background image

 

 
WŁASNA FIRAM 2014. ANNA JELE

Ń

SKA 

 
ROZDZIAŁ III WYBÓR FORMY PRAWNEJ
 
Firma mo

ż

e mie

ć

 status osoby fizycznej lub osoby prawnej. 

Osobowo

ść

 prawn

ą

 maj

ą

 spółki uregulowane w Kodeksie spółek handlowych (st

ą

d ich nazwa - spółki handlowe) - s

ą

 to 

spółki: partnerska, komandytowa, komandytowo- akcyjna, spółka z ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

 i spółka akcyjna. Te 

podmioty musz

ą

 by

ć

 zgłaszane do Krajowego Rejestru S

ą

dowego. Na gruncie podatkowym ich działalno

ść

 reguluje 

ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawa o rachunkowo

ś

ci. Spółki te musz

ą

 prowadzi

ć

 ksi

ę

gi 

rachunkowe. 
Na potrzeby tego opracowania skoncentrujemy si

ę

 na omówieniu najpo-pularniejszych z punktu widzenia małego i 

ś

redniego przedsi

ę

biorcy form prawnych, w jakich mo

ż

na prowadzi

ć

 działalno

ść

 gospodarcz

ą

. Spółki takie jak akcyjna 

czy komandytowo-akcyjna zostan

ą

 pomini

ę

te, z uwagi na ich skomplikowan

ą

 konstrukcj

ę

 prawn

ą

 i konieczno

ść

 

zaanga

ż

owania znacznego kapitału ju

ż

 przy zakładaniu działalno

ś

ci. 

1. Jednoosobowa działalno

ść

 gospodarcza 

Firm

ę

 mo

ż

e prowadzi

ć

 osoba fizyczna - przedsi

ę

biorca. Decyduj

ą

c si

ę

 na jednoosobow

ą

 działalno

ść

 gospodarcz

ą

 

nale

ż

y uzyska

ć

 wpis do ewidencji działalno

ś

ci gospodarczej. 

2. Spółka cywilna 
Ta forma prawna jest korzystna dla niewielkich przedsi

ę

wzi

ęć

, najwy

ż

ej kilku osób. Spółka cywilna nie jest podmiotem 

prawa, tylko umow

ą

, nie ma osobowo

ś

ci prawnej. Taki kontrakt powinien by

ć

 sporz

ą

dzony na pi

ś

mie, nie jest tu 

obowi

ą

zkowa forma notarialna. Spółki cywilnej nie zgłasza si

ę

 do KRS ani nie powiadamia si

ę

 o jej powstaniu. Ka

ż

dy 

wspólnik osobno - jako osoba fizyczna - musi zgłosi

ć

 rozpocz

ę

cie działalno

ś

ci gospodarczej we wła

ś

ciwym urz

ę

dzie 

gminy (albo w s

ą

dzie rejestrowym, je

ś

li spółk

ę

 cywiln

ą

 zawi

ą

zuj

ą

 przedsi

ę

biorcy wpisani do rejestru). 

Zaletami spółki cywilnej s

ą

 proste zasady organizacji, nieskomplikowane procedury funkcjonowania oraz niewielkie 

koszty zało

ż

enia. Za wad

ę

 mo

ż

na uzna

ć

 osobist

ą

 odpowiedzialno

ść

 wspólników za zobowi

ą

zania spółki. 

3. Spółka komandytowa 
Spółk

ę

 komandytow

ą

 nale

ż

y zgłosi

ć

 w s

ą

dzie rejestrowym, wypełniaj

ą

c formularz KRS-W1 wraz z zał

ą

cznikami - umow

ą

 

spółki i wzorami podpisów osób upowa

ż

nionych do jej reprezentowania. 

W spółce komandytowej wyst

ę

puj

ą

 dwa rodzaje wspólników: 

 komplementariusze - oni odpowiadaj

ą

 za zobowi

ą

zania spółki bez ogranicze

ń

 komandytariusze - odpowiadaj

ą

 za zobowi

ą

zania spółki do wysoko

ś

ci sumy komandytowej, czyli okre

ś

lonej w umowie 

spółki kwoty. Jednocze

ś

nie komandytariusz odpowiada za zobowi

ą

zania spółki tylko do wysoko

ś

ci wniesionego wkładu. 

Komandytariusze nie prowadz

ą

 spraw spółki i nie mog

ą

 jej reprezentowa

ć

4. Spółka jawna 
To spółka b

ę

d

ą

ca podmiotem niezale

ż

nym od tworz

ą

cych j

ą

 wspólników, nie posiada jednak osobowo

ś

ci prawnej, cho

ć

 

ma tzw. zdolno

ść

 prawn

ą

, co oznacza, 

ż

e mo

ż

e nabywa

ć

 prawa i zaci

ą

ga

ć

 zobowi

ą

zania w imieniu własnym, a nie 

wspólników. 
Spółk

ę

 jawn

ą

 nale

ż

y zgłosi

ć

 do KRS, doł

ą

czaj

ą

c do formularza umow

ę

 spółki. 

Za zobowi

ą

zania spółki odpowiadaj

ą

 wszyscy wspólnicy całym swoim maj

ą

tkiem, ale tylko w sytuacji, gdy wierzyciel nie 

mo

ż

e si

ę

 zaspokoi

ć

 z maj

ą

tku spółki. Spółka jawna jest prosta w organizacji - umow

ę

 mo

ż

na podpisa

ć

 bez udziału 

notariusza, nieskomplikowane s

ą

 procedury jej funkcjonowania i niewielkie koszty zało

ż

enia. 

ZOB. ZAŁ

Ą

CZNIK 1 

Formularz KRS-W1 
5. Spółka partnerska 
Prawo zało

ż

enia i działania w formie spółki partnerskiej przysługuje tylko okre

ś

lonym grupom zawodowym. S

ą

 to: 

adwokaci, aptekarze, architekci, in

ż

ynierowie budownictwa, biegli rewidenci, brokerzy ubezpieczeniowi, doradcy 

podatkowi, maklerzy papierów warto

ś

ciowych, doradcy inwestycyjni, ksi

ę

gowi, lekarze, denty

ś

ci, weterynarze, 

notariusze, piel

ę

gniarki, poło

ż

ne, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, rzeczoznawcy maj

ą

tkowi, tłumacze przysi

ę

gli. 

Umowa spółki partnerskiej powinna by

ć

 zawarta na pi

ś

mie pod rygorem niewa

ż

no

ś

ci (do 7 stycznia 2009 r. wymagana 

była forma aktu notarialnego). Spółk

ę

 nale

ż

y zgłosi

ć

 w s

ą

dzie rejestrowym na formularzu KRS-W1. Do zgłoszenia nale

ż

doł

ą

czy

ć

 - umow

ę

 spółki, wzory podpisów osób upowa

ż

nionych do reprezentowania spółki i uprawnienia partnerów do 

wykonywania wolnego zawodu. 
Wspólnicy spółki partnerskiej to partnerzy. Odpowiadaj

ą

 oni za zobowi

ą

zania spółki całym swoim maj

ą

tkiem, ale dopiero 

wtedy, gdy wierzyciel nie mo

ż

e zaspokoi

ć

 swojego długu z maj

ą

tku spółki. Charakterystycznym elementem tej spółki jest 

to, 

ż

e partner nie odpowiada za zobowi

ą

zania spółki, które powstały w zwi

ą

zku z wykonywaniem w spółce wolnego 

zawodu przez pozostałych partnerów lub ich podwładnych. 
W spółce partnerskiej mo

ż

na powoła

ć

 zarz

ą

d - wtedy prowadzeniem spraw spółki zajmuj

ą

 si

ę

 członkowie zarz

ą

du, za

ś

 

pozostali partnerzy s

ą

 z tego zwolnieni. 

6. Spółka z ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

 

Aby zało

ż

y

ć

 t

ę

 spółk

ę

, w pierwszej kolejno

ś

ci nale

ż

y zawrze

ć

 umow

ę

 spółki (przy jednoosobowej - sporz

ą

dzi

ć

 akt 

zało

ż

ycielski), wnie

ść

 wkłady na pokrycie kapitału zakładowego (minimum 5.000 zł), powoła

ć

 organy spółki (zarz

ą

d, w 

pewnych przypadkach rad

ę

 nadzorcz

ą

 lub komisj

ę

 rewizyjn

ą

) i wreszcie zarejestrowa

ć

 si

ę

 w KRS na formularzu KRS-

W3 z zał

ą

czonymi dokumentami: umow

ą

 spółki, dowodem powołania i składem organów, po

ś

wiadczone notarialnie 

podpisy członków zarz

ą

du, podpisan

ą

 przez wszystkich wspólników list

ę

 wspólników, o

ś

wiadczenie wszystkich członków 

zarz

ą

du, 

ż

e wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały wniesione w cało

ś

ci przez wszystkich wspólników. 

background image

 

Zalet

ą

 zawi

ą

zania spółki z o.o. jest brak odpowiedzialno

ś

ci własnym maj

ą

tkiem za zobowi

ą

zania spółki i mo

ż

liwo

ść

 

powierzenia zarz

ą

dzania spółki profesjonalistom. 

1 stycznia 2012 r. wprowadzony został nowy, alternatywny sposób tworzenia spółek z ograniczon

ą

 

odpowiedzialno

ś

ci

ą

 - tzw. tryb S24. Umo

ż

liwia on zakładanie tych podmiotów przy wykorzystaniu specjalnego 

wzorca umowy. Nowy tryb tworzenia i rejestracji dotyczy wył

ą

cznie spółek z ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

 

jako najcz

ęś

ciej wyst

ę

puj

ą

cego typu spółek handlowych w Polsce. Zgodnie z nowymi przepisami, umowa spółki z 

ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

 mo

ż

e by

ć

 równie

ż

 zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy spółki z ograniczon

ą

 

odpowiedzialno

ś

ci

ą

 udost

ę

pnianego w systemie teleinformatycznym (wzorzec umowy). Zawarcie umowy spółki z 

ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

 przy wykorzystaniu wzorca umowy wymaga wypełnienia formularza umowy zawartego 

w systemie teleinformatycznym i opatrzenia umowy podpisem elektronicznym. Umowa taka zawarta jest po 
wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego wszystkich danych koniecznych do jej zawarcia i z chwil

ą

 opatrzenia ich 

podpisem elektronicznym. W

ś

ród korzy

ś

ci z uruchomienia tej usługi nale

ż

y wymieni

ć

 przede wszystkim brak kosztów 

notarialnych 
- system umo

ż

liwia podpisanie umowy spółki w ró

ż

nych wariantach bez udziału notariusza. 

Wzorzec jest publikowany w systemie teleinformatycznym (w Internecie) 
- na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwo

ś

ci. Podanie takiego szablonu jest konieczne, poniewa

ż

 nowe 

przepisy dopuszczaj

ą

 jednocze

ś

nie rezygnacj

ę

 z obowi

ą

zku stosowania formy aktu notarialnego dla umowy spółki z 

ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

. Natomiast zmiana umowy spółki z o.o. ju

ż

 utworzonej przy wykorzystaniu wzorca 

umowy jest mo

ż

liwa po zarejestrowaniu spółki i wymaga formy aktu notarialnego. 

Wspólnicy, decyduj

ą

cy si

ę

 na okre

ś

lony wzorzec, musz

ą

 przyj

ąć

 go w cało

ś

ci, bez dokonywania w nim 

jakichkolwiek zmian. 
Wa

ż

no

ść

 umowy wymaga zło

ż

enia przez wspólników podpisów elektronicznych. Dopuszcza si

ę

 ich zwykł

ą

 form

ę

, ale nie 

wyklucza kwalifikowanej, tzw. bezpiecznej. Tak samo nale

ż

y sygnowa

ć

 wnioski rejestrowe, które te

ż

 s

ą

 udost

ę

pnione w 

systemie elektronicznym, podobnie jak listy wspólników. Dokumenty te mo

ż

na tak

ż

e przesła

ć

 do s

ą

du rejestrowego 

przez Internet, a wniosek o rejestracj

ę

 spółki z ograniczon

ą

 odpowiedzialno

ś

ci

ą

 utworzonej przy wykorzystaniu wzorca 

umowy s

ą

d rejestrowy rozpoznaje w terminie jednego dnia od daty jego wpływu (st

ą

d nazwa potoczna tego trybu: S24). 

Umowa b

ę

dzie zawarta po wprowadzeniu wszystkich koniecznych danych 1po opatrzeniu jej podpisem 

elektronicznym
Dla zapewnienia pewno

ś

ci obrotu przewiduje si

ę

ż

pokrycie kapitału zakładowego w spółkach z o.o. tworzonych w 

uproszczonym trybie nast

ę

powa

ć

 ma wył

ą

cznie poprzez wpłacenie przez partnerów stosownych kwot pieni

ęż

nych. 

Posłu

ż

enie si

ę

 aportem b

ę

dzie dopuszczalne dopiero po wpisaniu danego podmiotu do rejestru. Zarz

ą

d danego 

podmiotu gospodarczego w ci

ą

gu 7 dni od jego rejestracji musi wyda

ć

 o

ś

wiadczenie. Nie jest wi

ę

c konieczny bezpieczny 

podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy wa

ż

nego kwalifikowanego certyfikatu. 

potwierdzaj

ą

ce pokrycie kapitału zało

ż

ycielskiego. Zakłada si

ę

 przy tym, 

ż

e spełnienie wymogów finansowych odbywa 

si

ę

 za po

ś

rednictwem e-konta. Wniesienie wkładów pieni

ęż

nych przez wszystkich wspólników w cało

ś

ci powinno zatem 

nast

ą

pi

ć

 w terminie 7 dni od dnia wpisu do rejestru przedsi

ę

biorców w KRS; jest to odej

ś

cie od obowi

ą

zku pokrycia 

kapitału zakładowego przed zło

ż

eniem wniosku o zarejestrowanie spółki. 

Zmiany nast

ą

piły tak

ż

e w przepisach ustawy o Krajowym Rejestrze S

ą

dowym, z których najistotniejsze reguluj

ą

 kwestie: 

przekazywania dokumentów dotycz

ą

cych zawi

ą

zania i zgłoszenia spółki z o.o., sporz

ą

dzonych w systemie 

teleinformatycznym, do elektronicznego katalogu dokumentów spółek oraz trybu i sposobu składania wniosku o 
dokonanie wpisu spółki S24 do KRS. Ułatwi to pozyskiwanie informacji o takiej spółce, a ponadto uwolni s

ą

dy rejestrowe 

od obowi

ą

zku sporz

ą

dzania skanu dokumentów zło

ż

onych do akt rejestrowych w postaci papierowej. Nowa regulacja 

wyklucza mo

ż

liwo

ść

 zwolnienia z obowi

ą

zku uiszczenia opłaty s

ą

dowej od wniosku o wpis do Krajowego Rejestru 

S

ą

dowego spółki z o.o. utworzonej przy wykorzystaniu wzorca umowy. 

Do zgłoszenia spółki z o.o. trzeba doł

ą

czy

ć

, sporz

ą

dzone na specjalnie przygotowanych formularzach: 

1)umow

ę

 spółki opatrzon

ą

 podpisem elektronicznym, 

2)list

ę

 wspólników z podaniem nazwiska i imienia lub firmy (nazwy) oraz liczby i warto

ś

ci nominalnej udziałów ka

ż

dego z 

nich, opatrzon

ą

 przez wszystkich członków zarz

ą

du podpisem elektronicznym, 

3)o

ś

wiadczenie wszystkich członków zarz

ą

du opatrzone podpisem elektronicznym, 

ż

e wkłady pieni

ęż

ne na pokrycie 

kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w cało

ś

ci wniesione, chyba 

ż

e nast

ą

pi to po zało

ż

eniu spółki. 

W terminie 7 dni od rejestracji spółki jej zarz

ą

d zobowi

ą

zany b

ę

dzie zło

ż

y

ć

 do s

ą

du rejestrowego: 

1)o

ś

wiadczenie wszystkich członków zarz

ą

du, 

ż

e wkłady pieni

ęż

ne na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez 

wszystkich wspólników w cało

ś

ci wniesione, je

ś

li o

ś

wiadczenie takie nie zostało doł

ą

czone do zgłoszenia spółki, 

2)zło

ż

one wobec s

ą

du albo po

ś

wiadczone notarialnie wzory podpisów członków zarz

ą

du. 

W toku post

ę

powania rejestracyjnego dor

ę

czenie orzecze

ń

 i pism s

ą

dowych dokonywane b

ę

dzie za po

ś

rednictwem 

systemu teleinformatycznego obsługuj

ą

cego post

ę

powanie rejestrowe. 

Ułatwienia te (tryb 24) wprowadziła ustawa z 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz 
niektórych innych ustaw
. Uchyla ona obowi

ą

zek wykorzystania w procesie rejestracji spółki z o.o. utworzonej przy 

wykorzystaniu wzorca umowy z instytucji tzw. „jednego okienka", poniewa

ż

 w praktyce wydłu

ż

a on ł

ą

czny czas rejestracji 

podmiotu w KRS i pozostałych urz

ę

dach. Nowelizacja wyklucza zwolnienia z opłat s

ą

dowych przy rejestrowaniu spółek 

powstałych z wykorzystaniem wzorca umowy. Mo

ż

na si

ę

 o nie ubiega

ć

 jedynie w razie skorzystania ze zwykłych, 

dotychczasowych procedur.

 

Kup książkę