MUZYKA I RUCH – JAKO WAŻNY ELEMENT  
 
ROZWOJU DZIECKA W NAUCZANIU  
 
ZINTEGROWANYM. 
 

                                                

      „Rytmika nie jest sztuką ,nie jest celem samym w sobie, 

                                              jest przygotowaniem do wszystkich sztuk, jest wychowaniem. 
                                            Muzyka w greckim ujęciu tego słowa jest elementem 
                                           pedagogicznym najwyższej rangi................. .” 
                                                      
                                                                                   

(Emil Jaques-Dalcroze) 

 
    
        Jedną ze skuteczniejszych form pracy rozwijającej ekspresję w młodszym 
wieku szkolnym , jest kształcenie muzyczno-ruchowe. 
Ma to ogromny wpływ na prawidłowy rozwój psychofizyczny dziecka . 
Wrażliwosć słuchowa doskonali się z wiekiem.  
Ruch jest czynnikiem niezbędnym dla prawidłowego rozwoju dziecka , 
kształtuje mięsnie i układ nerwowy.                                                         
Percepcja muzyki rozwija wyobraźnię , samodzielność myślenia oraz kształtuje 
postawę twórczą.  
        Od kilku lat prowadzimy zajęcia rytmiki w przedszkolu ,a od jakiegoś 
czasu także w szkole, w kształceniu  zintegrowanym dla najmłodszych. 
Uważamy, iż są one bardzo potrzebne i mają ogromny wpływ na prawidłowy 
rozwój psychoruchowy  dziecka. 
       W oparciu o wieloletnie doświadczenia w pracy z dziećmi, opracowałyśmy 
program nauczania.  
Podczas pisania programu założyłyśmy sobie cele, które będą realizowane 
poprzez następujące formy: 
1.Śpiew 
2.Gra na instrumentach 
3.Ruch przy muzyce 
4.Tworzenie muzyki 
5.Słuchanie muzyki 
Chciałybyśmy przybliżyć naszą pracę podając przykładowe zabawy: 
 
 

-1- 

      
 
 

        

ZABAWY WPROWADZANE  NA LEKCJI RYTMIKI. 

1.Z użyciem ciała: 
  Dziecko bawi się własnymi rękami, nogami, palcami wykonując ruchy                                              
dynamiczne i powolne w napięciu i rozluźnieniu; 
a)  z towarzyszeniem muzyki żywej , wesołej:                                                                                                  

tańczą same ręce , tańczą same nogi, tańczy głowa ,tańczy całe ciało   

b)  z towarzyszeniem muzyki spokojnej : 

swobodny taniec indywidualny, a gdy muzyka przestanie grać zatrzymujemy 
się w bezruchu dotykając jedną częścią ciała do drugiej części np. łokciem do 
kolana 

2.Wyczucie  przestrzeni ; 
  Dzieci wykorzystują przestrzeń poprzez bieg , podskoki, obroty, skoki i 
rysowanie w przestrzeni jakiejś litery , figury lub elementu; 
dowolne przebieganie z fantazyjnymi ruchami ciała tzw.spacer w przestrzeni. 
     Podczas zajęć jest wiele miejsca na tradycyjne formy pieśni , zabaw, 
tańców,bajek, legend,porzekadeł i różnych folklorystycznych form słowno-
muzyczno-tanecznych. 
1.Ćwiczenia mowy służą przyswajaniu przez dzieci zjawisk rytmicznych, 
dynamicznych oraz przygotowują do wyrazistej i prawidłowej dykcji podczas 
śpiewania piosenek. 
Ciekawym elementem są improwizacje przez dzieci tematów rytmicznych 
głosem, ruchem z towarzyszeniem instrumentów perkusyjnych; 

a)  dzieci wystukują na instrumentach perkusyjnych rytm do słów  

np.: deszcz , deszcz, pada, pada, deszcz  
mogą być również przysłowia. 

b)  teksty imion lub wyliczanek mogą być zaśpiewane własną melodią,  

jest to punkt wyjścia do budowania prostych form muzycznych; 
pierwsze ćwiczenia opierają się na dwóch lub trzech dźwiękach w formie 
pytań i odpowiedzi  
np.: pyt.: Jak ma na imię twoja koleżanka? 
      odp.: Moja koleżanka ma na imię Ania. 

Ważnym elementem w zajęciach jest ruch i możliwość łączenia improwizacji z 
ruchem: 

a)  dzieci słuchają i obserwują ruchy wybranego kolegi i powtarzają rytm na         

instrumentach perkusyjnych lub odwrotnie 

b)  naśladują ruchem długość  trwania dźwięków ( całej nuty, półnuty, 

ćwierćnuty, ósemki ) w starszych grupach nuty z kropką 

c)  reagują na pauzy w muzyce 

      d)tworzą opowiadania za pomocą tańca 

 
 

-2- 

 

       Dzieci już od klas najmłodszych powinny poznawać tajniki muzyki 
ludowej.  Proste układy taneczne  ( michałek, kujawiak, krakowiak,polonez, 
grozik) i melodie, łatwe do zapamiętania ,zachęcają do wspólnej zabawy. 
      Poprzez kontakt z taką muzyką podtrzynujemy tradycje ludowe różnych 
regionów Polski ,wzmacniając poczucie tożsamości narodowej. 
      
          Uczniowie klas I-III powinni  zagrać na instrumentach melodycznych   
(dzwonki , flet) proste melodie. 
         Gra na instrumencie powinna być przyjemnością a nie trudnym do 
wykonania zadaniem. 
 
         Rozwijanie zainteresowań muzycznych u dzieci w ciekawy, interesujący 
sposób, absorbują je do czynnego udziału w zajęciach i staną się podstawą do 
poszerzania swych wiadomości w klasach starszych . 
 
 
                                                                          Opracowały: 
                                                                mgr Katarzyna Łagodzińska  

                                                     nauczyciel Zespołu Szkół nr 3 w Częstochowie 

                                                                mgr Edyta Oracz 

                                         nauczyciel Szkoły Podstawowej nr 30 w Częstochowie 

 
 
 
 
 
 
 

Bibliografia: 
1.Wychowanie muzyczne w przedszkolu- maj 1983r 
2.Rytmika w klasach I-III –A.Dasiewicz-Tobiasz,Anna Kępska

 

 
 
    

 

      

        

-3-