany, bardzo słony 

i kwa

ś

ny, pokarmy ci

ęż

kostrawne i przyprawione li

ść

mi kwazji. 

 
61. Goraksza powiada, 

ż

e nale

ż

y unika

ć

 złego towarzystwa, wygrzewania si

ę

 przy ogniu w czasie zimy, 

stosunków płciowych, długich podró

ż

y, porannej k

ą

pieli, postu i ci

ęż

kiej pracy fizycznej. 

 
62. Nast

ę

puj

ą

ce pokarmy mog

ą

 by

ć

 spo

ż

ywane bezpiecznie przez Jogina: pszenica, ry

ż

, j

ę

czmie

ń

mleko, cukier, masło, miód, suszony imbir, zielone ro

ś

liny str

ą

czkowe i dobra woda. 

 
63. Jogin powinien jada

ć

 pokarm słodki i g

ę

sty, wymieszany z mlekiem, po

ż

ywny i przyjemny dla 

podniebienia. 
 
64. Jakakolwiek osoba usilnie praktykuj

ą

ca Jog

ę

, młoda, stara, chora czy słaba - staje si

ę

 Siddh

ą

 
65. Ten, kto praktykuje, osi

ą

gnie Siddhi. Z drugiej strony, Siddhi Jogi nie mog

ą

 by

ć

 pozyskane przez 

samo czytanie ksi

ą

g. 

 
66. Siddhi nie b

ę

d

ą

 osi

ą

gni

ę

te dzi

ę

ki noszeniu szaty jogowskiej i rozprawianiu o nich. Potrzebna jest 

niestrudzona praktyka - oto tajemnica powodzenia, nie ma w

ą

tpliwo

ś

ci co do tego. 

 
67. Ró

ż

ne Asany, Kumbhaki i przeró

ż

ne Mudry Hatha-Jogi nale

ż

y wykonywa

ć

 tylko wtedy, gdy nie 

praktykuje si

ę

 Rad

ż

a-Jogi. 

 
Rozdział drugi 
 
1. Jogin, który udoskonalił si

ę

 w Asanach, powinien praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 według wskazówek Guru, 

pow

ś

ci

ą

gaj

ą

c zmysły i przestrzegaj

ą

c po

ż

ywnej i umiarkowanej diety. 

 
2. Kiedy oddech jest nieregularny, równie

ż

 umysł okazuje si

ę

 niestały, jednak spokojny oddech daje 

spokój umysłu i Jogin 

ż

yje długie lata. Trzeba zatem kontrolowa

ć

 oddychanie. 

 
3. Powiadaj

ą

ż

e człowiek 

ż

yje dot

ą

d, póki oddech przebywa w jego ciele. Kiedy oddech ustaje, człowiek 

umiera. Trzeba zatem praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 
4. Je

ś

li Nadi pełne s

ą

 nieczysto

ś

ci, oddech nie mo

ż

e wnikn

ąć

 do Nadi-Suszumna. Nie osi

ą

ga si

ę

 wtedy 

celu i nie dochodzi do Unmani-Awastha . 
 
5. Kiedy wszystkie Nadi, które pełne jeszcze s

ą

 nieczysto

ś

ci, zostan

ą

 oczyszczone, Jogin mo

ż

e z 

powodzeniem praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 
6. A zatem, nale

ż

y praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 z umysłem czystym, w którym przewa

ż

aj

ą

 elementy Sattwy, 

aby Nadi-Suszumn

ę

 uwolni

ć

 od nieczysto

ś

ci. 

 
7. W pozycji Padmasana winien Jogin wdycha

ć

 Prane Id

ą

, czyli przez lewe nozdrze i zatrzyma

ć

 oddech, 

aby potem wydycha

ć

 Pingal

ą

, czyli prawym nozdrzem. 

 
8. "Wdychaj

ą

c ponownie Pran

ę

 Pingal

ą

, nale

ż

y wykona

ć

 Kumbhak

ę

. Jak to opisano w ksi

ę

gach, i 

wydycha

ć

 powoli Id

ą

 
9. Nale

ż

y wykonywa

ć

 Purak

ę

 tym samym nozdrzem, co poprzednio. Reczak

ę

 i zatrzymuj

ą

c jak najdłu

ż

ej 

oddech, nale

ż

y wydycha

ć

 powoli powietrze; nigdy w po

ś

piechu. 

 
10. Wdychaj Pran

ę

 Id

ą

 i wydychaj przez Pingal

ę

. Ponownie wdychaj Pingal

ą

, zatrzymuj

ą

c oddech jak 

najdłu

ż

ej i wydychaj Id

ą

. Jogin, który doskonali si

ę

 w Jamach, praktykuj

ą

c Pranajam

ę

 przez lewe i prawe 

nozdrze, oczy

ś

ci swoje Nadi nie dłu

ż

ej jak w trzy miesi

ą

ce. 

 

background image

11. Nale

ż

y wykonywa

ć

 Kumbhak

ę

 cztery razy dziennie: z samego rana, w południe, po południu i 

wieczorem, póki nie wzmo

ż

e si

ę

 jej do 80-ciu. 

 
12. W pierwszym stadium ciało poci si

ę

, w drugim przenika je dr

ż

enie, w najwy

ż

szym stadium Prana 

zmierza do Brahmarandhry. Tak nale

ż

y praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 
13. Silnie wcieraj pot, który pokrył ciało. Daje to wytrzymało

ść

 i lekko

ść

 całego organizmu. 

 
14. W pocz

ą

tkowych etapach nale

ż

y spo

ż

ywa

ć

 posiłek lekki i wymieszany z mlekiem. Potem jednak nie 

trzeba ju

ż

 stosowa

ć

 takich ogranicze

ń

 
15. Podobnie jak stopniowo oswajamy lwy, słonie i tygrysy, tak samo musimy opanowywa

ć

 Pran

ę

. W 

przeciwnym razie zabija ona praktykuj

ą

cego. 

 
16. Dzi

ę

ki praktykowaniu Pranajamy, uwolni

ć

 si

ę

 mo

ż

na od wszelkich chorób. Bł

ę

dna praktyka Jogi czyni 

Jogina podatnym na wszelkie dolegliwo

ś

ci. 

 
17. Nieodpowiednia praktyka Pranajamy, powoduje zakłócenie oddechu i jest przyczyn

ą

 kaszlu, astmy, 

bólu głowy, oczu i uszu, a tak

ż

e innych dolegliwo

ś

ci. 

 
18. Nale

ż

y ostro

ż

nie pogł

ę

bia

ć

 wdech i podobnie wydech oraz uwa

ż

nie zatrzymywa

ć

 oddech. W taki 

sposób pozyskuje si

ę

 Siddhi. 

 
19. Wyra

ź

ne oznaki 

ś

wiadcz

ą

 o oczyszczeniu Nadich, a ciało staje si

ę

 smukłe i l

ś

ni

ą

ce. 

 
20. Kiedy Nadi zostan

ą

 oczyszczone, oddech zatrzyma

ć

 mo

ż

na na dłu

ż

szy czas; pobudzony jest ogie

ń

 

ż

ą

dkowy; słyszy si

ę

 Nad

ę

 i Jogin uzyskuje doskonałe zdrowie. 

 
21. Kiedy ciało jest słabowite i flegmatyczne, nale

ż

y najpierw zastosowa

ć

 sze

ść

 zabiegów. 

 
22. Tymi sze

ś

cioma zabiegami s

ą

: Dhauti, Wasti, Neti, Trataka, Nauli i Kapalabhati. 

 
23. Zabiegi te oczyszczaj

ą

 ciało i musz

ą

 by

ć

 zachowane w tajemnicy, poniewa

ż

 daj

ą

 cudowne wyniki. S

ą

 

one wysoko cenione przez wielkich Joginów. 
 
24. We

ź

 czysty pasek tkaniny szeroki na 4 palce i długi na 15 pi

ę

dzi i powoli połykaj, zgodnie ze 

wskazówkami Guru. 
 
25. Wyci

ą

gnij go na zewn

ą

trz. Zwie si

ę

 to Dhauti i leczy astm

ę

, Pliham, tr

ą

d i inne choroby wywołane 

flegm

ą

 
26. Usi

ą

d

ź

 w naczyniu z wod

ą

, zanurzony po p

ę

pek, lokuj

ą

c ciało na podeszwach stóp, po

ś

ladkami na 

pi

ę

tach. Wprowad

ź

 mał

ą

 rurk

ę

 bambusow

ą

 do odbytnicy. 

 
27. Nast

ę

pnie zwieraj odbytnic

ę

, tłocz

ą

c wod

ę

 do 

ś

rodka i wymieszaj j

ą

 dobrze w 

ż

ą

dku; potem wydal 

na zewn

ą

trz. Jest to Vasti. Leczy Gulm

ę

 i Pliham, puchlin

ę

 wodn

ą

 i inne dolegliwo

ś

ci powstaj

ą

ce z 

nadmiaru gazów, 

ż

ółci i flegmy. 

 
28. Je

ż

eli Vasti praktykuje si

ę

 nale

ż

ycie, oczyszczone zostaj

ą

 Dhatu, Indrija i Antahkarana. Ciało staje si

ę

 

l

ś

ni

ą

ce, wzmaga si

ę

 siła trawienia i usuni

ę

te zostaj

ą

 wady organizmu. 

 
29. Do Jednego z otworów nosowych wprowad

ź

 cienk

ą

 ni

ć

, dług

ą

 na dwana

ś

cie palców i wyci

ą

gnij 

ustami. Jest to Neti. 
 
30. Oczyszcza to mózg i wzmaga widzenie. Leczy te

ż

 dolegliwo

ś

ci wyst

ę

puj

ą

ce powy

ż

ej ramion. 

 

background image

31. Maj

ą

c umysł skoncentrowany, bez mrugania powiekami, unieruchom spojrzenie i wytrwaj dot

ą

d, póki 

łzy nie napłyn

ą

 do oczu. Gurowie zw

ą

 to Trataka. 

 
32. Trataka leczy wszelkie dolegliwo

ś

ci oczu. Tajemnicy tej równie

ż

 strzec nale

ż

y jak skarbu. 

 
33. Z głow

ą

 pochylon

ą

 do przodu nale

ż

y przesuwa

ć

 kiszki w lewo i w prawo. Siddhowie nazywaj

ą

 to 

Nauli. 
 
34. Nauii jest najwa

ż

niejsz

ą

 praktyk

ą

 Hatha-Jogi. Zapobiega słabo

ś

ci ognia 

ż

ą

dkowego, wzmaga sił

ę

 

trawienia, powoduje przyjemne doznania i usuwa wszelkie choroby. 
 
35. Wykonuj szybko Reczak

ę

 i Purak

ę

, na

ś

laduj

ą

c działanie miechów kowalskich. Zwane to jest 

Kapalabhati i usuwa wszelkie choroby flegmy. 
 
36. Nast

ę

pnie, uwolniwszy si

ę

 z otyło

ś

ci i flegmy, dzi

ę

ki wykonywaniu sze

ś

ciu przedstawionych powy

ż

ej 

ć

wicze

ń

, łatwo ju

ż

 b

ę

dzie praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 
37. Niektórzy nauczyciele powiadaj

ą

 

ż

e wszelkie nieczysto

ś

ci Nadich usuwane s

ą

 dzi

ę

ki Pranajamie, nie 

wymagaj

ą

ż

adnej innej praktyki. 

 
38. Zwieraj

ą

c odbytnic

ę

, wzno

ś

 Apan

ę

 do gardła i zwymiotuj cał

ą

 zawarto

ść

 

ż

ą

dka. Zabieg ten, daj

ą

cy 

stopniowo opanowanie Nadi-Czakr, zwany jest Gajekarani. 
 
39. Brahman i Bogowie, po

ś

wi

ę

caj

ą

c si

ę

 praktyce Pranajamy, uwolnili si

ę

 od l

ę

ku przed 

ś

mierci

ą

. Trzeba 

zatem praktykowa

ć

 Pranajam

ę

 
40. Kiedy oddech jest zatrzymany, umysł jest pewny i nieruchomy, za

ś

 gdy spojrzenie skierowane jest do 

punktu pomi

ę

dzy brwiami, po có

ż

 mamy obawia

ć

 si

ę

 

ś

mierci ? 

 
41. Kiedy Nadi-Czakry oczyszczone zostaj

ą

 dzi

ę

ki stałej praktyce Pranajamy, oddech łatwo wnika do 

Suszumny. 
 
42. Umysł jest nieruchomy, gdy oddech przechodzi Suszumn

ą

. Taka stało

ść

 umysłu zwana Jest 

Unmani-Awastha. 
 
43. Dla osi

ą

gni

ę

cia jej m

ę

drcy praktykuj

ą

 ró

ż

ne sposoby Kumbhak. Dzi

ę

ki tej praktyce pozyskuje si

ę

 

ż

ne Siddhi. 

 
44. Jest siedem Kumbhak, a mianowicie: Surjabhedana, Ud

ż

d

ż

aji, Sitkari, Sitali, Bramari, Murecza i 

Piawini. 
 
45. Po zako

ń

czeniu Puraki nale

ż

y praktykowa

ć

 D

ż

alandhara-Bandh

ę

. Po uko

ń

czeniu Kumbhaki i 

zaczynaj

ą

c Reczak

ę

, trzeba praktykowa

ć

 Uddijana-Bandh

ę

 
46. 

Ś

ciskaj

ą

c gardło i odbytnic

ę

, sprawia si

ę

ż

e oddech przebiega Suszumn

ę

 i pochłaniany jest do 

ś

rodka 

przez tyln

ą

 cz

ęść

 p

ę

pka. 

 
47. Zwieraj

ą

c odbytnic

ę

 ku górze i spychaj

ą

c Pran

ę

 od gardła w dół, Jogin przemienia si

ę

 w 

szesnastoletniego młodzie

ń

ca i na zawsze uwalnia od staro

ś

ci. 

 
48. Siedz

ą

c wygodnie, w łatwej Asanie, winien Jogin wdycha

ć

 powoli przez praw

ą

 Nadi, czyli Pingal

ę

 
49. Powinien wykonywa

ć

 Kumbhak

ę

, póki nie poczuje, 

ż

e Prana przenika całe jego ciało, od głowy do 

stóp. Potem powinien wydycha

ć

 powoli przez prawe nozdrze. 

 
50. Ta Surjabhedana-Kumbhaka musi by

ć

 wykonywana wiele razy, poniewa

ż

 oczyszcza mózg i niszczy 

background image

robaki jelitowe, usuwaj

ą

c dolegliwo

ś

ci spowodowane nadmiarem gazów. 

 
51. Zamkn

ą

wszy usta, wdychaj powietrze przez nozdrza, póki powietrze szumi

ą

c nie wypełni przestrzeni 

pomi

ę

dzy gardłem i sercem. 

 
52. Wykonaj Kumbhak

ę

 jak poprzednio, wydychaj

ą

c przez lewe nozdrze. Zwie si

ę

 to Ud

ż

d

ż

aji; wykonuje 

si

ę

 chodz

ą

c lub siedz

ą

c. Usuwa wszelkie dolegliwo

ś

ci Nadi i Dhatu i leczy puchlin

ę

 wodn

ą

 

 
53. Uło

ż

ywszy j

ę

zyk pomi

ę

dzy wargami i wdychaj

ą

c ze 

ś

wistem przez usta, nale

ż

y wykona

ć

 Purak

ę

 i 

nast

ę

pnie Reczak

ę

 nozdrzami. Nazywane to jest Sitkari. Powtarzaj

ą

c to, przemieniasz si

ę

 w drugiego 

boga pi

ę

kna. 

 
54. Ten, kto tak czyni, budzi zachwyt kobiet i staje si

ę

 zdolny do działania i niedziałania, nie odczuwa 

głodu, pragnienia, ani słabo

ś

ci. 

 
55. Dzi

ę

ki tej praktyce osi

ą

ga sił

ę

 fizyczn

ą

 i przewodzi Joginom; staje si

ę

 wolnym od ka

ż

dej szkody. 

 
56. Wysun

ą

wszy j

ę

zyk nieco poza wargi, powinien Jogin wdycha

ć

 Pran

ę

 i po wykonaniu Kumbhaki, 

wydycha

ć

 przez nozdrza. 

 
57. Kumbhaka ta, zwana Sitali, niszczy Gulm

ę

, Pliham i inne dolegliwo

ś

ci, podobnie jak gor

ą

czk

ę

choroby 

ż

ółci, głód, pragnienie i skutki jadu oraz uk

ą

sze

ń

 w

ęż

ów. 

 
58. Ułó

ż

 stopy na przeciwległych udach. Jest to Padmasana. Usuwa wszelkie dolegliwo

ś

ci. 

 
59. W pozycji tej nale

ż

y zamkn

ąć

 usta, wydychaj

ą

c przez nozdrza, a

ż

 poczuje si

ę

 ucisk w sercu, gardle i 

w mózgu. 
 
60. Potem nale

ż

y wdycha

ć

, a

ż

 powietrze dotrze do serca, trzymaj

ą

c w tym czasie ciało i głow

ę

 

wyprostowane . 
 
61. Ponownie nale

ż

y wdycha

ć

 i wydycha

ć

, jak zostało opisane powy

ż

ej. Powtarza si

ę

 to wiele razy, 

podobnie, jak kowal, co porusza miechy. 
 
62. Nale

ż

y utrzyma

ć

 stały ruch Prany w ciele. Kiedy si

ę

 zm

ę

czy, powinien wydycha

ć

 przez prawe 

nozdrze. 
 
63. Kiedy powietrze szybko wypełnia 

ż

ą

dek, nale

ż

ś

cisn

ąć

 nos kciukiem, palcem serdecznym i małym. 

 
64. Po wykonaniu Kumbhaki według wskaza

ń

, nale

ż

y wydycha

ć

 przez lewe nozdrze. Usuwa to choroby 

spowodowane nadmiarem gazów, 

ż

ółci, flegmy i wzmaga ogie

ń

 trawienny w ciele. 

 
65. Podnosi to szybko Kundalini. Oczyszcza znacznie Nadi, sprawia przyjemno

ść

 i jest najlepsz

ą

 

pomi

ę

dzy Kumbhakami. Usuwa flegm

ę

, która znajduje si

ę

 w gardle Suszumny. 

 
66. Bhastrika - Kumbhaka powinna by

ć

 szczególnie praktykowana poniewa

ż

 umo

ż

liwia powietrzu 

przedostanie si

ę

 przez trzy Granthi, które mocno tkwi

ą

 w Suszumnie. 

 
67. Wdychaj szybko, wydaj

ą

c d

ź

wi

ę

k pszczoły. Wydychaj

ą

c potem i na

ś

laduj

ą

c podobny d

ź

wi

ę

k, wykonaj 

Kumbhak

ę

. Wielcy Jogini odczuwaj

ą

 w sercu przy tej praktyce, nieopisane szcz

ęś

cie. Jest to Bramari. 

 
68. Po zako

ń

czeniu Puraki praktykuj D

ż

alandhara-Bandh

ę

, wydychaj

ą

c powoli powietrze. Jest to 

Murcza-Kumbhaka, która prowadzi umysł do stanu całkowitego odpr

ęż

enia i sprawia przyjemno

ść

 
69. Maj

ą

c płuca całkowicie wypełnione powietrzem, a

ż

 si

ę

 zupełnie rozszerz

ą

, Jogin porusza si

ę

 na 

powierzchni gł

ę

bokich wód, niczym li

ść

 lotosu. Jest to Plawini. 

background image

 
70. S

ą

 trzy odmiany Pranajamy: Reczaka-Pranajama, Puruka-Pranajama i Kumbhaka. 

 
71. Póki nie dojdzie si

ę

 do Kewala-Kumbhaki, która polega na zatrzymaniu powietrza w Purace i Reczace, 

nale

ż

y praktykowa

ć

 Sahita-Kumbhak

ę

 
72. Ten rodzaj Pranajamy zwie si

ę

 Kewala-Kumbhaka. 

 
73. Kiedy Kumbhaka ta b

ę

dzie 

ś

ci

ą

gni

ę

ta bez 

ż

adnej Reczaki czy Puraki, nie ma nic takiego, czego 

nieosi

ą

gn

ą

łby Jogin w trzech 

ś

wiatach. Mo

ż

e on, dzi

ę

ki tej Kumbhace, zatrzyma

ć

 swój oddech tak długo, 

jak zechce. 
 
74. Osi

ą

ga on stopie

ń

 Rad

ż

a-Jogi. Dzi

ę

ki tej Kumbhace budzona jest Kundalini i gdy wznosi si

ę

 ona. 

Suszumna uwolniona zostaje ze wszystkich przeszkód. Osi

ą

gaj tedy doskonało

ść

 w Hatha-Jodze. 

 
75. Nie mo

ż

na osi

ą

gn

ąć

 doskonało

ś

ci w Rad

ż

a-Jodze bez Hatha-Jogi i na odwrót. Nale

ż

y wi

ę

praktykowa

ć

 obie, póki nie osi

ą

gnie si

ę

 doskonało

ś

ci w Rad

ż

a-Jodze. 

 
76. Po zako

ń

czeniu Kumbhaki nale

ż

y odsun

ąć

 umysł od wszelkich przedmiotów. Post

ę

puj

ą

c tak, osi

ą

ga 

si

ę

 stopie

ń

 Rad

ż

a-Jogina. 

 
77. Oznaki doskonało

ś

ci w Hatha-Jodze s

ą

 nast

ę

puj

ą

ce: Ciało staje si

ę

 długie i smukłe, głos 

przekonywuj

ą

cy, d

ź

wi

ę

ki wewn

ę

trzne s

ą

 doskonale słyszalne, oczy staj

ą

 si

ę

 jasne i pełne blasku, ciało 

uwalnia si

ę

 od wszelkich dolegliwo

ś

ci, płyn nasienny jest skoncentrowany, ogie

ń

 trawienny wzmo

ż

ony i 

Nadi zostaj

ą

 oczyszczone. 

 
Rozdział trzeci 
 
1. Jako Ananta, Pan W

ęż

ów, podtrzymuje ten cały 

ś

wiat wraz z jego górami i lasami, tak Kundalini jest 

główn

ą

 podstaw

ą

 wszystkich praktyk Jogi. 

 
2. Kiedy 

ś

pi

ą

ca Kundalini obudzona zostaje dzi

ę

ki wielkiej Łasce Guru, przenikane s

ą

 wszystkie lotosy i 

Granthi. Prana przebywa królewsk

ą

 drog

ę

: Suszumn

ę

 
3. Zawieszone jest działanie umysłu i Jogin zwyci

ęż

ś

mier

ć

 
4. Suszumna, Wielka Pró

ż

nia, Brahmarandhra, Wielka Droga, Płomienne Sło

ń

ce, Sambhawi, Droga 

Po

ś

rednia - wszystkie maj

ą

 podobne przeznaczenie. 

 
5. A zatem powinien Jogin praktykowa

ć

 starannie ró

ż

ne Mudry, a

ż

eby zbudzi

ć

 wielk

ą

 Bogini

ę

 Kundalini, 

która 

ś

pi zamkni

ę

ta w gardle Suszumny. 

 
6. Mudrami, które niszcz

ą

 

ś

mier

ć

 i staro

ść

, s

ą

 nast

ę

puj

ą

ce: 

 
7. Mahamudra, Mahabandha, Mahawedha, Kheczari, Uddijana, Mula-Bandha, Dzalandhara-Bandha, 
Wiparitakarani, Vad

ż

roli, i Sakticzalani. 

 
8. One wymienione zostały przez 

Ś

iw

ę

 i udzielaj

ą

 sze

ś

ciu Siddhi. Usilnie zabiegaj

ą

 o nie wszyscy 

Siddhowie. Nawet Dewom trudno je osi

ą

gn

ąć

 
9. Nale

ż

y je utrzymywa

ć

 w tajemnicy i chroni

ć

 nie ujawniaj

ą

c nikomu, jak szkatuł

ę

 z diamentami, albo te

ż

 

jak nielegalny zwi

ą

zek z zam

ęż

n

ą

 kobiet

ą

 z dobrej rodziny. 

 
10. Uciskaj

ą

c odbytnic

ę

 lew

ą

 pi

ę

t

ą

 i prostuj

ą

c praw

ą

 nog

ę

, chwy

ć

 palce obu stóp. 

 
11. Praktykuj w ten sposób Uddijana-Bandh

ę

, kieruj

ą

c Pran

ę

 do Suszumny. Kundalini wypr

ęż

y si

ę

 wtedy 

background image

niczym zwini

ę

ty w

ąż

 uderzony kijem. 

 
12. Inne Nadi zamieraj

ą

, poniewa

ż

 oddech ju

ż

 nie przepływa przez nie. 

 
13. Nale

ż

y potem powoli oddycha

ć

. M

ę

drcy nazywaj

ą

 to Mahamudr

ą

 
14. Mahamudra niszczy 

ś

mier

ć

, a tak

ż

e wiele ró

ż

nych chorób. Jak powiadali Wielcy Siddhowie, zwie si

ę

 

to Mahamudr

ą

 czyli Wielk

ą

 Mudr

ą

 
15. Nale

ż

y najpierw praktykowa

ć

 na lewej nodze, potem na prawej, aby obie wykonały tak

ą

 sam

ą

 liczb

ę

 
16. Nie ma nic, czego nie mo

ż

naby zje

ść

 i czego nale

ż

ałoby unika

ć

. Wszelkie rzeczy, bez wzgl

ę

du na ich 

smak, zostaj

ą

 przetrawione. Nawet trucizna jest dla niego nektarem. 

 
17. Ten kto praktykuje Mahamudr

ę

, przezwyci

ęż

y suchoty, tr

ą

d, hemoroidy, gulm

ę

, niestrawno

ść

 i.t.d. 

 
18. Tak wi

ę

c została opisana Mahamudra, która mo

ż

e udost

ę

pni

ć

 ludziom wielkie Siddhi. Nale

ż

y to 

zachowa

ć

 troskliwie w tajemnicy i nie mo

ż

e by

ć

 wyjawione nikomu. 

 
19. Uciskaj

ą

c odbytnic

ę

 kostk

ą

 lewej nogi, umie

ść

 praw

ą

 stop

ę

 na lewym udzie. 

 
20. Przeprowadzaj

ą

c wdech, ułó

ż

 podbródek nieruchomo na piersi, zwieraj

ą

c odbytnic

ę

 i koncentruj

ą

umysł na Suszumnie. 
 
21. Powstrzymuj

ą

c oddech jak najdłu

ż

ej, nale

ż

y potem powoli wydycha

ć

. Najpierw nale

ż

y praktykowa

ć

 to 

z lewym nozdrzem, potem z prawym. 
 
22. Niektórzy uwa

ż

aj

ą

ż

e trzeba wystrzega

ć

 si

ę

 tutaj D

ż

alandhara-Bandhy i 

ż

e j

ę

zyk musi by

ć

 silnie 

przyci

ś

ni

ę

ty do dzi

ą

seł przednich z

ę

bów. 

 
23. Ten Maha-Bandha daje wielkie Siddhi, dzi

ę

ki najwy

ż

szej sztuce oddychania Nadimi, z wyj

ą

tkiem 

Suszumny. 
 
24. Uwalnia to nas z pot

ęż

nych wi

ę

zów króla Jamy, powoduj

ą

c zjednoczenie trzech Nadi: Idy, Pingali i 

Suszumny. Czyni tak

ż

e umysł zdolnym do znieruchomienia w punkcie pomi

ę

dzy brwiami. 

 
25. Jak pi

ę

kna i pełna wdzi

ę

ku kobieta nie jest nic warta, bez m

ęż

a, podobnie Mahabandha nie ma 

warto

ś

ci bez Mahawedhy. 

 
26. Przebywaj

ą

c w pozycji Mahabadhy i maj

ą

c umysł skoncentrowany, powinien Jogin wdycha

ć

 i 

zatrzymywa

ć

 powietrze, stosuj

ą

c D

ż

alandhara-Bandh

ę

 i kieruj

ą

c bieg Prany ku górze. 

 
27. Pozwoliwszy odpocz

ąć

 ciału, wspieraj

ą

c dłonie na ziemi, nale

ż

y dotyka

ć

 jej lekko po

ś

ladkami. Dzi

ę

ki 

temu Prana, zostawiaj

ą

c Id

ę

 i Pingal

ę

, wchodzi do Suszumny. 

 
28. Wtedy zachodzi poł

ą

czenie ksi

ęż

yca, sło

ń

ca i ognia (Idy, Pingali i Suszumny), które wiedzie do 

nie

ś

miertelno

ś

ci. Ciało staje si

ę

 bezwładne. Nast

ę

pnie praktykuj

ą

cy powinien wypu

ś

ci

ć

 powietrze. 

 
29. Jest to Mahawedha, która wła

ś

ciwie praktykowana, daje wielkie Siddhi. Usuwa siwe włosy i 

zmarszczki, które s

ą

 oznakami staro

ś

ci. Dlatego jest wysoko ceniona. 

 
30. Te trzy Bandhy oddalaj

ą

 

ś

mier

ć

 i staro

ść

, wzmagaj

ą

 ogie

ń

 

ż

ą

dkowy i daj

ą

 Siddhi. Nale

ż

y bacznie 

strzec tej tajemnicy. 
 
31. Musz

ą

 by

ć

 praktykowane osiem razy dziennie. Ka

ż

dego dnia trzy w ci

ą

gu trzech godzin. Aby je 

opanowa

ć

 pocz

ą

tkowo praktykowane musz

ą

 by

ć

 w sposób umiarkowany. 

background image

 
32. Kiedy j

ę

zyk cofa si

ę

 do wewn

ą

trz ust i spojrzenie zwrócone jest pomi

ę

dzy brwi, ma miejsce 

Kheczari-Mudra. 
 
33- Przecinaj

ą

c wi

ą

zadło podj

ę

zykowe, 

ć

wicz

ą

c wytrwale mi

ę

sie

ń

 j

ę

zyka, nale

ż

y wydłu

ż

a

ć

 go, aby mógł 

dotyka

ć

 brwi, 

 
34. U

ż

ywaj

ą

c bardzo czystego i ostrego no

ż

a nacinaj wi

ę

zadło podj

ę

zykowe na grubo

ść

 włosa. 

 
35. Z kolei posypuj to mieszanin

ą

 soli i kurkumy, a po siedmiu dniach znowu natnij na grubo

ść

 włosa. 

 
36. Nale

ż

y to robi

ć

 przez sze

ść

 miesi

ę

cy. Po tym czasie błona podj

ę

zykowa b

ę

dzie zupełnie przeci

ę

ta. 

 
37. Wtedy b

ę

dzie mo

ż

na zło

ż

y

ć

 j

ę

zyk w taki sposób, 

ż

e wejdzie on w miejsce poł

ą

czenia trzech Nadich, 

do podniebienia. Zwie si

ę

 to Kheczari-Mudr

ą

 
38. Jogin, który cho

ć

by przez pól minuty utrzymuje j

ę

zyk zwrócony ku górze, wolny jest od dolegliwo

ś

ci, 

staro

ś

ci i 

ś

mierci. 

 
39. Ten kto opanuje Kheczari-Mudr

ę

, nie zazna chorób, 

ś

mierci, ot

ę

pienia umysłowego, snu, głodu, 

pragnienia, ani osłabienia umysłu. 
 
40. Tego, kto zna Kheczari-Mudr

ę

, nie nawiedzi 

ż

adna choroba. Karma i Czas nie maj

ą

 nad nim władzy. 

 
41. Mudra ta zwana jest przez Siddhów Kheczari, poniewa

ż

 przy wykonywaniu jej umysł pozostaje w 

Akaszi. 
 
42. Kiedy otwór w podniebieniu zamyka si

ę

 dzi

ę

ki Kheczari-Mudrze, nie utraci Jogin swego płynu 

nasiennego, cho

ć

by znajdował si

ę

 w obj

ę

ciach młodej i nami

ę

tnej kobiety. 

 
43.1 cho

ć

by nasienie wydostało si

ę

 do organu rodnego, mo

ż

e Jogin, wykonuj

ą

c Joni-Mudr

ę

, przyci

ą

gn

ąć

 

je z powrotem na swoje miejsce. 
 
44. Ci, co z j

ę

zykiem zło

ż

onym ku górze, spijaj

ą

 Nektar Somy, w skupieniu umysłu, przepełnieni 

m

ą

dro

ś

ci

ą

 Jogi, niew

ą

tpliwie zwyci

ęż

aj

ą

 

ś

mier

ć

 w ci

ą

gu pi

ę

tnastu dni. 

 
45. Jogin, który codziennie praktykuje t

ę

 Mudr

ę

, napełnia swoje ciało ksi

ęż

ycowym nektarem i nawet gdy 

uk

ą

si go w

ąż

 Taksaka, jad nie rozchodzi si

ę

 po ciele. 

 
46. Jak ogie

ń

 nie ga

ś

nie, póki s

ą

 drwa i Jak lampa si

ę

 pali, póki oliwy starcza i knota, tak Dziwa przebywa 

w ciele, gdy o

ż

ywiaj

ą

 go promienie ksi

ęż

yca. 

 
47. Mo

ż

e jada

ć

 codziennie mi

ę

so i pi

ć

 wino, Jednak ja powa

ż

am go, jako syna najszlachetniejszego rodu. 

 
48. Czynienie tak, aby j

ę

zyk wsuwał si

ę

 we wkl

ę

sło

ść

 podniebienia, jest tym samym co jedzenie mi

ę

sa. 

Gładzi to wielkie grzechy. 
 
49. Kiedy j

ę

zyk wchodzi we wkl

ę

sło

ść

 podniebienia, wielki 

ż

ar wznieca to w ciele. Przyczyn

ą

 tego Jest 

fluid ambrozyjny, który zasila człowieka. Jest to podobne do picia wina. 
 
50. J

ę

zyk zdolny jest wytrzyma

ć

 promienie ksi

ęż

ycowego nektaru, który ma słony i ostry smak, i 

przypomina te

ż

 smak mleka i miodu. Niszczy to wszelkie choroby i staro

ść

. Czyni to nas m

ę

drcami, 

znaj

ą

cymi Wedy i Nauki, chroni przed wszelkimi rodzajami or

ęż

a i daje nam nie

ś

miertelno

ść

, a tak

ż

osiem Siddhi i zdolno

ść

 pozyskiwania 

Ś

akti od Siddhów. 

 
51. Kto z twarz

ą

 zwrócon

ą

 ku górze i j

ę

zykiem wci

ś

ni

ę

tym WG Wkl

ę

sło

ść

 podniebienia, kontempluje 

background image

Kundalini, spijaj

ą

c czysty strumie

ń

 nektaru, który płynie z ksi

ęż

yca do lotosu o szesnastu płatkach, i 

praktykuj

ą

c Hatha-Jog

ę

, kontroluje Pran

ę

 ten wolny Jest od wszelkich dolegliwo

ś

ci. 

Ż

yje długie lata i 

zachowuje zdrowe i pi

ę

kne ciało, niczym włókna łodygi lotosu. 

 
52. Wewn

ą

trz górnej cz

ęś

ci Meru, w Suszumnie, wydzielany jest nektar. Kto ma czysty umysł, nie 

zaciemniony Rad

ż

asem i Tamasem i wytwarza nektar, widzi w nim prawd

ę

 i kontempluje swego własnego 

Atmana. Usta s

ą

 Oceanem, w którym ton

ą

 promienie Nadich. Z ksi

ęż

yca płynie nektar, ta esencja ciała, i 

niesie 

ś

mier

ć

 

ś

miertelnym. A zatem nale

ż

y praktykowa

ć

 dobroczynn

ą

 Kheczari-Mudre. Bez niej nic mo

ż

na 

osi

ą

gn

ąć

 KaJa-Siddhi i da

ć

 ciału wdzi

ę

ku, pi

ę

kna, siły i mocy. 

 
53- Suszumna, a szczególnie wkl

ę

sło

ść

 podniebienia, jest miejscem spotkania pi

ę

ciu rzek, z których 

wyłania si

ę

 boska m

ą

dro

ść

. Zamykaj

ą

c t

ę

 wkl

ę

sło

ść

, uwalnia si

ę

 od skutków Awidji, od goryczy i ułudy. 

Kheczari-Mudra staje si

ę

 wtedy doskonała. 

 
54. Istnieje tylko zal

ąż

ek ewolucji, OM. Istnieje wył

ą

cznie jedna Mudra, Kheczari. Jedna jest tylko 

potrzeba, nie by

ć

 od niczego zale

ż

nym i jeden Jedyny Awastha, czyli stan ducha: Manonmani. 

 
55. Uddijana-Bandha zwie si

ę

 tak dlatego, 

ż

e przy wykonywaniu Jej Prana płynie przez Suszumn

ę

 
56. Bandha ta sprawia, 

ż

e wielki ptak Prany przelatuje nieustannie Suszumna. Dlatego zwie si

ę

 

Uddijana-Bandh

ą

 
57. Unoszenie kiszek ku górze i opuszczanie poni

ż

ej p

ę

pka oraz ci

ś

niecie ich przeciw plecom, zwie si

ę

 

Uddijana-Bandha i jest pułapk

ą

 zastawion

ą

 na słonia 

ś

mierci. 

 
58. Kto wytrwale praktykuje Uddijana-Bandhc, pouczany przez Guru, cho

ć

by tamten był stary, ten 

pozostaje młody. 
 
59. Nale

ż

y unosi

ć

 kiszki do góry i opuszcza

ć

 poni

ż

ej p

ę

pka. Pokonuje to 

ś

mier

ć

, nie dalej jak w sze

ść

 

miesi

ę

cy. 

 
60. Ze wszystkich Bandh najwspanialsza Jest Uddijana. Raz opanowana daje Mukti, czyli wyzwolenie. 
 
61. Uciskaj

ą

c Joni kostk

ą

 stopy, zwieraj odbytnic

ę

 i podno

ś

 Apan

ę

. Jest to Mul

ą

-Bandha. 

 
62. Dlatego zwie to Jogin Mula-Bandha, 

ż

e przez 

ś

ci

ś

ni

ę

cie Mula-Dhary, zst

ę

puj

ą

ca zwykle Apana, 

wznosi si

ę

 ku górze Suszumna. 

 
63. Uciskaj

ą

c odbytnic

ę

 kostk

ą

 stopy, silnie wci

ą

gaj od dołu powietrze, póki si

ę

 ono nie wzniesie. 

 
64. Poprzez Mula-Bandh

ę

, Prane i Apan

ę

 ł

ą

cz

ą

 si

ę

 Mada i Bindu oraz osi

ą

ga si

ę

 doskonało

ść

 w Jodze - 

co do tego nie ma w

ą

tpliwo

ś

ci. 

 
65. Dzi

ę

ki zjednoczeniu Prany z Apan

ą

, wydaliny znacznie si

ę

 zmniejszaj

ą

. Dzi

ę

ki praktykowaniu 

Mula-Bandhy nawet stary Jogin odzyskuje młodo

ść

 
66. Kiedy Apana si

ę

 wznosi i osi

ą

ga kulisty ogie

ń

, płomie

ń

 staje si

ę

 wysoki i jasny, b

ę

d

ą

c pochłanianym 

przez Prane. 
 
67. Kiedy Apana i ogie

ń

 jednocz

ą

 si

ę

 w Pranie, która Jest z natury gor

ą

ca, 

ż

ar rozja

ś

nia si

ę

 i wzmaga. 

 
68. "Wtedy czuj

ą

ca 

ż

ar Kundalini, budzi si

ę

 ze snu, jak w

ąż

 uderzony kijem, syczy i prostuje si

ę

 
69. Naciskaj wi

ę

c swoj

ą

 wkl

ę

sło

ść

, wej

ś

cie do Suszumny. Oto dlaczego musz

ą

 Jogini zawsze 

praktykowa

ć

 Mula-Bandh

ę

 

background image

70. 

Ś

ci

ś

nij gardło, przywieraj

ą

c podbródkiem do piersi. Jest to D

ż

alandhara-Bandha, która niszczy staro

ć

 i 

ś

mier

ć

 
71. Zwie sic to D

ż

alandhara-Bandh

ą

, poniewa

ż

 

ś

ciska Nadi i zmusza nektar do spływania we wkl

ę

sło

ść

 

podniebienia. Bandha ta niszczy bóle powstaj

ą

ce w gardle. 

 
72. Kiedy praktykowana jest D

ż

alandhara-Bandh

ą

 i gardło zostaje 

ś

ci

ś

ni

ę

te, 

ż

adna kropla nektaru nie 

spadnie w ogie

ń

 

ż

ą

dkowy i oddech nie przebywa złej drogi. Wnika w 

ś

rodek Nadich. 

 
73. Przy ci

ą

głym 

ś

ciskaniu gardła, dwie Nadi zamieraj

ą

. W gardle znajduje si

ę

 

ś

rednia Czakra, czyli 

Wisiudha. Ł

ą

czy ona na stałe szesna

ś

cie Adharów, czyli o

ś

rodków 

ż

yciowych. 

 
74. 

Ś

ciskaj

ą

c odbytnic

ę

, wykonuj Uddijana-Bandh

ę

. Zaci

ś

nij mocno id

ę

 i Pingal

ę

 przy pomocy 

D

ż

alandhara-Bandhy i niechaj oddech przepływa Suszumn

ą

 
75. \V te n sposób oddech sta je si

ę

 nieruchomy, wchłoni

ę

ty przez Suszumn

ę

. Nie zjawi si

ę

 wtedy 

ż

adna 

dolegliwo

ść

, staro

ść

 czy 

ś

mier

ć

 
76. Jogini znaj

ą

 te trzy cudowne Bandhy, praktykowane przez wielkich Siddhów. One s

ą

 mocami 

opisywanymi w ksi

ę

gach Hatha-Jogi. 

 
77. Ka

ż

da cz

ą

stka nektaru, która spływa 7, ksi

ęż

yca. pochłaniana jest przez słonce. Dlatego ciało starzeje 

si

ę

 
78. Istnieje cudowny zabieg, który pozwala omin

ąć

 sionce. Trzeba nauczy

ć

 si

ę

 go od Guru. 

 
79. Zwie si

ę

 to Wiparitakarani i sprawia, 

ż

e sło

ń

ce i ksi

ęż

yc- zamieniaj

ą

 si

ę

 pozycjami. Sło

ń

ce, które le

ż

teraz poni

ż

ej p

ę

pka i ksi

ęż

yc, który jest ponad podniebieniem, zmieniły miejsce. Nale

ż

y to pozna

ć

 od 

Guru. 
 
80. Kiedy wykonuje si

ę

 praktyk

ę

 codziennie, ogie

ń

 

ż

ą

dkowy jest niespo

ż

yty. Dlatego praktykuj

ą

cy musi 

mie

ć

 przygotowan

ą

 du

żą

 ilo

ść

 Jedzenia. 

 
81. Je

ś

li ograniczy swoj

ą

 diet

ę

, ogie

ń

 strawi ciało. Pierwszego dnia tylko na chwil

ę

 powinien przyj

ąć

 

pozycj

ę

 odwrócon

ą

 - głowa na ziemi i pi

ę

ty w górze. Jest to wiparitakarani. 

 
82. W miar

ę

 post

ę

powania praktyki, powinien zwi

ę

kszy

ć

 ka

ż

dego dnia czas trwania 

ć

wiczenia. Po sze

ś

ciu 

miesi

ą

cach znikn

ą

 zmarszczki i siwe włosy. Kto praktykuje codziennie po trzy godziny, zwyci

ęż

ś

mier

ć

 
83. Kto wiod

ą

c nawet zwykły 

ż

ywot i bez przestrzegania Jam i Nijam, które nakazuje Joga, praktykuje 

Wad

ż

roli-Mudr

ę

, b

ę

dzie panem Siddhi. 

 
/'wersety od 84 do 103 opisuj

ą

 Wad

ż

roli-Mudr

ę

, Sahad

ż

oli-Mudr

ę

 i Amaroli-Mudr

ę

, które s

ą

 praktykami 

skomplikowanymi i trudnymi. Maj

ą

 one na celu umo

ż

liwienie Joginowi reabsorbcj

ę

 spermy zejakulowanej 

podczas aktu płciowego w Waginie jego partnerki, Zabiegi te wzmagaj

ą

 niezwykle silnie potencj

ę

 

seksualn

ą

 m

ęż

czyzny, poniewa

ż

 poza płynem nasiennym absorbowane s

ą

 równie

ż

 znajduj

ą

ce si

ę

 w 

kanale waginy hormony 

ż

e

ń

skie, które w szczególny sposób stymuluj

ą

 gonady. Wielkie 

niebezpiecze

ń

stwo tej praktyki wynikn

ąć

 mo

ż

e z ewentualnego istnienia w waginie kobiety czynników 

patogennych, które z drwiła doj

ś

cia do p

ę

cherzyków nasiennych m

ęż

czyzny, zapocz

ą

tkowa

ć

 mog

ą

 

nieodwracalne procesy chorobowe. 
 
Nie zamierzamy bra

ć

 na siebie odpowiedzialno

ś

ci za przedstawienie tych 

ć

wicze

ń

 w ksi

ąż

ce 

przeznaczonej do wolnego obiegu. Ludzie Zachodu, poza niewieloma wyj

ą

tkami, nie s

ą

 do takich praktyk 

przygotowani. Rozpowszechnienie wad

ż

roli i dwóch innych mudr, których celowo

ś

ci Swami Svatmarama 

nie wyja

ś

nia, dałoby wi

ę

cej szkody ni

ż

 po

ż

ytku. Pozwalaj

ą

c m

ęż

czy

ź

nie na odbywanie nieograniczonej 

ilo

ś

ci stosunków płciowych, tylko z tego powodu, 

ż

e potencja nie ulega wyczerpaniu, mudry te stanowi

ą

 

background image

powa

ż

ne niebezpiecze

ń

stwo dla społecze

ń

stwa zachodniego, jako 

ż

e erotyzm zajmuje prawdopodobnie 

jedno z głównych miejsc w psychice indywidualnej i kolektywnej./ 
 
104 Opisz

ę

 teraz 

Ś

akti-Czalana-Krij

ę

, Kutilangi, Kundalini, Bhud

ż

angi, 

Ś

akti, I

ś

wari, Kundali i Arumhati 

-wszystkie one s

ą

 imionami tej samej 

Ś

akti. 

 
105. Jak drzwi otwiera si

ę

 kluczem, tak i Jogin powinien otworzy

ć

 wrota Mokszy przy pomocy Kundalini. 

106 Parame

ś

wari (Kundalini) 

ś

pi z zamkni

ę

tymi ustami, przez których otwór przej

ść

 trzeba do 

Brahmaran-dhary. gdzie nie ma bólu i niedoli. 
 
107. Kundalini 

ś

pi ponad Kand

ą

. Daje ona Joginom Mukti i niewol

ę

 głupcom. 

 
108. Kundalini zwini

ę

ta jest jak w

ąż

. Komu uda si

ę

 sprawi

ć

ż

Ś

akti poruszy si

ę

, ten niew

ą

tpliwie staje si

ę

 

wolny. 
 
109. Mi

ę

dzy Gangesem i Jamun

ą

 siedzi pł

ą

cz

ą

c młoda wdowa. Niechaj Jogin potrz

ąś

nie ni

ą

 przemoc

ą

poniewa

ż

 wynosi to na najwy

ż

szy tron Wisznu. 

 
110. Ida jest 

ś

wi

ę

tym Gangesem, a Pingala jest Jamun

ą

. Pomi

ę

dzy Id

ą

 i Pingal

ą

 siedzi młoda wdowa, 

Kundalini. 
 
111. Nale

ż

y zbudzi

ć

 

ś

pi

ą

cego w

ęż

a, chwytaj

ą

c go za ogon. Zbudzona ze snu 

Ś

akti wznosi si

ę

 szybko ku 

górze. 
 
112. Wdychaj

ą

c przez Pingal

ę

, zatrzymaj prawidłowo oddech. Nast

ę

pnie zajmuj si

ę

 

Ś

akti przez około 

półtorej godziny. Czy

ń

 to rano i o zmroku. 

 
113. Kanda mie

ś

ci si

ę

 12 cali ponad odbytnic

ą

 i rozci

ą

ga si

ę

 na cztery cale w obie strony. Opisuje si

ę

ż

jest okr

ą

gły i pokryty kawałkiem mi

ę

kkiej i białej materii. 

 
114. W pozycji Wad

ż

rasana. nale

ż

y silnie uchwyci

ć

 stopy na wysoko

ś

ci kostek i powoli uderza

ć

 nimi 

Kand

ę

 
115. W Wad

ż

rasanie powinien Jogin stara

ć

 si

ę

 poruszy

ć

 Kundalini, wykonuj

ą

c Bhastrika-Kumbhak

ę

. W 

ten sposób wkrótce zbudzi Kundalini. 
 
116. Nale

ż

y wi

ę

ś

ciska

ć

 Sło

ń

ce, które znajduje si

ę

 w pobli

ż

u p

ę

pka, wzywaj

ą

c Kundalini, aby poruszyła 

si

ę

 
117. Poruszaj

ą

c bez obawy Kundalini przez około półtorej godziny, wznosi si

ę

 j

ą

 Sushumn

ą

 ku górze. 

 
118. Dzi

ę

ki temu zabiegowi, Kundalini otworzy napewno gardło Sushumny i Prana swobodnie przez ni

ą

 

przepłynie. 
 
119. A zatem, nale

ż

y codziennie porusza

ć

 Arundhati (Kundalini), która 

ś

pi spokojnie. poruszaj

ą

c j

ą

uwalnia si

ę

 Jogin od wszelkich chorób. 

 
120. Jogin, który porusza 

Ś

iakti, stanie si

ę

 posiadaczem Siddhi. Po có

ż

 o tym tyle rozprawia

ć

, skoro 

pokonanie 

ś

mierci jest dla niego zabawk

ą

?! 

 
121. Tylko taki Jogin, który wiedzie 

ż

ywot Brahmaczarina, przestrzegaj

ą

c umiarkowanej i po

ż

ywnej diety, 

osi

ą

ga doskonało

ść

 w manipulowaniu Kundalini w ci

ą

gu czterdziestu pi

ę

ciu dni. 

 
122. Poruszywszy Kundalini, nale

ż

y stale praktykowa

ć

 Bhastrika-Kumbhak

ę

. Kto doskonali si

ę

 w Jamie i 

praktykuje to, nie musi l

ę

ka

ć

 si

ę

 

ś

mierci. 

 

background image

123. Poza praktyk

ą

 Kundalini, jakie

ż

 s

ą

 inne sposoby oczyszczenia siedemdziesi

ę

ciu dwóch tysi

ę

cy 

Nadich? 
 
124. 

Ś

rodkowa Nadi rozci

ą

gana jest dzi

ę

ki praktykowaniu Asan, Pranajamy i Mudr. 

 
125. Kto praktykuje w skupieniu umysłu i bez oci

ą

gania si

ę

, ten osi

ą

ga ró

ż

ne Siddhi przy pomocy 

Sambhavi lub ka

ż

dego innego Mudry. 

 
126. Nie ma dnia bez Rad

ż

a-Jogi, nie ma nocy bez Rad

ż

a-Jogi. Wszelkie Mudry staj

ą

 si

ę

 bezu

ż

yteczne 

bez Rad

ż

a-Jogi. 

 
127. Wszelkie zabiegi zwi

ą

zane z oddychaniem, nale

ż

y praktykowa

ć

 w skupieniu umysłu. Człowiek m

ą

dry 

nie pozwala umysłowi bł

ą

dzi

ć

 podczas praktykowania Jogi. 

 
128. I tak Adinatha, Pan 

Ś

iwa, opisał dziesi

ęć

 Mudr. Dzi

ę

ki ka

ż

demu z tych Mudr, osi

ą

ga si

ę

, posiadaj

ą

Jam

ę

, wielkie Siddhi. 

 
129. Kto pozna tajemnic

ę

 tych Mudr, przekazywanych od Guru do Guru, sam stanie si

ę

 prawdziwym Guru 

i mo

ż

e by

ć

 nazwany I

ś

war

ą

 w ludzkiej postaci. 

 
130. Kto baczy na słowa Guru i uwa

ż

nie praktykuje Mudry, ten osi

ą

gnie Siddhi, jak i sztuk

ę

 zwyci

ęż

ania 

ś

mierci. 

 
Czwarty Rozdział 
 
1. Niechaj pozdrowiony b

ę

dzie Guru Siwa, który ma posta

ć

 Nady- Binda- i Kali. Oddany mu Jogin osi

ą

ga 

stan wolno

ś

ci od Maji. 

 
2. A teraz nazw

ę

 stany Samadhi, które zaprawd

ę

 s

ą

 cudowne: one niszcz

ą

 

ś

mier

ć

; one wiod

ą

 do 

wieczystej szcz

ęś

liwo

ś

ci; one wiod

ą

 ku najwy

ż

szemu szcz

ęś

ciu i roztopieniu w Brahmanie. 

 
3 i 4. Rad

ż

a -Joga, Samadhi, Unmani, Manonmani, nie

ś

miertelno

ść

, skupienie, Szunjasunja (pustka, a 

zarazem niepustka), Parama-Pada (stan najwy

ż

szy), Amanasaka (zatrzymanie działania umysłu), 

Adwaita (nicdwójnia) Niralamba (bez podpory), Niranjana (czysty), D

ż

iwanmukti (oswobodzenie), 

Sahajavastha (stan naturalny) i Turja -wszystko to okre

ś

la t

ę

 sam

ą

 rzecz. 

 
5. Jak ziarnko soli rzucone w wod

ę

, rozpuszcza i jednoczy sic z ni

ą

, podobnie zachodzi zjednoczenie 

umysłu z atmanem i ono zwie si

ę

 Samadhi. 

 
6. Kiedy znika Prana Manas, wtedy zjawia si

ę

 stan harmonii. zwany Samadhi.. 

 
7. Ten stan równowagi powstaje dzi

ę

ki zjednoczeniu D

ż

iwatmana z Paramatmanem, jak i przez 

odsuni

ę

cie wszelkich my

ś

li. 

 
8. Ten kto prawdziwie poznał wielko

ść

 Rad

ż

a -Jogi. osi

ą

ga, dzi

ę

ki łasce Guru, D

ź

nian

ę

- Mukti, Sthiti i 

Siddhi. 
 
9. Bez łaskawo

ś

ci Guru i bez oboj

ę

tno

ś

ci wobec rozkoszy tego 

ś

wiata, dogł

ę

bne poznanie prawdy i stan 

Samadhi staj

ą

 si

ę

 całkowicie niemo

ż

liwe. 

 
10. Kiedy Kundalini obudzona zostaje dzi

ę

ki Asanom. Kumbhakom i Mudrom. Shunja Brahmarandhra 

wchłania Pran

ę

 
11. Kiedy Kundalini si

ę

 wzniesie i Jogin uwolniony jest z wi

ę

zów Karmy, łatwo osi

ą

ga on stan Samadhi. 

 
12. Kiedy Prana wst

ę

puje Suszumna i umysł pogr

ąż

a si

ę

 w Shunji (pustce), inteligentny Jogin zniszczy 

background image

wszelk

ą

 Karm

ę

 
13. Chwała Ci, Amaro (Nie

ś

miertelny), który sprawił, 

ż

e czas i Wszech

ś

wiat zostały zdobyte! 

 
14. Kiedy umysł sprowadzi si

ę

 do stanu doskonałej równowagi, Prana wnika wtedy w Suszumn

ę

 i osi

ą

ga 

si

ę

 Amaroli, Wad

ż

roli i Sahad

ż

oli. 

 
15. Jak

ż

e posi

ąść

 mo

ż

na D

ź

nian

ę

, je

ś

li 

ż

yje Prana, a umysł nie jest martwy? Kto sprawi, 

ż

e wyga

ś

nie 

Prana i umysł, ten osi

ą

gnie Moksz

ę

 
16. Znaj

ą

c tajemn

ą

 drog

ę

, która prowadzi do Suszumny i wtłaczaj

ą

c tam oddech, musi Jogin, siadłszy na 

wła

ś

ciwym miejscu, zatrzyma

ć

 oddech z Pran

ą

 w Brahmarandhrze. 

 
17. Powiada si

ę

ż

e sło

ń

ce i ksi

ęż

yc rz

ą

dz

ą

 dniem i noc

ą

, a Suszumna po

ż

era czas Oto tajemnica! 

 
18. W ciele ludzkim jest 72.000 Nadich. Spo

ś

ród nich. glówn

ą

 jest Suszumna, poniewa

ż

 zawiera 

Sambhawi- 

Ś

akti, która daje Joginom błogo

ść

 
19. Ten., kto jest mistrzem w zatrzymywaniu oddechu i rozja

ś

nił swój ogie

ń

 

ż

ą

dkowy, powinien zbudzi

ć

 

Kundalini, aby weszła ona do Suszumny. 
 
20. Kiedy Prana wnika w Suszumn

ę

, daje to pocz

ą

tek stanowi Manomnani. Inne 

ś

rodki, stosowane przez 

Jogina, s

ą

 bezu

ż

ytecznymi wysiłkami. 

 
21. Ten, kto zatrzymuje tak

ż

e działanie umysłu. Kto opanował umysł, równie

ż

 opanował oddech. 

 
22. Czitt

ę

, czyli umysł pobudzaj

ą

 do działania dwie rzeczy: Prana i Wisany (wi

ę

zy karmiczne). Kiedy 

zamiera jedno z nich - zamiera i drugie. 
 
23. Kiedy umysł jest wchłoni

ę

ty, Prana jest pow

ś

ci

ą

gni

ę

ta, a gdy Prana jest pow

ś

ci

ą

gni

ę

ta, umysł jest 

wchłoni

ę

ty. 

 
24. Umysł i Pran

ę

 ł

ą

czy to, co mleko i wod

ę

. Kiedy jedno zostaje pow

ś

ci

ą

gni

ę

te, z drugim stanie si

ę

 to 

samo. Gdziekolwiek zatrzymuje si

ę

 Prana, tam i umysł jest zatrzymany, a gdzie skieruje si

ę

 umysł, tam 

pod

ąż

a Prana. 

 
25. Je

ś

li jedno jest powstrzymane, to samo dzieje si

ę

 z drugim. Je

ś

li działa jedno, drugie te

ż

 działa

ć

 

b

ę

dzie Gdy nie b

ę

d

ą

 powstrzymane, wszystkie Indrije (zmysły) pozostan

ą

 aktywne. Zatrzymanie umysłu i 

Prany pozwoli osi

ą

gn

ąć

 wyzwolenie. 

 
26. Natura umysłu i Merkurego jest niestała. Gdy zostan

ą

 pow

ś

ci

ą

gni

ę

te, có

ż

 b

ę

dzie niemo

ż

liwego na 

powierzchni tej Ziemi? 
 
27. O, Parwati ! Pomniejszony do postaci stałej Merkury, z pomoc

ą

 ziół i prany uciszonej dzi

ę

ki 

Kumbhace, niszcz

ą

 wszelkie choroby. Ich samozniszczenie sprawia, 

ż

e chorzy 

ż

yj

ą

 długie lata! pozwala 

unosi

ć

 si

ę

 w powietrzu. 

 
28. Kiedy umysł jest nieruchomy, Prana tak

ż

e nieruchomieje. Z tego bierze si

ę

 stało

ść

 nasienia, która 

zapewnia sił

ę

 i spokój. Dzi

ę

ki temu ciało staje si

ę

 krzepkie i zdrowe. 

 
29. Umysł jest panem umysłu. Laja, czyli koncentracja, jest panem Prany i ten Laja zale

ż

y od Nady 

(d

ź

wi

ę

ków mistycznych serca). 

 
30. Kiedy umysł jest skoncentrowany, wynika z tego stan zwany Moksz

ą

; cho

ć

 inni powiadaj

ą

 

ż

e tak nie 

jest. Na pewno jednak, kiedy Prana i Manas s

ą

 wchłoni

ę

te, przychodzi nieopisana rado

ść

 

 

background image

31. Kto powstrzyma swoje wdechy i wydechy i obezwładni zmysły, kto sprawi, 

ż

e ustanie działanie umysłu 

i zostan

ą

 uciszone emocje, ten osi

ą

gnie powodzenie w Laja - Jodze. 

 
32. Kiedy ustaj

ą

 czynno

ś

ci umysłowe i fizyczne, przychodzi nieopisany stan Laji, którego do

ś

wiadczy

ć

 

mo

ż

e tylko sam Jogin. 

 
33. Kiedy Driszti (percepcja umysłowa ) zostaje obezwładniona. Laja prowadzi bezpo

ś

rednio do Widji- 

który panuje nad pi

ę

cioma elementami. Wtedy dziesi

ęć

 Indrijów, jak i Widja, który jest D

ż

niana

ś

akti 

ż

ywych bytów, wypełniaj

ą

c stan Laji w Brahmanie. 

 
34 Ludzie powiadaj

ą

: "Laja , Laja ", ale có

ż

 wreszcie jest Laj

ą

? Laja jest stanem, w którym przedmioty 

zmysłów zatracaj

ą

 si

ę

 w przedmiocie kontemplowanym, w którym nie powracaj

ą

 pragnienia, poniewa

ż

 

zostały odsuni

ę

te 

 
35. Wedy, 

Ś

astry i Purany s

ą

 jako wszetecznica i wszyscy ludzie dost

ę

p do nich maj

ą

. Jednak 

Shambhawi-Mudra jest jako kobieta z dobrej rodziny, strze

ż

ona zazdro

ś

nie 

 
36. Shambhawi - Mudra polega na całkowitym obezwładnianiu umysłu, kiedy wzrok utkwiony jest w jakim- 
kołwiek przedmiocie zewn

ę

trznym. Tego strze

ż

e si

ę

 w tajemnicy w Wedach i w 

Ś

astrach. 

 
37. Zaprawd

ę

 wtedy wykonuje si

ę

 Shambhawi-Mudr

ę

, gdy umysł i oddech Jogina zostały pochłoni

ę

te 

przez jakikolwiek przedmiot zewn

ę

trzny, gdy Jego oczy. zaj

ę

te widzeniem rzeczy zewn

ę

trznych, 

pozostaj

ą

 nieruchome. Kiedy, dzi

ę

ki łasce Guru. stan ten zostanie osi

ą

gni

ę

ty, 

ż

yje Jogin w o

ś

wiecaj

ą

cym 

stanie Shambhu, który nast

ę

puje po Szunjaszunji. 

 
38. Shambhawi i Kheczari - Mudra ró

ż

ni

ą

 si

ę

 jedynie pozycj

ą

 oczu i miejscami, ku którym kieruje si

ę

 

umysł. S

ą

 jednak t

ą

 sam

ą

 rzecz

ą

, gdy idzie o rezultat. Oba wiod

ą

 do stanu szcz

ęś

liwo

ś

ci, absolutnej 

ś

wiadomo

ś

ci, dzi

ę

ki koncentracji umysłu w atmanie. 

 
39. Unosz

ą

c lekko brwi, skieruj 

ź

renice ku 

ś

wiatłu. Pozosta

ń

 w pozycji odpowiedniej dla Shambhawi - 

Mudry. Jest to 

ź

ródłem Unmani-Awasthy. 

 
40. Jedni pomieszani s

ą

 niecnymi obietnicami 

Ś

astrów i Tantrów inni przez Weda-Karmy, a jeszcze inni 

przez logik

ę

 - jednak 

ż

aden z nich nie poj

ą

ł warto

ś

ci Umnani - Awasthy, co pozwala przeby

ć

 ocean 

istnienia. 
 
41. Z oczami utkwionymi w czubku nosa, z nieruchomym umysłem z Sło

ń

cem i Ksi

ęż

yccm bezwładnymi, 

osi

ą

ga Jogin stan, w którym do

ś

wiadcza prawdy w postaci Ja

ś

niej

ą

cego 

ś

wiatła, co jest 

ź

ródłem 

wszystkich rzeczy i najwy

ż

szym celem do osi

ą

gni

ę

cia. Czego wznio

ś

lejszego oczekiwa

ć

 mo

ż

na? 

 
42. Nie adoruj Atmana dniem i noc

ą

. Omini

ę

cie nocy i dnia jest tym, co czci

ć

 nale

ż

y. 

 
43. Kiedy Prana przechodzi swobodnie przez praw

ą

 i lew

ą

 Nadi, pomi

ę

dzy brwiami, Kheczari-Mudra staje 

si

ę

 doskonały. 

 
44. Gdy Pranawaju, który daje 

ż

ycie Szunji, istniej

ą

cemu pomi

ę

dzy Id

ą

 i Pingal

ą

, zostanie wchłoni

ę

ty 

-Kheczari-Mudra nieruchomieje w Nadi Suszumnie. Nie ma 

ż

adnej w

ą

tpliwo

ś

ci, 

ż

e jest to pewna metoda. 

 
45. Pomi

ę

dzy Id

ą

 i Pingal

ą

 istnieje skupisko Akaszy - Charków. Praktykowany tam mudra zwie si

ę

 

Kheczari -Mudr

ą

 
46. Kheczari-Mudra, który sprawia, 

ż

e z Ksi

ęż

yca płynie strumie

ń

 nektaru, ceniony jest wielce przez Boga 

Ś

iw

ę

. Nie ma drugiego jak Suszumna, który jest najlepszym z Nadich. W nim zatrzymuje si

ę

 nektar, kiedy 

j

ę

zyk zwrócony jest ku górze, naciskaj

ą

c wkl

ę

sło

ść

 podniebienia. 

 
47. Kiedy Suszumna przenikana jest (Kundalini), przez powstrzymanie Prany (oddechu), nast

ę

puje 

background image

Kheczari-Mudra. Dzi

ę

ki cz

ę

stej praktyce tego Mudry, Unmani przychodzi łatwo. 

 
48. Pomi

ę

dzy brwiami znajduje sic tron 

Ś

iwy, na którym skupia si

ę

 umysł. Znane to jest jako stan 

ś

wiadomo

ś

ci Turji. Praktykuj

ą

cy tego Mudr

ę

 nie zazna 

ś

mierci. 

 
49. Musi Jogin praktykowa

ć

 Kheczari - Mudr

ę

, póki nie wejdzie w Samadhi. Kto osi

ą

ga ten stan, nie 

ul

ę

knie si

ę

 

ś

mierci. 

 
50. Kiedy umysł znieruchomieje bez 

ż

adnej pomocy, nie nale

ż

y my

ś

le

ć

 o niczym. Wtedy staje si

ę

 jako 

dzban przepełniony Akasz

ą

 
51. Kiedy ustaje zewn

ę

trzny oddech, równie

ż

 oddech wewn

ę

trzny zostaje wchłoni

ę

ty; nie ma najmniejszej 

w

ą

tpliwo

ś

ci co do tego. Prana nieruchomieje potem w Brahmarandhrze wraz z umysłem. 

 
52. Je

ś

li dzie

ń

 i noc praktykowa

ć

 zatrzymanie Prany w Suszumnie, po pewnym czasie Prana staje si

ę

 

bezwładna, a umysł naturalnie zmierza do tego samego. 
 
53. Nale

ż

y uzdrowi

ć

 ciało, od głowy do stóp, strumieniem nektaru, który płynie z Ksi

ęż

yca. Pi

ę

kne wtedy 

stanie si

ę

 ciało, a jego siła i warto

ść

 b

ę

d

ą

 wielkie. 

 
54. Z umysłem w 

Ś

akti (Kundalini) i z 

Ś

akti w umy

ś

le - zjednocz je poprzez kontemplacj

ę

. Pobudzaj

ą

Ś

akti, patrz ku umysłowi z Antahkaran

ą

 i uczy

ń

 z najwy

ż

szego stan przedmiot Dhjany. 

 
55. Umie

ść

 Atmana w 

ś

rodku Akaszy i Akasz

ę

 w 

ś

rodku Atmana. Ograniczaj

ą

c wszystko do postaci 

Akaszy, nie my

ś

l o niczym. 

 
56. Jogin w Samadhi staje si

ę

 pró

ż

ny wewn

ę

trznie i zewn

ę

trznie, jako dzban Akaszy. Jest równie

ż

 jako 

dzban na dnie oceanu, pełny od wewn

ą

trz i zewn

ą

trz. 

 
57. Nie nale

ż

y my

ś

le

ć

 o niczym z zewn

ę

trznej natury, trzeba te

ż

 wyrzec si

ę

 własnych my

ś

li. Nale

ż

zaniecha

ć

 wszelkich my

ś

li konkretnych i abstrakcyjnych. 

 
58. Zewn

ę

trzny Wszech

ś

wiat stworzony Jest przez nasze my

ś

li, podobnie jak 

ś

wiat subiektywny. 

Porzucaj

ą

c trwało

ś

ci tego stworzenia i koncentruj

ą

c umysł na tym. co nie ulega 

ż

adnej przemianie - o, 

Ramo! osi

ą

ga si

ę

 pokój trwały i pewny. 

 
59. Kiedy umysł jest skupiony w Atmani, jednoczy si

ę

 z nim. Jak kamfora z płomieniem i sól z wod

ą

 
60. To wszystko, co widziane jest i odczuwane, zwane jest "znanym", a zdolno

ść

 poznawania zwie si

ę

 

"umysłem". Kiedy znane i poznaj

ą

ce zgin

ą

, nie ma wi

ę

cej dwoisto

ś

ci. 

 
61. Rzeczy o

ż

ywione i nieo

ż

ywione odbierane s

ą

 przez umysł. Gdy umysł zagubi siew Unmani (Turji), 

dwoisto

ść

 ju

ż

 nie zaistnieje. 

 
62. Kiedy wszystkie przedmioty postrzegania zostan

ą

 porzucone, uzyskuje umysł natur

ę

 Satczitanandy. 

Gdy umysł sprowadzony jest do tego stanu, pojawia si

ę

 stan Kaiwalji i Jogin przemienia si

ę

 w t

ę

 sama 

natur

ę

 co niedwoisty Atman. 

 
63. Oto s

ą

 ró

ż

ne 

ś

rodki do osi

ą

gni

ę

cia Samadhi, opisane przez wielkich mistrzów, na podstawie ich 

własnych do

ś

wiadcze

ń

 
64. Chwała Suszumnie, Kundalini, strumieniom nektaru płyn

ą

cemu z Ksi

ęż

yca, Manonmani (Turja 

Avastha) i Wielkiej Czit-

Ś

akti! 

 
65. Przyst

ą

pi

ę

 teraz do opisywania praktyki Nady, zastrze

ż

onej przez Gorakszanath

ę

, i któr

ą

 potwierdzili 

te

ż

 ci niezdatni, którzy urzeczywistnili prawd

ę

, a 

Ś

astrów nie studiowali. 

background image

 
66. Adinatha, Pan 

Ś

iwa, polecił odosobnienie dla osi

ą

gni

ę

cia Laji, wierz

ę

 zatem, 

ż

e praktyka Nady jest 

najlepsz

ą

 ze wszystkich. 

 
67. Siedz

ą

c w pozycji Muktasana i wykonuj

ą

c Sambhawi - Mudr

ę

, powinien Jogin nasłuchiwa

ć

, w 

skupieniu umysłu, d

ź

wi

ę

ków wewn

ę

trznych - one słyszane s

ą

 w prawym uchu. 

 
68. Zamknij uszy, nos, oczy i usta. Wtedy jeden jasny, daleki d

ź

wi

ę

k słyszany jest w Suszumnie. 

 
69. We wszystkich praktykach jogowskich s

ą

 cztery stopnie : Arambha, Gatha, Pariaczaja i Nispatti. 

 
70. W pierwszym stopniu (Arambhawastha), kiedy Brahma - Grauthi (splot Nadich w Czakrze Anahata) 
jest rozdzielany, słyszy si

ę

 ró

ż

ne słodkie d

ź

wi

ę

ki, podobne do dzwonienia kryształowych wisiorów. 

Wnikaj

ą

 one w Akasz

ę

, do serca, do Czakry Anahata, który znajduje si

ę

 na 

ś

rodku piersi. 

 
71. Kiedy d

ź

wi

ę

k zaczyna by

ć

 słyszany w Szunji, jako słodka melodia, Jogin jest wolny od wszelkich 

dolegliwo

ś

ci i serce jego wypełnia Prana. 

 
72. W dnigim stopniu (Ghatawastha) Prana jednoczy si

ę

 z Nad

ą

 i wchodzi do Czakry Wisiuddha. Wtedy 

trwa Jogin nieruchomo w Asanach, jego intelekt o

ż

ywia si

ę

 i upodabnia do Dewów. 

 
73. Kiedy Visznu-Granthi, który znajduje si

ę

 w gardle, przenika Prana, jest to znak, 

ż

e Brahmarandhra nie 

zwleka. W Ali - Szunji co jest nazw

ą

 miejsca w gardle, słyszy si

ę

 mieszanin

ę

 ró

ż

nych d

ź

wi

ę

ków, jak 

tamborka na czajniku z wrz

ą

c

ą

 wod

ą

 
74. W trzecim stopniu (Pariczajawastha) wyłania si

ę

 d

ź

wi

ę

k podobny do Mardali (rodzaju b

ę

bna), który 

słyszany |cst w o

ś

rodku poło

ż

onym pomi

ę

dzy brwiami. Wtedy Prana zmierza.do Maha-Szunji, siedliska 

wszystkich Siddhi. 
 
75. Osi

ą

gn

ą

wszy ten słodki stan umysłu, doznaje Jogin szcz

ęś

liwo

ś

ci, płyn

ą

cej z urzeczywistnienia jego 

Atmana. Wyzwala si

ę

 ze wszystkich wad, cierpie

ń

, staro

ś

ci, chorób, głodu. 

 
76. Po odej

ś

ciu do Rudra - Granthi, znajduj

ą

cego si

ę

 w Czakrze Ad

ż

ni, Prana kieruje si

ę

 do siedliska 

I

ś

wary. Jest to zacz

ą

tek czwartego stopnia (Nispatti), w którym rozró

ż

niane s

ą

 d

ź

wi

ę

ki fletu i lutni. 

 
77. Kiedy umysł jednoczy si

ę

 z przedmiotem koncentracji, stan taki zwie si

ę

 Rad

ż

a - Jog

ą

. B

ę

d

ą

mistrzem tworzenia i niszczenia, upodabnia si

ę

 Jogin do I

ś

wary. 

 
78. Laja, ale nie Mukti - w tym jest nieustaj

ą

ca szcz

ęś

liwo

ść

. Szcz

ęś

liwo

ść

 pochodz

ą

c

ą

 z Laji, osi

ą

gn

ąć

 

mo

ż

na tylko dzi

ę

ki praktyce Rad

ż

a - Jogi. 

 
79. Wielu jest jedynie Hatha-Joginami, bez znajomo

ś

ci Rad

ż

a -Jogi. Uznaj ich za prostych praktykantów, 

którzy nie zbieraj

ą

 owocu swoich trudów. 

 
80. Wierz

ę

, ze kontemplacja w miejscu pomi

ę

dzy brwiami jest najlepszym 

ś

rodkiem do osi

ą

gni

ę

cia 

Unmani (Turji) w krótkim czasie. Dla debilnych umysłów jest to najprostszy sposób osi

ą

gni

ę

cia 

Rad

ż

a-Jogi. Stan Laji, który wyłania si

ę

 z Nady, daje natychmiastowe do

ś

wiadczenie. 

 
81. Jogini, którzy osi

ą

gaj

ą

 Samadhi, dzi

ę

ki koncentracji w Nadzie, do

ś

wiadczaj

ą

 w swych sercach 

nieopisanej rado

ś

ci. Tylko Guranatha ma sposobno

ść

 j

ą

 pozna

ć

 
82. Człowiek kontempluj

ą

cy, Muni, zamkn

ą

wszy uszy palcami, winien skupi

ć

 sw

ą

 uwag

ę

 na Anahacie. 

d

ź

wi

ę

ku słyszanym od 

ś

rodka, a

ż

 osi

ą

gnie stan Turiji. 

 
83. Słuchanie tego d

ź

wi

ę

ku rozprasza stopniowo d

ź

wi

ę

ki zewn

ę

trzne. Osi

ą

gaj

ą

c stało

ść

 umysłu, Jogin 

b

ę

dzie szcz

ęś

liwy po dniach pi

ę

tnastu. 

background image

 
84. W czasie pocz

ą

tkowych etapów praktyki rozpoznawane s

ą

 ró

ż

ne d

ź

wi

ę

ki. Jednak w miar

ę

 post

ę

pów, 

staj

ą

 si

ę

 one coraz bardziej subtelne. 

 
85. Na pocz

ą

tku d

ź

wi

ę

ki przypominaj

ą

 odgłosy oceanu, burzy, tamborka, czajnika i b

ę

bna, potem 

upodabnia si

ę

 do d

ź

wi

ę

ków Mardali, muszli, dzwonu i rogu. 

 
86, Na koniec przypominaj

ą

 d

ź

wi

ę

ki dzwonu, fletów, klaskanie, lub bzyczenic pszczół. Rozró

ż

niane s

ą

 

wtedy rozmaite d

ź

wi

ę

ki serca. 

 
87. Kiedy daj

ą

 si

ę

 słysze

ć

 gło

ś

ne d

ź

wi

ę

ki burzy lub tamborka, czajnika, powinien praktykuj

ą

cy skupi

ć

 

uwag

ę

 na d

ź

wi

ę

kach bardziej subtelnych. 

 
88. Nale

ż

y odwróci

ć

 uwag

ę

 od d

ź

wi

ę

ków najgło

ś

niejszych ku najdelikatniejszym, nie pozwalaj

ą

c, a

ż

eby 

uwaga skierowała sic w tym czasie do przedmiotów zewn

ę

trznych. 

 
89. Umysł koncentruje si

ę

 w Nadzie, ku której zmierza od pocz

ą

tku, aby wreszcie poł

ą

czy

ć

 si

ę

 z własnym 

Nad

ą

 
90. Podobnie jak pszczoła, przy zbieraniu nektaru z kwiatów, nie pami

ę

ta o aromacie, tak

ż

e umysł 

wchłoni

ę

ty przez Nad

ę

 nie mo

ż

e zwa

ż

a

ć

 na przedmioty przyjemne. 

 
91. 

Ż

elazne ostrze Nady mo

ż

e skutecznie powstrzyma

ć

 umysł, który podobny jest do rozjuszonego słonia, 

kr

ążą

cego po miłym ogrodzie przedmiotów zmysłowych. 

 
92. Kiedy pozbawiony swej niestałej natury, umysł skr

ę

powany jest wi

ę

zami Nady, osi

ą

ga wtedy stan 

ostatecznej koncentracji i trwa w spokoju, niczym male

ń

ki ptak, który stracił swoje skrzydła. 

 
93. Jogin pragn

ą

cy osi

ą

gn

ąć

 m

ą

dro

ść

 Jogi, musi zaniecha

ć

 wszelkich my

ś

li i w uwa

ż

nym skupieniu 

umysłu praktykowa

ć

 Nada - Laj

ę

 
94. Nie ma drugiej rzeczy, jak sidła dla ujarzmienia łani. Nada zabija umysł. 
 
95. Nie ma drugiej rzeczy, jak w stajni, aby zapobiec ucieczce koni. Dlatego musi Jogin codziennie 
praktykowa

ć

 koncentracj

ę

 w Nadzie. 

 
96. Merkury, spalaj

ą

c si

ę

 pod działaniem siarki, utrwala si

ę

 i traci sw

ą

 aktywn

ą

 natur

ę

. Podobnie umysł 

chroniony jest przez działanie Nady. który ł

ą

czy go z wszechmocnym Brahmanem. 

 
97. Kiedy umysł pozostaje nie

ś

wiadomy, jest jako w

ąż

, który nie uciekaj

ą

c, słucha d

ź

wi

ę

ków muzyki. 

 
99. Kiedy Antahkarana, podobny do łani zwabionej d

ź

wi

ę

kiem dzwoneczków, staje si

ę

 nieruchomy, 

zr

ę

czny łucznik mo

ż

e go zabi

ć

 
100. Cała 

ś

wiatło

ść

 Czaitanji (absolutnej 

Ś

wiadomo

ś

ci) zawarta jest w d

ź

wi

ę

ku pochodz

ą

cym z Czakry 

Anahata. Antahkrana (osobowo

ść

) jednoczy si

ę

 z Czaitanj

ą

. Kiedy umysł wchłoni

ę

ty jest przez 

Parawairagj

ę

, traci on wszelkie odmiany i staje si

ę

 my

ś

l

ą

 abstrakcyjn

ą

. Jest to Swarupa wszechmocnego 

Atmana, wolny od wszelkicli Upadhi, postrzeganych przez Joginów. 
 
101. Obraz Akaszi istnieje, póki odbierany jest d

ź

wi

ę

k. Brak d

ź

wi

ę

ku zwie si

ę

 Parabrahmanem lub 

Paramatmanem. 
 
102. Tym co chce by

ć

 słyszane w postaci d

ź

wi

ę

ku, jest wył

ą

cznie 

Ś

akti. Stan Laji Tattwów jest tym, w 

którym kształty nie istniej

ą

. Jest to Parame

ś

vara. 

 
103. Wszelkie praktyki Hatha - Jogi słu

żą

 jedynie do osi

ą

gni

ę

cia Rad

ż

a-Jogi. Człowiek doskonały w 

background image

Rad

ż

a - Jodze nie l

ę

ka si

ę

 

ś

mierci. 

 
104. Czitta jest nasieniem. Pranajama jest ziemi

ą

 i Wairagja jest wod

ą

. Z tymi trzema Kalpa-Wriksza i 

Unmani powstaj

ą

 szybko. 

 
105. Ci

ą

gła praktyka Nady gładzi wszelkie grzechy. Umysł i Prana zostaj

ą

 wchłoni

ę

te w Niranajan

ę

 
106. W czasie Unmani - Awasthy ciało staje si

ę

 jak kłoda drewna. Jogin nie słyszy ju

ż

 d

ź

wi

ę

ków muszli 

czy dzwonu. 
 
107. Jogin uwolniony z wszelkich Awasthów, nie b

ę

d

ą

c niepokojony przez 

ż

adn

ą

 my

ś

l, staje si

ę

 jako trup 

Bez najmniejszej w

ą

tpliwo

ś

ci b

ę

dzie on Mukt

ą

, wyzwolonym ju

ż

 w tym 

ż

yciu. 

 
108. Jogin w Samadhi nie mo

ż

e by

ć

 zniszczony przez 

ś

mier

ć

, ani ska

ż

ony dobr

ą

 lub zł

ą

 Karm

ą

, ani 

niepokojony tym co zwróci si

ę

 przeciw niemu, nawet przez najpot

ęż

niejsze czary. 

 
109. Jogin w Samadhi nie czuje ani zapachów, ani smaku, ani t

ę

tna, ani d

ź

wi

ę

ków, ani kształtów, ani 

kolorów, nie zna siebie i innych. 
 
110. Jogin zwany b

ę

dzie D

ż

iwanmukt

ą

, gdy jego Czitta nie jest u

ś

piona ni zbudzona, gdy staje si

ę

 wolny 

od Smriti (pami

ę

ci) i Wismriti (zapomnienia) i kiedy nie b

ę

dzie 

ż

ywy ani martwy. 

 
111. Jogin w Samadhi nie czuje ciepła, zimna, ani bólu, ani rado

ś

ci, ani ambicji, ani niedoli. 

 
112. Zaprawd

ę

 ten jest Mukt

ą

, kto ze wszystkimi jasnymi i bezchmurnymi Indrijami i Antahkaranami trwa 

w - Turija - Awastha jak u

ś

piony, bez wdechów i wydechów. 

 
113. Jogina w Samadhi nie zrani

ą

 wszelkie 

Ś

astry,(or

ęż

a), 

ś

wiat cały go nie zmo

ż

e i nie straszne dla

ń

 

moce Mantrów i Tantrów. 
 
114. Kiedy Prana nie wchodzi w Suszumn

ę

, aby wnikn

ąć

 do Brahmarandhry, kiedy Bindu (nasienie) nie 

pozostaje nieruchome przy zatrzymaniu oddechu, kiedy Czitta nie ma tej samej natury co przedmiot 
kontemplowany w czasie Dhyany: Ci co rozprawiaj

ą

 o Dhyanie, s

ą

 jeno rajfurami niegodnymi uwagi. 

 
 
---------------------------------- 
 
 
Hatha Joga Pradipika 
 
Wprowadzenie 
 
Hatha Joga Pradipika napisana przez Swatmaram

ę

 Swamina prawdopodobnie w XV w, obok 

Gherandasamhity i Siwasamhity, nale

ż

y do podstawowych tekstów mówi

ą

cych o wadze dyscypliny ciała 

w d

ąż

eniu do osi

ą

gni

ę

cia wyzwolenia. Wszystkie one, w mniejszym lub wi

ę

kszym stopniu, odwołuj

ą

 si

ę

 do 

zaginionego dzi

ś

 traktatu Hathajoga i zachowanego do naszych czasów tekstu Gorakszasiataka 

autorstwa Gorakhnatha. W komentarzu do tego ostatniego słowo hatha (dosłownie przemoc, gwałtowny 
wysiłek) wyja

ś

nione zostało przez "ha" - sło

ń

ce i "tha" - ksi

ęż

yc; zjednoczenie ksi

ęż

yca i sło

ń

ca byłoby 

jog

ą

 
Swoiste podej

ś

cie do ciała ludzkiego, sposób jego rozumienia oraz opisu wł

ą

czaj

ą

 Hatha Jog

ę

 Pradipik

ę

 

w kr

ą

g tekstów tantryzmu (słowo "tantra" najogólniej oznacza to, co rozszerza poznanie), który jako 

filozoficzny i religijny ruch rozpocz

ą

ł si

ę

 w IV wieku n.e., z czasem zdobył ogólnoindyjski zasi

ę

g i 

zasymilowany został przez wszystkie wielkie religie Indii. 
 
Hatha joga, przyjmuj

ą

c tantryckie prze

ś

wiadczenie o bosko

ś

ci ciała, skupia si

ę

 na ciele człowieka 

background image

traktuj

ą

c je jako narz

ę

dzie, które nale

ż

y wykorzysta

ć

 w celu pokonania deterministycznych zale

ż

no

ś

ci i 

osi

ą

gni

ę

cia wolno

ś

ci. Kładzie wi

ę

c nacisk na takie udoskonalenie ciała, by osi

ą

gn

ę

ło ono poziom boski. 

Dlatego te

ż

 w hatha Jodze tak wa

ż

na staje si

ę

 dokładna znajomo

ść

 narz

ą

dów i ich funkcji, potrzebna do 

pracy z ciałem. Hatha Joga Pradipika przypisuje równie

ż

 wielkie znaczenie wst

ę

pnym oczyszczeniom 

narz

ą

dów wewn

ę

trznych, wa

ż

nym dla zdrowia jogina; podaje tak

ż

e przepisy od

ż

ywiania si

ę

 i zachowania 

si

ę

 w

ś

ród ludzi. 

 
Hatha Joga Pradipika, podobnie jak wszystkie teksty tantryczne, sformułowana jest w j

ę

zyku tajemnym, 

dwuznacznym. Stany 

ś

wiadomo

ś

ci wyra

ż

one s

ą

 poprzez słownictwo mitologiczne lub kosmologiczne. 

Dzi

ę

ki temu ciało zostaje wł

ą

czone w szerszy wymiar symboliczny a zarazem duchowy. Ciało ludzkie w 

Hatha Joga Pradipice nie jest bowiem uj

ę

te jedynie na jego poziomie fizycznym, cho

ć

 znaczna cz

ęść

 

tekstu po

ś

wi

ę

cona jest wła

ś

nie narz

ą

dom wewn

ę

trznym oraz sposobowi ich oczyszczania. W niewielkim 

stopniu zostały równie

ż

 opisane stany 

ś

wiadomo

ś

ci odpowiadaj

ą

ce ró

ż

nym do

ś

wiadczeniom. Zdawa

ć

 by 

si

ę

 wi

ę

c mogło, 

ż

e autora zajmowała głównie fizyka i fizjologia medytacji. Nawet przy opisanych pi

ę

tnastu 

asanach zwraca przede wszystkim uwag

ę

 na ich znaczenie higieniczne i magiczne. Jednak w swojej 

istocie hatha joga odwołuje si

ę

 do tradycji fizjologii mistycznej, która rozwin

ę

ła si

ę

 przypuszczalnie z 

do

ś

wiadcze

ń

 ascetycznych i kontemplacyjnych. Ciało jest tak naprawd

ę

 ujmowane na swoim subtelnym 

poziomie. "

Ż

yły", "nerwy", "o

ś

rodki" i inne terminy analogiczne nie oznaczaj

ą

 najpewniej narz

ą

dów i 

ś

ci

ś

le 

fizjologicznych funkcji, cho

ć

 na pewno odpowiadaj

ą

 do

ś

wiadczeniom psychosomatycznym. Chodzi tutaj 

raczej o do

ś

wiadczenie przekraczaj

ą

ce poziom fizjologii i niemo

ż

liwe do osi

ą

gni

ę

cia bez duchowej 

ascezy. Hatha Joga Pradipika podkre

ś

la wag

ę

 duchowego i moralnego przygotowania człowieka obok 

dyscypliny ciała. 
 
Jak wcze

ś

niej zostało powiedziane ciało w uj

ę

ciu tantrycznym przedstawione jest na swoim subtelnym 

poziomie, przy u

ż

yciu symbolicznego j

ę

zyka wykorzystuj

ą

cego erotyczne okre

ś

lenia oraz mitologiczne i 

kosmologiczne słownictwo. Według tego opisu ciało utworzone jest przez pewn

ą

 liczb

ę

 nadi ( dosłownie 

kanałów, naczy

ń

ż

ył) oraz czakramów (dosłownie kół, kr

ę

gów). Upraszczaj

ą

c mo

ż

na powiedzie

ć

ż

energia 

ż

yciowa w postaci oddechów kr

ąż

y przez nadi, a energia kosmiczna i boska znajduje si

ę

 utajona 

w czakramach. Najwa

ż

niejsze nadi to ida, pingala i suszumna. Ich opisy s

ą

 na ogół sumaryczne i 

wyra

ż

one symbolicznym j

ę

zykiem tajemnym. Ida i pingala, przenosz

ą

ce pran

ę

 i apan

ę

, najcz

ęś

ciej 

nazywane s

ą

- "sło

ń

ce" i "ksi

ęż

yc" i przyrównywane do dnia i nocy. Siedem głównych czakramów 

składaj

ą

cych si

ę

 na ciało subtelne tworzy mandal

ę

, w której centrum dokonuje si

ę

 akt transcendencji, 

przekroczenie sansary i wyj

ś

cie poza czas. Ciało w tym uj

ę

ciu przeksztalcone jest w mikrokosmos i 

panteon zarazem, w którym ka

ż

dy region i ka

ż

dy organ subtelny ma swoje bóstwo opieku

ń

cze, swoj

ą

 

mantr

ę

, swoj

ą

 mistyczn

ą

 liter

ę

 e.t.c. a wszystko pozostaje ze sob

ą

 w 

ś

cisłym zwi

ą

zku. 

 
W tantrycznym uj

ę

ciu cały wszech

ś

wiat składa si

ę

 z niezliczonych analogii, homologii i symetrii. Wszystkie 

poziomy w mistyczny sposób s

ą

 ze sob

ą

 powi

ą

zane, st

ą

d te

ż

, poczynaj

ą

c od dowolnego poziomu, mo

ż

na 

wej

ść

 w zwi

ą

zek z innymi i ostatecznie wszystkie je sprowadzi

ć

 do jedno

ś

ci i opanowa

ć

. Dlatego te

ż

 jogin, 

pracuj

ą

c ze swoim ciałem, d

ąż

y w rzeczywisto

ś

ci do poznania głównych jego o

ś

rodków, wydoskonalenia 

ich i takiego ich opanowania, by przekroczy

ć

 kondycj

ę

 ludzk

ą

. Okre

ś

lone pozycje ciała, gesty i czynno

ś

ci 

pomagaj

ą

 mu wyłama

ć

 si

ę

 spod działania sil kosmicznych i osi

ą

gn

ąć

 poziom transcendencji. 

 
W tantryzmie fizjologia przemienia si

ę

 w liturgi

ę

, ka

ż

de do

ś

wiadczenie cielesne ma w rzeczywisto

ś

ci na 

celu jego przekroczenie. Wykorzystana w tym sensie erotyka ma przede wszystkim symboliczny charakter 
(cho

ć

 do ko

ń

ca trudno jest w niektórych przypadkach zdecydowa

ć

, czy chodzi o konkretny akt, czy 

jedynie o erotyczny symbolizm). 
 
Zadaniem jogina jest dokonanie zjednoczenia przeciwie

ń

stw, co wyra

ż

one jest równie

ż

 poprzez akt 

zespolenia m

ęż

czyzny i kobiety. Na poziomie ciała człowieka zjednoczenie przeciwie

ń

stw dokonuje sic 

przez poł

ą

czenie energii ksi

ęż

yca i sło

ń

ca w suszumnie. Osi

ą

gni

ę

cie zjednoczenia oraz osi

ą

ganie 

transcendencji oddaje przede wszystkim akt ko

ń

cowy wznoszenia si

ę

 kundalini (znajduj

ą

cej si

ę

 w ciele 

boskiej energii kosmicznej, któr

ą

 uwalnia si

ę

 

ś

rodkami hatha jogi) - jej zjednoczenie z Siw

ą

 na szczycie 

czaszki w sahasrarze. Wszelkie techniki hatha jogi maj

ą

 wi

ę

c za zadanie odzyskanie pierwotnej, 

poprzedzaj

ą

cej wszelk

ą

 kreacj

ę

 pełni, transcendencj

ę

 

ś

wiata zjawisk, doj

ś

cie do nieuwarunkowanego i 

bezczasowego stanu Jedno

ś

ci. 

background image

 
Na podstawie ksi

ąż

ki M. Etiade "Joga, Nie

ś

miertelno

ść

 i wolno

ść

" opracowała Anna Sopart