15. Geneza parlamentaryzmu w monarchii stanowej. 

 

W  okresie  monarchii  stanowej  nastąpiła  znacząca 

zmiana  funkcji  i  organizacji  wieców,  co  doprowadziło  do 
powstania zgromadzeń stanowych. Rezultatem tego procesu 
było trwałe wyodrębnienie się u schyłku XV w. dwuizbowego 
parlamentu  polskiego.  Dawne  wiece  przybrały  postać 
międzydzielnicowych i dzielnicowych zjazdów urzędniczych z 
udziałem  książąt.  Na  tych  zjazdach  książę  podejmował 
najważniejsze  decyzje  państwowe.  Ponadto  na  wiecach 
książęta  sprawowali  sądy.  Początki  parlamentaryzmu 
polskiego łączyły się z jednej strony z procesem emancypacji 
politycznej  szlachty,  a  z  drugiej  z  kształtowaniem  się 
dwuizbowego  sejmu  odzwierciedlającego  układ  polityczny 
pomiędzy  królem,  urzędniczym  możnowładztwem  i  średnią 
szlachtą.  Uczestnictwo  szlachty,  reprezentantów  miast  i 
dostojników  w  zjazdach  (wiecach)  doprowadziło  do 
określenia ich jako Sejmów, czyli zgromadzeń powszechnych. 
Więc rozbił się na:  

 

sąd wiecowy 

 

radę dostojników – rada panów.  

Po  1320  roku  Łokietek  najważniejsze  sprawy  rozstrzygał 

na  zjazdach  ogólnopaństwowych  nazywanych  Sejmami 
Walnymi.