1

 

 

Andr z e j Ch

mie le c ki 

 

 

 

On

tologic

zn

e  poj

ę c ie  i

n

f orm

ac ji i je go zastos

owan

ia

 ( c z

.I I )  

 

 

 

 

Z a pr opono

wa na  

na  

p

opr z e dni

m

 

w

y

k

ła dz ie

 

de f

inic ja  

inf

or m

a c ji 

je st 

na  

t

y

le

 

ogólna , 

ż e  

moż e  

b

y

ć  

s

tosowa na  

d

o 

ba r dz o 

r

ó

ż n

y

c

h 

ukła d

ów 

inf

or

ma c

y

j

n

y

c h 

-  

ta k 

do 

pr ost

y

c h 

or

ga niz

m

ó

w 

ż

y

w

y

c

h, 

ja k 

i 

do 

f

unkc

jonowa nia  

u

m

y

słu 

lud

z kie go, 

a  

ta kż

e  

do 

skonstr uo

wa n

y

c h 

pr z e

z  

c z łowie ka

 

ur z ą dz e ń

 

te c hnic z n

y

c

h 

w 

r o

dz

a ju 

te r

m

ost

a tów 

i

 

ko

m

pute r ó

w.  

Z a c z nij

m

y

 

od 

t

y

c

h 

ost

a tnic h. 

W

 

pr z

y

pa d

ku 

t

e r mosta tu 

a lf

a be te m 

–

 

a  

z a r a z e

m 

r e pe r tua r e

m

 

-  

są  

tr z

y

 

s

ta n

y

 

f

iz

y

c z ne : 

te

m

pe

r a

tur a  

sta nda r do

wa , 

„

pow

y

ż

e j”  

i 

„

poniż e j”

 

nie j, 

pr z

y

 

c z

y

m 

ka ż dor

a z owo 

w

y

s

tę puje

 

t

y

lko

 

je de n 

z  

nic h. 

Z ide nt

y

f

ikowa nie  

go 

je st

 

wię c  

uz

y

ska

nie

m

 

inf

or

m

a c

ji 

ja kośc

iowe j 

( =

pi

e r wsz e go 

r z ę

du) . 

T e r

m

osta t 

je st 

u

kła de

m

 

inf

or m

a c

y

jn

y

m, bo

 je g

o dz ia ła nie  j

e st f

unkc ją

 uz

y

ska ne j i

nf

or m

a c

ji. 

Alf

a be t 

kom

pu

te r a  

je st

 

dwue le

m

e nto

w

y

; 

są  

to 

wa r tośc i 

na pię ć  

e le ktr

y

c

z

n

y

c h 

na

 

we jśc ia c h 

i 

w

y

jśc ia c h 

e le

m

e ntów 

półp

r z e wo

dnikow

y

c h 

( tz w

. 

br a

mka c h 

logic z n

y

c h)

, 

s

y

mboliz o

wa ne  

na j

c z ę

śc ie j 

pr z e z  

1

 

i 

0, 

na

to

m

ia

st 

r e pe r t

ua r e

m

 

są

 

c ią gi 

"

je d

y

n

e k"

 

i 

"

z e r "

 ja k

ie  ko

mpute r

 

moż e  r oz r óż

nia ć , t

j. tr a k

t

owa ć  w

 sposó

b od

mie n

n

y

.

 

W

 

pr z

y

pa d

ku 

ko

m

pute r ó

w 

8- b

itow

y

c h 

r e pe r tua

r  

skła

da  

się  

z  

2

8

= 256

 

poz

y

c j

i

. 

Ko

m

pu

te r  

ta k

i 

r oz r óż nia  

z a te

m

 

256 

o

śmiobitow

y

c

h 

c ią gó

w 

je d

y

ne k 

i 

z e r  

( ba j

tów)

 

tr a ktowa n

y

c

h 

w 

sposób int

e gr a ln

y

,

 c o o

z na c z a , ż e  pot

r a f

i on o

pe r owa ć  s

y

nf

or

m

a c ja

m

i.  

I stnie ją  

ukła

d

y

, 

któr e  

s

ą  

w 

sta nie  

w

y

k

r

y

wa ć  

t

y

l

k

o 

r óż nic e  

t

y

p

u 

se le k

c ji, 

tj. 

któr

e

 

ope r ują  

j

e d

y

nie

 

inf

or m

a c

ją  

ja k

ośc iow

ą . 

Uk

ła da

m

i 

ta

ki

m

i

 

są  

wsz

y

s

t

kie  

o

r ga niz

m

y

 

ż

y

w

e  

nie

 

posia d

a ją c e  

j

e sz c z e  

c e ntr

a lne go

 

ukł

a du 

ne r wo

we go 

( z a te

m 

wsz

y

stk

ie  

r ośl

in

y

 

or a z  

pr ostsz e  

or ga

niz

my

 

z wie r

z ę c e ) , 

poje d

y

n

c

z e  

komór ki 

ne r wo

we  

o

r ga niz

m

ów 

w

y

ż

e j 

r oz winię t

y

c

h, 

a  

ta kż e

 

wspo

m

nia

ne  

w

y

ż e j 

t

e r mosta t

y

; 

o

gólnie  

m

ówią c  

– 

wsz

y

s

tkie

 

home ostaty

, tj. 

ukła d

y

 

potr a f

ią c e  sa

m

oc z

y

n

ni

e  utr z

y

m

y

w

a ć  r ó

wnow

a gę  we wnę

tr z ną  z

a  

po

m

oc ą  uje

mne go 

spr z

ę ż e nia  z wr ot

ne go ( =

re

gulac ja ) .  

W

s

z

y

stkie  

pr oc e

s

y

 

s

woiśc ie  

biologi

c z ne  

są  

pr oc e sa

m

i 

inf

or ma c

y

j

n

y

m

i

 

pie r wsz e go

 

r z ę du, 

c ho

ć  

nie  

wsz

y

s

tkie  

w

y

kor

z

y

s

tują  

ws

po

m

nia

n

y

 

w

y

ż

e j

 

m

e c ha

niz

m 

spr z ę ż e nia

 

z wr otn

e go.

 

Je st 

ta k 

n

a  

pr z

y

k

ł

a d 

z  

me c ha niz

me

m 

dz ie dz ic z

e nia  

i

 

de te r

m

inow

a nia  

c e c h 

f

e not

y

pow

y

c

h 

pr z e z  

g

e not

y

p. 

Z oba c z

m

y

,

 

na

 

c z

y

m 

to 

pol

e ga  

pr z

y

 z a pr op

onowa n

y

m 

uję c iu inf

or

m

a c ji. 

P

owia da  

się  

 

z  

r e

guł

y

, 

 

c hoć  

nie  

je st 

to 

tr

a

f

ne  

uję c ie  

( dla c z e go 

-

 

o 

t

y

m 

z a  

c hwilę ) , 

ż e  

inf

or

m

a

c ja  

ge ne t

y

c z na

 

z a pi

sa na  

je st 

 

 

w 

st

r

uktur z e  

 

kwa

su 

de z oks

y

r

y

b

onukle i

now

e go 

( DNA) , 

w

y

stę pu

j

ą c e go 

w 

ją dr a c

h 

ko

mór e k; 

w 

duż

y

m 

upr osz c z e ni

u str

uktur ę

 

tę  sta no

wi 

 kole kc

ja  c z t

e r e c h r od

z a jów

  nu

kle o

t

y

d

ów. 

  

Alf

a be t 

skła da  

się

 

tu 

wię c

 

z  

c z t

e r e c h 

nukle

ot

y

dów

, 

kt

ór e  

m

ogą  

b

y

ć  

r oz r

óż ni

a ne  

( w

y

kr

y

w

a ne )

 

pr z e z  

 

polim

e

r a z ę  

-  

e nz

y

m

 

ka ta

liz ują c

y

 

pe w

n

e  

r e a kc je  

c he mic z ne . 

 

S

a

m

a  

inf

or m

a c ja

 

poja wia  

się  

na  

sc e nie  

kie d

y

 

podwój

na  

he lisa

 

ja ką  

sta nowi 

c z ą ste c z

ka  

DNA 

r oz dz ie la

 

$#gui

d{

64

C

6

C

D

9

C

-

9A

39-

4D

B

7-

B

D

16-

7

B

A

310D

D

0

C

F

7}

#$ 

 

2

 

się  

na  

dwa  

poj

e d

y

nc z e  

ła ńc uc h

y

 

i 

po

li

m

e r a z a  

w

y

k

r

y

wa , 

k t

óry  

z 

c zte

r

e c h  

nukle ot

y

d

ów

 

w

y

s

tę puje  

w 

da n

y

m 

m

ie

jsc u 

ła ńc

uc ha  

DN

A; 

w

y

kr

y

w

a na  

je st 

t

u

 

wię c  

r óż nic a  

t

y

p

u

 

se le kc ji 

-  

je de n 

z  

c z te r e c h 

r oz r óż nia ln

y

c

h 

sta

nów. 

Na stę pnie  

e nz

y

m

 

te n 

 

dołą c z a  

do

 

z ide nt

y

f

iko

wa ne go

 

nu

kle ot

y

du

 

nukle ot

y

d

 

w

z glę de

m

 

nie go 

ko

m

pl

e m

e

nta r n

y

 

-  

ta k

i

 

sa

m

 

z  

ja ki

m

 

twor z

y

ł 

o

n 

pa r ę  

w 

 

DNA 

pr z e d 

podz ia łe

m

 

-  

odtwa r z a

ją c  

w 

te n 

sposób

 

str uktur ę

 

w

y

jśc i

owe j

 

h

e lis

y

. 

P

r

oc e s 

dz ie dz ic z

e nia  

m

a te

r ia łu 

ge ne t

y

c

z ne go 

dl

a te go 

ma

 

wię c  

c ha r a kte r  

inf

or

m

a c

y

j

n

y

, 

ż e  

odt

wa r z

a nie  

str uktur

y

 

w

y

jśc i

owe go 

DNA 

je

st 

ste r owa ne  

pr z

e z  

uz

y

sk

a ną  

inf

or m

a c j

ę  

o 

kole j

n

y

c

h 

e le

m

e nt

a c h 

skła d

a ją c

y

c h 

się  

na  

t

ę

 

str uktur ę . 

Nie  

z na c z

y

 

to 

je dna k, 

ż e  

 

inf

or ma c ja  

 

je st 

z a pisa na  

w 

str uktur z e  

DN

A, 

pr oc e s

y

 

inf

or ma c

y

jne  

w

y

s

tę pują  

dop

ie r o 

 

w 

toku 

pr oc e su 

dz ie d

z ic z e

nia  

-  

kopiowa nia

 

m

a c

ie r z

y

ste g

o 

DNA

 

 

pr z

y

 

udz ia le

 

poli

m

e r

a z

y

 

-  

pr z e z  

ko

mór ki 

p

ot

omne . 

Nie  

moż na  

wię c  

te go 

uj

m

owa

ć  

w 

te n 

sposób, 

ż e  

str uk

tur

a  

DNA 

sta nowi 

z a ko

d

owa ną  

inf

or m

a

c ję  

ge ne t

y

c z ną ; 

je st 

ona  

p

o 

pr ostu 

kopią  

inne go 

DNA, 

t

y

le  

ż e  

kopią  

po

wsta łą  

w 

w

y

n

iku 

pe wne go pr

oc e su inf

or

m

a c

y

j

ne go. 

 

Je śli 

na to

m

ia s

t 

c hodz i

 

o 

m

e c ha ni

z

m

 

z a  

po

m

o

c ą  

któr e go 

ge n

y

 

d

e te r

m

inują

 

wła snośc i

 

f

e not

y

p

owe  

or ga niz

m

ó

w, 

to 

odb

y

w

a  

się  

to 

w 

te n 

sposób

, 

ż e  

w 

z a le ż n

ośc i

 

od 

kole jnośc i 

pos

z c z

e góln

y

c h 

tr óje k 

n

ukl

e ot

y

dów 

w 

ła ńc uc

hu

 

DNA 

z wa n

y

c h  

kodona

m

i 

( j

e st 

ic h 

6

4

, 

bo 

t

y

le  

je st 

tr

óje le

me ntow

y

c h 

k

ole kc ji 

c z t

e r oe le

m

e nto

we go

 

a lf

a be tu) , 

któr

y

c h 

obe

c ność  

w 

da n

y

m 

m

ie j

sc

u 

ła ńc uc ha  

D

NA 

je st 

w

y

k

r

y

wa na  

-  

 

c o

 

właśnie  

s

tanowi

 

infor

mac ję

 

-  

 

pr z e z  

od

powi

e dnie  

tr ójk

i 

nukle

ot

y

d

ów 

w 

R

NA 

z wa

ne

 

a nt

y

kodona

mi, 

 

ow

e  

a nt

y

kodon

y

 

pr z

y

łą c z

a j

ą  

 

do 

 

s

y

nte t

y

z

owa n

e go 

w 

ko

mór c e  

ła ńc uc ha  

polipe p

t

y

dow

e go 

je de n 

z  

20 

a m

in

ok

wa sów, 

twor z ą c  

w 

te n 

sposób 

r oz

m

a it

e  

bia łka . 

W  

toku 

te go 

p

r oc e su 

 

k

a ż de

m

u

 

kod

onowi 

wc

hodz ą c e

mu 

w 

skła d 

str uktu

r

y

 

DNA 

pr z

y

p

or z ą dko

wa

n

y

 

z

osta je  

 

d

okła dnie

 

je de n 

a

m

ino

kwa s 

s

k

ła da ją c

y

 

się  

n

a  

str uktur ę  

bia łka .

 

P

r z

y

por z ą dkowa

nie  

to

 

 

ni

e

 

m

a  

c ha

r a kte r u

 

z wią z

ku 

pr z

y

c z

y

n

owo-

skutkowe g

o, 

le c z  

je st 

z wią z kie

m

 

r e a l

iz owa n

y

m 

 

pr z

e z  

pe wie n 

pr

o

c e s 

o 

c ha r a kte r z e

 

inf

or m

a c

y

jn

y

m. 

Je st 

to

 

pr z

y

 

t

y

m 

pr o

c e s 

pie r w

sz e go 

r z ę du, 

bowie

m

 

i

nf

or m

a c ja  

pole g

a

 

tu 

na  

w

y

kr

y

c

iu, 

kt

ór

y

 

z  

64 

kodo

nów 

z na

jduj

e  

się  

w 

da

n

y

m 

m

i

e jsc u

 

ła ńc uc ha ; 

j

e st 

to

 

wię c  inf

or ma c ja  pie r

ws

z e go r z ę du. 

Mówią c  

ogóln

ie : 

na  

poz io

m

ie  

r oślin 

i 

pr ost

yc h 

or ga niz

m

ów 

z wi

e r z

ę c

y

c

h 

( nie  

posia da ją c

y

c

h 

je sz

c z e  

c e ntr a lne go

 

ukła d

u 

ne r

wowe go)

 

w

y

stę p

uje  

je

d

y

n

ie  

inf

or

m

a c j

a

 

r z ę du 

pie r ws

z e go. 

 

Nie

 

m

a  

ona  

je sz c z

e  

c ha r a k

te r u 

kognit

y

w

ne go 

– 

ni

e  

je st 

inf

or ma c ją

 

o 

c zy mś, 

słu

ż

y

 

je d

y

n

i

e  

stwie r dz e ni

u 

z a istni

e nia  

pe wne g

o 

sta nu 

wła sne go 

( „

któr

y

 

spośr ód 

sta nów

 

r oz r óż

nia n

y

c h 

p

r z e z  

ja k

iś 

de

te ktor  

a kt

ua lnie  

w

y

stą

pił” ) , 

pr z

y

 

c z

y

m

 

r óż n

y

m 

sta n

o

m

 

r oz r óż

nia n

y

m 

pr z e z  

te

n 

de te

ktor  

pr z

y

por z

ą dkowa

n

e  

są  

ge ne t

y

c z nie

 

r óż ne  z a c ho

wa nia  ukł

a

du. 

* 

Ka te gor ia

 

inf

or ma c ji

 

sta nowi

 

pun

kt 

w

y

j

śc ia  

dla

 

okr e śl

e nia  

wsz

y

stkic h

 

w

y

ż

sz

y

c h 

z a s

a d 

de te r

m

i

na c

y

jn

y

c

h, 

któr e  

są

 

pe wn

y

mi 

str

uktur a

mi

 

r e la c

y

jn

y

mi 

t

y

p

u

 

inf

or m

a c

y

jn

e go. 

P

r z

e

dsta wiona  

konc e pc ja

 

inf

or m

a c ji 

poz wa la

 

w 

sz c z e góln

ośc i

 

pr z e r z uc ić  

po

m

ost

 

m

i

ę dz

y

 

c z

y

st

o 

f

iz

y

k

a ln

y

m 

obr a z e

m 

a kt

y

w

nośc

i 

m

óz gu

 

i 

c z

y

s

to

 

ps

y

c hologi

c z n

y

m 

uję c i

e m

 

pr o

c e sów 

u

m

y

s

łow

y

c

h

. 

I nf

or m

a c ja  

moż e  

spe łnić  

to 

z a da ni

e

 

gd

y

ż  

posia d

a  

z a r a z e

m

 

skła dnik 

nie

ma te r ia l

n

y

 

( a bstr a kc

y

jn

a  

r óż nic a  

sta nów) , 

ja k 

i 

je st

 

c z

y

mś 

z a ko

dowa n

y

m

 

w 

m

a te r ii. 

W  

kon

se kwe nc ji 

i

nf

or m

a c j

a

 

sta nowić  

moż e  

posz ukiwa

ne  ogni

wo 

m

ię

dz

y

 t

y

m c o f

iz

y

c

z n

e  i t

y

m c o 

ps

y

c hic z

ne . 

 

3

 

P

oja wie nie  

się  

dz ie dz

in

y

 

sta nów 

i 

pr oc e só

w 

ps

y

c hic z n

y

c

h 

– 

tr

a d

y

c

y

j

ni

e

 

okr e śla ne

 

ogólni

kow

y

m

,

 

nic

 

nowe

go 

w

 

s

e nsie  

e k

spla na c

y

j

n

y

m

 

nie  

wnosz ą c

y

m

 

te r

m

ine

m 

„

e m

e r ge

nc j

a ”  

– 

moż e  

b

y

ć

 

p

oję t

e  

ja ko

 

ur z e c z

y

w

istnie

nie  

z wią z a

ne j 

z

 

pr oc e sa

m

i 

inf

or

m

a c

y

j

n

y

mi

 

pote nc j

i, 

pole ga

ją

c e j 

– 

z  

je dne j 

s

tr on

y

 

-

 

 

na  

m

oż liwo

śc i 

pr z e jśc ia  

od 

i

nf

or m

a c

j

i 

e le

m

e nta r n

y

c

h 

do 

inf

or

m

a c ji 

w

y

ż

sz e go 

r z ę

du, 

z  

dr ugie j 

z a ś  

na  

m

oż li

wośc i 

w

y

z

y

sk

a nia  

inf

or

m

a c ji 

 

poję te

j 

ja ko 

w

ła sność

 

str ukt

ur

y

 

we wn

ę tr z ne

j

 

ja kie goś 

s

ta nu 

f

iz

y

c z ne

go 

w

y

stę

pują c e go

 

w 

u

kła dz ie  

inf

or

m

a c

y

j

n

y

m

, 

ja ko 

 

inf

or m

a c

ji

 

o c z

y

mś z e

wnę tr z n

y

m, 

tj. ja ko inf

or

m

a c ji 

w se

nsie  kognit

y

w

n

y

m.  

Na  

popr z e dni

m

 

w

y

kł

a dz ie  

stwie r dz i

łe

m

, 

ż e  

ukła d

y

 

inf

or ma c

y

jne  

mogą  

r oz r óż nia ć  

i 

w

y

kr

y

w

a ć  

je d

y

n

ie  

swe  

wła s

ne  

sta n

y

, 

a  

nie  

sta n

y

 

 

śr odo

wiska

 

z e wnę tr z ne g

o. 

Ja k

 

z a t

e m 

je st

 

m

oż li

we  

c oś

 

ta kie go,

 

ja k 

inf

or m

a

c ja  

kogni

t

y

wna ?

 

Roz r óż nij

m

y

 

w 

z wi

ą z

ku 

z  

t

y

m 

d

wa  

a spe kt

y 

 

b

y

c

ia  

inf

or

m

a c ją , 

 

je

de n 

z wią z a n

y

 

z e  

str uktur ą  

we

wnę tr z ną  

j

a kie jś 

już 

istni

e jąc e j  

( i

 

w

y

kr

y

t

e j)  

kole

kc ji 

r ó

ż nic , 

dr ugi 

z a ś 

z

 

me c hanizm

e m  po

wstan

ia   t

y

c h 

r óż nic . 

P

ie r wsz

y

 

z

 nic h 

to a spe

kt „

pop

r z e c z n

y

” , dr

ugi -

 

„

wz dłuż n

y

” . 

Aspe kt 

p

ie r wsz

y

 

m

a  

c h

a r a kte r

 

we wną tr z s

y

s

te

m

ow

y

,

 

„

subie kt

y

w

n

y

”  

i 

sta nowi 

podsta

wę  

ta k

ic h 

ope r a c ji 

ja k 

por ó

wna nia  

i 

kor e la c je . 

Aspe kt 

dr ugi 

 

-

 

„

obie kt

y

wn

y

”

 

-  

z

wią z

a n

y

 

je st 

z e

 

skła da

nie

m

 

pr z e ksz ta

łc e ń 

z a c

h

owują c

y

c h 

pe wne  

r e la c je  

( =

mo

rfizmy ) .

 

 

Je śli 

bow

ie

m

 

o

dwz or o

wa nia  

świ

a ta  

z e w

nę tr

z ne go 

w 

r a

m

a c h

 

ukła du 

inf

or

m

a c

y

j

ne g

o 

m

a ją  

c ha r

a kte r  

mo

r f

iz m

ów, 

tj

. 

je śli 

są  

odwz or owa

nia

m

i 

z a c howują c

y

mi 

pe

wne

 

r e la c je , 

uz

y

ska n

a  

w 

t

e n 

sposó

b 

inf

or

m

a c ja

 

z

y

s

kuje  

c

ha r a kte r  

k ognity wny ,

 

gd

y

ż  

z r ó

ż nic owa niu 

bodź c ó

w 

dz ia ła ją c

y

c h 

na  

odpo

wie dnie  

r e c e p

tor

y

 

z m

y

s

łowe

 

odpo

wia da

 

z r óż nic o

wa nie

 

pobu

dz e nia  

t

y

c

h 

r e c e

ptor ó

w. 

P

oni

e wa ż  

z a ś

 

bodź c e  

śr od

owisko

we  

poz osta ją  

w

 

nie dow

oln

y

c

h

 

r e la c ja c h 

do 

sta n

ó

w 

r z e c z

y

 

w 

t

y

m 

śr odowisk

u, 

ic h

 

we wn

ą tr z s

y

ste

m

o

wa  

r e p

r e z e

nta c ja  

je st

 

z a r a z e

m 

r e

pr e z e nta c ją  

c e c h

 

sa

m

e go 

śr odo

wiska

1

. 

Dz ię ki 

te

m

u 

stosu

nki

 

wz a je

m

ne  

w 

obr ę bie

 

pe wne go 

sta nu 

we wnę tr z ne

go 

da

ne go

 

ukła du

 

z a wie r a

ją  

inf

or

m

a c ję  

(

w 

pot

oc z n

y

m

,

 

kogn

it

y

wn

y

m

 

se nsie )  o pe

wn

y

c h 

stos

unka c h w ś

wie c ie  z e

w

nę tr z n

y

m.  

O 

r e pr e z e

nta c ja c h

 

na le

ż

y

 

te d

y

 

m

y

ś

le

ć  

z a r ó

w

no 

ja ko

 

o 

kole kc ja c

h 

i

nf

or m

a c ji,

 

tj. 

z a r e je s

tr owa n

y

c

h 

i

 

odc z

y

t

y

wa n

y

c

h 

pr z e z  

j

a kie ś 

de t

e ktor

y

 

r óż nic a

c h, 

a  

wię c  

j

a ko 

o

 

pe wn

y

c h 

r e la c

ji 

"

po

pr z e c z n

y

c h"

, 

ja k 

i

 

o 

r e la c ja c h 

"

wz

dł

uż n

y

c h"

, 

to 

je

st 

pr z

y

por z ą dk

owa niu 

je d

n

y

m wie lk

ośc io

m

 

inn

y

c h wie lkośc

i.  

T o 

z a te

m

 

pe wn

a

 

obie kt

y

wnie  

i

stn

ie ją c a  

r e la c ja  

od

wz or owa nia

 

( r e pr e z e ntow

a nia )  

na d

a je  

inf

or m

a c j

i 

wła sn

o

ść  

b

y

c ia  

inf

or

m

a c ją  

o

 

c z

y

mś. 

Je st

 

to

 

wła sność  

obie

kt

y

wna ,

 

któr a  

m

o

ż e  

b

y

ć  

pod

sta wą  

a de kwa tn

e go 

d

o 

da ne j 

s

y

tua c ji

 

z a c howa nia  

dz ię

ki 

pe wn

y

m 

pr oc e d

ur o

m 

inte r pr e ta c

y

jn

y

m, 

k

tór e  

z  

kole i 

są  

konse kwe n

c ją  

ist

nie nia

 

de te r

m

in

ist

y

c z n

y

c

h 

k

odów 

( ta

ki 

sa

m 

bod

z ie

c  

=  

ta ki

 

sa

m 

sta n

 

pobudz on

y

c

h r e c e pt

or ó

w) . 

 

Z  

ta ką  

wła ś

nie  

s

y

t

ua c ją  

m

a

m

y

 

do 

c z

y

n

i

e nia  

w 

p

r z

y

pa dk

u 

z wie r z ą

t

 

posia da ją c

y

c

h 

c e ntr a l

n

y

 

u

kła d 

ne r w

ow

y

, 

tj. 

m

ó

z g 

wr a z  

z  

n

a r z ą da

m

i 

z

m

y

s

ło

w

y

mi.

 

I nf

or m

a c

y

jn

y

 

a spe kt 

c

z

y

 

w

y

mia r  

f

unkc jon

o

wa nia  

te go 

u

kła du 

to 

psy c he  

z wie r z

ę c a , 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

R

e

l

a

c

j

a

 

odw

z

or

ow

a

n

i

a

 

(

r

e

p

r

e

z

e

n

t

ow

a

ni

a

)

 

c

z

e

g

oś

 

pr

z

e

z

 

c

oś

 

j

e

s

t

 

p

r

z

e

c

ho

dni

a

:

 

j

e

ś

l

i

 

A

 

j

e

s

t

 

odw

z

or

ow

a

ni

e

m

 

B

, 

a

 

B

 

od

w

z

or

ow

a

ni

e

m

 

C

, 

w

ów

c

z

a

s

 

A

 

r

ów

ni

e

ż

 

j

e

s

t

 

odw

z

or

ow

a

ni

e

m

 

C

. 

W

y

c

hodz

ą

c

 

z

a

t

e

m

 

od 

i

nt

e

r

f

e

j

s

u 

m

i

ę

dz

y

 

r

e

c

e

pt

or

a

m

i

 

i

 

dz

i

a

ł

a

j

ą

c

y

m

 

na

ń 

ś

r

odow

i

s

k

i

e

m

, 

r

e

l

a

c

j

a

 

odw

z

or

ow

a

n

i

a

 

r

oz

c

i

ą

g

a

ć

  s

i

ę

 m

oż

e

 w

 obu k

i

e

r

unk

a

c

h, p

r

z

e

c

hodz

i

ć

 

t

a

k

 na

 k

od

y

 w

e

w

nę

t

r

z

ne

, 

j

a

k

 i

 z

e

w

nę

t

r

z

ne

.  

 

 

4

 

któr ą  

dla  

skr ótu 

bę

dę  

na z

y

wa ł 

anim

ą  

-  

odr ó

ż nia ją c  

ją  

od 

swoiśc

ie

 

ludz kie j 

posta c i

 

ps

y

c he , któ

r ą  dla  o

d

m

i

a n

y

 

na z

y

wa ć

 bę dę   hu

m

aną .  

P

r z

y

jr z

y

j

m

y

 

s

ię  

z  

ta kie go 

inf

or m

a

c

y

jne g

o 

punktu 

widz e n

ia  

pe wne

mu

 

e le

m

e nta r ne

mu 

pr oc e s

owi, 

ja ki

m

 

je st 

po

bud

z e nie  

r e c e ptor ó

w 

sia t

kówki 

oka  

pr z e z

 

ja kiś 

bodz ie c  

wiz ua ln

y

.

 

Z  

r

e c e ptor ó

w 

t

y

c h 

s

y

g

na ł

y

 

z bie

r a ne  

są  

p

r z e z  

dwa  

r odz a j

e

 

ko

m

ór e k

 

ne r wo

w

y

c h 

s

ia tkówki

 

( dwub

ie guno

we  

i 

hor

y

z ont

a lne ) ,

 

kt

ór

y

c

h 

r e a

kc je  

s

ą  

a nta gonist

y

c

z ne  

– 

je

śl

i 

da n

y

 

s

y

gn

a ł 

dz ia ła  

pobudz a ją c o

 

na  

je dną

 

z  

nic h, 

to 

dz

ia ła

 

ha

m

ują c o

 

na  

dr ugą .

 

Re

a kc ja  

ko

mór e k

 

z wojo

w

y

c

h

 

sia t

kówki

 

, 

kt

ór

y

c h

 

pola  

r e c e pc

y

j

ne  

skła da ją  

się  

z

 

a nta gon

i

st

y

c

z nie  

spola r

y

z

owa n

y

c

h

 

c e ntr u

m 

i

 

otoc z k

i, 

a  

któr

y

c h

 

a kso

n

y

 

doc hodz ą  

do 

m

óz

gu,

 

je st 

r e a kc ją  

na  

w

y

pa dkową  

i

m

p

ulsów 

pobudz a ją c

y

c

h 

i 

ha

m

ują c

y

c h. 

P

r

z

y

 

j

e dn

or odn

y

m 

oświ

e tle niu 

c

a łe go 

pola  

r e c e pc

y

jn

e g

o 

te j 

kom

ó

r ki 

je j 

r e a kc ja  

je st 

nie

wie lka , 

nie z a le ż nie  

o

d 

inte ns

y

wnośc i 

świ

a tła , 

gd

y

ż  

p

obudz e nie  

c z ę

śc i

 

c e ntr a lne j 

je s

t 

ne utr a l

i

z owa ne  

pr z e z  

ha

m

ow

a nie  

w 

otoc z

c e . 

W

 

te

n 

sposób 

wkła d

 

be z wz glę dne

go 

poz

io

m

u

 

oświe t

le nia  

w

 

p

obudz a nie  

da lsz

y

c h

 

ko

m

ór e k 

z

osta je  

z na c z ą c o 

z r e d

ukowa n

y

.

 

P

onie wa

ż  

z a ś 

i

mp

uls

y

 

te  

są  

p

r opor c jo

na lne  

 

( w 

s

ka li

 

loga r

y

t

m

ic z

ne j)  

d

o 

na t

ę ż e nia  

świ

a tła  

d

oc ie r a j

ą c e go 

do

 

 

pol

a  

r e c e pc

y

j

n

e go 

k

o

m

ór ki,

 

oz na c z a  

to, 

ż e  

i

m

p

uls

y

 

ge n

e r owa ne  

pr

z e z  

ko

m

ór kę  

są  

pr o

por c jo

na lne  

do 

różni

c y  

oświe tle nia

 

c e ntr

u

m

 

i 

otoc z ki

. 

Ko

mór ka

 

z wojow

a  

nie

 

je st

 

wię c  

de te

ktor e

m 

be z wz glę dne

go 

po

z io

m

u

 

oświ

e tle nia ,

 

le c z  

 

różnic  

oś

wie tle ni

a  

 

c z

y

 

t

e ż  

ko

ntr a stó

w. 

P

onie wa ż  

z a ś 

je j

 

r e a k

c ja  

z a le ż

y

 

od 

te j

 

z a r e

je str owa ne j

 

r óż nic

y

,

 

s

tą d 

wnios

e k, 

ż e

 

ko

m

ór ka  

ta  

je st 

uk

ła de

m

 

inf

ormac y j

ny m  

– 

w

y

s

y

ł

a  

s

y

gna ł

y

, 

 

w 

kt

ór

y

c

h 

z a

kodowa

na  

je st inf

or m

a

c ja  o z r ó

ż n

ic owa niu o

świe tle n

ia  je

j pola  r e c e pc

y

j

ne go

2

.  

I nn

y

mi 

sło

w

y

, 

włókn

a

m

i 

n

e r wow

y

mi 

 

 

tr a n

smitowa n

y

 

j

e st 

 

do 

m

ó

z gu 

nie  

obr a z , 

le c z  

je g

o 

r e p

r e z e nta c ja , 

tj. 

z a

wa r t

a  

w 

s

y

gna ła c h 

inf

or m

a c

ja  

o 

obr a z i

e  

powsta ł

y

m 

n

a  

sia tków

c

e

3

. 

I nf

or m

a c ja  

ta  

je s

t 

na

 

t

y

m 

e t

a pie  

nie do

okr e śl

ona , 

bo 

r óż n

y

m

 

r oz kła do

m

 

oś

wie tle ni

a  

m

og

ą  

odpowia

da ć  

ta kie  

sa

m

e  

s

y

gna

ł

y

. 

Je j 

dookr e śle n

ie  

na stę puje  

na  

da lsz

y

c

h

 

e ta pa c h 

pr z e twa r z a

ni

a  

inf

or m

a c ji 

wz r o

kow

e j, 

o 

c z

y

m

 

n

ie c o 

póź nie j. 

 

Ge ne r a ln

y

 s

c he

m

a t 

two

r z e nia  r e pr e z e

nta c ji p

o

z na wc z

y

c h p

r z e z  c e ntr

a ln

y

 ukła d

 

ne r wow

y

 je

st na stę

pują

c

y

: 

   Re c e ptor

y

 

       I n

te gr

a tor

y

          

  

Bodz ie c  f

iz

y

c

z n

y

 



 I n

f

or m

a c ja  



 Re

pr e z e nt

a c ja   

 

Je st 

to

 

pe wie n

 

skr ó

t

 

m

y

ślo

w

y

, 

p

oz or nie

 

s

y

t

uują c

y

 

wsz

y

s

tko 

n

a  

je dn

y

m 

poz io

m

ie . 

Ba r dz

ie j 

r oz budowa n

y

 

sc

he

m

a t,

 

uwz glę dnia ją c

y

 

poz

io

m

 

z łoż onośc

i

 

dokon

y

wa

n

y

c h w 

móz

gu ope r a c ji 

kognit

y

w

n

y

c

h

, pr z e dst

a wić  

moż n

a  na stę pują c

o: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

T

o 

s

a

m

o 

odnos

i

 

s

i

ę

 

do 

k

om

ór

e

k 

uk

ł

a

du 

s

ł

uc

how

e

g

o,

 

one

 

r

ów

ni

e

ż

 

r

e

a

g

uj

ą

 

na

 

r

ó

ż

ni

c

e

:

 

"

A

k

t

y

w

noś

ć

 

ne

ur

on

ów

 

k

or

y

 

s

ł

uc

how

e

j

 

ni

e

 

odz

w

i

e

r

c

i

e

dl

a

 

w

y

s

ok

oś

c

i

 

t

o

nu, 

l

e

c

z

 

z

m

i

any

 

w

y

s

ok

oś

c

i

 

(

a

 

w

i

ę

c

 

r

óż

ni

c

e

 

w

 

c

z

a

s

i

e

 

-

 

A

.C

h)

 

i

 

r

óż

ni

c

e

 

w

y

s

ok

oś

c

i

 

dw

u 

l

ub 

w

i

ę

c

e

j

 

t

onów

 

br

z

m

i

ą

c

y

c

h 

r

ów

noc

z

e

ś

ni

e

"

 

(

G

. 

S

om

j

e

n

:

 

Se

ns

or

y

 C

od

i

ng i

n t

h

e

 M

a

m

m

al

i

an N

e

r

v

ou

s

 Sy

s

t

e

m

)

. 

 

3

 

R

e

pr

e

z

e

nt

a

c

j

a

 

n

i

e

 

j

e

s

t

 

s

t

a

ne

m

 

m

ó

z

g

u, 

l

e

c

z

 

r

e

l

ac

j

ą

 

t

e

g

o 

s

t

a

nu 

do 

s

t

a

n

u 

ś

w

i

a

t

a

 

z

e

w

nę

t

r

z

ne

g

o.  

R

e

pr

e

z

e

nt

a

c

j

e

 

t

o

 

a

bs

t

r

a

k

t

y

, 

bę

dą

c

e

 

podz

bi

o

r

a

m

i

 

pe

w

ny

c

h 

a

bs

t

r

a

k

c

y

j

ny

c

h 

p

r

z

e

s

t

r

z

e

ni

,

 

o

 

k

t

ór

y

c

h 

z

a

 

c

hw

i

l

ę

.  

 

 

5

 

 

 

 

            x



x  

   ope r a c j

e  na  r e pr e z e nt

a c ja c h 

           



  





   

 x



x



x



x    ope r a

c j

e  inte gr a c

y

jn

e  ( twor z

e n

ie  inf

. w

y

ż s

z e go r z ę d

u)

 

 



  





 





  



       

      x



x



x



x



x     

ope r a c je  w p

r z e str z e ni

 

s

y

g

na łów  

                 

 



  





  



   



  





       

       

          x



 x



x



x



x



x     pr oc e s

y

 f

iz

y

ka ln

e  

          - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - -

- - - -



    kie

r une k u

pł

y

w

u c z a su  

 

gdz ie  

„

x”  

s

y

mboliz uj

e

 

pe wne go 

r od

z a ju 

z bi

or

y

 

(

odpowi

e dnio 

– 

s

t

a nów 

f

iz

y

c z n

y

c

h, 

s

y

g

na łów, 

i

nf

or m

a c ji

) ,

 

 

„



”  

s

y

m

b

oliz uje  

pr z e ksz ta łc e n

ia  

( z da r z

e nia )  

w 

obr ę bie

 

je dne go 

poz io

mu 

( k

a te gor ie  

pr z e ksz t

a łc e

ń) , 

z a ś 

„



”  

or a z  

„



”  

tr a nsf

or m

a c

je  

m

ię

dz

y

poz i

o

m

owe  

( f

u

nktor

y

 

w 

se n

sie  

te or ii 

k

a te gor ii) , 

pr z

y

 

c z

y

m 

do

da tkowo 

str z

a łka

 

skie r owa na  

w 

gór ę  

s

y

m

b

oliz uje  

r

e a liz a c ję  

(

w 

f

iloz of

ii 

a na lit

y

c z

ne

j 

mówi 

się

 

w 

t

y

m

 

konte kśc ie  

o 

supe r

we

nie nc ji ) , 

a  

w 

dół 

– 

d

e te r

m

ina c ję  

(

w 

f

iloz of ii 

a na lit

y

c z ne

j 

–

 

przy c zy no

wanie  me

ntal

ne

) .  

„

Re a lnie ”  

m

a

m

y

 

d

o

 

c z

y

nie

nia  

z  

je dn

y

m

 

t

y

l

ko 

pr oc e se

m, 

m

ia

nowic ie

 

f

iz

y

ka ln

y

m,

 

poz os

ta ł

e  

to 

supe r

we nie nt

n

e  

pr oc e s

y

 

„

wir tua l

ne ”  

( ope r a c je

)  

pr z e bie ga ją c e  

w 

pe

wn

y

c h 

pr z e str z

e nia c

h 

a bstr a kc

y

jn

y

c

h 

( a

lge br a ic z n

y

c

h 

i 

topologic z

n

y

c h) , 

a  

ni

e  

w 

pr z e str z e ni 

f

iz

y

c z ne j. 

P

r oc e s 

poz

io

mu 

w

y

ż

sz e go 

to

 

s

y

s

te

m

owa

 w

y

kła d

nia  

pr oc e su poz

io

m

u n

iż sz

e go, je go w

e wną tr z s

y

s

t

e mow

y

 se n

s

4

.  

Na  

m

óz g

 

na le ż

y

 

z a te

m 

pa tr z e ć

 

nie  

t

y

l

ko 

j

a ko 

na  

f

iz

y

ka ln

y

 

( sub

sta nc ja ln

y

,

  

c z a sopr z e str z

e nn

y

)  

ko

nkr e t 

– 

któr

y

m 

oc z

y

w

iśc ie  

ta kż e  

je st 

-  

 

le c z

 

r ównie ż  

ja ko 

na

 

pe wie n 

a bs

tr a kc

y

jn

y

 

u

kła d 

inf

or

m

a c

y

jn

y

,

 

dok

onują c

y

 

pe

wn

y

c h 

ope r

a c ji 

o 

c ha r a

kte r z e

 

f

or m

a ln

y

m,

 

qua si-  

c z

y

 

pa r a -

m

a te

ma t

y

c z n

y

m.

 

Je st 

on 

ta

ki 

a  

nie  

inn

y

,

 

ma  

ta ką  

a

 

nie  

inną  

str ukt

ur ę , 

or ga

niz

a c ję  

połą c z e ń

 

po

m

ię

d

z

y

 

posz c z e g

óln

y

mi

 

oś

r odka

m

i 

e tc

, 

a b

y

 

b

y

ł

 

w 

sta ni

e  

dokon

y

w

a ć  

okr e ślon

y

c

h 

a bstr

a k

c

y

j

n

y

c h 

ope

r a c ji 

t

y

p

u 

m

a t

e

m

a t

y

c z

ne go 

( w 

kognit

y

w

ist

y

c

e  

m

ó

wi 

się  

w

 

t

y

m 

konte kś

c

ie  

o 

k omp

utac jac

h ; 

ja  

wolę  

na z

y

w

a ć  

je

 

c e re brac ja

mi ) . 

Kons

e kwe ntnie , 

ne ur

of

iz jologia  

ja ko 

na uka

 

o 

pr oc e sa c h

 

ne ur of

iz jologic z n

y

c

h 

winna  

b

y

ć  

z o

r ie ntowa

na  

i 

poj

m

ow

a na  

nie  

f

iz jologic z nie

, 

le c z

  

c e r e br a c

y

jnie  

, tj. w 

ka t

e gor ia c h inf

or

m

a c

y

j

n

y

c h.  

F

izy k alizm  

to 

sta

nowi

sko, 

któr e  

nie  

r oz r óż n

ia  

a bstr a kc

y

jn

y

c

h 

pr z e

str z e ni 

od

 

konf

igur a c ji 

sta nów 

f

iz y

c

z

n

y

c h 

w 

z w

y

kłe

j 

pr z

e str z e ni 

f

iz

y

c z ne

j; 

nie  

r oz r óż nia  

on 

t

y

m

 

sa

m

y

m 

s

y

gna

łu 

od 

i

nf

or m

a c ji. 

Ko

nse kwe n

c ją  

te go 

je st 

to, 

ż e  

sta n

y

 

pr z e str z e

ni 

tr a ktuje  

on

 

ja ko

 

obraz

y  

r z e c z

y

wis

tośc i, 

a  

nie

 

ja ko 

inf

ormac je

 

o 

r z e

c z

y

w

istośc i

, 

c o 

z

 

kole i 

pr o

wa dz i

 

do 

z

na ne go 

z a

r z utu,

 

ż e  

t

r z e ba  

z a łoż

y

ć

 

is

tnie n

ie  

ho

m

u

nc ulusa

 

oglą da ją c e go 

te  

o

br a z

y

.

 

T

y

mc z a se

m

 

w

ła śni

e  

to, 

ż e  

r e pr e z e nta c ja  

je st 

z budowa n

a  

z  

inf

or m

a c ji 

o 

c z

y

mś

, 

a  

nie  

po 

pr ostu 

z  

punktów 

pr z

y

p

or z ą dko

wa n

y

c h 

punkt

o

m 

odwz or ow

y

w

a ne go

 

o

bie ktu 

spr

a wia , 

ż e

 

osobnik 

postr z e ga

 

n

ie  

obr a z

y

,

 

le c z  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

P

oni

e

w

a

ż

 

w

s

z

ę

dz

i

e

 

w

 

m

ó

z

g

u 

– 

a

 

w

 

s

z

c

z

e

g

ól

noś

c

i

 

w

 

kor

z

e

 

-

 

m

a

m

y 

do 

c

z

y

ni

e

ni

a

 

z

 

z

a

s

a

dni

c

z

o 

t

a

k

i

m

i

 

s

a

m

ym

i

 

pr

oc

e

s

a

m

i

 

f

i

z

y

c

z

nym

i

, 

i

 

poni

e

w

a

ż

 

z

da

r

z

e

n

i

a

 

ne

u

r

of

i

z

j

o

l

og

i

c

z

ne

 

s

ą

 

s

yg

na

ł

a

m

i

 

(

noś

n

i

k

a

m

i

 

i

nf

o

r

m

a

c

j

i

)

, 

n

a

l

e

ż

y

 

k

a

ż

dor

a

z

ow

o 

ok

r

e

ś

l

i

ć

 

k

og

ni

t

y

w

n

y

 

(

c

e

r

e

br

a

c

y

j

ny

)

 

s

e

ns

 

t

e

g

o, 

c

o

 

s

i

ę

 

dz

i

e

j

e

 

 

n

a

 

da

nym

 e

t

a

pi

e

, c

o 

r

e

p

r

e

z

e

nt

u

j

e

 d

a

ny

 s

y

g

na

ł

. 

 

6

 

r z e c z

y

wisto

ść . 

Nie  

je st 

to 

je dna k 

r z e c z

y

w

i

stość  

obie

kt

y

wna ,

 

le c z  

wir tua lna ,

 

skonstr uo

wa na  

na  

ba z i

e  

z a wa r t

y

c h 

w 

r e

pr e z e

nta c ja c h 

inf

or

m

a c ji. 

R

e pr e z e nta c ja  

( n

p.

 

wiz ua lna )  

nie  

t

y

l

ko 

bowie

m

 

r

e pre ze nt

uje ,

 

a le  

 

i 

w 

pe wie

n 

s

posób 

pr

e ze ntuje

 

r z e c z

y

wisto

ść . Ale  o

 t

y

m

 

nie c o póź

nie j. 

* 

W

 

do

t

y

c hc z a s

ow

y

c h 

r oz wa ż a nia c h 

p

o

m

iną ł

e m

 

milc z e nie

m

 

dwa  

wa ż ne  

dla

 

wia r

y

godn

ośc i 

moje j 

k

onc e pc ji 

i

nf

or m

a c j

i 

z a

ga dnie nia .

 

P

o 

p

ie r wsz e

, 

ja k 

z  

inf

or m

a c

ji

 

e le

m

e nta r n

y

c

h 

( = pie r

wsz e go 

r z ę du)  

pow

st

a ją  

str uktur

y

 

inf

or

m

a

c

y

j

ne , 

tj. 

pe wne  

or ga nic z ne  

c a ł

ośc i, 

bo

 

to 

c oś 

inne g

o 

niż  

z w

y

k

ł

y

 

z e sta w 

c

z

y

 

su

m

a

 

e le

m

e ntów

5

. 

P

o

 

wtór e , 

mówią c

 

o 

r e

p

r e z e nta c ja c h

 

nie  

uwz

glę dniłe

m 

te go,

 

ż e  

s

ą  

to 

na

jc z ę śc ie j

 

r e pr e z e nta c je  

ja k

ic h

ś 

ogr a nic z on

y

c

h 

fragme ntó

w 

pola  

p

e r c e pc

y

jne go 

–

 

posz c z e góln

y

c

h 

obie

kt

ów 

c z

y

 

na we t

 

ic h 

c e c

h, 

c o 

w

y

ma

ga  

ja kie go

ś 

w

y

iz olow

a nia

 

pe wne go z b

ior u inf

or

ma c ji z  c a łe j r e

sz t

y

. T o 

z

 kole i w

y

ma

ga  tz w.

 

filt

rac ji . 

Kole jne  

r oz

wa ż a nia  

p

o

świę c ę  

t

y

m 

wła śnie  

sp

r a wo

m

, 

tj. 

z

a ga dnie n

iu

 

inte gr a c ji 

via  

iloc z

y

n

y

 

ska

la r ne  

i

 

e lim

i

na c ji 

via  

f

iltr ow

a nie  

s

y

gna łó

w. 

Z r obię

 

to 

nie ste t

y

 

t

y

lko

 

sz kic owo 

i 

poglą do

wo

, 

bo 

a b

y

 

r z e c z  

ują ć  

śc

iśle  

na le ż a ło

b

y

 

m

ie ć  

i

 

wię c e j 

c z a su 

do

 

d

y

s

poz

y

c ji, 

i 

z a ł

oż

y

ć

 

u 

P

a ństwa  

z a a wa n

so

wa ną  

wie dz ę  

m

a t

e

m

a

t

y

c z

ną  

dot

y

c z ą c

ą  

ta kic h 

spr a w 

ja k 

pr

z e st

r z e nie  

Ba na c ha  

i 

Hil

be

r ta , 

 

te or ia  

ka te gor ii

, 

a  

z wła sz c z a  

te or ia

 

tz w. 

pr e snop

ów 

i 

snop

ów 

– 

c z e go 

r a c z e j 

s

ię  

nie  

spodz ie w

a

m

. 

( Ba r d

z ie j 

doc ie kliw

y

c

h

 

i 

d

y

spo

nują c

y

c h 

od

po

wie dni

m

 

pr z

y

go

towa n

ie m

 

m

a t

e

m

a t

y

c z n

y

m

 

ods

y

ła

m 

w 

t

y

m

 

wz glę dz ie

 

do 

s

woje g

o 

te kstu

 

M ate

maty c z

ne  

podst

awy  

t

worze n

ia 

re pre

ze ntac j

i

 

poznawc zy

c h , dost

ę pne

go na  

m

oje

j str onie

 ww

w) . 

W

y

j

dź

m

y

 

od 

te go, 

ż e  

n

e ur on

y

 

or a z  

ic h 

s

y

na ps

y

 

mogą  

z na j

dowa ć  

się  

w 

r óż n

y

c

h 

sta na c h 

c z

y

nn

ośc iow

yc h, 

sc ha r a kte r

y

z

owa n

y

c h 

pr z e z  

ta kie  

ilośc

io

we  

pa r a

m

e tr

y

, 

ja

k 

pote nc ja ł 

e le ktr

y

c

z n

y

,

 

ilość  

impulsów 

ge n

e

r owa n

y

c h 

w 

je dno

stc e

 

c z a su 

c z

y

 

ilo

ść  

ne ur opr z e ka ź

nika  

w

y

d

z ie la ne go 

d

o 

sz c z e li

n

y

 

s

y

n

a pt

y

c z

ne j. 

P

a r a

me

tr

y

 

te  

z

m

ie

nia ją  

się  

oc z

y

wiśc ie  

z  

c hwi

li 

na  

c hwilę  

i 

z  

m

ie j

s

c a  

na  

m

ie j

sc e . 

Z  

uwa

gi 

na  

to 

z bior

y

 

je dnoc z e sn

y

c

h 

s

y

g

na łó

w 

m

oż na

 

potr a

ktowa ć

 

ja ko 

pr z e kr oje

 

( c ię c ia

)  

a bstr a kc

y

j

n

y

c

h

 

prze strze n

i 

liniowy c h 

( we k torowy

c h ) , 

któr

y

c

h 

e le m

e

nta

m

i 

( we kto

r

a m

i

)  

są  

pe wne  

funk c je ; 

na jc z ę ś

c ie j 

tr

a ktuje  

się  

je  

ja ko 

f

unkc je  

c z a su, 

pa r a

me t

r

y

z

owa ne  

pr z e z

 

współr z ę dn

e  pr z e str z

e n

ne .  

Ka ż d

y

 

we k

tor  

pr z e

str z

e ni 

liniow

e j 

m

oż e

 

b

y

ć

 

pr z e dsta wi

on

y

 

ja

ko 

k

ombina c ja

 

liniowa  

we ktor

ów 

ba z

ow

y

c h. 

W

 

na sz

y

m 

pr z

y

p

a

dku 

we ktor a

mi 

ba z

ow

y

mi 

są  

s

y

gna ł

y

 

r e c e ptor owe ;

 odpow

ie d

nią  pr z e str z e

ń 

m

oż na

 

w z wią z ku z

 t

y

m na

z w

a ć  

re c e ptori

um

6

. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

R

e

pr

e

z

e

n

t

a

c

j

a

 

ni

e

 

j

e

s

t

 

c

z

ym

ś

 

w

 

r

odz

a

j

u 

z

d

j

ę

c

i

a

, 

bę

dą

c

e

g

o 

m

e

c

ha

ni

c

z

nym

 

z

e

s

t

a

w

e

m

 

punk

t

ów

 

(

„

pi

k

s

e

l

i

”

)

.

 

J

a

k

 

P

a

ńs

t

w

o 

z

oba

c

z

ą

, 

t

a

k

a

 

i

n

t

e

g

r

a

c

j

a

,

 

t

j

.

 

pow

s

t

a

ni

e

 

i

nf

o

r

m

a

c

j

i

 

w

y

ż

s

z

e

g

o 

r

z

ę

du, 

ni

e

 

j

e

s

t

 

z

w

yk

ł

ym

 

s

u

m

ow

a

ni

e

m

 

i

nf

or

m

a

c

j

i

 

e

l

e

m

e

nt

a

r

ny

c

h, 

m

o

dy

f

i

k

uj

e

 j

e

 

on

a

, 

poz

w

a

l

a

j

ą

c

 

na

 

dook

r

e

ś

l

e

ni

e

 

 

-

 

t

j

.

 

r

e

duk

c

j

ę

 

n

i

e

ok

r

e

ś

l

on

oś

c

i

 

– 

t

y

c

h 

i

nf

or

m

a

c

j

i

 

pi

e

r

w

s

z

e

g

o 

r

z

ę

du. 

Z

oba

c

z

ą

 

P

a

ńs

t

w

o 

t

e

ż

, 

ż

e

 

ni

e

z

bę

dne

 

po

 

t

e

m

u 

j

e

s

t

 

p

opr

z

e

c

z

n

e

 

s

pr

z

ę

gani

e

 

s

y

g

na

ł

ów

, 

c

o 

m

a

t

e

m

a

t

y

c

z

ni

e

 

z

w

i

ą

z

a

ne

 

j

e

s

t

 

z

 

t

w

or

z

e

ni

e

m

 

i

l

o

c

z

y

n

u

 

s

k

al

a

r

ne

g

o  w

e

k

t

or

ów

 

i

 z

 op

e

r

a

c

j

ą

 

„

s

k

l

e

j

a

ni

a

”

 m

ni

e

j

s

z

yc

h f

r

a

g

m

e

nt

ów

 w

 w

i

ę

k

s

z

e

.

 

6

 

D

ok

ona

ł

e

m

 

t

u 

pe

w

ne

g

o 

upr

os

z

c

z

e

ni

a

, 

g

dy

ż

 

r

e

c

e

pt

or

i

um

 

j

e

s

t

 

pr

z

e

s

t

r

z

e

ni

ą

 

j

e

dy

ni

e

 

l

ok

a

l

n

i

e

 

l

i

n

i

ow

ą

.

 

(

L

ok

a

l

noś

ć

 

m

a

 

m

i

e

j

s

c

e

 

dz

i

ę

k

i

 

t

e

m

u, 

ż

e

 

k

a

ż

d

y

 

ne

ur

o

n 

pos

t

s

y

na

pt

y

c

z

ny

 

odbi

e

r

a

 

s

y

g

na

ł

y

 

j

e

dy

ni

e

 

z

e

 

s

w

e

g

o 

pol

a

 

r

e

c

e

pc

y

j

ne

g

o,

 

t

j

. 

z

 

pe

w

ne

g

o 

z

w

a

r

t

e

g

o 

obs

z

a

r

u 

s

i

a

t

k

ów

k

i

)

. 

N

i

e

 

s

t

a

now

i

 

t

o 

i

s

t

ot

ne

g

o 

og

r

a

ni

c

z

e

ni

a

, 

g

dy

ż

 

na

 

poc

z

ą

t

k

ow

ym

 

e

t

a

pi

e

 

g

e

ne

r

ow

a

ni

a

 

i

nf

or

m

a

c

j

i

, 

t

j

. 

na

 

poz

i

om

i

e

 

r

e

c

e

pt

o

r

i

um

,

 

w

s

z

y

s

t

k

i

e

 

pr

oc

e

s

y

 

 i

nf

or

m

a

c

y

j

ne

 

m

a

j

ą

 

c

h

a

r

a

k

t

e

r

 l

ok

a

l

n

y

, 

z

w

i

ą

z

a

n

y

 

z

 

g

e

ne

r

ow

a

ni

e

m

 

i

 

pr

z

e

t

w

a

r

z

a

ni

e

m

 

i

nf

o

r

m

a

c

j

i

 

j

a

k

oś

c

i

ow

y

c

h;

 

ni

e

 

j

e

s

t

 

t

u 

j

e

s

z

c

z

e

 

g

e

ne

r

o

w

a

na

 

i

n

f

or

m

a

c

j

a

 

w

y

ż

s

z

e

go 

r

z

ę

du. 

N

i

e

m

ni

e

j

,

 

 

7

 

Z  

dr ugie j

 

str o

n

y

, 

a b

y

 

moż li

we  

b

y

ł

o 

uz

y

ska nie  

in

te gr a lnie

 

tr a

ktowa n

y

c

h

 

r e pr e z e nta c ji, 

 

str ukt

u

r a  

połą c z e ń 

s

y

n

a pt

y

c

z n

y

c

h 

w 

obr

ę bie  

da n

e go 

ukła du 

( np.

 

wz r okowe g

o)  

winna  

c

z

y

n

i

ć  

z a dość  

pe

wn

y

m 

wa r unko

m

 

o 

c ha r a kte r

z e  

topologic

zny m ,

 

dz ię ki 

któr

y

m 

pod

c z a s

 

pr oc e su 

pr

z e twa r z a n

i

a  

s

y

gna łów

 

uwz glę

dni

one  

i 

z a c ho

wa ne  

bę dą  

m

ogł

y

 

b

y

ć  r e la

c je

   sąsie dzt

wa  

m

ię d

z

y

 skł

a dnika

m

i r e c

e ptor iu

m. 

 

P

owsta je  

z

a te

m

 

p

y

t

a

nie , 

c z

y

 

w

 

r e c e ptor

i

um 

da je  

s

ię  

okr e ś

lić

 

pr z e str z e ń 

topologic z

ną  

i 

– 

c o 

z

a

 

t

y

m 

idz ie  

-  

pr z e ksz ta

łc e nia  

c ią głe  

(

z a c how

ują c e  

są sie dz

two

 

e le

m

e ntów)  

te j 

pr z e st

r

z e ni

7

. 

W

e dłu

g 

m

nie  

o

dpowie dź  

je

st 

twie r d

z

ą c a . 

S

a

m

 

z bi

ór  

r e c e ptor ów 

n

ie  

sta no

wi 

pr z e str z e n

i 

topol

og

ic z ne j, 

bo 

ż a d

e n 

ic h 

podz biór  

ni

e  

je st

 

z bior e

m

 

otwa r t

y

m. 

 

Na

to

m

ia st 

moż na

 

m

ówi

ć  

o 

topolo

gii 

w 

od

nie sie

niu 

do

 

z bior u

 

pól

 

re c e pc y jny c h  

ne

ur onó

w 

r e c e ptor iu

m

, 

ja

ko 

ż e

 

a na lit

y

c z nie  

pola  

r e c e

pc

y

j

ne  

opis

y

w

a ne

 

są  

pr z e z  

r óż nic ę  

dwu 

f

unkc ji 

Ga ussa  

( dla  

r o

z kła du 

s

y

gna ł

ów 

pobu

dz a ją c

y

c h 

i 

dla

 

r oz kła du 

s

y

g

na łów 

ha

m

u

ją c

y

c h) , 

a  

one  

z  

uw

a gi 

na  

a s

y

mp

tot

y

c z n

e  

dą ż e nie  

do 

z e r

a  

z  

dobr

y

m pr z

y

b

liż e ni

e

m

 

opisują  z bi

or

y

 otw

a r te . 

 

Z  

punkt

u 

wi

dz e nia

 

c e r

e br a c ji 

r e a

ln

y

 

pr oc e s

 

f

iz

y

c

z n

y

 

pr z e twa r z a

nia  

s

y

g

na łów

 

w 

r e c e ptor iu

m 

m

oż e  

b

y

ć  

wię c  

z int

e r pr e tow

a n

y

 

z a r ówno

 

w 

ka te g

or ia c h 

linio

w

y

c

h

 

pr z e ksz ta łc e ń 

pe

wn

y

c h

 

pr z e str z e ni 

we ktor o

w

y

c h 

( z a  

liniowość  

tę  

odp

owie dz ia lna  

je st

 

ne ur of

iz jologia , 

mia n

owic ie  

s

u

m

a t

y

w

n

y

 

m

e c

ha niz

m 

pows

ta w

a nia  

pote

nc ja łów

 

posts

y

na pt

y

c

z n

y

c h)

, 

ja

k 

i 

w 

ka te gor ia c h 

c ią g

ł

y

c

h 

pr z e ksz ta łc

e ń 

pe

wn

y

c h 

pr z e str z

e ni 

topologic z

n

y

c h 

( one  

z  

kole i 

z de te r

m

in

owa

ne  

są  

pr z e z  

a na to

m

ię

, 

tj. 

a r c hite ktur ę

 

połą c z e ń) .

 

Ma

m

y

 

w

 

te

n 

sposó

b 

u

wz glę dni

on

e  

ob

y

dw

a  

a sp

e kt

y

 

móz

gu, 

ta k

 

a na to

mię  

ja k i ne ur of

iz jologię

, ta

k str uktur ę ,

 ja k i f

unkc j

ę .  

* 

W

r a

z  

z  

osią g

nię c ie

m 

pr z e z  

s

y

gna ł

y

 

r e c e pt

or owe  

swoi

st

y

c h 

ją

de

r  

wz gór z a

 

poja wia  

się  

no

w

y

 

m

e c

ha niz

m

 

o 

c ha r a kt

e r z e  

s

y

s

te

m

ow

y

m. 

Ma

m

 

na

 

m

y

ś

li 

 

podz ia ł

 

c ią głe go 

w 

z a sa dz ie  

s

tr u

m

ie nia  

s

y

g

na łów 

n

a  

usta lone , 

z s

y

nc h

r oni

z owa ne  

z e  

sobą

  

je dnostki 

c z a sowe

 

( „

ta kt

y

” )  

potr

z e bn

y

 

po 

t

o, 

a b

y

 

moż liwe  

b

y

ło

 

 

por ówn

y

w

a nie

  

s

y

g

na łów 

w 

są sie dn

ic

h 

c hwila c h, 

bowie

m

 

j

e dną  

z  

ge ne r a l

n

y

c h 

z a

sa d 

pr z e twa r z

a nia

 

inf

or m

a c ji 

p

r z e z  

ośr o

dki 

kor owe  

j

e st 

por

ó

wny wanie

 

r

oz kła dó

w 

pobudz e ń, 

a  

dla  

w

y

k

ona nia

 

te go

 

z a da

nia  

m

us

i 

b

y

ć

 

usta l

on

a  

je dnost

ka  

c z a

sowa ,

 

w 

kt

ór e j 

o

br ę bie

 

z da r z e nia  tr a k

towa ne  

s

ą  ja ko na le ż ą c

e  do je d

n

e go r oz kła d

u.  

T e n 

c z a s 

we w

ną tr

z s

y

s

te

m

ow

y

 

je st 

w

y

z

na c z a n

y

 

p

r z e z

 

 

r

y

t

m

y

 

e le ktr oe nc e f

a logr a f

ic z n

e  

ge ne r owa

ne  

pr z e z

 

uk

ła d 

sia tko

wa t

y

 

p

nia  

m

ó

z gu. 

Ka ż d

y

 

ta kt

 

odpowie dn

ie go 

r

y

t

m

u 

e nc e f

a logr a f

ic z ne go 

sta nowi 

c oś 

w 

r odz a ju 

„

a to

m

u”  

c z a su, 

w

 

ź r ódłow

y

m 

se nsie

 

te r

m

i

nu 

„

a to

m

”  

– 

j

e st 

c

z

y

mś 

nie p

odz ie ln

y

m, 

nie  

z łoż on

y

m 

z

 

punktow

y

c

h 

„

c hwil” ,

 

gd

y

ż  

to

 

c o 

si

ę  

dz i

e je  

we wną

trz 

je

dne g

o 

ta ktu 

n

ie  

je st

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

u

j

m

uj

ą

c

 

r

z

e

c

z

 

ś

c

i

ś

l

e

 

m

a

t

e

m

a

t

y

c

z

ni

e

 

r

e

c

e

p

t

or

i

um

 

ni

e

 

j

e

s

t

 

pr

z

e

s

t

r

z

e

n

i

ą

 

l

i

n

i

ow

ą

, 

l

e

c

z

 

t

z

w

. 

s

nope

m

 

(

n

a

d

 

pe

w

ną

 pr

z

e

s

t

r

z

e

n

i

ą

 

t

opo

l

og

i

c

z

ną

, o k

t

ór

e

j

 z

a

 c

hw

i

l

ę

)

. 

 

7

 

P

r

z

e

s

t

r

z

e

ni

ą

 

t

opo

l

og

i

c

z

ną

 

j

e

s

t

 

z

bi

ór

 

X

, 

w

 

k

t

ór

ym

 

o

k

r

e

ś

l

on

a

 

z

os

t

a

ł

a

 

t

op

ol

og

i

a . 

T

opol

og

i

ą

 

z

bi

or

u 

X

 

j

e

s

t

 

r

odz

i

na

 

j

e

g

o 

podz

bi

o

r

ów

 

(

bę

dą

c

y

c

h 

t

z

w

. 

z

bi

o

r

a

m

i

 

ot

w

a

r

t

y

m

i

)

, 

t

a

k

i

c

h,

 

ż

e

 

 

s

um

a

 

i

 

i

l

o

c

z

y

n

 

(

m

nog

oś

c

i

ow

e

)

 

z

bi

or

ów

 

ot

w

a

r

t

y

c

h 

s

ą

 

z

bi

or

a

m

i

 

ot

w

a

r

t

ym

i

. 

N

a

t

om

i

a

s

t

 

pr

z

e

k

s

z

t

a

ł

c

e

ni

e

 

f

:

 

X



Y

 

j

e

s

t

 

c

i

ą

g

ł

e

 w

 x

0



X

 w

t

w

, g

dy

 dl

a

 k

a

ż

de

g

o 

A

 z

 f

a

k

t

u 

ż

e

 x

0

 z

na

j

du

j

e

 s

i

ę

 „

ba

r

dz

o bl

i

s

k

o”

 

z

bi

or

u A

 w

y

ni

k

a

, ż

e

 

f

(

x

0

)

 z

na

j

du

j

e

 s

i

ę

 

„

ba

r

dz

o bl

i

s

k

o”

 z

bi

o

r

u f

(

A

)

.