Oparzenia termiczne - postępowanie pielęgniarskie po przyjęciu 
chorego oparzonego do szpitala 
 

 
 

Oparzenie termiczne

 to uszkodzenie ciała - zmiany powłok skórnych lub tkanek 

wewnętrznych, których przyczyną jest działanie wysokiej temperatury. Źródłem 
oparzenia termicznego dzieci są najczęściej: gorące płyny - mleko, woda, zupa; 
para wodna - czajniki, garnki; bezpośredni kontakt z rozgrzanym przedmiotem - 
żelazko, grzejnik, grzałka, pogrzebacz, fajerka, pokrywka; lub rzadziej 
bezpośredni

 

kontakt z płomieniem.

  

 

 
 
 

Objawy oparzenia termicznego:  

• 

rumień (zaczerwienienie skóry),  

• 

ból,  

• 

obrzęk,  

• 

pęcherze,  

• 

wstrząs (przy rozległych oparzeniach),  

• 

duszność, kaszel, trudności w oddychaniu (przy oparzeniach dróg 
oddechowych),  

• 

utrata przytomności. 

 

 

Postępowanie przy oparzeniach termicznych  

• 

jak najszybciej schłodzić oparzone miejsce,  

• 

w trakcie schładzania usunąć odzież poprzez rozcięcie,  

• 

w trakcie schładzania usunąć pierścionki, kolczyki, itp.,  

• 

po zakończeniu schładzania rany oparzeniowe osłonić opatrunkiem 
jałowym lub hydrożelowym, schładzającym,  

• 

w miarę możliwości unieruchomić i unieść oparzoną część ciała,  

• 

w przypadku stwierdzenia objawów wstrząsu - blada spocona skóra, 
szybkie tętno, pobudzenie psychoruchowe - należy chorego ułożyć w 
pozycji na wznak z uniesionymi kończynami dolnymi,  

• 

zapewnić komfort cieplny,  

• 

oparzonego należy chronić przed urazami wtórnymi,  

     Przy lekkim oparzeniu zwykle oparzone miejsce chłodzimy powietrzem. 
Najlepszą substancją nadająca się do schładzania jest woda. Zalety schładzania 
wodą: działanie przeciwbólowe i przeciwobrzękowe, zmniejszenie się 
głębokości oparzenia, usunięcie czynnika powodującego oparzenie (także w 
oparzeniach chemicznych).  
     Schładzanie miejsc oparzonych można prowadzić polewając je strumieniem 
bieżącej wody, najlepiej o temperaturze ok. 20 stopni C do około 20 minut, a 
najlepiej do momentu ustąpienia bólu. W razie braku dostępu do bieżącej wody 
rany schładzać można również przez zanurzenie w pojemniku z wodą lub inną 
cieczą nieagresywną (mleko, piwo). W przypadku dostępności wyłącznie 
płynów zimnych schładzać tylko do momentu ustąpienia bólu. W razie powrotu 
dolegliwości bólowych ponownie rozpocząć schładzanie. W niskiej 
temperaturze otoczenia zabezpieczyć poszkodowanego przed nadmierną utratą 
ciepła. Po schłodzeniu wodą (lub przy braku dostępu do wody i posiadaniu 
odpowiednio wyposażonej apteczki) można zastosować hydrożelowe opatrunki 
schładzające 

 

Zasady postępowania  po przyjęciu chorego oparzonego do szpitala. 

 

1.Badanie lekarskie. 

Ocena rozległości oparzenia.  
Chorego po przyjęciu w oddział umieszcza się w sali opatrunkowej lub 
operacyjnej.  Jeśli nie stwierdza się objawów ostrego niedotlenienia w 
wyniku oparzenia 
( sinica, zaburzenia oddychania, zaburzenia świadomości), należy 
zebrać wywiad dotyczący rodzaju, czasu i miejsca wypadku, 
charakteru oparzenia (oparzenie termiczne, chemiczne, elektryczne), 
przebytych uprzednio chorób, które mogą mieć znaczenie w okresie 
leczenia (cukrzyca, odczyny uczuleniowe), oraz przeprowadzić 
dokładne badanie lekarskie, ocenianie rozległości oparzenia. 

 

             2.Podanie leków przeciwbólowych. 

Każdy oparzony wymaga podawania leku przeciwbólowego. Należy 
upewnić się, czy nie podano mu takiego leku na miejscu wypadku. 
Najskuteczniej działa niewielka dawka morfiny podawana dożylnie. 
Najczęstszym błędem jest podawanie leków przeciwbólowych 

domięśniowo. U oparzonych w okresie wstrząsu przepływ tkankowy 
jest mały co upośledza wchłanianie leku. 

 

3.Zapewnienie stałego dostępu do układu naczyniowego

. 

Rozpoczęcie leczenia płynami. W przypadku oparzeń obejmujących 
ponad 20% powierzchni ciała należy wprowadzić do żyły cewnik na 
stałe. Pobieramy też krew w celu oznaczenia grupy krwi, morfologii i 
hematokrytu, stężenia elektrolitów i mocznika w surowicy krwi. 
 

4.Wprowadzenie cewnika do pęcherza moczowego

. 

 

We wszystkich przypadkach oparzeń przekraczających 25%   

powierzchni ciała oraz zawsze w przypadku oparzenia okolicy krocza 
należy wprowadzić do pęcherza moczowego cewnik, pozostawiając go 
przez pewien okres. Umożliwia to pomiar ilości wydzielanego moczu 
w odstępach 1-2 godzinnych, co jest najlepszym wskaźnikiem 
prawidłowości postępowania w okresie wstrząsu oparzeniowego. 

 

5.Podanie surowicy przeciwtężcowej

.  

Każdy chory po oparzeniu powinien otrzymać surowicę 
przeciwtężcową w dawce 3000j. oraz dawkę przypominającą 
anatoksyny tężcowej. 

 

6.Wprowadzenie do żołądka zgłębnika. 

 Jeżeli chory wymiotuje lub ma wzdęcia, należy wprowadzić do 
żołądka zgłębnik w celu odsysania treści żołądkowej.  
U chorych z rozległymi, głębokimi oparzeniami rozwija się czasem 
niedrożność porażenna. 

 

7.Leczenie miejscowe rany oparzeniowej

.  

Bez względu na projektowany sposób leczenia ( leczenie metodą 
otwartą lub pod opatrunkiem) powierzchnię oparzenia  należy 
dokładnie oczyścić. Usuwa się luźno leżące fragmenty skóry, ranę 
płucze się fizjologicznym roztworem chlorku sodowego lub zwykłą 
wodą . Bardzo duże pęcherze przekłuwa się nie zdejmując naskórka, 
mniejsze pozostawia się nienaruszone. W niektórych przypadkach 
oparzeń chemiczno- termicznych, np.  lepikiem niepotrzebne jest zbyt 
dokładne oczyszczanie gdyż prowadzi do większego uszkodzenia 
skóry.