„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1 

 

Autorzy:  

in

Ŝ

. Urszula Łobejko 

mgr in

Ŝ

. Katarzyna Ma

ć

kowska 

mgr in

Ŝ

. Mirosława Smolik 

 

Recenzenci:  

dr in

Ŝ

. Gra

Ŝ

yna Czech 

dr in

Ŝ

. Henryk Godlewski 

 

Opracowanie redakcyjne: 

Katarzyna Ma

ć

kowska 

 

Korekta merytoryczna: 

mgr Anna Wojciechowska 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2 

 

Spis tre

ś

ci 

 

 

Wprowadzenie 

3 

I  Zało

Ŝ

enia programowo-organizacyjne kształcenia  

w zawodzie  

5 

  1.    Opis pracy w zawodzie 

5 

  2.    Zalecenia dotycz

ą

ce organizacji procesu dydaktyczno-

wychowawczego 

6 

II  Plany nauczania 

14 

III  Moduły kształcenia w zawodzie 

16 

 

1.   Podstawy poligrafii 

16 

 

 

Przestrzeganie  przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny 

pracy, 

ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej 

oraz 

ochrony 

ś

rodowiska 

 
 

19 

 

 

Charakteryzowanie  procesów  poligraficznych  i  technik 
drukowania 

 

23 

 

 

Stosowanie materiałów poligraficznych 

27 

 

 

Posługiwanie si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczn

ą

 i technologiczn

ą

 

31 

 

 

Zastosowanie maszyn i urz

ą

dze

ń

  

35 

 

2.   Technologia drukowania płaskiego 

41 

 

 

Eksploatowanie maszyn do drukowania płaskiego 

44 

 

 

Przygotowanie form do drukowania płaskiego 

48 

 

 

Drukowanie płaskie 

51 

 

3.   Technologia drukowania wkl

ę

słego 

55 

 

 

Eksploatowanie maszyn do drukowania wkl

ę

słego 

58 

 

 

Przygotowanie form do drukowania wkl

ę

słego 

62 

 

 

Drukowanie wkl

ę

słe 

65 

 

4.  Technologia drukowania wypukłego 

69 

 

 

Eksploatowanie maszyn do drukowania wypukłego  

72 

 

 

Przygotowanie form do drukowania wypukłego 

76 

 

 

Drukowanie wypukłe 

80 

 

5.  Technologia drukowania sitowego 

84 

 

 

Eksploatowanie maszyn do drukowania sitowego 

87 

 

 

Przygotowanie form do drukowania sitowego 

90 

 

 

Drukowanie sitowe wielokolorowe 

94 

 

6.  Praktyka zawodowa 

98 

 

 

Drukowanie offsetowe wielobarwne 

100 

 

 

U

Ŝ

ytkowanie i obsługa maszyn fleksograficznych 

103 

 

7.  Technika drukowania offsetowego wielobarwnego 

106 

 

 

Wykonywanie offsetowych form drukowych 

109 

 

 

Drukowanie offsetowe 

113 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

3

Wprowadzenie 

 

Celem  kształcenia  w  szkole  zawodowej  jest  przygotowanie 

aktywnego, mobilnego i skutecznie działaj

ą

cego pracownika gospodarki. 

Efektywne  funkcjonowanie  na  rynku  pracy  wymaga:  przygotowania 
ogólnego,  opanowania  podstawowych  umiej

ę

tno

ś

ci  zawodowych  oraz 

kształcenia ustawicznego. 

Absolwent  współczesnej  szkoły  powinien  charakteryzowa

ć

  si

ę

 

otwarto

ś

ci

ą

, 

wyobra

ź

ni

ą

, 

zdolno

ś

ci

ą

 

do 

ci

ą

głego 

kształcenia  

i doskonalenia oraz umiej

ę

tno

ś

ci

ą

 oceny własnych mo

Ŝ

liwo

ś

ci.  

Kształcenie według modułowego programu nauczania charakteryzuje 

si

ę

 tym, 

Ŝ

e: 

−

  cele  kształcenia  i  materiał  nauczania  wynikaj

ą

  z  przyszłych  zada

ń

 

zawodowych, 

−

  przygotowanie  ucznia  do  wykonywania  zawodu  odbywa  si

ę

  głównie 

poprzez  realizacj

ę

  zada

ń

  zbli

Ŝ

onych  do  tych,  które  s

ą

  wykonywane  

na stanowisku pracy, 

−

  nie ma w nim podziału na zaj

ę

cia teoretyczne i praktyczne, 

−

  wyst

ę

puje  w  nim  prymat  umiej

ę

tno

ś

ci  praktycznych  nad  wiedz

ą

 

teoretyczn

ą

, 

−

  jednostki  modułowe  integruj

ą

  tre

ś

ci  kształcenia  z  ró

Ŝ

nych  dyscyplin 

wiedzy, 

−

  w  szerokim  zakresie  wykorzystuje  si

ę

  zasad

ę

  transferu  wiedzy 

i umiej

ę

tno

ś

ci, 

−

  proces uczenia si

ę

 dominuje nad procesem nauczania, 

−

  programy  nauczania  s

ą

  elastyczne,  poszczególne  jednostki  mo

Ŝ

na 

wymienia

ć

, modyfikowa

ć

, uzupełnia

ć

 oraz dostosowywa

ć

 do poziomu 

wymaganych  umiej

ę

tno

ś

ci,  potrzeb  gospodarki  oraz  lokalnego  rynku 

pracy, 

−

  umiej

ę

tno

ś

ci  opanowane  w  ramach  poszczególnych  modułów  daj

ą

 

mo

Ŝ

liwo

ść

 wykonywania okre

ś

lonego zakresu pracy. 

Realizacja  modułowego  programu  nauczania  zapewnia  opanowanie 

przez  uczniów  umiej

ę

tno

ś

ci  okre

ś

lonych  w  podstawie  programowej 

kształcenia w zawodzie oraz przygotowuje do kształcenia ustawicznego. 

Modułowy  program  nauczania  składa  si

ę

  z  zestawu  modułów 

kształcenia  w  zawodzie  i  odpowiadaj

ą

cych  im  jednostek  modułowych, 

umo

Ŝ

liwiaj

ą

cych 

zdobywanie 

wiadomo

ś

ci 

oraz 

kształtowanie 

umiej

ę

tno

ś

ci i postaw wła

ś

ciwych dla zawodu. 

Jednostka 

modułowa 

stanowi 

element 

modułu 

kształcenia  

w zawodzie obejmuj

ą

cy logiczny i mo

Ŝ

liwy do wykonania wycinek pracy,  

o  wyra

ź

nie  okre

ś

lonym  pocz

ą

tku  i  zako

ń

czeniu,  który  nie  podlega 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4 

dalszym  podziałom,  a  jego  rezultatem  jest  produkt,  usługa  lub  istotna 
decyzja. 

W strukturze modułowego programu nauczania wyró

Ŝ

niono: 

−

  zało

Ŝ

enia programowo-organizacyjne kształcenia w zawodzie, 

−

  plany nauczania, 

−

  programy modułów i jednostek modułowych. 

Moduł  kształcenia  w  zawodzie  zawiera:  cele  kształcenia,  wykaz 

jednostek  modułowych,  schemat  układu  jednostek  modułowych, 
literatur

ę

. 

Jednostka modułowa zawiera: szczegółowe cele kształcenia, materiał 

nauczania, 

ć

wiczenia, 

ś

rodki  dydaktyczne,  wskazania  metodyczne  

do realizacji programu jednostki, propozycje metod sprawdzania i oceny 
osi

ą

gni

ęć

 edukacyjnych ucznia. 

Dydaktyczna 

mapa 

programu 

nauczania, 

zamieszczona  

w  zało

Ŝ

eniach  programowo-organizacyjnych,  przedstawia  schemat 

powi

ą

za

ń

  mi

ę

dzy  modułami  i  jednostkami  modułowymi  oraz  okre

ś

la 

kolejno

ść

  ich  realizacji.  Ma  ona  ułatwi

ć

  dyrekcji  szkół  i  nauczycielom 

organizowanie procesu kształcenia. 

W  programie  został  przyj

ę

ty  system  kodowania  modułów  i  jednostek 

modułowych zawieraj

ą

cy nast

ę

puj

ą

ce elementy: 

symbol  cyfrowy  zawodu  według  klasyfikacji  zawodów  szkolnictwa  
zawodowego, symbol literowy oznaczaj

ą

cy kategori

ę

 modułów: 

O – dla modułów ogólnozawodowych, 
Z – dla modułów zawodowych, 
S – dla modułów specjalizacyjnych. 

cyfra arabska oznaczaj

ą

ca kolejny moduł lub jednostk

ę

 modułow

ą

. 

 
Przykładowy zapis kodowania modułu:  
825[01].O1 
825[01] – symbol cyfrowy zawodu: drukarz 
O1 – pierwszy moduł ogólnozawodowy 
 
Przykładowy zapis kodowania jednostki modułowej: 
825[01].Z1.02 
821[01] – symbol cyfrowy zawodu: drukarz 
Z1 – pierwszy moduł zawodowy: Technologia drukowania płaskiego 
02 – druga  jednostka  modułowa  w  module  Z1:

 

Przygotowanie  form  do 

drukowania płaskiego.

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

5 

I. Zało

Ŝ

enia programowo-organizacyjne kształcenia 

w zawodzie 

 

 

1. Opis pracy w zawodzie 

Absolwent  szkoły  kształc

ą

cej  w  zawodzie  drukarz  mo

Ŝ

e  by

ć

 

zatrudniony w: 

−

  zakładach przemysłu poligraficznego, 

−

  drukarniach, 

−

  rzemie

ś

lniczych zakładach poligraficznych. 

 
Zadania zawodowe 
 

Absolwent  szkoły  kształc

ą

cej  w  zawodzie  drukarz  powinien  by

ć

 

przygotowany do wykonywania nast

ę

puj

ą

cych zada

ń

 zawodowych: 

−

  przygotowania i obsługiwania maszyn drukuj

ą

cych, 

−

  sterowania maszynami drukuj

ą

cymi, 

−

  przygotowania materiałów i form drukarskich, 

−

  wykonywania i kontrolowania procesu drukowania, 

−

  prowadzenia kontroli jako

ś

ci

 

odbitek drukarskich. 

 
Umiej

ę

tno

ś

ci zawodowe 

W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent szkoły powinien umie

ć

: 

−

  posługiwa

ć

 si

ę

 terminologi

ą

 poligraficzn

ą

, 

−

  odczytywa

ć

 rysunki techniczne, 

−

  sporz

ą

dza

ć

 szkice cz

ęś

ci maszyn, 

−

  posługiwa

ć

 si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczn

ą

 i technologiczn

ą

, 

−

  okre

ś

la

ć

 procesy poligraficzne, 

−

  charakteryzowa

ć

 materiały poligraficzne, 

−

  rozró

Ŝ

nia

ć

 i przygotowywa

ć

 podło

Ŝ

a i farby do drukowania, 

−

  okre

ś

la

ć

 podstawowe i dodatkowe techniki drukowania, 

−

  okre

ś

la

ć

  budow

ę

  i  zasady  działania  maszyn  drukuj

ą

cych  oraz             

urz

ą

dze

ń

 pomocniczych, 

−

  przygotowywa

ć

 i obsługiwa

ć

 maszyny drukuj

ą

ce, 

−

  okre

ś

la

ć

 zasady drukowania nakładu, 

−

  obsługiwa

ć

 systemy sterowania procesem drukowania, 

−

  obsługiwa

ć

 urz

ą

dzenia i przyrz

ą

dy kontrolno-pomiarowe,  

−

  eksploatowa

ć

 maszyny drukuj

ą

ce zgodnie z instrukcj

ą

 obsługi, 

−

  wykonywa

ć

 podstawowe operacje technologiczne,  

−

  stosowa

ć

 

techniki 

komputerowego 

wspomagania 

procesów 

drukarskich, 

−

  okre

ś

la

ć

 zasady wykonywania form drukarskich, 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

6 

−

  uszlachetnia

ć

 druki, 

−

  okre

ś

la

ć

  przyczyny  powstawania  wad  odbitek  drukarskich  oraz 

sposoby ich usuwania, 

−

  przestrzega

ć

  i  wdra

Ŝ

a

ć

  normy  dotycz

ą

ce  zapewnienia  jako

ś

ci 

produkcji wyrobów poligraficznych,  

−

  ocenia

ć

 

estetyk

ę

 

i 

kompozycj

ę

 

wykonywanych 

produktów 

poligraficznych, 

−

  ocenia

ć

 jako

ść

 odbitek drukarskich, 

−

  przestrzega

ć

  przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska, 

−

  organizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

−

  komunikowa

ć

 si

ę

 z uczestnikami procesu pracy, 

−

  stosowa

ć

  przepisy  kodeksu  pracy  dotycz

ą

ce  praw  i  obowi

ą

zków 

pracownika i pracodawcy, 

−

  stosowa

ć

  przepisy  prawa  w  zakresie  wykonywanych  zada

ń

 

zawodowych, 

−

  korzysta

ć

 z ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł informacji, 

−

  udziela

ć

  pierwszej  pomocy  poszkodowanym  w  wypadkach  przy 

pracy, 

−

  planowa

ć

 działalno

ść

 gospodarcz

ą

. 

 

2. Zalecenia  dotycz

ą

ce  organizacji  procesu  dydaktyczno- 

wychowawczego 

Proces  kształcenia  według  modułowego  programu  nauczania  dla 

zawodu drukarz mo

Ŝ

e by

ć

 realizowany w zasadniczej szkole zawodowej 

dla  młodzie

Ŝ

y  i  dla  dorosłych  oraz  w  szkole  policealnej,  w  formie 

stacjonarnej lub zaocznej. 

Program 

nauczania 

obejmuje 

kształcenie 

ogólnozawodowe, 

zawodowe  i  specjalizacyjne.  Kształcenie  ogólnozawodowe  umo

Ŝ

liwia 

zdobycie  umiej

ę

tno

ś

ci  podstawowych  w  zawodzie  drukarz  oraz  

w  zawodach  pokrewnych,  z  tego  samego  obszaru  zawodowego. 
Kształcenie  zawodowe  ma  na  celu  przygotowanie  absolwenta  do 
realizacji  zada

ń

  na  typowych  dla  zawodu  stanowiskach  pracy.  Ogólne  

i  szczegółowe  cele  kształcenia  wynikaj

ą

  z  podstawy  programowej 

kształcenia w zawodzie. 

Tre

ś

ci  programowe  zawarte  s

ą

  w  siedmiu  modułach:  w  jednym 

ogólnozawodowym,  w  pi

ę

ciu  modułach  zawodowych  oraz  w  jednym 

module  specjalizacyjnym.  Wybór  kierunku  specjalizacji  uwarunkowany 
jest  zapotrzebowaniem  rynku  pracy  w  regionie  oraz  zapleczem 
techniczno-dydaktycznym  placówki,  w  której  odbywa  si

ę

  kształcenie 

zawodowe. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

7 

Kształcenie  mo

Ŝ

e  odbywa

ć

  si

ę

  z  wykorzystaniem  zamieszczonego  

w 

programie 

modułu 

specjalizacji 

lub 

programów 

autorskich 

uwzgl

ę

dniaj

ą

cych potrzeby lokalnego rynku pracy.  

Moduły  uwzgl

ę

dniaj

ą

ce  zadania  zawodowe  s

ą

  podzielone  na 

jednostki  modułowe.  Ka

Ŝ

da  jednostka  modułowa  zawiera  tre

ś

ci 

stanowi

ą

ce wyodr

ę

bnion

ą

 logicznie cało

ść

. Realizacja celów kształcenia 

poszczególnych 

modułów 

i 

jednostek 

modułowych 

umo

Ŝ

liwia 

opanowanie  umiej

ę

tno

ś

ci  pozwalaj

ą

cych  na  wykonanie  okre

ś

lonego 

zakresu  pracy.  Czynnikiem  sprzyjaj

ą

cym  nabywaniu  umiej

ę

tno

ś

ci 

zawodowych 

jest 

wykonywanie 

ć

wicze

ń

 

zaproponowanych  

w poszczególnych jednostkach modułowych. 

Moduł  ogólnozawodowy  825[01].O1  –  Podstawy  poligrafii  składa  si

ę

  

z  pi

ę

ciu  jednostek  modułowych.  Programy  poszczególnych  jednostek 

obejmuj

ą

 ogólnozawodowe tre

ś

ci kształcenia dotycz

ą

ce:  przestrzegania 

przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej 

oraz  ochrony 

ś

rodowiska,  charakteryzowania  procesów  poligraficznych  

i 

technik 

drukowania, 

stosowania 

materiałów 

poligraficznych, 

posługiwania  si

ę

  dokumentacj

ą

  techniczn

ą

  i  technologiczn

ą

  oraz 

zastosowania maszyn i urz

ą

dze

ń

. 

Moduł  825[01].Z1  –  Technologia  drukowania  płaskiego  jest 

pierwszym  modułem  zawodowym,  składa  si

ę

  z  trzech  jednostek 

modułowych.

 

Programy  poszczególnych  jednostek  obejmuj

ą

  tre

ś

ci 

kształcenia  dotycz

ą

ce:    eksploatacji  maszyn  do  drukowania  płaskiego, 

przygotowania  form  do  drukowania  płaskiego  oraz  drukowania 
płaskiego. 

Moduł  825[01].Z2  –  Technologia  drukowania  wkl

ę

słego  jest  drugim 

modułem  zawodowym  zło

Ŝ

onym  z  trzech  jednostek  modułowych.

 

Programy  poszczególnych  jednostek  obejmuj

ą

  tre

ś

ci  kształcenia 

dotycz

ą

ce: 

eksploatacji 

maszyn 

do 

drukowania 

wkl

ę

słego, 

przygotowania  form  do  drukowania    wkl

ę

słego  oraz

 

drukowania  

wkl

ę

słego. 

Moduł  825[01].Z3  –  Technologia  drukowania  wypukłego  –  jest 

trzecim modułem zawodowym zło

Ŝ

onym z trzech jednostek modułowych. 

Programy  poszczególnych  jednostek  obejmuj

ą

  tre

ś

ci  kształcenia 

dotycz

ą

ce: 

eksploatacji 

maszyn 

do 

drukowania 

wypukłego, 

przygotowania  form  do  drukowania  wypukłego  oraz  drukowania  
wypukłego.

 

 

Moduł  825[01].Z4  –  Technologia  drukowania  sitowego  –  jest 

czwartym  modułem  zawodowym  zło

Ŝ

onym  z  trzech  jednostek 

modułowych.  Programy  poszczególnych  jednostek  obejmuj

ą

  tre

ś

ci 

kształcenia  dotycz

ą

ce:    eksploatacji  maszyn  do  drukowania  sitowego, 

przygotowania form do drukowania sitowego oraz drukowania  sitowego 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

8 

wielokolorowego. 

 

Moduł  825[01].Z5  –  Praktyka  zawodowa  –  składa  si

ę

  z  dwóch 

jednostek  modułowych,  które  obejmuj

ą

  tre

ś

ci  dotycz

ą

ce  drukowania 

offsetowego  wielobarwnego  oraz  u

Ŝ

ytkowania  i  obsługi  maszyn 

fleksograficznych. 

Moduł 825[01].S1 – Technika drukowania offsetowego wielobarwnego 

–  składa  si

ę

  z  dwóch  jednostek  modułowych,  które  obejmuj

ą

  tre

ś

ci 

dotycz

ą

ce    wykonywania  offsetowych  form  drukowych  oraz  drukowania 

offsetowego. 

Wykaz modułów i jednostek modułowych zamieszczono w tabeli. 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

9 

Wykaz modułów i jednostek modułowych 
 

Symbol jednostki 

modułowej 

Wykaz modułów 

i jednostek modułowych 

Orientacyjna 

liczba godzin 

na realizacj

ę

 

 

Moduł 825 [01].O1 
Podstawy poligrafii 

360 

825[01].O1.01 

Przestrzeganie przepisów bezpiecze

ń

stwa  

i higieny pracy, ochrony przeciwpo

Ŝ

arowej oraz 

ochrony 

ś

rodowiska 

36 

825[01].O1.02 

Charakteryzowanie procesów poligraficznych  
i technik drukowania 

72 

825[01].O1.03 

Stosowanie materiałów poligraficznych 

144 

825[01].O1.04 

Posługiwanie si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczn

ą

  

i technologiczn

ą

  

36 

825[01].O1.05 

Zastosowanie maszyn i urz

ą

dze

ń

 

72 

 

Moduł 825 [01].Z1 
Technologia drukowania płaskiego 

432 

825[01].Z1.01 

Eksploatowanie maszyn do drukowania 
płaskiego 

72 

825[01].Z1.02 

Przygotowanie form do drukowania płaskiego 

36 

825[01].Z1.03 

Drukowanie płaskie  

324 

 

Moduł 825 [01].Z2 
Technologia drukowania wkl

ę

słego 

252 

825[01].Z2.01 

Eksploatowanie maszyn do drukowania 
wkl

ę

słego 

72 

825[01].Z2.02 

Przygotowanie form do drukowania wkl

ę

słego 

36 

825[01].Z2.03 

Drukowanie wkl

ę

słe 

144 

 

Moduł 825 [01].Z3 
Technologia drukowania wypukłego 

288 

825[01].Z3.01 

Eksploatowanie maszyn do drukowania 
wypukłego  

72 

825[01].Z3.02 

Przygotowanie form do drukowania wypukłego 

36 

825[01].Z3.03 

Drukowanie wypukłe 

180 

 

Moduł 825 [01].Z4 
Technologia drukowania sitowego 

144 

825[01].Z4.01 

Eksploatowanie maszyn do drukowania 
sitowego 

36 

825[01].Z4.02 

Przygotowanie form do drukowania sitowego  

24 

825[01].Z4.03 

Drukowanie sitowe wielokolorowe 

84 

 

Moduł 825 [01].Z5

*

 

Praktyka zawodowa

  

140 

825[01].Z5.01 

Drukowanie offsetowe wielobarwne 

70 

825[01].Z5.02 

U

Ŝ

ytkowanie i obsługa maszyn 

fleksograficznych 

70 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

 

Moduł 825 [01].S1 
Technika drukowania offsetowego 
wielobarwnego 

380 

825[01].S1.01 

Wykonywanie offsetowych form drukowych  

36 

825[01].S1.02 

Drukowanie offsetowe 

344 

Razem 

1836 

 

* Dotyczy kształcenia w szkole policealnej 

Proponowana liczba godzin na realizacj

ę

 odnosi si

ę

 do planu nauczania 

dla zasadniczej szkoły zawodowej dla młodzie

Ŝ

y. 

Na  podstawie  wykazu  oraz  układu  jednostek  modułowych 

sporz

ą

dzono dydaktyczn

ą

 map

ę

 programu.

 

 
 
 
 
 

Dydaktyczna mapa programu

825[01].O1 

 

825[01].O1.01 

 

825[01].O1.03 

 

825[01].O1.02 

 

825[01].O1.04 

 

825[01].O1.05 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
*  

Moduł realizowany tylko w szkole policealnej 

 
 

Dydaktyczna  mapa  programu  nauczania  stanowi  schemat  powi

ą

za

ń

 

mi

ę

dzy  modułami  i  jednostkami  modułowymi  oraz  okre

ś

la  kolejno

ść

  ich 

realizacji. Zmiana kolejno

ś

ci realizacji modułów i jednostek modułowych 

powinna  by

ć

  poprzedzona  analiz

ą

  dydaktycznej  mapy  programu  oraz 

tre

ś

ci  programów  jednostek  modułowych.  Moduł  825[01].O1  –  Postawy 

poligrafii  powinien  by

ć

  realizowany  w  pierwszej  kolejno

ś

ci,  gdy

Ŝ

 

825[01].S1.01 

 

825[01].S1 

 

825[01].S1.02 

825[01].Z5

* 

 

825[01].Z5.01 

 

825[01].Z5.02 

 

825[01].Z1 

825[01].Z2 

825[01].Z3 

825[01].Z1.01 

825[01].Z2.01 

825[01].Z3.01 

825[01].Z1.02 

825[01].Z2.02 

825[01].Z3.02 

825[01].Z1.03 

825[01].Z2.03 

825[01].Z3.03 

825[01].Z4 

825[01].Z4.01 

825[01].Z4.02 

825[01].Z4.03 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

wyst

ę

puj

ą

  w  nim  jednostki  modułowe,  których  tre

ś

ci  stanowi

ą

  baz

ę

  dla 

pozostałych modułów. 

Nauczyciele  realizuj

ą

cy  modułowy  program  nauczania  powinni 

posiada

ć

 

przygotowanie 

w 

zakresie 

kształcenia 

modułowego, 

aktywizuj

ą

cych  metod  nauczania,  pomiaru  dydaktycznego  oraz 

projektowania i opracowywania pakietów edukacyjnych. 

Nauczyciel  kieruj

ą

cy  procesem  nabywania  umiej

ę

tno

ś

ci  przez 

uczniów  powinien  udziela

ć

  pomocy  w  rozwi

ą

zywaniu  problemów, 

kształtowa

ć

  umiej

ę

tno

ś

ci  zawodowe,  uwzgl

ę

dniaj

ą

c  ich  indywidualne 

predyspozycje,  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  i  do

ś

wiadczenia.  Ponadto, powinien  rozwija

ć

 

zainteresowania  zawodem,  wskazywa

ć

  na  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  dalszego 

kształcenia,  zdobywania  nowych  umiej

ę

tno

ś

ci  zawodowych.  Powinien 

równie

Ŝ

 

kształtowa

ć

 

takie 

cechy 

uczniów, 

jak: 

dokładno

ść

  

i  systematyczno

ść

,  rzetelno

ść

  i  odpowiedzialno

ść

  za  prac

ę

,  sprawne 

komunikowanie si

ę

, twórcze rozwi

ą

zywanie problemów oraz umiej

ę

tno

ść

 

współdziałania w zespole. 

Wskazane jest, aby proces kształcenia odbywał si

ę

 z wykorzystaniem 

aktywizuj

ą

cych  metod  nauczania,  takich  jak:  dyskusja  dydaktyczna, 

metoda tekstu przewodniego, samokształcenia kierowanego, sytuacyjna, 
projektów  i 

ć

wicze

ń

.  Zaleca  si

ę

  równie

Ŝ

  wykorzystywanie  filmów 

dydaktycznych  oraz  organizowanie  wycieczek  dydaktycznych  do 
przedsi

ę

biorstw,  na  targi  i  wystawy  bran

Ŝ

owe.  W  procesie  realizacji 

programu  nale

Ŝ

y  zwraca

ć

  uwag

ę

  na  samokształcenie  i  pozyskiwanie 

informacji  z  ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł:  literatury  zawodowej,  podr

ę

czników, 

przepisów prawnych, instrukcji, poradników, Internetu. 

Prowadzenie  zaj

ęć

  aktywizuj

ą

cymi  metodami  nauczania  wymaga 

przygotowania  materiałów  dydaktycznych,  takich  jak:  tekst  przewodni, 
instrukcja  do  metody  projektów,  przewodniki  do  samokształcenia, 
instrukcje do wykonywania 

ć

wicze

ń

, instrukcje stanowiskowe. 

Istotnym  elementem  organizacji  procesu  dydaktycznego  jest 

sprawdzanie  i  ocenianie  edukacyjnych  osi

ą

gni

ęć

  uczniów.  Wskazane 

jest prowadzenie bada

ń

 diagnostycznych, kształtuj

ą

cych i sumuj

ą

cych. 

Badania  diagnostyczne  maj

ą

  na  celu  dokonanie  oceny  poziomu 

wiedzy i umiej

ę

tno

ś

ci uczniów w pocz

ą

tkowej fazie kształcenia. 

Badania kształtuj

ą

ce prowadzone w trakcie realizacji programu maj

ą

 

na  celu  dostarczanie  bie

Ŝą

cych  informacji  o  efektywno

ś

ci  procesu 

nauczania – uczenia si

ę

.  

Badania  sumuj

ą

ce  powinny  by

ć

  prowadzone  po  zako

ń

czeniu 

realizacji  programu  jednostek  modułowych.  Informacje  uzyskiwane  
w  wyniku  bada

ń

  pozwalaj

ą

  na  dokonywanie  ewaluacji  procesu 

nauczania. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

Ocenianie  powinno  u

ś

wiadamia

ć

  uczniowi  poziom  jego  osi

ą

gni

ęć

  

w  stosunku  do  wymaga

ń

  edukacyjnych,  wdra

Ŝ

a

ć

  go  do  systematycznej 

pracy,  samokontroli  i  samooceny.  Sprawdzanie  i  ocenianie  osi

ą

gni

ęć

 

uczniów  powinno  by

ć

  realizowane  za  pomoc

ą

  sprawdzianów  ustnych, 

pisemnych 

i 

praktycznych, 

obserwacji 

pracy 

ucznia 

podczas 

wykonywania 

ć

wicze

ń

 oraz testów osi

ą

gni

ęć

 szkolnych. 

Podana  w  tabelach  wykazu  jednostek  modułowych  orientacyjna 

liczba godzin przewidziana na realizacj

ę

 programu mo

Ŝ

e ulega

ć

 zmianie 

w  zale

Ŝ

no

ś

ci  od  stosowanych  przez  nauczyciela  metod  i 

ś

rodków 

dydaktycznych. 

W zintegrowanym procesie kształcenia modułowego nie ma podziału 

na zaj

ę

cia teoretyczne i praktyczne. Formy organizacyjne pracy uczniów 

powinny by

ć

 dostosowane do tre

ś

ci i metod kształcenia. 

Zaleca  si

ę

,  aby  zaj

ę

cia  prowadzone  były  w  grupach  15  osobowych. 

Proponowane  formy  organizacyjne  prowadzenia  zaj

ęć

,  to:  praca  

w zespołach 2–3 osobowych oraz praca indywidualna. 

Szkoła  podejmuj

ą

ca  kształcenie  systemem  modułowym  powinna 

posiada

ć

  odpowiednie  warunki  lokalowe  wraz  oraz  wyposa

Ŝ

enie.  

      Proces 

dydaktyczny 

nale

Ŝ

y 

realizowa

ć

 

w 

odpowiednio 

wyposa

Ŝ

onych pracowniach:  

−

  pracowni poligrafii, 

−

  pracowni rysunku technicznego i estetyki druku, 

−

  pracowni materiałoznawstwa, 

−

  pracowni maszynoznawstwa, 

−

  pracowni technologii drukowania, 

−

  pracowni komputerowej, 

−

  warsztatach szkolnych. 

Kształtowanie  umiej

ę

tno

ś

ci  praktycznych  mo

Ŝ

e  odbywa

ć

  si

ę

 

w pracowniach, 

laboratoriach, 

warsztatach 

szkolnych, 

centrach 

kształcenia 

praktycznego, 

przedsi

ę

biorstwach 

poligraficznych, 

drukarniach oraz poligraficznych zakładach rzemie

ś

lniczych. 

W trosce o jako

ść

 kształcenia konieczne s

ą

 systematyczne działania 

szkoły polegaj

ą

ce na: 

−

  pozyskiwaniu nowych 

ś

rodków kształcenia, 

−

  opracowaniu obudowy dydaktycznej programu nauczania,  

−

  współpracy z przedsi

ę

biorstwami celem aktualizacji tre

ś

ci kształcenia 

zawodowego, 

odpowiadaj

ą

cych 

wymaganiom 

technologii 

drukowania, techniki oraz rynku pracy, 

−

  doskonaleniu  nauczycieli  w  zakresie  kształcenia  modułowego, 

aktywizuj

ą

cych metod nauczania oraz pomiaru dydaktycznego. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

II. Plany nauczania 

 
PLAN NAUCZANIA 
Zasadnicza szkoła zawodowa 
Zawód: drukarz 825[01] 
Podbudowa programowa: gimnazjum 
 
 

 

Dla młodzie

Ŝ

y 

Dla dorosłych 

Liczba godzin 

tygodniowo  

w trzyletnim 

okresie 

nauczania 

Liczba 

godzin 

tygodniowo  

w trzyletnim 

okresie 

nauczania 

Liczba godzin  

w trzyletnim 

okresie 

nauczania 

Semestry I - VI 

Lp.  Moduły kształcenia w zawodzie 

Klasy I - III 

Forma 

stacjonarna 

Forma 

zaoczna 

1.    Podstawy poligrafii 

10 

  8 

138 

2.    Technologia drukowania 

płaskiego 

12 

  9 

165 

3.    Technologia drukowania 

wkl

ę

słego 

  7 

  5 

  96 

4.    Technologia drukowania 

wypukłego 

  8 

  6 

110 

5.    Technologia drukowania 

sitowego 

  4 

  3 

  55 

6.    Technika drukowania 

offsetowego wielobarwnego 

10 

  8 

138 

Razem 

51 

39 

702 

 
 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

PLAN NAUCZANIA 
Szkoła policealna  
Zawód: drukarz 825[01] 
Podbudowa programowa: szkoła daj

ą

ca wykształcenie 

ś

rednie 

 
 

Dla młodzie

Ŝ

y 

Dla dorosłych 

Liczba godzin 

tygodniowo  

w rocznym 

okresie 

nauczania 

Liczba godzin 

tygodniowo  

w rocznym 

okresie 

nauczania 

Liczba godzin  

w rocznym 

okresie 

nauczania 

Semestry I - II 

Lp.  Moduły kształcenia w zawodzie 

Semestry  

 I – II 

Forma 

stacjonarna 

Forma 

zaoczna 

1 

Podstawy poligrafii 

5 

4 

68 

2. 

Technologia drukowania 
płaskiego 

6 

5 

82 

3. 

Technologia drukowania 
wkl

ę

słego 

3 

2 

41 

4 

Technologia drukowania 
wypukłego 

4 

3 

55 

5. 

Technologia drukowania 
sitowego 

2 

1 

27 

6. 

Technika drukowania 
offsetowego wielobarwnego 

5 

3,5 

68 

Razem 

25 

18,5 

341 

Praktyka zawodowa: 4 tygodnie 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

III. Moduły kształcenia w zawodzie 

 

Moduł 825 [01].O1 
Podstawy poligrafii 

 

1. Cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  stosowa

ć

 terminologi

ę

 poligraficzn

ą

, 

−

  charakteryzowa

ć

 

procesy 

poligraficzne: 

przygotowawcze, 

drukowania, introligatorskie, 

−

  charakteryzowa

ć

 podstawowe maszyny i urz

ą

dzenia poligraficzne, 

−

  klasyfikowa

ć

 produkty poligraficzne, 

−

  okre

ś

la

ć

 

parametry 

technologiczne 

i 

u

Ŝ

ytkowe 

produktów 

poligraficznych, 

−

  charakteryzowa

ć

 główne grupy materiałów poligraficznych, 

−

  dobiera

ć

 materiały poligraficzne do wykonania okre

ś

lonego produktu, 

−

  charakteryzowa

ć

 podstawowe i dodatkowe techniki drukowania, 

−

  odczytywa

ć

 rysunki techniczne, 

−

  posługiwa

ć

 si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczn

ą

 i technologiczn

ą

, 

−

  rozró

Ŝ

nia

ć

  podstawowe  elementy  obwodu  elektrycznego  oraz 

instalacji elektrycznych, 

−

  rozró

Ŝ

nia

ć

 podstawowe elementy elektroniczne i automatyki, 

−

  rozró

Ŝ

nia

ć

 podstawowe elementy konstrukcji maszyn, 

−

  planowa

ć

 proces technologiczny wykonania okre

ś

lonego produktu, 

−

  rozró

Ŝ

nia

ć

 podstawowe i pochodne techniki drukowania, 

−

  przestrzega

ć

  norm  dotycz

ą

cych  zapewnienia  jako

ś

ci  produkcji  

i wyrobów poligraficznych, 

−

  przewidywa

ć

  zagro

Ŝ

enia  dla 

Ŝ

ycia  i  zdrowia  oraz  dla 

ś

rodowiska 

naturalnego w przemy

ś

le poligraficznym, 

−

  dobiera

ć

 

ś

rodki ochrony indywidualnej,  

−

  okre

ś

la

ć

 

procedury 

udzielania 

pierwszej 

pomocy 

osobom 

poszkodowanym, 

−

  korzysta

ć

 z ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł informacji, w tym z Internetu. 

 
 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

2.  Wykaz jednostek modułowych 

 

Symbol 
jednostki 
modułowej 

Nazwa jednostki modułowej 

Orientacyjna 

 liczba godzin 

na realizacj

ę

 

825[01].O1.01 

Przestrzeganie 

przepisów 

bezpiecze

ń

stwa 

i higieny pracy, ochrony przeciwpo

Ŝ

arowej oraz 

ochrony 

ś

rodowiska 

  36 

825[01].O1.02 

Charakteryzowanie

 

procesów  poligraficznych 

i technik drukowania 

  72 

825[01].O1.03 

Stosowanie materiałów poligraficznych 

144 

825[01].O1.04 

Posługiwanie  si

ę

  dokumentacj

ą

  techniczn

ą

 

i technologiczn

ą

  

  36 

825[01].O1.05 

Zastosowanie maszyn i urz

ą

dze

ń

  

  72 

Razem 

360 

 
3.  Schemat układu jednostek modułowych  
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

825[01].O1 

Podstawy poligrafii 

 

825[01].O1.01  

Przestrzeganie przepisów bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy, 

ochrony przeciwpo

Ŝ

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska 

825[01].O1.02 

Charakteryzowanie procesów poligraficznych i technik 

drukowania

 

825[01].O1.03  

Stosowanie materiałów poligraficznych

 

 

825[01].O1.04  

Posługiwanie si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczn

ą

  

i technologiczn

ą

 

 

825[01].O1.05 

Zastosowanie maszyn i urz

ą

dze

ń

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

4.  Literatura

 

Bo

Ŝ

enko L.: Maszynoznawstwo. WSiP, Warszawa 1994 

Cichocki L., Pawlicki T., Ruczka I.: Poligraficzny słownik terminologiczny. 
Polska Izba druku, Warszawa 1999 
Cie

ś

lak  H.:  Testy  i  sprawdziany  z  rysunku  technicznego.  ITeE,  Radom 

1996 
Figurski J., Ornatowski T.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2000 
Figurski  J.,  Symela  K.(red.):  Eksperyment  pedagogiczny.  Modułowe 
programy  nauczania  w  kształceniu  zawodowym.  Model  ujednoliconego 
egzaminu zawodowego . MEN - ITeE, Radom 2001 
Gruszczy

ń

ski Cz.: Farby graficzne. WSiP, Warszawa 1984 

Jakucewicz  S.,  Magdzik  S.,  Struci

ń

ski  J.:  Materiałoznawstwo 

poligraficzne. WSiP, Warszawa 1990 
Jakucewicz  S.:  Farby  drukowe.  Michael  Huber  Polska  Sp.  z  o.o., 
Wrocław 2001 
Jakucewicz S.: Papier w poligrafii. Inicjał, Warszawa 1999 
Jeruszka U., Niemierko B.( red.): Zastosowanie pomiaru sprawdzaj

ą

cego 

w  kształceniu zawodowym.  Materiały  z  seminarium.  MEN.  Departament 
Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego. Warszawa 1997 
Magdzik S., Jakucewicz S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1999 
Maksymowicz A.: Rysunek zawodowy. WSiP, Warszawa 1992 
Malinowska T., Syta L.: Redagowanie techniczne ksi

ąŜ

ki. Wydawnictwa 

Naukowo-Techniczne, Warszawa 1981 
Niemierko  B.:  Pomiar  wyników  kształcenia  zawodowego.  BKKK, 
Warszawa 1997 
Poligrafia  procesy  i  technika.  Tłumaczenie  z  j

ę

zyka  słowackiego. 

COBRPP, Warszawa 2002 
Czasopisma specjalistyczne.  
 
Wykaz  literatury  nale

Ŝ

y  aktualizowa

ć

  w  miar

ę

  ukazywania  si

ę

  nowych 

pozycji wydawniczych. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

Jednostka modułowa 825[01].O1.01 
Przestrzeganie  przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny 

pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej  oraz  ochrony 

ś

rodowiska 

 

1.  Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  zastosowa

ć

  przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej oraz wymagania ergonomii, 

−

  okre

ś

li

ć

  podstawowe  obowi

ą

zki  pracodawcy  i  pracownika  dotycz

ą

ce 

bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, 

−

  okre

ś

li

ć

 konsekwencje naruszenia przepisów i zasad bezpiecze

ń

stwa 

i higieny pracy podczas wykonywania zada

ń

 zawodowych, 

−

  posłu

Ŝ

y

ć

  si

ę

  wewn

ę

trznymi  zaleceniami  i  regulaminami  dotycz

ą

cymi 

pracy na okre

ś

lonych stanowiskach, 

−

  zidentyfikowa

ć

  czynniki  niebezpieczne  i  szkodliwe  wyst

ę

puj

ą

ce 

w pracy oraz okre

ś

li

ć

 sposoby ich ograniczenia lub eliminacji, 

−

  okre

ś

li

ć

  zagro

Ŝ

enia  wynikaj

ą

ce  z  niewła

ś

ciwego  u

Ŝ

ytkowania 

urz

ą

dze

ń

 elektrycznych, 

−

  zastosowa

ć

  procedury  post

ę

powania  w  przypadku  zaistnienia  po

Ŝ

aru, 

zgodnie z instrukcj

ą

 przeciwpo

Ŝ

arow

ą

, 

−

  powiadomi

ć

  słu

Ŝ

by  ratownicze  zgodnie  z  przyj

ę

tymi  procedurami 

post

ę

powania, 

−

  udzieli

ć

 pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, 

−

  zastosowa

ć

 przepisy ochrony 

ś

rodowiska, 

−

  okre

ś

li

ć

 

rodzaj 

materiałów 

przeznaczonych 

do 

ponownego 

przetwarzania. 

 

2. Materiał nauczania 

Przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej 

oraz wymagania ergonomii dotycz

ą

ce pracy drukarza. 

Prawna ochrona pracy. 
Czynniki  szkodliwe  dla  zdrowia,  uci

ąŜ

liwe  i  niebezpieczne  w  procesie 

pracy. 
Zasady kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. 

Ś

rodki ochrony indywidualnej i zbiorowej. 

Zagro

Ŝ

enia po

Ŝ

arowe, zasady ochrony przeciwpo

Ŝ

arowej. 

Zasady stosowania 

ś

rodków ga

ś

niczych. 

Zasady ochrony 

ś

rodowiska na stanowisku pracy. 

Procedury udzielania pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

Selekcja i utylizacja odpadów. 
 

3. 

Ć

wiczenia 

•

  Okre

ś

lanie praw i obowi

ą

zków pracownika i pracodawcy dotycz

ą

cych 

bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy, na podstawie Kodeksu pracy. 

•

  Rozpoznawanie znaków dotycz

ą

cych bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy.  

•

  Rozpoznawanie  zagro

Ŝ

e

ń

  wypadkowych  zwi

ą

zanych  z  procesem 

pracy. 

•

  Wykonywanie sztucznego oddychania na fantomie. 

•

  Udzielanie  pierwszej  pomocy  osobie  pora

Ŝ

onej  pr

ą

dem  elektrycznym 

(symulacja). 

•

  Udzielanie  pierwszej  pomocy  osobie  ze  złaman

ą

  ko

ń

czyn

ą

 

(symulacja). 

•

  Informowanie 

słu

Ŝ

b 

ratowniczych 

o 

zaistniałym 

zdarzeniu 

(w warunkach symulacyjnych). 

•

  Dobieranie 

ś

rodków  ga

ś

niczych  odpowiednio  do  rodzaju  gaszonego 

materiału podczas po

Ŝ

aru. 

•

  Segregowanie 

odpadów 

oraz 

okre

ś

lanie 

ich 

przydatno

ś

ci 

do ponownego przetwarzania. 

 

4. 

Ś

rodki dydaktyczne 

Teksty przewodnie. 
Kodeks pracy. 
Polskie  Normy  dotycz

ą

ce  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  i  wymaga

ń

 

ergonomii. 
Przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej 

oraz ochrony 

ś

rodowiska. 

Regulaminy  i  instrukcje  dotycz

ą

ce  obsługi  urz

ą

dze

ń

  stwarzaj

ą

cych 

okre

ś

lone zagro

Ŝ

enia. 

Sprz

ę

t ga

ś

niczy. 

Filmy  dydaktyczne  dotycz

ą

ce:  zasad  kształtowania  bezpiecznych  

i higienicznych warunków pracy, zagro

Ŝ

enia po

Ŝ

arowego, zasad ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej 

oraz 

udzielania 

pierwszej 

pomocy 

osobom 

poszkodowanym. 
Programy 

komputerowe 

przedstawiaj

ą

ce 

zasady 

ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej,  zasady  wykorzystywania 

ś

rodków  ga

ś

niczych, 

zasady ochrony 

ś

rodowiska na stanowisku pracy. 

Foliogramy  ilustruj

ą

ce 

ś

rodki  ochrony  indywidualnej  i  zbiorowej,  zasady 

wykorzystywania 

ś

rodków  ga

ś

niczych,  zasady  ochrony 

ś

rodowiska  na 

stanowisku pracy. 
Dokumentacja dotycz

ą

ca bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy. 

Fantom do nauki udzielania pierwszej pomocy. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Pomoce  dydaktyczne  do 

ć

wicze

ń

  z  zakresu  udzielania  pierwszej 

pomocy. 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

Program  jednostki  modułowej  zawiera  tre

ś

ci  dotycz

ą

ce  przepisów 

bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  oraz  zasad  kształtowania  bezpiecznych  

i higienicznych warunków pracy. 

W  procesie  kształcenia  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

 

nast

ę

puj

ą

ce  metody 

nauczania:  pokaz  z  obja

ś

nieniem,  pokaz  z  instrukta

Ŝ

em,  dyskusj

ę

 

dydaktyczn

ą

,  inscenizacj

ę

,  metod

ę

  przypadków,  przewodniego  tekstu, 

gry symulacyjne oraz 

ć

wiczenia praktyczne. 

Podczas  realizacji  programu  nale

Ŝ

y  zwraca

ć

  uwag

ę

  na  obowi

ą

zki 

pracownika  i  pracodawcy  dotycz

ą

ce  bezpiecze

ń

stwa  i higieny  pracy, 

ochron

ę

  zdrowia  w  procesie  pracy,  skutki  nieprzestrzegania  przepisów 

bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo

Ŝ

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska. 

Wa

Ŝ

ne  jest  kształtowanie  przekonania  uczniów, 

Ŝ

e  ochrona  zdrowia  

i 

Ŝ

ycia człowieka w 

ś

rodowisku pracy jest warto

ś

ci

ą

 nadrz

ę

dn

ą

. 

Program  jednostki  modułowej  nale

Ŝ

y  realizowa

ć

  w  pomieszczeniu 

dydaktycznym wyposa

Ŝ

onym w niezb

ę

dne 

ś

rodki dydaktyczne. 

Zaj

ę

cia  powinny  odbywa

ć

  si

ę

  w  grupie  licz

ą

cej  do  15  uczniów, 

a w miar

ę

 potrzeb z podziałem na zespoły 2-3 osobowe. 

Podczas realizacji 

ć

wicze

ń

 nale

Ŝ

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na rozpoznawanie 

i  stosowanie  sprz

ę

tu  ga

ś

niczego  oraz  wykonywanie  czynno

ś

ci 

zwi

ą

zanych z udzielaniem pierwszej

 

pomocy osobom poszkodowanym. 

 
6. Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Sprawdzanie  i  ocenianie  post

ę

pów  uczniów  powinno  odbywa

ć

  si

ę

  

w sposób systematyczny na podstawie okre

ś

lonych kryteriów. 

W procesie oceniania nale

Ŝ

y stosowa

ć

 sprawdziany ustne i pisemne, 

testy  osi

ą

gni

ęć

  szkolnych.  Zadania  w  te

ś

cie  mog

ą

  by

ć

  otwarte  (krótkiej 

odpowiedzi,  z luk

ą

),  zamkni

ę

te  (wyboru  wielokrotnego,  na  dobieranie, 

typu prawda-fałsz). 

Umiej

ę

tno

ś

ci  praktyczne  mog

ą

  by

ć

  sprawdzane  podczas  obserwacji 

czynno

ś

ci wykonywanych przez uczniów w trakcie realizacji 

ć

wicze

ń

. 

W  procesie  sprawdzania  i  oceniania  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  nale

Ŝ

y 

zwraca

ć

  uwag

ę

  na  procedury  udzielania  pierwszej  pomocy  osobom 

poszkodowanym,  dobieranie  i  stosowanie  sprz

ę

tu  przeciwpo

Ŝ

arowego 

oraz 

ś

rodków  ga

ś

niczych,  organizacj

ę

  stanowiska  pracy,  dokładno

ść

  

i  sprawno

ść

  wykonania  zada

ń

  oraz  przestrzeganie  przepisów 

bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy.  

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

Systematyczne  prowadzenie  kontroli  i  oceny  post

ę

pów  uczniów 

umo

Ŝ

liwi  korygowanie  stosowanych  metod  nauczania  oraz  form 

organizacyjnych pracy uczniów. 

Po  zako

ń

czeniu  realizacji  programu  jednostki  wskazane  jest 

zastosowanie testu osi

ą

gni

ęć

 szkolnych.  

Ocenianie  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  powinno  by

ć

  dokonywane  zgodnie    

z obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 skal

ą

 ocen. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

Jednostka modułowa 825[01].O1.02 
Charakteryzowanie 

procesów 

poligraficznych  

i technik drukowania 

 

1.  Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  posłu

Ŝ

y

ć

 si

ę

 terminologi

ą

 z zakresu poligrafii, 

−

  dokona

ć

 klasyfikacji wyrobów poligraficznych, 

−

  scharakteryzowa

ć

 procesy poligraficzne, 

−

  scharakteryzowa

ć

 rodzaje oryginałów graficznych, 

−

  opisa

ć

 reprodukcj

ę

 barw w procesach poligraficznych, 

−

  scharakteryzowa

ć

 reprodukcj

ę

 warto

ś

ci tonalnych w poligrafii,  

−

  scharakteryzowa

ć

 addytywn

ą

 i substraktywn

ą

 syntez

ę

 barw, 

−

  scharakteryzowa

ć

 reprodukcj

ę

 barw w procesie drukowania, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

 podstawowe poj

ę

cia z zakresu densytometrii, 

−

  okre

ś

li

ć

  sposoby  wykonywania  form  kopiowych  (monta

Ŝ

  stronicy, 

monta

Ŝ

 arkusza), 

−

  okre

ś

li

ć

 technologi

ę

 wykonywania form drukowych, 

−

  scharakteryzowa

ć

 podstawowe i pochodne techniki drukowania, 

−

  okre

ś

li

ć

 metody obróbki wyko

ń

czeniowej produktów poligraficznych, 

−

  scharakteryzowa

ć

 sposoby uszlachetniania druków. 

−

  okre

ś

li

ć

 metody obróbki wyko

ń

czeniowej produktów poligraficznych, 

−

  scharakteryzowa

ć

 rodzaje opraw przemysłowych, 

−

  sklasyfikowa

ć

 wyroby poligraficzne, 

−

  okre

ś

li

ć

 

parametry 

technologiczne 

i 

u

Ŝ

ytkowe 

wyrobów 

poligraficznych, 

−

  zaplanowa

ć

 proces technologiczny wykonania okre

ś

lonego wyrobu, 

−

  skorzysta

ć

 z ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł informacji. 

 

2. Materiał nauczania 

Terminologia poligraficzna. 
Klasyfikacja 

wyrobów 

poligraficznych. 

Procesy 

poligraficzne 

przygotowawcze, drukowania i introligatorskie. 

Ś

wiatło i barwa.  

Podstawy  densytometrii.  
Oryginały graficzne.  
Reprodukcja warto

ś

ci tonalnych i barw w poligrafii.  

Wykonywanie form kopiowych. Monta

Ŝ

 klasyczny i elektroniczny.  

Technologia  wykonywania  form  drukowych  w  technikach:  wypukłej, 
płaskiej, wkl

ę

słej oraz sitodruku. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

Klasyfikacja technik drukowania.  
Przyrz

ą

dzanie maszyny do drukowania. Wykonywanie odbitek próbnych. 

Drukowanie wielokolorowe i wielobarwne.  
Introligatorskie  procesy  jednostkowe  i  zło

Ŝ

one  druków  lu

ź

nych, 

ł

ą

czonych, opraw. 

Uszlachetnianie druków. 
Parametry technologiczne i u

Ŝ

ytkowe wyrobów poligraficznych. 

Systemy  zapewnienia  jako

ś

ci  w  procesie  wytwarzania  wyrobów 

poligraficznych. 
 

3. 

Ć

wiczenia 

•

  Klasyfikowanie wyrobów poligraficznych. 

•

  Planowanie podstawowych procesów poligraficznych. 

•

  Rozpoznawanie rodzajów oryginałów graficznych. 

•

  Rozpoznawanie form kopiowych. 

•

  Rozpoznawanie i klasyfikowanie form drukowych. 

•

  Rozpoznawanie rodzajów opraw. 

•

  Rozró

Ŝ

nianie półproduktów i wyrobów poligraficznych. 

•

  Sporz

ą

dzanie schematu przebiegu procesów poligraficznych. 

•

  Rozpoznawanie  technik  drukowania  na  podstawie  przykładowych 

druków (odbitek drukarskich). 

•

  Rozpoznawanie sposobów uszlachetniania druków. 

•

  Rozpoznawanie rodzajów opraw przemysłowych. 

 

4. 

Ś

rodki dydaktyczne 

Plansze 

pogl

ą

dowe 

przedstawiaj

ą

ce: 

klasyfikacje 

materiałów 

poligraficznych, zasady addytywnego i substraktywnego mieszania barw, 
schematyczn

ą

 

budow

ę

 

podstawowych 

maszyn 

i 

urz

ą

dze

ń

 

poligraficznych, zasady drukowania. 
Oryginały i reprodukcje grafiki. 
Schematy  przebiegu  procesów  poligraficznych.  Filmy  wideo  obrazuj

ą

ce 

procesy poligraficzne. 
Plansze  i  prezentacje  multimedialne  ilustruj

ą

ce  technologie  procesów 

przygotowawczych,  drukowania  i  introligatorskich  (prepress,  press, 
postpress). 
Przykłady wyrobów poligraficznych. 
Zestaw form kopiowych. 
Zestaw form drukowych. 
Katalog odbitek drukarskich wykonanych ró

Ŝ

nymi sposobami. 

Wzory  półproduktów  i  wyrobów  poligraficznych.  Katalogi  i  materiały 
reklamowe. 
Przymiary metryczne, miarka typograficzna, lupy, mikroskopy. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Densytometr refleksyjny i transmisyjny. 
Komputer z dost

ę

pem do Internetu.  

Zbiór PN i BN z zakresu poligrafii. 
Normy PN – ISO, ISO. 
 

5.  Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

Program  jednostki  modułowej  zawiera  tre

ś

ci  ogólne  dotycz

ą

ce 

charakterystyki  procesów  poligraficznych  i  technik  drukowania.  Tre

ś

ci 

programowe 

jednostki 

s

ą

 

podstaw

ą

 

do 

realizacji  

programów kolejnych jednostek modułowych.  

Program  jednostki  powinien  by

ć

  realizowany  nast

ę

puj

ą

cymi 

metodami  nauczania:  pokazu  z  instrukta

Ŝ

em,  tekstu  przewodniego, 

ć

wicze

ń

  praktycznych.  Realizacja  zada

ń

  metod

ą

  tekstu  przewodniego 

powinna  przebiega

ć

  zgodnie  z  sze

ś

cioma  fazami:  zbieraniem  i  analiz

ą

 

informacji,  planowaniem  wykonania  zadania,  ustalaniem  technicznych 
mo

Ŝ

liwo

ś

ci  realizacji  zadania,  praktycznym  wykonaniem  zadania 

okre

ś

lonego  w  tre

ś

ciach 

ć

wiczenia,  sprawdzeniem  poprawno

ś

ci  jego 

wykonania oraz analiz

ą

 sposobu wykonania zadania. 

Podczas  realizacji  tre

ś

ci  programowych  trudnych  do  opanowania 

przez uczniów, nale

Ŝ

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na: 

−

  klasyfikowanie wyrobów poligraficznych, 

−

  rozpoznawanie  oraz  klasyfikowanie  materiałów  i  półproduktów 

poligraficznych, 

−

  rozpoznawanie  technik  drukowania  na  podstawie  szczegółowych 

opisów, 

−

  wykonywanie reprodukcji oraz syntez

ę

 barw. 

Zaj

ę

cia  nale

Ŝ

y  prowadzi

ć

  w  pracowni  poligrafii.  Zaj

ę

cia  mog

ą

  by

ć

 

prowadzone  w grupach  licz

ą

cych  do  15  uczniów,  w uzasadnionych 

sytuacjach z podziałem na grupy 3-4 osobowe.  

Przed  przyst

ą

pieniem  do  zaj

ęć

  nauczyciel  powinien  przygotowa

ć

 

materiały,  jak:  teksty  przewodnie  do  wykonania 

ć

wicze

ń

,  schematy 

dydaktyczne  zawieraj

ą

ce  tre

ś

ci  zgodne  z  tematyk

ą

  realizowanej 

jednostki modułowej, katalogi.  

Zaleca  si

ę

  prezentowanie  filmów  dydaktycznych  obrazuj

ą

cych 

realizacj

ę

 poszczególnych

 

etapów procesów technologicznych. 

Wskazane  jest  równie

Ŝ

  organizowanie  wycieczek  dydaktycznych  do 

zakładów  produkcyjnych,  aby  zaprezentowa

ć

  uczniom  przebieg 

procesów: przygotowania, drukowania i oprawy introligatorskiej.  
 
 
 
 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

6. Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Sprawdzanie  i  ocenianie  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  powinno  odbywa

ć

  si

ę

 

podczas  realizacji  programu  jednostki  modułowej,  według  okre

ś

lonych 

kryteriów.  Proces  sprawdzania  i  oceniania  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  powinien 

dostarcza

ć

  informacji  dotycz

ą

cych  zakresu  i  poziomu  opanowania 

umiej

ę

tno

ś

ci okre

ś

lonych w szczegółowych celach kształcenia programu 

jednostki modułowej. 

Wiedza i umiej

ę

tno

ś

ci uczniów mog

ą

 by

ć

 sprawdzane i oceniane przy 

pomocy: 

−

  sprawdzianów ustnych i pisemnych, 

−

  testów  pisemnych, z zadaniami zamkni

ę

tymi  (wielokrotnego  wyboru)  

i otwartymi (krótkiej lub rozszerzonej odpowiedzi), 

−

  obserwacji pracy uczniów podczas realizacji zada

ń

. 

Umiej

ę

tno

ś

ci  praktyczne  mo

Ŝ

na  sprawdza

ć

  poprzez  obserwacj

ę

 

czynno

ś

ci uczniów podczas wykonywania 

ć

wicze

ń

. 

Obserwuj

ą

c  czynno

ś

ci  uczniów,  szczególn

ą

  uwag

ę

  nale

Ŝ

y  zwróci

ć

 

na: 

−

  stosowanie poprawnej terminologii poligraficznej, 

−

  klasyfikacj

ę

 produktów poligraficznych, 

−

  rozpoznawanie oryginałów graficznych, 

−

  rozpoznawanie i charakteryzowanie technik drukowania, 

−

  charakteryzowanie rodzajów opraw. 

Ć

wiczenia  powinny  by

ć

  sprawdzane  w  trakcie  wykonywania  

i  oceniane  po  ich  zako

ń

czeniu.  Wskazane  jest,  aby  ucze

ń

  otrzymał 

informacj

ę

  zwrotn

ą

  o  poziomie  swoich  osi

ą

gni

ęć

  w  stosunku  do 

okre

ś

lonych wymaga

ń

.

 

 

Prowadzenie  pomiaru  dydaktycznego  wymaga  od  nauczyciela 

okre

ś

lenia  kryteriów  i  norm  oceniania,  opracowania  testów  osi

ą

gni

ęć

 

szkolnych, arkuszy obserwacji i arkuszy oceny post

ę

pów. 

Ocenianie  powinno  u

ś

wiadomi

ć

  uczniom  poziom  ich  osi

ą

gni

ęć

 

w stosunku do wymaga

ń

 edukacyjnych oraz wdra

Ŝ

a

ć

 do systematycznej 

pracy, samokontroli i samooceny. W ocenie ko

ń

cowej osi

ą

gni

ęć

 uczniów 

nale

Ŝ

y  uwzgl

ę

dni

ć

  wyniki  sprawdzianów,  testów  osi

ą

gni

ęć

  szkolnych 

oraz poziom wykonania 

ć

wicze

ń

. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

Jednostka modułowa 825[01].O1.03 
Stosowanie materiałów poligraficznych 

 

1. Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  scharakteryzowa

ć

 główne grupy materiałów poligraficznych, 

−

  dokona

ć

 klasyfikacji i charakterystyki podło

Ŝ

y drukowych, 

−

  dobra

ć

 papier, tektur

ę

 i inne surowce do produkcji poligraficznej, 

−

  zastosowa

ć

 podstawowe szeregi formatów papieru i druków, 

−

  sklasyfikowa

ć

 farby drukarskie i lakiery, 

−

  scharakteryzowa

ć

 wła

ś

ciwo

ś

ci drukowe i u

Ŝ

ytkowe farb, 

−

  wyja

ś

ni

ć

 mechanizmy utrwalania farb, 

−

  sklasyfikowa

ć

 materiały pomocnicze stosowane podczas drukowania, 

−

  scharakteryzowa

ć

 materiały u

Ŝ

ywane w introligatorstwie, 

−

  dokona

ć

 klasyfikacji klejów, 

−

  scharakteryzowa

ć

  materiały  do  laminowania,  impregnowania, 

gumowania, br

ą

zowania i tłoczenia, 

−

  scharakteryzowa

ć

 

materiały 

pomocnicze 

stosowane  

w introligatorstwie, 

−

  scharakteryzowa

ć

  materiały  stosowane  do  konstrukcji  maszyn 

poligraficznych, 

−

  scharakteryzowa

ć

 materiały smarne, 

−

  okre

ś

li

ć

 

wła

ś

ciwo

ś

ci 

fizyczne, 

chemiczne, 

mechaniczne  

i technologiczne materiałów stosowanych w poligrafii, 

−

  okre

ś

li

ć

 przeznaczenie materiałów poligraficznych, 

−

  zakwalifikowa

ć

 materiały poligraficzne do produkcji, 

−

  dobra

ć

 materiały do wykonania okre

ś

lonego wyrobu poligraficznego, 

−

  okre

ś

li

ć

 znaczenie wody w poligrafii, 

−

  okre

ś

li

ć

  wpływ  wilgotno

ś

ci  wzgl

ę

dnej  powietrza  na  procesy 

drukarskie i introligatorskie, 

−

  skorzysta

ć

  z  literatury  technicznej,  PN  oraz  innych 

ź

ródeł  informacji 

zawodowej, 

−

  okre

ś

li

ć

 metody utylizacji odpadów poligraficznych. 

 

2. Materiał nauczania 

Materiały  u

Ŝ

ywane  w  procesach  poligraficznych,  podstawowe  grupy 

materiałów.  
Zasady dobierania materiałów poligraficznych.  
Materiały  podło

Ŝ

owe  do  drukowania  (chłonne  i  niechłonne):  papier, 

karton i inne. 
Farby drukowe, wła

ś

ciwo

ś

ci i sposoby utrwalania farb. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

Materiały pomocnicze do drukowania. 
Wła

ś

ciwo

ś

ci  i  zastosowanie  materiałów  introligatorskich:  wyroby 

papierowe,  kleje,  farby  i  lakiery,  folie  do  laminowania,  tłoczenia  
i  br

ą

zowania,  materiały  pokryciowe,  wzmacniaj

ą

ce,  usztywniaj

ą

ce  

i pomocnicze. 
Materiały  konstrukcyjne: 

Ŝ

eliwa,  stale  konstrukcyjne,  stopy  metali 

nie

Ŝ

elaznych, materiały spiekane, tworzywa sztuczne konstrukcyjne. 

Materiały smarne: oleje i smary. 
Woda w przemy

ś

le poligraficznym. 

Wpływ  wilgotno

ś

ci  wzgl

ę

dnej  powietrza  na  procesy  drukarskie  

i introligatorskie. 
Ochrona 

ś

rodowiska, utylizacja odpadów poligraficznych. 

 
3. 

Ć

wiczenia 

•

  Klasyfikowanie materiałów poligraficznych. 

•

  Rozpoznawanie materiałów poligraficznych na podstawie próbek oraz 

okre

ś

lanie ich zastosowania. 

•

  Ocenianie  jako

ś

ci  i  przydatno

ś

ci  materiałów  poligraficznych  do 

drukowania oraz oprawiania, na podstawie próbek.  

•

  Okre

ś

lanie  rodzajów  materiałów  poligraficznych,  ich  podstawowych 

parametrów,  wła

ś

ciwo

ś

ci, zastosowania  i  warunków  przechowywania 

na podstawie opakowa

ń

 oraz etykiet. 

•

  Charakteryzowanie podstawowych wła

ś

ciwo

ś

ci papierów drukowych. 

•

  Przygotowywanie  wyrobów  papierowych  do  okre

ś

lonego  rodzaju 

produkcji. 

•

  Badanie kierunku przebiegu włókien w wytworach papierniczych. 

•

  Okre

ś

lanie parametrów klimatyzacji papieru. 

•

  Klasyfikowanie farb i okre

ś

lanie sposobu ich utrwalania. 

•

  Klasyfikowanie materiałów introligatorskich pomocniczych. 

•

  Dobieranie farby do drukowania na ró

Ŝ

nych podło

Ŝ

ach. 

•

  Dobieranie lakierów do wykonania operacji lakierowania. 

•

  Dobieranie materiałów do wykonania operacji laminowania. 

•

  Dobieranie 

klejów 

do 

wykonania 

introligatorskich 

operacji 

technologicznych.  

 

4. 

Ś

rodki dydaktyczne 

Próbki: wytworów papierowych, materiałów pokryciowych, klejów, folii do 
tłoczenia  i  laminowania,  farb  drukowych,  tworzyw  sztucznych,  lakierów, 
materiałów pomocniczych. 
Zestaw materiałów smarnych. 
Wzorniki papieru. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

Wzorniki farb drukarskich. 
Wzorniki materiałów introligatorskich. 
Grubo

ś

ciomierz, mikroskop, lupy, pH-metr. 

Plansze 

dydaktyczne 

przedstawiaj

ą

ce 

klasyfikacj

ę

 

materiałów 

poligraficznych. 
Materiały  informacyjne  i  prospektowe  producentów  i  dystrybutorów 
materiałów poligraficznych. 
Zbiór PN i BN z zakresu poligrafii. 
 

5.  Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

Program  jednostki  modułowej  obejmuje  zagadnienia  dotycz

ą

ce 

charakterystyki oraz zastosowania materiałów poligraficznych w procesie 
produkcyjnym.  Tre

ś

ci  programowe  jednostki  stanowi

ą

  podstaw

ę

  do 

dalszej nauki zawodu. 

Podczas  realizacji  programu  jednostki  modułowej  nale

Ŝ

y  odwoływa

ć

 

si

ę

  do  umiej

ę

tno

ś

ci  uczniów  nabytych  trakcie  realizacji  programu 

jednostki:  825[01].O1.02  Charakteryzowanie  procesów  poligraficznych  
i technik drukowania. 

W  procesie  dydaktycznym  zaleca  si

ę

  stosowanie  nast

ę

puj

ą

cych 

metod  nauczania:  wykładu  informacyjnego,  dyskusji  dydaktycznej, 
pokazu  z  instrukta

Ŝ

em,  metody  projektów,  tekstu  przewodniego  oraz 

ć

wicze

ń

 praktycznych.  

Do  przeprowadzenia 

ć

wicze

ń

  nauczyciel  powinien  przygotowa

ć

 

teksty  przewodnie.  Uczniowie,  korzystaj

ą

c  z  pyta

ń

  prowadz

ą

cych, 

arkuszy 

ć

wiczeniowych  w  tekstach  przewodnich,  norm,  literatury 

zawodowej  i  innych 

ź

ródeł  informacji  powinni  samodzielnie  planowa

ć

  

i wykonywa

ć

 

ć

wiczenia. 

Podczas  realizacji  tre

ś

ci  programowych  trudnych  do  opanowania 

przez  uczniów  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  metod

ę

  pokazu  w  poł

ą

czeniu 

z instrukta

Ŝ

em oraz metod

ę

 

ć

wicze

ń

 praktycznych.  

Podczas realizacji programu nale

Ŝ

y zwróci

ć

 uwag

ę

 na: 

−

  rozpoznawanie materiałów poligraficznych na podstawie próbek,  

−

  ocenianie jako

ś

ci i przydatno

ś

ci materiałów poligraficznych,  

−

  okre

ś

lanie warunków koniecznych do klimatyzacji papieru, 

−

  zastosowanie wody w poligrafii. 

Zaj

ę

cia nale

Ŝ

y prowadzi

ć

 w pracowni materiałoznawstwa, w grupach 

licz

ą

cych do 15 uczniów, a w uzasadnionych sytuacjach z podziałem na 

grupy  2–3  osobowe.  Wskazane  jest  korzystanie  z  Internetu  w  celu 
pozyskiwania 

informacji 

dotycz

ą

cych 

materiałów 

poligraficznych, 

zamieszczanych przez firmy handlowe i producentów. 
 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

6.  Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Sprawdzanie  post

ę

pów  uczniów  powinno  odbywa

ć

  si

ę

  na  bie

Ŝą

co  

w  trakcie  realizacji  programu  jednostki  modułowej  oraz  po  jej 
zako

ń

czeniu, na podstawie okre

ś

lonych kryteriów.  

Oceny uczniów nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 na podstawie: 

−

  ustnych sprawdzianów poziomu wiadomo

ś

ci i umiej

ę

tno

ś

ci,  

−

  pisemnych sprawdzianów (testy osi

ą

gni

ęć

 szkolnych), 

−

  sprawdzianów praktycznych, 

−

  obserwacji ucznia podczas wykonywania zada

ń

. 

Kontrol

ę

  poprawno

ś

ci  wykonania 

ć

wiczenia  nale

Ŝ

y  przeprowadzi

ć

 

w trakcie i po jego wykonaniu.  

Podczas  stosowania  sprawdzianów  ustnych  nale

Ŝ

y  sprawdza

ć

 

umiej

ę

tno

ś

ci  operowania  zdobyt

ą

  wiedz

ą

,  zwraca

ć

  uwag

ę

  na 

merytoryczn

ą

 

jako

ść

 

wypowiedzi, 

wła

ś

ciwe 

stosowanie 

poj

ęć

 

technicznych, poprawno

ść

 wnioskowania.  

W procesie oceniania nale

Ŝ

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na: 

−

  rozpoznawanie próbek materiałów, 

−

  ocenianie jako

ś

ci materiałów poligraficznych,  

−

  dobieranie surowców do okre

ś

lonej technologii wykonania produktu, 

−

  okre

ś

lanie warunków koniecznych do klimatyzacji papieru, 

−

  okre

ś

lanie znaczenia wody w poligrafii, 

−

  posługiwanie si

ę

 dokumentacj

ą

 technologiczn

ą

, 

−

  korzystanie z norm, instrukcji i katalogów. 

Ocena  osi

ą

gni

ęć

  szkolnych  powinna  aktywizowa

ć

  i  mobilizowa

ć

  do 

pracy zarówno ucznia jak i nauczyciela. 

 

Wskazane  jest  systematyczne  prowadzenie  kontroli  i  oceny,  bie

Ŝą

ca 

analiza  post

ę

pów  uczniów  umo

Ŝ

liwia  nauczycielowi  korygowanie 

stosowanych metod kształcenia. Popełniane przez ucznia bł

ę

dy powinny 

by

ć

  interpretowane,  ucze

ń

  powinien  je  rozumie

ć

  i  samodzielnie 

poprawia

ć

.  

Po  zako

ń

czeniu  realizacji  programu  jednostki  modułowej  nale

Ŝ

y 

przeprowadzi

ć

  badanie  osi

ą

gni

ęć

  w  formie  sprawdzianu  teoretycznego 

(test  dydaktyczny  wielostopniowy)  oraz  sprawdzianu  umiej

ę

tno

ś

ci 

praktycznych. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

Jednostka modułowa 825[01].O1.04 
Posługiwanie 

si

ę

 

dokumentacj

ą

 

techniczn

ą

  

i technologiczn

ą

 

 

1. Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  scharakteryzowa

ć

 

rodzaje 

i  zasady 

wykonywania 

rysunków 

technicznych, 

−

  scharakteryzowa

ć

  rysunki  szkicowe,  techniczne,  schematyczne  

i konstrukcyjne, 

−

  dobra

ć

 materiały i przybory kre

ś

larskie do rysowania, 

−

  posłu

Ŝ

y

ć

 si

ę

 przyborami kre

ś

larskimi, 

−

  zorganizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

−

  zastosowa

ć

 zasady normalizacji w rysunku technicznym,  

−

  wykona

ć

 rzuty aksonometryczne i prostok

ą

tne brył, 

−

  okre

ś

li

ć

 zasady tolerancji w rysunku technicznym, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

  na  rysunku  technicznym  podstawowe  zespoły  i  cz

ęś

ci 

maszyn, 

−

  sporz

ą

dzi

ć

 rysunki przekrojów prostych cz

ęś

ci maszyn i urz

ą

dze

ń

, 

−

  opisa

ć

  pismem  technicznym  rysunki  elementów  maszyn,  urz

ą

dze

ń

  

i wyrobów, 

−

  posłu

Ŝ

y

ć

 si

ę

 instrukcjami obsługi urz

ą

dze

ń

 i maszyn poligraficznych, 

−

  posłu

Ŝ

y

ć

  si

ę

  dokumentacj

ą

  techniczno-ruchow

ą

  oraz  dokumentacj

ą

 

konstrukcyjn

ą

 maszyn i urz

ą

dze

ń

, 

−

  posłu

Ŝ

y

ć

  si

ę

  literatur

ą

  techniczn

ą

,  katalogiem  cz

ęś

ci  zamiennych, 

katalogami wyrobów, 

−

  zinterpretowa

ć

 dane zawarte w karcie technologicznej, 

−

  wyja

ś

ni

ć

 zasady obiegu dokumentów w zakładach poligraficznych, 

−

  zastosowa

ć

 zasady współpracy w zespole, 

−

  skorzysta

ć

 z ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł informacji zawodowej. 

 

2. Materiał nauczania 

Podstawy rysunku technicznego.  
Materiały i przybory kre

ś

larskie. 

Organizacja stanowiska pracy. 
Pismo techniczne. 
Normalizacja w rysunku technicznym.  
Zasady rzutowania i wymiarowania. Widoki i przekroje.  
Tolerancja w rysunku technicznym. 
Techniki wykonywania rysunków. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

Rysunek zło

Ŝ

eniowy. Rysunki wykonawcze. Rysunki schematyczne.  

Elementy procesu technologicznego, karta technologiczna.  
Schemat obiegu dokumentów w przedsi

ę

biorstwie poligraficznym. 

Podstawowe elementy i mechanizmy maszyn i urz

ą

dze

ń

 poligraficznych. 

Instrukcje  obsługi  maszyn.  Dokumentacje  techniczno-ruchowe  maszyn 
poligraficznych. 
Katalog cz

ęś

ci zamiennych maszyn i urz

ą

dze

ń

 poligraficznych. 

Instrukcje bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy obowi

ą

zuj

ą

ce podczas obsługi 

maszyn i urz

ą

dze

ń

 poligraficznych.  

 

3. 

Ć

wiczenia

 

•

  Pisanie pismem technicznym pochyłym. 

•

  Kre

ś

lenie konstrukcyjne linii równoległych i prostopadłych. 

•

  Rzutowanie uko

ś

ne figur płaskich i brył geometrycznych. 

•

  Odczytywanie  rysunków  technicznych  przedstawiaj

ą

cych  przekroje 

cz

ęś

ci maszyn. 

•

  Odczytywanie schematycznych rysunków mechanicznych. 

•

  Rozpoznawanie cz

ęś

ci maszyn na rysunkach technicznych. 

•

  Wyszukiwanie  okre

ś

lonych  elementów  danej  maszyny  w  katalogu 

cz

ęś

ci zamiennych. 

•

  Odczytywanie 

i 

wyja

ś

nianie 

informacji 

zawartych 

w 

karcie 

technologicznej. 

•

  Rozpoznawanie  mechanizmów  oraz  elementów  maszyn  i  urz

ą

dze

ń

 

na podstawie rysunków technicznych. 

•

  Wyja

ś

nianie  zasad  obiegu  dokumentów  w  przedsi

ę

biorstwach 

poligraficznych. 

 
4. 

Ś

rodki dydaktyczne

 

Tablice 

lub 

foliogramy 

przedstawiaj

ą

ce 

zasady 

rzutowania  

i wymiarowania. 
Modele układu rzutni. 
Modele brył geometrycznych prostych i zło

Ŝ

onych. 

Modele i plansze przedstawiaj

ą

ce zasady wykonywania przekrojów. 

Materiały dotycz

ą

ce tolerancji w rysunku technicznym. 

Modele prostych elementów i mechanizmów. 
Schematy maszyn i urz

ą

dze

ń

 poligraficznych. 

Dokumentacja techniczna maszyn. 
Katalogi maszyn i cz

ęś

ci maszyn.

 

Wzorcowy komplet dokumentacji konstrukcyjnej. 
Wzorcowy komplet dokumentacji technologicznej.

 

Zbiór PN i BN z zakresu poligrafii. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

Zestaw podstawowej literatury tematycznej. 

 
5. Wskazania metodyczne do realizacji materiału nauczania

 

Celem  realizacji  programu  jednostki  modułowej  jest  kształtowanie 

umiej

ę

tno

ś

ci sporz

ą

dzania rysunków technicznych oraz posługiwania si

ę

 

dokumentacj

ą

 techniczn

ą

 i technologiczn

ą

.  

W  procesie  nauczania-uczenia  si

ę

  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  nast

ę

puj

ą

ce 

metody nauczania:

 

pokaz z obja

ś

nieniem, pokaz z instrukta

Ŝ

em, metod

ę

 

tekstu przewodniego, projektów oraz 

ć

wiczenia praktyczne. 

Podczas  realizacji  tre

ś

ci  programowych  trudnych  do  opanowania 

przez  uczniów  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  metod

ę

  pokazu  w  poł

ą

czeniu 

z instrukta

Ŝ

em  oraz  metod

ę

 

ć

wicze

ń

  praktycznych.  Do  takich  tre

ś

ci 

nale

Ŝ

y zaliczy

ć

: 

−

  rozpoznawanie cz

ęś

ci maszyn na rysunkach technicznych, 

−

  odczytywanie schematycznych rysunków mechanicznych, 

−

  odczytywanie przekrojów cz

ęś

ci maszyn. 

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonania 

ć

wiczenia  nale

Ŝ

y  starannie 

dobra

ć

  materiały  dydaktyczne,  których  zastosowanie  usprawni  przebieg 

zaj

ęć

.  Podczas  realizacji  okre

ś

lonych 

ć

wicze

ń

  zaleca  si

ę

  korzystanie  

z tematycznych programów komputerowych. 

Zaj

ę

cia  powinny  odbywa

ć

  si

ę

  w  pracowni  rysunku  technicznego  

i  estetyki  druku  oraz  pracowni  komputerowej  wyposa

Ŝ

onych  w:  modele 

cz

ęś

ci  maszyn,  foliogramy  lub  plansze  obrazuj

ą

ce  zasady  rzutowania  

i wymiarowania rysunków.  

Zaj

ę

cia  mog

ą

  by

ć

  prowadzone  w grupach  licz

ą

cych  do  15  uczniów, 

w uzasadnionych sytuacjach z podziałem na grupy 3-4 osobowe.  

 
6.  Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Osi

ą

gni

ę

cia  uczniów  powinny  by

ć

  oceniane  na  poszczególnych 

etapach  realizacji  programu  jednostki  na  podstawie  okre

ś

lonych 

kryteriów.  Podstawowym  kryterium  oceniania  wiedzy  i  umiej

ę

tno

ś

ci 

uczniów jest stopie

ń

 realizacji celów kształcenia.  

Wiedza  i  umiej

ę

tno

ś

ci  uczniów  mog

ą

  by

ć

  sprawdzane  i  oceniane  

przy pomocy: 

−

  sprawdzianów ustnych i pisemnych, 

−

  testów  pisemnych, z zadaniami zamkni

ę

tymi  (wielokrotnego  wyboru) 

i otwartymi (krótkiej lub rozszerzonej odpowiedzi), 

−

  obserwacji pracy uczniów podczas realizacji zada

ń

, 

−

  projektów opracowanych przez uczniów. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

Obserwuj

ą

c  czynno

ś

ci  ucznia  podczas  wykonywania 

ć

wicze

ń

  

i dokonuj

ą

c oceny jego pracy, nale

Ŝ

y zwróci

ć

 uwag

ę

 na: 

−

  organizacj

ę

 stanowiska pracy, 

−

  stosowanie poprawnej terminologii, 

−

  wykonywanie rysunków technicznych, 

−

  rozpoznawanie  na  rysunkach  typowych  elementów  i  mechanizmów 

maszyn i urz

ą

dze

ń

 poligraficznych, 

−

  odczytywanie dokumentacji technologicznej. 

Systematyczne  prowadzenie  kontroli  i  oceny  post

ę

pów  uczniów 

umo

Ŝ

liwia nauczycielowi korygowanie stosowanych metod kształcenia. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

Jednostka modułowa 825[01].O1.05 
Zastosowanie maszyn i urz

ą

dze

ń

 

 

1. Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  zidentyfikowa

ć

 materiały przewodz

ą

ce i izolacyjne, 

−

  zmierzy

ć

  podstawowe  wielko

ś

ci  elektryczne  w  obwodach  pr

ą

du 

stałego i zmiennego, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

 na schematach elementy obwodów elektrycznych, 

−

  porówna

ć

 

ź

ródła 

ś

wiatła  pod  wzgl

ę

dem  poboru  mocy  i  nat

ęŜ

enia 

o

ś

wietlenia, 

−

  odczyta

ć

 

parametry 

odbiornika 

elektrycznego 

z 

tabliczki 

znamionowej, 

−

  rozpozna

ć

  rodzaj  silnika  indukcyjnego  na  podstawie  danych  

z tabliczki znamionowej, 

−

  rozpozna

ć

 gniazdka i wtyczki instalacji jednofazowej i trójfazowej, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

  poszczególne  elementy  instalacji  elektrycznej,  sprz

ę

tu 

instalacyjnego, zabezpiecze

ń

 przeciwpora

Ŝ

eniowych, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

  elementy  elektroniczne  na  podstawie  wygl

ą

du  i  symboli 

graficznych, 

−

  odczyta

ć

 parametry elementów elektronicznych z katalogu, 

−

  okre

ś

li

ć

 

funkcje 

elementów 

elektronicznych 

w 

obwodach 

elektrycznych, 

−

  dokona

ć

  analizy  schematu  blokowego  automatycznego  sterowania  

i automatycznej regulacji, 

−

  scharakteryzowa

ć

 

obci

ąŜ

enia 

elementów 

konstrukcyjnych: 

rozci

ą

ganie  i 

ś

ciskanie, 

ś

cinanie,  zginanie,  skr

ę

canie  oraz 

wytrzymało

ść

 zm

ę

czeniow

ą

, 

−

  rozpozna

ć

 

na 

podstawie 

oznacze

ń

 

rodzaje 

materiałów 

konstrukcyjnych cz

ęś

ci maszyn, 

−

  wyja

ś

ni

ć

  działanie  ło

Ŝ

ysk,  osi,  wałów,  sprz

ę

gieł,  hamulców 

i przekładni oraz okre

ś

li

ć

 ich zastosowanie, 

−

  rozpozna

ć

  na  podstawie  PN  skład  chemiczny,  znakowanie  

i zastosowanie stopów 

Ŝ

elaza, 

−

  obliczy

ć

  tolerancje,  wymiary  graniczne  luzów  i  tolerancje  pasowania 

dla pasowa

ń

 ruchowych, mieszanych i spoczynkowych, 

−

  scharakteryzowa

ć

  poł

ą

czenia  rozł

ą

czne  i  nierozł

ą

czne  stosowane  

w maszynach i urz

ą

dzeniach, 

−

  wyja

ś

ni

ć

 funkcje osi, wałów, ło

Ŝ

ysk i przekładni, 

−

  okre

ś

li

ć

 zastosowanie sprz

ę

gieł, hamulców, 

−

  okre

ś

li

ć

  zastosowanie  mechanizmów  funkcjonalnych:  d

ź

wigniowych, 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

krzywkowych i 

ś

rubowych, 

−

  wyja

ś

ni

ć

 funkcjonowanie układów hydraulicznych i pneumatycznych, 

−

  okre

ś

li

ć

 

rol

ę

 

zabezpiecze

ń

 

stosowanych 

w 

maszynach  

i urz

ą

dzeniach, 

−

  okre

ś

li

ć

  zasady  u

Ŝ

ytkowania  oraz  bie

Ŝą

cej  konserwacji  maszyn  

i urz

ą

dze

ń

, 

−

  zastosowa

ć

  przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  oraz  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej. 

 
2. Materiał nauczania 

Materiały przewodz

ą

ce i izolacyjne. 

Pomiary  podstawowych  wielko

ś

ci  elektrycznych  w  obwodach  pr

ą

du 

stałego i zmiennego. 
Elementy obwodów elektrycznych. 

Ź

ródła 

ś

wiatła – moc i nat

ęŜ

enie o

ś

wietlenia. 

Oznaczenia znamionowe odbiorników energii elektrycznej. 
Zabezpieczenia silników elektrycznych przed przeci

ąŜ

eniem i zwarciem. 

Elementy  składowe  instalacji  elektrycznych.  Przewody  i  kable.  Osprz

ę

t 

elektryczny.  
Elementy 

zabezpieczaj

ą

ce. 

Instalacje 

sygnalizacyjne, 

alarmowe, 

steruj

ą

ce. 

Bezpiecze

ń

stwo  i  higiena  pracy  podczas  eksploatacji  odbiorników 

elektrycznych. 
Podstawowe 

elementy 

elektroniczne: 

wła

ś

ciwo

ś

ci, 

budowa, 

zastosowanie, symbole graficzne. 
Podstawowe układy prostownicze. 
Wzmacniacze – zasada działania, zastosowanie. 
Układy scalone – rodzaje, zastosowanie. 
Sterowanie automatyczne. Podział układów sterowania automatycznego. 
Aparatura steruj

ą

ca. Układy sterowania stycznikowo-przeka

ź

nikowe. 

Regulacja  automatyczna.  Regulatory.  Człony  układów  automatycznej 
regulacji.  Rodzaje  układów  automatycznej  regulacji.  Mikroprocesory  
i sterowniki mikroprocesorowe. 
Obci

ąŜ

enia elementów konstrukcyjnych. 

Wytrzymało

ść

 zm

ę

czeniowa. 

Materiały konstrukcyjne cz

ęś

ci maszyn i ich oznaczenia. 

Tolerancje, pasowania i chropowato

ść

 powierzchni. 

Poł

ą

czenia  nierozł

ą

czne:  spawane,  zgrzewane,  lutowane,  klejone, 

poł

ą

czenie przez odkształcenie trwałe. 

Poł

ą

czenia rozł

ą

czne: cierne, kołkowe, sworzniowe, gwintowe. 

Elementy spr

ęŜ

yste. 

Poł

ą

czenia rurowe i zawory. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

Osie i wały.  
Ło

Ŝ

yska. 

Przekładnie: cierne, ci

ę

gnowe, z

ę

bate. 

Sprz

ę

gła. Hamulce.  

Mechanizmy funkcjonalne: d

ź

wigniowe, krzywkowe, 

ś

rubowe. 

Układy hydrauliczne i pneumatyczne. 
Zabezpieczenia stosowane w maszynach i urz

ą

dzeniach, 

Zasady 

u

Ŝ

ytkowania 

oraz 

bie

Ŝą

cej 

konserwacji 

maszyn  

i urz

ą

dze

ń

. 

Przepisy bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpo

Ŝ

arowej 

dotycz

ą

ce maszyn i urz

ą

dze

ń

.  

 
3. 

Ć

wiczenia 

•  Rozpoznawanie materiałów przewodz

ą

cych i izolacyjnych. 

•  Wykonywanie 

pomiarów 

napi

ę

cia, 

nat

ęŜ

enia 

pr

ą

du, 

mocy  

i rezystancji. 

•  Rozró

Ŝ

nianie elementów obwodów elektrycznych na schematach. 

•  Porównywanie 

ź

ródeł 

ś

wiatła pod wzgl

ę

dem poboru mocy i nat

ęŜ

enia

 

o

ś

wietlenia. 

•  Odczytywanie  i  interpretacja  parametrów  technicznych  odbiornika 

elektrycznego z tabliczki znamionowej. 

•  Rozpoznawanie  rodzajów  silników  indukcyjnych  na  postawie  danych 

znamionowych. 

•  Identyfikowanie gniazdek i wtyczek jednofazowych i trójfazowych. 
•  Rozró

Ŝ

nianie  elementów  instalacji  elektrycznej,  sprz

ę

tu  izolacyjnego, 

zabezpiecze

ń

 przeciwpora

Ŝ

eniowych. 

•  Rozró

Ŝ

nianie  elementów  elektronicznych  na  podstawie  wygl

ą

du  

i symboli graficznych. 

•  Odczytywanie  parametrów  technicznych  elementów  elektronicznych  

z katalogu. 

•  Okre

ś

lanie 

funkcji 

elementów 

elektronicznych 

w 

obwodach 

elektrycznych. 

•  Analizowanie  schematów  blokowych  automatycznego  sterowania  

i automatycznej regulacji. 

•  Analizowanie  podstawowych  przypadków  obci

ąŜ

e

ń

  elementów 

konstrukcyjnych: rozci

ą

gania i 

ś

ciskania, 

ś

cinania, zginania, skr

ę

cania 

oraz wytrzymało

ś

ci zm

ę

czeniowej. 

•  Rozpoznawanie  na  podstawie  oznaczenia  rodzaju  materiału 

konstrukcyjnego cz

ęś

ci maszyn. 

•  Okre

ś

lanie  na  podstawie  PN  składu  chemicznego,  znakowania  

i zastosowania stopów 

Ŝ

elaza. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38 

•  Obliczanie  tolerancji,  wymiarów  granicznych  luzów  i  tolerancji 

pasowania  dla  okre

ś

lonych  pasowa

ń

  ruchowych,  mieszanych  

i spoczynkowych. 

•  Rozpoznawanie  i  charakteryzowanie  poł

ą

cze

ń

  rozł

ą

cznych  oraz 

nierozł

ą

cznych stosowanych w maszynach i urz

ą

dzeniach. 

 
4. 

Ś

rodki dydaktyczne 

Zestaw elementów elektrycznych, elektronicznych i automatyki. 
Mierniki wielko

ś

ci elektrycznych. 

Układy elektryczne i elektroniczne. 
Podstawowe maszyny i urz

ą

dzenia elektryczne. 

Materiały  dydaktyczne  ilustruj

ą

ce:  szeregowe  i  równoległe  poł

ą

czenia 

rezystorów,  ł

ą

czenie  odbiorników  w  trójk

ą

t  i  gwiazd

ę

,  budow

ę

  maszyn 

elektrycznych. 
Modele i eksponaty: eksponaty poł

ą

cze

ń

 nierozł

ą

cznych, cz

ęś

ci maszyn 

z  poł

ą

czeniami  kształtowymi,  wałów  i  osi  z  ło

Ŝ

yskami  tocznymi  

i 

ś

lizgowymi,

 

spr

ęŜ

yn  i  innych  elementów  podatnych,  zaworów  

z przekrojami. 
Modele sprz

ę

gieł, hamulców, kół z

ę

batych, przekładni mechanicznych. 

Modele mechanizmów, maszyn i urz

ą

dze

ń

. 

Schematy maszyn i urz

ą

dze

ń

. 

Instrukcje obsługi maszyn i urz

ą

dze

ń

. 

Dokumentacja techniczno-ruchowa. 
Filmy  dydaktyczne,  foliogramy,  fazogramy  dotycz

ą

ce  budowy  i  zasady 

działania elementów maszyn i urz

ą

dze

ń

. 

Programy  dydaktyczne  multimedialne  na  temat  budowy  i  zasady 
działania elementów maszyn i urz

ą

dze

ń

 

Normy PN, PN – ISO. 

 
5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

Program 

jednostki 

modułowej 

obejmuje 

tre

ś

ci 

dotycz

ą

ce 

zastosowania  urz

ą

dze

ń

  i  maszyn  w  procesie  drukowania  oraz 

wiadomo

ś

ci 

z 

zakresu 

elektrotechniki 

i 

elektroniki, 

mechaniki  

i 

wytrzymało

ś

ci 

materiałów, 

podstaw 

konstrukcji 

elementów 

mechanicznych. 

W  procesie  kształcenia  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  nast

ę

puj

ą

ce  metody 

nauczania:  pokaz  z  obja

ś

nieniem,  pokaz  z  instrukta

Ŝ

em,  dyskusj

ę

 

dydaktyczn

ą

 oraz 

ć

wiczenia praktyczne.

 

W 

procesie 

nauczania 

nale

Ŝ

y 

wykorzystywa

ć

 

wiadomo

ś

ci  

i umiej

ę

tno

ś

ci nabyte wcze

ś

niej na lekcjach fizyki oraz zach

ę

ci

ć

 uczniów 

do samokształcenia i korzystania z ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł informacji.  

Nale

Ŝ

y  u

ś

wiadomi

ć

  uczniom  zagro

Ŝ

enia  zwi

ą

zane  z  u

Ŝ

ytkowaniem 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39 

maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  elektrycznych  oraz  stosowanie 

ś

rodków  ochrony 

przeciwpora

Ŝ

eniowej. 

W  procesie  kształcenia  nale

Ŝ

y  zwraca

ć

  szczególn

ą

  uwag

ę

  na 

kształtowanie  umiej

ę

tno

ś

ci  posługiwania  si

ę

  terminologi

ą

  techniczn

ą

, 

rozró

Ŝ

niania 

maszyn 

elektrycznych, 

u

Ŝ

ytkowania 

przyrz

ą

dów 

pomiarowych do pomiaru warto

ś

ci elektrycznych, rozró

Ŝ

niania typowych 

układów 

elektronicznych, 

elementów 

automatyki, 

urz

ą

dze

ń

 

elektronicznych,  rozró

Ŝ

niania  materiałów  konstrukcyjnych,  odczytywania 

dokumentacji 

technicznej 

i 

identyfikowania 

rysunku  

z rzeczywistym obiektem. 

Podczas  realizacji  okre

ś

lonych 

ć

wicze

ń

  zaleca  si

ę

  korzystanie  

z 

filmów 

dydaktycznych 

oraz 

specjalistycznych 

programów 

komputerowych. 

Zaj

ę

cia  powinny  odbywa

ć

  si

ę

  w  pracowni  maszynoznawstwa 

wyposa

Ŝ

onej  w  odpowiednie 

ś

rodki  dydaktyczne.  Zaj

ę

cia  mog

ą

  by

ć

 

prowadzone 

w 

grupach 

licz

ą

cych 

do 

15 

uczniów, 

w miar

ę

 potrzeb, z podziałem na 3-4 osobowe zespoły. 

 
6.  Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Sprawdzanie  i  ocenianie  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  powinno  odbywa

ć

  si

ę

 

w  trakcie  realizacji  programu  jednostki  modułowej  na  podstawie 
okre

ś

lonych kryteriów.  

W procesie oceniania wskazane jest stosowanie: 

−

  sprawdzianów ustnych, 

−

  sprawdzianów pisemnych, 

−

  testów osi

ą

gni

ęć

 szkolnych, 

−

  obserwacji pracy ucznia podczas wykonywania 

ć

wicze

ń

.  

Podczas  kontroli  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  nale

Ŝ

y  sprawdza

ć

 

umiej

ę

tno

ś

ci  operowania  zdobyt

ą

  wiedz

ą

,  zwraca

ć

  uwag

ę

  na 

merytoryczn

ą

 

jako

ść

 

wypowiedzi, 

wła

ś

ciwe 

stosowanie 

poj

ęć

 

technicznych, poprawno

ść

 wnioskowania. 

Obserwuj

ą

c  czynno

ś

ci  ucznia  podczas  wykonywania 

ć

wicze

ń

  

i dokonuj

ą

c oceny jego pracy, nale

Ŝ

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na: 

−

  operowanie  wiedz

ą

  z  zakresu  mechaniki  oraz  wytrzymało

ś

ci 

materiałów, 

−

  klasyfikowanie  maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  w  zale

Ŝ

no

ś

ci  od  budowy,  zasady 

działania oraz zastosowania praktycznego, 

−

  rozró

Ŝ

nianie cz

ęś

ci maszyn, 

−

  wyja

ś

nianie zasad działania maszyn i urz

ą

dze

ń

, 

−

  okre

ś

lanie zasad eksploatacji maszyn. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40 

Wskazane  jest  systematyczne  prowadzenie kontroli  i  oceny.  Bie

Ŝą

ca 

analiza  post

ę

pów  uczniów  umo

Ŝ

liwia  nauczycielowi  korygowanie 

stosowanych metod kształcenia.  

Ocenianie  pracy  uczniów  powinno  by

ć

  dokonywane  zgodnie 

z obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 skal

ą

 ocen. 

 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

41 

Moduł 825.[01].Z1 
Technologia drukowania płaskiego 

 

1.  Cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  posługiwa

ć

  si

ę

  terminologi

ą

 

dotycz

ą

c

ą

 

procesu  drukowania 

płaskiego, 

−

  posługiwa

ć

 si

ę

 dokumentacj

ą

  techniczn

ą

 i technologiczn

ą

, 

−

  przygotowywa

ć

 podło

Ŝ

a i farby do drukowania, 

−

  okre

ś

la

ć

  budow

ę

  i  zasady  działania  maszyn  do  drukowania 

płaskiego, 

−

  okre

ś

la

ć

 zasady wykonywania form drukowych, 

−

  przygotowywa

ć

 i obsługiwa

ć

 maszyny do drukowania płaskiego, 

−

  okre

ś

la

ć

 zasady drukowania nakładu, 

−

  obsługiwa

ć

 systemy sterowania procesem drukowania, 

−

  posługiwa

ć

 si

ę

 urz

ą

dzeniami i przyrz

ą

dami kontrolno-pomiarowymi, 

−

  obsługiwa

ć

  maszyny  do  drukowania  płaskiego  zgodnie  z  instrukcj

ą

 

obsługi, 

−

  wykonywa

ć

  podstawowe  operacje  technologiczne  drukowania 

płaskiego, 

−

  okre

ś

la

ć

  przyczyny  powstawania  wad  odbitek  drukarskich  oraz 

sposoby ich usuwania, 

−

  przestrzega

ć

  norm  dotycz

ą

cych  zapewnienia  jako

ś

ci  produkcji  

i wyrobów poligraficznych, 

−

  ocenia

ć

 estetyk

ę

 i jako

ść

 odbitek drukarskich, 

−

  przestrzega

ć

  przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska, 

−

  organizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

−

  korzysta

ć

 z ró

Ŝ

nych 

ź

ródeł informacji zawodowej. 

 

2. Wykaz jednostek modułowych 

 

Symbol 

jednostki 

modułowej 

Nazwa jednostki modułowej 

Orientacyjna 

liczba godzin 

na realizacj

ę

 

825[01].Z1.01  Eksploatowanie maszyn do drukowania płaskiego 

  72 

825[01].Z1.02  Przygotowanie form do drukowania płaskiego 

  36 

825[01].Z1.03  Drukowanie płaskie  

324 

 

                                     Razem 

432 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

42 

3.Schemat układu jednostek modułowych 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4. Literatura 

Ciupalski  S.:  Maszyny  offsetowe  zwojowe.  Oficyna  Wydawnicza 
Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2000 
Ciupalski  S.:  Maszyny  drukuj

ą

ce  konwencjonalne.  Oficyna  Wydawnicza 

Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2001 
Czichon  M.,  Magdzik  S.,  Jakucewicz  S.,  Mudrak  E.:  Formy  drukowe. 
WSiP, Warszawa 1996 
Jakucewicz  S.  ,  Magdzik  S.,  Struci

ń

ski  J.:  Materiałoznawstwo 

poligraficzne. WSiP, Warszawa 1990 
Jakucewicz S. : Papier w poligrafii. Inicjał, Warszawa 1999 
Jakucewicz  S.:  Farby  drukowe.  Michael  Huber  Polska  Sp.  z  o.o., 
Wrocław 2001 
Gruszczy

ń

ski Cz.: Farby graficzne. WSiP, Warszawa 1984 

Figurski  J.,  Ornatowski  T.:  Praktyczna  nauka  zawodu.  ITeE,  Radom 
2000 
Figurski  J.,  Symela  K.(red.):  Eksperyment  pedagogiczny.  Modułowe 
programy  nauczania  w  kształceniu  zawodowym.  Model  ujednoliconego 
egzaminu zawodowego . MEN - ITeE, Radom 2001 
Jeruszka U., Niemierko B.( red.): Zastosowanie pomiaru sprawdzaj

ą

cego 

w  kształceniu zawodowym.  Materiały  z  seminarium.  MEN.  Departament 
Kształcenia zawodowego i Ustawicznego, Warszawa 1997 

 

825[01].Z1 

Technologia drukowania 

płaskiego 

 

825[01]Z1.01 

Eksploatowanie maszyn do drukowania 

płaskiego 

 

 

825[01]Z1.02 

Przygotowanie form do drukowania 

płaskiego 

 

 

825[01]Z1.03 

Drukowanie płaskie

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

43 

Niemierko  B.:  Pomiar  wyników  kształcenia  zawodowego.  Biuro 
Koordynacji Kształcenia Kadr. Fundusz Współpracy, Warszawa 1997 
Poligrafia  procesy  i  technika.  Tłumaczenie  z  j

ę

zyka  słowackiego. 

COBRPP, Warszawa 2002 
Czasopisma specjalistyczne. 
 
Wykaz  literatury  nale

Ŝ

y  aktualizowa

ć

  w  miar

ę

  ukazywania  si

ę

  nowych 

pozycji wydawniczych. 
 

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

44 

Jednostka modułowa 825[01].Z1.01 
Eksploatowanie maszyn do drukowania płaskiego 
 

1.  Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  sklasyfikowa

ć

 maszyny do drukowania technik

ą

 płask

ą

,

 

−

  okre

ś

li

ć

 zasady regulacji maszyn do drukowania płaskiego, 

−

  wyja

ś

ni

ć

  zastosowanie  technik  drukowania  płaskiego:  offsetowego, 

litografii i 

ś

wiatłodruku we współczesnej poligrafii, 

−

  scharakteryzowa

ć

 zasady drukowania w technice płaskiej, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

 podstawowe typy maszyn do drukowania płaskiego, 

−

  rozpozna

ć

  główne  zespoły  i  mechanizmy  maszyn  do  drukowania 

offsetowego, 

−

  okre

ś

li

ć

  parametry  techniczne  i  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  technologiczne  maszyn 

do drukowania offsetowego, 

−

  dobra

ć

 maszyn

ę

 do drukowania offsetowego w zale

Ŝ

no

ś

ci do rodzaju  

i wielko

ś

ci produkcji, 

−

  zorganizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,  

−

  posłu

Ŝ

y

ć

 si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczno-ruchow

ą

 i instrukcjami obsługi 

maszyn, 

−

  obliczy

ć

 czas wykonania okre

ś

lonego nakładu, 

−

  zaplanowa

ć

 czynno

ś

ci zwi

ą

zane z obsług

ą

 maszyn offsetowych, 

−

  rozpozna

ć

 zabezpieczenia stosowane w maszynach offsetowych, 

−

  przygotowa

ć

 maszyn

ę

 do drukowania, 

−

  zastosowa

ć

 metody obsługi eksploatacyjnej maszyn, 

−

  przewidzie

ć

  zagro

Ŝ

enia  dla 

Ŝ

ycia  i  zdrowia  podczas  obsługi  maszyn 

offsetowych, 

−

  dobra

ć

 

ś

rodki  ochrony  indywidualnej  do  prac  zwi

ą

zanych  z  obsług

ą

 

maszyn offsetowych, 

−

  zastosowa

ć

 

przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska. 

 

2.  Materiał nauczania 

Maszyny  do  drukowania  płaskiego:  klasyfikacja,  budowa,  parametry 
techniczne 

i 

technologiczne, 

główne 

zespoły 

i 

mechanizmy, 

zabezpieczenia, regulacja podzespołów. 
Organizacja stanowiska pracy. 
Dokumentacja techniczno-ruchowa i instrukcje obsługi maszyn. 
Eksploatacja  maszyn:  przygotowanie  maszyny  do  drukowania,  obsługa 
eksploatacyjna maszyn. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

45 

Ś

rodki  ochrony  indywidualnej  stosowane  podczas  obsługi  maszyn 

offsetowych. 
Przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej 

oraz ochrony 

ś

rodowiska. 

 

3. 

Ć

wiczenia 

•

  Odczytywanie schematów maszyn offsetowych. 

•

  Rozpoznawanie  zabezpiecze

ń

  stosowanych  w  maszynach  do 

drukowania płaskiego. 

•

  Regulowanie zespołów maszyn. 

•

  Organizowanie stanowiska pracy do drukowania płaskiego. 

•

  Obliczanie  czasu  realizacji  zadania  na  podstawie  danych  zawartych  

w karcie technologicznej. 

 

4. 

Ś

rodki dydaktyczne 

Maszyna offsetowa dwukolorowa, zestaw narz

ę

dzi do regulacji maszyny. 

Plansze  lub  foliogramy  ilustruj

ą

ce  schematy  maszyn  do  drukowania 

płaskiego. 
Filmy dydaktyczne o tematyce dotycz

ą

cej drukowania technik

ą

 płask

ą

. 

Dokumentacje techniczne maszyn. 
Schematy smarowania i konserwacji maszyn. 
Instrukcja obsługi maszyn do drukowania płaskiego. 

Ś

rodki  ochrony  indywidualnej  zwi

ą

zane  z  obsług

ą

  maszyn  do 

drukowania płaskiego. 
Przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej, 

ochrony 

ś

rodowiska. 

Poradnik mechanika. 
Polskie Normy. Normy Bran

Ŝ

owe. 

Katalogi. 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

Program jednostki modułowej obejmuje tre

ś

ci dotycz

ą

ce eksploatacji 

maszyn do drukowania płaskiego. 

Podczas  realizacji  programu  jednostki  modułowej  nale

Ŝ

y  odwoływa

ć

 

si

ę

  do  wiadomo

ś

ci  i  umiej

ę

tno

ś

ci  uczniów  nabytych  podczas  realizacji 

jednostek  825[01]O1.01  Przestrzeganie

 

przepisów  bezpiecze

ń

stwa  

i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej  oraz  ochrony 

ś

rodowiska,

 

825[01].O1.02 

Charakteryzowanie

 

podstawowych 

procesów 

poligraficznych, 

825[01].O1.04 

Posługiwanie 

si

ę

 

dokumentacj

ą

 

techniczn

ą

  i  technologiczn

ą

  oraz  825[01].O1.05  Zastosowanie  maszyn  

i urz

ą

dze

ń

. 

W 

procesie 

kształcenia 

nale

Ŝ

y 

stosowa

ć

 

metod

ę

 

pokazu  

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

46 

z  obja

ś

nieniem,  pokazu  z  instrukta

Ŝ

em  oraz  metod

ę

 

ć

wicze

ń

 

praktycznych. 

W  procesie  kształcenia  szczególn

ą

  uwag

ę

  nauczyciel  powinien 

zwraca

ć

 na:  

−

  okre

ś

lanie parametrów technicznych i technologicznych maszyn, 

−

  budow

ę

 i zasad

ę

 działania mechanizmów maszyn offsetowych, 

−

  zasady działania podstawowych zabezpiecze

ń

 maszyn offsetowych. 

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonywania 

ć

wicze

ń

  nale

Ŝ

y  zapozna

ć

 

uczniów  z  zakresem  i  rodzajem  wykonywanych  zada

ń

,  z  obsług

ą

 

maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  oraz  z  obowi

ą

zuj

ą

cymi  przepisami  bezpiecze

ń

stwa 

i higieny pracy. 

Podczas  wykonywania 

ć

wicze

ń

  na  maszynie  drukuj

ą

cej  nale

Ŝ

y 

zwróci

ć

 szczególn

ą

 uwag

ę

 na: 

−

  stosowanie  bezpiecznych  metod  pracy  i  wła

ś

ciw

ą

  organizacj

ę

 

stanowiska pracy, 

−

  posługiwanie si

ę

 dokumentacj

ą

 techniczn

ą

, 

−

  wykonywanie prac zgodnie z przyj

ę

tym planem czynno

ś

ci. 

Podczas wykonywania 

ć

wicze

ń

 nale

Ŝ

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na poprawne 

u

Ŝ

ytkowanie narz

ę

dzi i przyrz

ą

dów kontrolno-pomiarowych. 

Zaj

ę

cia  powinny  odbywa

ć

  si

ę

  w  pracowni  maszynoznawstwa, 

technologii  drukowania  oraz  na  stanowisku  drukowania  offsetowego  
w warsztatach szkolnych. 

Ć

wiczenia  praktyczne  dotycz

ą

ce  eksploatacji  maszyny  offsetowej 

nale

Ŝ

y  przeprowadzi

ć

  w  zespołach  licz

ą

cych  nie  wi

ę

cej  ni

Ŝ

  

3 osoby. 
 

6.  Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Sprawdzanie post

ę

pów ucznia powinno odbywa

ć

 si

ę

 systematycznie 

w  trakcie  realizacji  programu  jednostki  modułowej  oraz  po  jej 
zako

ń

czeniu,  na  podstawie  okre

ś

lonych  kryteriów.  Podczas  kontroli  

i  oceny  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  nale

Ŝ

y  zwraca

ć

  uwag

ę

  na  operowanie 

zdobyt

ą

  wiedz

ą

,  merytoryczn

ą

  jako

ść

 wypowiedzi,  wła

ś

ciwe  stosowanie 

poj

ęć

 technicznych, poprawno

ść

 wnioskowania.  

Ocena  osi

ą

gni

ęć

  szkolnych  powinna  aktywizowa

ć

  i  mobilizowa

ć

  do 

pracy zarówno ucznia jak i nauczyciela. 

 

Oceny osi

ą

gni

ęć

 uczniów nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 na podstawie: 

−

  ustnych sprawdzianów poziomu wiadomo

ś

ci i umiej

ę

tno

ś

ci,  

−

  pisemnych sprawdzianów (testy osi

ą

gni

ęć

 szkolnych), 

−

  obserwacji ucznia podczas wykonywania zada

ń

, 

−

  sprawdzianów praktycznych. 

W procesie oceniania nale

Ŝ

y równie

Ŝ

 uwzgl

ę

dnia

ć

: 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

47 

−

  organizacj

ę

 stanowiska pracy, 

−

  stosowanie poprawnej terminologii, 

−

  sprawno

ść

 wykonywania zada

ń

. 

Proces  oceniania  powinien  by

ć

  realizowany  zgodnie  z  obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 

skal

ą

  ocen.  W  ko

ń

cowej  ocenie  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  po  zako

ń

czeniu 

realizacji  programu  jednostki  modułowej  nale

Ŝ

y  uwzgl

ę

dni

ć

  wyniki 

stosowanych przez nauczyciela sprawdzianów.  

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

48 

Jednostka modułowa 825[01].Z1.02 
Przygotowanie form do drukowania płaskiego 
 

1.  Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  scharakteryzowa

ć

 materiały budow

ę

 form do drukowania płaskiego, 

−

  rozró

Ŝ

ni

ć

 formy drukowe do drukowania płaskiego, 

−

  okre

ś

li

ć

 sposoby wykonywania form do drukowania płaskiego, 

−

  okre

ś

li

ć

  wymagania  jakie  musz

ą

  spełnia

ć

  formy  drukowe  do 

drukowania offsetowego, 

−

  scharakteryzowa

ć

  proces  powstawania  form  do  drukowania 

offsetowego, 

−

  zorganizowa

ć

 stanowisko pracy do drukowania płaskiego, 

−

  oceni

ć

 jako

ść

 form drukowych, 

−

  okre

ś

li

ć

 zasady monta

Ŝ

u form drukowych w maszynach, 

−

  obliczy

ć

  ilo

ść

  materiałów  potrzebnych  do  wykonania  nakładu  

o okre

ś

lonej wielko

ś

ci,  

−

  dobra

ć

 i przygotowa

ć

 podło

Ŝ

a do drukowania, 

−

  przygotowa

ć

 farby drukarskie oraz materiały pomocnicze, 

−

  zało

Ŝ

y

ć

 form

ę

 drukow

ą

 w maszynie, 

−

  skorzysta

ć

 z norm i literatury technicznej, 

−

  skorzysta

ć

 z katalogów materiałów i informacji w Internecie, 

−

  dobra

ć

 

ś

rodki 

ochrony 

indywidualnej 

do 

prac 

zwi

ą

zanych  

z przygotowaniem maszyn do druku, 

−

 

zastosowa

ć

  przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej i ochrony 

ś

rodowiska.

 

 

2.  Materiał nauczania 

Formy  drukowe  do  drukowania  płaskiego:  materiały,  budowa  i  sposoby 
wykonywania, ocena jako

ś

ci. 

Organizacja stanowiska pracy. 
Monta

Ŝ

 form drukowych w maszynach do drukowania płaskiego. 

Zasady doboru materiałów do drukowania. 
Zasady 

przygotowania 

podło

Ŝ

y, 

farb 

drukarskich, 

materiałów 

pomocniczych. 
Zasady obliczania ilo

ś

ci materiałów potrzebnych do wykonania nakładu. 

Ś

rodki  ochrony  indywidualnej  stosowane  do  prac  zwi

ą

zanych  

z przygotowaniem maszyn do drukowania. 
Przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej  

i ochrony 

ś

rodowiska. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

49 

3. 

Ć

wiczenia 

•

  Okre

ś

lanie  sposobów  wykonywania  form  drukowych  do  drukowania 

offsetowego. 

•

  Okre

ś

lanie wymaga

ń

 stawianych formom do drukowania offsetowego. 

•

  Ocenianie jako

ś

ci form drukowych. 

•

  Obliczanie ilo

ś

ci materiałów do okre

ś

lonej wielko

ś

ci produkcji. 

•

  Dobieranie i przygotowywanie materiałów do produkcji. 

•

  Mocowanie formy drukowej w maszynie. 

 

4. 

Ś

rodki dydaktyczne

 

Arkuszowa maszyna offsetowa dwukolorowa. 
Zestaw form drukowych z odbitk

ą

 próbn

ą

. 

Zestaw farb i dodatków do farb. 

Ś

rodki do mycia zespołów farbowych. 

Materiały smarne. 
Zestaw urz

ą

dze

ń

 do regulacji maszyn. 

Zestaw przyrz

ą

dów pomiarowych i kontrolnych. 

Dokumentacja  techniczna  i  instrukcja  obsługi  maszyn  do  drukowania 
płaskiego. 
Dokumentacja technologiczna. 
Polskie normy, normy ISO. 
Teksty przewodnie. 
Katalogi materiałów. 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

Program 

jednostki 

modułowej 

zawiera 

tre

ś

ci 

dotycz

ą

ce 

przygotowywania form do drukowania płaskiego, oceny jako

ś

ci tych form 

i  organizacji  stanowiska  pracy  do  drukowania  płaskiego.  Umiej

ę

tno

ś

ci 

opanowane  przez  uczniów  w  wyniku  realizacji  programu  s

ą

  niezb

ę

dne  

w  dalszym  procesie  kształcenia,  w  szczególno

ś

ci  do  drukowania  oraz  

kontrolowania procesów drukowania i jako

ś

ci odbitek. 

W  procesie  kształcenia  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  nast

ę

puj

ą

ce  metody 

nauczania:  pokazu  z  obja

ś

nieniem,  pokazu  z instrukta

Ŝ

em  oraz  metod

ę

 

ć

wicze

ń

 praktycznych.  

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonywania 

ć

wicze

ń

  nale

Ŝ

y  zapozna

ć

 

uczniów  z  zakresem  i  rodzajem  wykonywanych  zada

ń

,  z  obsług

ą

 

maszyn i urz

ą

dze

ń

 oraz z przepisami bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy. 

Podczas realizacji programu jednostki nale

Ŝ

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na: 

−

  okre

ś

lanie wymaga

ń

 stawianych formom drukowym, 

−

  kontrolowanie i ocenianie jako

ś

ci form drukowych. 

Wa

Ŝ

ne  jest  kształtowanie  umiej

ę

tno

ś

ci  racjonalnego  doboru 

materiałów  oraz  obliczania  zu

Ŝ

ycia  materiałów  z  uwzgl

ę

dnieniem  norm, 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

50 

a 

tak

Ŝ

e 

zapoznanie 

uczniów 

z 

przykładow

ą

 

dokumentacj

ą

 

technologiczn

ą

. 

Oprócz omówienia ró

Ŝ

nych sposobów wykonywania form drukowych 

do drukowania płaskiego i oceny ich jako

ś

ci nale

Ŝ

y przeprowadzi

ć

 pokaz 

w warunkach produkcyjnych. 

Ć

wiczenia  powinny  by

ć

  realizowane  w  grupie  do  15  osób  

w zespołach 2-3–osobowych w warsztatach szkolnych. 
 

6.  Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia 

Sprawdzanie post

ę

pów ucznia powinno odbywa

ć

 si

ę

 systematycznie 

w  trakcie  realizacji  programu  jednostki  modułowej  oraz  po  jej 
zako

ń

czeniu,  na  podstawie  okre

ś

lonych  kryteriów.  Podczas  kontroli  

i  oceny  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  nale

Ŝ

y  zwraca

ć

  uwag

ę

  na  operowanie 

zdobyt

ą

  wiedz

ą

,  merytoryczn

ą

  jako

ść

 wypowiedzi,  wła

ś

ciwe  stosowanie 

poj

ęć

 technicznych, poprawno

ść

 wnioskowania.  

Ocena  osi

ą

gni

ęć

  szkolnych  powinna  aktywizowa

ć

  i  mobilizowa

ć

  do 

pracy zarówno ucznia jak i nauczyciela. 

 

Oceny osi

ą

gni

ęć

 uczniów nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 na podstawie: 

−

  ustnych sprawdzianów poziomu wiadomo

ś

ci i umiej

ę

tno

ś

ci,  

−

  pisemnych sprawdzianów (testy osi

ą

gni

ęć

 szkolnych), 

−

  obserwacji ucznia podczas wykonywania zada

ń

, 

−

  sprawdzianów praktycznych. 

W procesie oceniania nale

Ŝ

y równie

Ŝ

 uwzgl

ę

dnia

ć

: 

−

  organizacj

ę

 stanowiska pracy, 

−

  stosowanie poprawnej terminologii, 

−

  sprawno

ść

 wykonywania zada

ń

. 

Proces  oceniania  powinien  by

ć

  realizowany  zgodnie  z  obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 

skal

ą

  ocen.  W  ko

ń

cowej  ocenie  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  po  zako

ń

czeniu 

realizacji  programu  jednostki  modułowej  nale

Ŝ

y  uwzgl

ę

dni

ć

  wyniki 

stosowanych przez nauczyciela sprawdzianów.  

 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

51 

Jednostka modułowa 825[01].Z1.03 
Drukowanie płaskie 
 

1.  Szczegółowe cele kształcenia 

W wyniku procesu kształcenia ucze

ń

 (słuchacz) powinien umie

ć

: 

−

  zorganizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

−

  zaplanowa

ć

  operacje  technologiczne  na  stanowisku  obsługi  maszyn 

offsetowych, 

−

  obsłu

Ŝ

y

ć

 systemy sterowania procesem drukowania, 

−

  zamocowa

ć

 form

ę

 drukow

ą

 w maszynie offsetowej, 

−

  zamocowa

ć

 obci

ą

g na cylindrze po

ś

rednim maszyny, 

−

  dokona

ć

 regulacji zespołu farbowego oraz nawil

Ŝ

aj

ą

cego, 

−

  dokona

ć

 regulacji zespołu prowadzenia arkuszy, 

−

  wydrukowa

ć

 odbitk

ę

 przyrz

ą

dow

ą

 próbn

ą

 oraz oceni

ć

 jej jako

ść

, 

−

  wykona

ć

  pomiary  parametrów  technicznych  przyrz

ą

dami kontrolno  – 

pomiarowymi, 

−

  wydrukowa

ć

 

nakład 

z 

zastosowaniem 

drukowania 

jedno  

i wielobarwnego, 

−

  skontrolowa

ć

 wszystkie parametry podczas drukowania na maszynie 

offsetowej, 

−

  okre

ś

li

ć

  przyczyny  typowych  wad  druków  wykonywanych  na 

maszynach offsetowych oraz sposoby ich usuwania, 

−

  wykona

ć

 czynno

ś

ci zwi

ą

zane z myciem, smarowaniem i konserwacj

ą

 

maszyn offsetowych, 

−

  oceni

ć

 jako

ść

 wykonanej pracy, 

−

  skorzysta

ć

 z norm i literatury technicznej, 

−

  dobra

ć

 

ś

rodki ochrony indywidualnej stosowane podczas drukowania, 

−

  zastosowa

ć

  przepisy  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej  i  ochrony 

ś

rodowiska  podczas  drukowania 

offsetowego. 

 

2.  Materiał nauczania 

Organizacja stanowiska pracy. 
Przygotowanie  maszyny  do  drukowania.  Obsługiwanie  systemu 
sterowania  maszyn

ą

.  Regulacja  układów  drukuj

ą

cego,  farbowego  

i 

nawil

Ŝ

aj

ą

cego. 

Regulacja 

zespołu 

prowadzenia 

arkuszy 

- 

samonakładaka i zespołu odbierania arkuszy. 
Drukowanie jedno i wielobarwne na maszynie. 
Pomiary 

parametrów 

technicznych 

przyrz

ą

dami 

kontrolno 

– 

pomiarowymi. 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

52 

Ocena jako

ś

ci wydrukowanych odbitek. 

Przyczyny typowych wad druków oraz sposoby ich usuwania. 
Mycie, smarowanie i konserwacja maszyny. 

Ś

rodki 

ochrony 

indywidualnej 

stosowane 

podczas 

drukowania 

offsetowego 
Zasady  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpo

Ŝ

arowej 

i ochrony 

ś

rodowiska na stanowisku pracy drukarza. 

 

3. 

Ć

wiczenia 

•

  Drukowanie nakładu z ró

Ŝ

nych form i na ró

Ŝ

nych podło

Ŝ

ach. 

•

  Wykonywanie  pomiarów  parametrów  technicznych  przyrz

ą

dami 

kontrolno-pomiarowymi.

 

•

  Obsługiwanie systemu sterowania maszyn

ą

. 

•

  Regulowanie zespołu drukuj

ą

cego. 

•

  Ustalanie równowagi wodno-farbowej. 

•

  Regulowanie zespołu prowadzenia arkuszy w maszynie. 

•

  Wykonywanie odbitki przyrz

ą

dowej. 

•

  Drukowanie  wielobarwne  nakładów  na  ró

Ŝ

nych  podło

Ŝ

ach  i  ocena 

jako

ś

ci wydrukowanych odbitek. 

•

  Rozpoznawanie wad druków i okre

ś

lanie sposobów ich usuwania. 

 

4. 

Ś

rodki dydaktyczne 

Arkuszowa maszyna offsetowa dwukolorowa.  
Plansze lub foliogramy przedstawiaj

ą

ce zasady regulacji poszczególnych 

zespołów maszyn. 
Plansze 

zawieraj

ą

ce 

zestawienie 

typowych 

wad 

druków  

z przyporz

ą

dkowanymi im metodami zapobiegania. 

Zestaw form drukowych z odbitk

ą

 próbn

ą

. 

Zestaw farb i dodatków do farb. 

Ś

rodki do mycia zespołów farbowych. 

Materiały smarne. 
Zestaw urz

ą

dze

ń

 do regulacji maszyn. 

Zestaw przyrz

ą

dów pomiarowych i kontrolnych. 

Dokumentacja techniczna i instrukcja obsługi maszyn. 
Dokumentacja technologiczna. 
Polskie Normy, normy ISO. 
Teksty przewodnie do 

ć

wicze

ń

. 

Katalogi materiałów. 

Ś

rodki ochrony indywidualnej stosowane podczas drukowania. 

 
 
 

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

53 

5.  Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

Celem  realizacji  programu  jednostki  jest  kształtowanie  umiej

ę

tno

ś

ci 

drukowania  płaskiego,  analizowania  wad  druku  oraz  sposobów  ich 
usuwania. 

Program jednostki powinien by

ć

 realizowany w powi

ą

zaniu z tematyk

ą

 

okre

ś

lon

ą

  w  programach  jednostek  modułowych:  825[01].O1.01 

Przestrzeganie  przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpo

Ŝ

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska, 825[01].O1.04 Posługiwanie 

si

ę

  dokumentacj

ą

  techniczn

ą

  i  technologiczn

ą

  oraz  825[01].O1.05 

Zastosowanie  maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  oraz  jednostek  825[01].Z1.01 

Eksploatowanie  maszyn  do  drukowania  płaskiego  i  825[01].Z1.02 
Przygotowanie form do drukowania płaskiego. Umiej

ę

tno

ś

ci opanowane 

przez  uczniów  w wyniku  realizacji  programu  jednostki  s

ą

  niezb

ę

dne  do 

wykonywania zada

ń

 zawodowych. 

W  procesie  kształcenia  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  nast

ę

puj

ą

ce  metody 

nauczania:  metod

ę

  pokazu  z  obja

ś

nieniem,  pokazu  z instrukta

Ŝ

em  oraz 

metod

ę

 

ć

wicze

ń

 praktycznych.  

Realizuj

ą

c program jednostki nale

Ŝ

y zwraca

ć

 szczególn

ą

 uwag

ę

 na: 

−

  regulacj

ę

 i przygotowanie maszyny do drukowania płaskiego, 

−

  drukowanie wielobarwne na maszynach, 

−

  ocenianie jako

ś

ci wykonanych odbitek. 

Nale

Ŝ

y  równie

Ŝ

  zwróci

ć

  uwag

ę

  na  przestrzeganie  przez  uczniów 

przepisów  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  samodzielne  wykonywanie 

ć

wicze

ń

,  wła

ś

ciw

ą

  postaw

ę

  zawodow

ą

,  przestrzeganie  standardów 

jako

ś

ci wykonanej pracy. 

Zaj

ę

cia  powinny  odbywa

ć

  si

ę

  w  pracowni  maszynoznawstwa, 

technologii drukowania oraz w warsztatach szkolnych, w grupach do 15 
osób z podziałem na 2-3 osobowe zespoły. 

Wskazane jest organizowanie wycieczek dydaktycznych do zakładów 

przemysłu  poligraficznego,  drukarni  lub  rzemie

ś

lniczych  zakładów 

poligraficznych  celem  poznania  przez  uczniów  rzeczywistych  warunków 
pracy. 
 

6. Propozycje  metod  sprawdzania  i  oceny  osi

ą

gni

ęć

 

edukacyjnych ucznia  

Proces  sprawdzania  i  oceniania  osi

ą

gni

ęć

  uczniów  powinien 

dostarcza

ć

  informacji  dotycz

ą

cych  zakresu  i  poziomu  opanowania 

umiej

ę

tno

ś

ci okre

ś

lonych w szczegółowych celach kształcenia programu 

jednostki modułowej. 

Oceny osi

ą

gni

ęć

 uczniów nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 na podstawie: 

−

  ustnych sprawdzianów poziomu wiadomo

ś

ci i umiej

ę

tno

ś

ci,  

−

  pisemnych sprawdzianów (testy osi

ą

gni

ęć

 szkolnych),