„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 
 
Halina Włodarczyk 

 
 
 
 
 
 

 

Wykonywanie  podstawowych  form  konstrukcyjnych 
dziewiarskich wyrobów odzieŜowych 743[04].Z2.01

 

 

 

 

 
 
 
 

Poradnik dla ucznia 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Wydawca

 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1 

Recenzenci: 
mgr inŜ. Maria Michalak 
mgr inŜ. Ewelina Śmiszkiewicz 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inŜ. Halina Włodarczyk 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Małgorzata Sienna 
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  743[04].Z2.01 
„Wykonywanie  podstawowych  form  konstrukcyjnych  dziewiarskich  wyrobów  odzieŜowych” 
zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  rękodzielnik  wyrobów 
włókienniczych. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2 

SPIS TREŚCI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

 

Wprowadzenie 

3 

2.

 

Wymagania wstępne 

4 

3.

 

Cele kształcenia 

5 

4.

 

Materiał nauczania 

6 

4.1.

 

Pojęcia podstawowe z zakresu konstrukcji odzieŜy

 

6 

4.1.1.

 

Materiał nauczania 

6 

4.1.2.

 

Pytania sprawdzające 

10 

4.1.3.

 

Ć

wiczenia 

10 

4.1.4.

 

Sprawdzian postępów 

13 

4.2.

 

Konstruowanie i modelowanie form odzieŜowych 

14 

4.2.1.

 

Materiał nauczania 

14 

4.2.2.

 

Pytania sprawdzające 

17 

4.2.3.

 

Ć

wiczenia 

17 

4.2.4.

 

Sprawdzian postępów 

19 

4.3.

 

Projektowanie dziewiarskich wyrobów odzieŜowych 

20 

4.3.1.

 

Materiał nauczania 

20 

4.3.2.

 

Pytania sprawdzające 

21 

4.3.3.

 

Ć

wiczenia 

21 

4.3.4.

 

Sprawdzian postępów 

22 

5.

 

Sprawdzian osiągnięć 

23 

6.

 

Literatura 

28 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3 

1.  WPROWADZENIE

 

 

Poradnik ten będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy o sposobie wykonywania form 

dziewiarskich wyrobów odzieŜowych.  

 W poradniku znajdziesz: 

−

 

wymagania  wstępne  –  wykaz  umiejętności,  jakie  powinieneś  mieć  juŜ  ukształtowane, 
abyś bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

−

 

cele kształcenia – wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem, 

−

 

materiał nauczania – wiadomości teoretyczne niezbędne do osiągnięcia załoŜonych celów 
kształcenia i opanowania umiejętności zawartych w jednostce modułowej, 

−

 

zestaw pytań, abyś mógł sprawdzić, czy juŜ opanowałeś określone treści, 

−

 

ć

wiczenia,  które  pomogą  Ci  zweryfikować  wiadomości  teoretyczne  oraz  ukształtować 

umiejętności praktyczne, 

−

 

sprawdzian postępów, 

−

 

sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań, zaliczenie testu potwierdzi opanowanie 
materiału całej jednostki modułowej, 

−

 

literaturę uzupełniającą. 

 JeŜeli  udzielenie  odpowiedzi  na  niektóre  pytania  lub  wykonanie  niektórych  ćwiczeń 

sprawi Ci trudności zawsze moŜesz zwrócić się o pomoc do nauczyciela. 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

743[04].Z2 

Wyroby dziane 

743[04].Z2.01 

Wykonywanie podstawowych form konstrukcyjnych dziewiarskich wyrobów odzieŜowych 

743[04].Z2.02 

Wykonywanie ręczne dzianin 

743[04].Z2.03 

Wykonywanie dzianin na maszynach dziewiarskich ręcznie sterowanych 

743[04].Z2.04 

Wykonywanie dziewiarskich wyrobów odzieŜowych 

743[04].Z2.05 

Naprawa, renowacja i konserwacja dzianin i dziewiarskich wyrobów odzieŜowych 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE

 

 

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

−

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

−

 

odczytywać informacje zawarte w tabelach antropometrycznych, 

−

 

posługiwać się przyborami kreślarskimi, 

−

 

stosować róŜne techniki rysunkowe, 

−

 

stosować zasady kompozycji i doboru kolorów, 

−

 

wykonywać proste rysunki techniczne, 

−

 

wymiarować rysunki techniczne, 

−

 

przechowywać dokumentację rysunkową, 

−

 

wykonywać rysunek roboczy określonego wyrobu włókienniczego, 

−

 

sporządzać projekt plastyczny gotowego wyrobu włókienniczego, 

−

 

posługiwać  się  graficznym  oprogramowaniem  komputerowym  do  projektowania 
wyrobów odzieŜowych, 

−

 

stosować 

elementy 

wytworów 

kultury 

ludowej 

w 

projektowaniu 

wyrobów 

włókienniczych, 

−

 

dobierać wzornictwo do rodzaju i przeznaczenia wyrobu, 

−

 

oceniać walory estetyczne projektowanego wyrobu włókienniczego. 

 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

5 

3.  CELE KSZTAŁCENIA   

 

 

 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

–

 

określić typy sylwetek ludzkich, 

–

 

dokonać  pomiarów  sylwetki  ludzkiej  potrzebnych  do  wykonania  formy  wyrobu 
dziewiarskiego, 

–

 

odczytać wymiary sylwetki z tabel antropometrycznych, 

–

 

określić podstawowe odcinki konstrukcyjne, 

–

 

opracować siatkę konstrukcyjną, 

–

 

wykonać  formy  konstrukcyjne  podstawowych  dziewiarskich  wyrobów  odzieŜowych  na 
podstawie pomiaru sylwetki ludzkiej, 

–

 

ocenić dokładność wykonania form konstrukcyjnych, 

–

 

dostosować formy konstrukcyjne do typu sylwetki, 

–

 

zastosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska. 

 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

6 

4.  MATERIAŁ NAUCZANIA

 

 
4.1. Pojęcia podstawowe z zakresu konstrukcji odzieŜy 

 
4.1.1. Materiał nauczania 

 

Antropometria  –  (z  greckiego:  anthropos  –  człowiek  +  metreo  –  mierzę).  Jest  to  zespół 

technik  i  metod  pomiarowych  umoŜliwiających  badanie  cech  wymiarowych  człowieka  i  ich 
zmienność  w  rozwoju  ewolucyjnym.  Antropometria  zajmuje  się  takŜe  pomiarami 
poszczególnych części ciała ludzkiego. 

Pomiary  antropometryczne  –  dokonywane są za pomocą specjalnych przyrządów z duŜą 

dokładnością.  Obejmują  duŜo  róŜnorodnych  szczegółowych  pomiarów  i  są  wykonywane  na 
duŜej liczbie osób. 

Pomiary  krawieckie  –  są  to  pomiary  dokładne,  lecz  nie  tak  szczegółowe  jak  pomiary 

antropometryczne.  Obejmują  tylko  te  pomiary,  które  są  potrzebne  do  konstruowania  form 
odzieŜy dla określonej osoby. 
Typy budowy 

U  kobiet  –  wyznaczane  są  na  podstawie  róŜnic  pomiędzy  obwodem  klatki  piersiowej  

a obwodem bioder. RóŜnica między tymi miarami jest stała i wynosi: 

–

 

dla typu budowy A – 4,0 cm, 

–

 

dla typu budowy B – 8,0 cm, 

–

 

dla typu budowy C – 12,0 cm, 

–

 

dla typu budowy D – 16,0 cm. 
U męŜczyzn – wyznaczane są na podstawie róŜnic pomiędzy obwodem klatki piersiowej  

a obwodem pasa. RóŜnica między tymi miarami jest stała i wynosi: 

–

 

dla typu budowy A – 14,0 cm, 

–

 

dla typu budowy B – 10,0 cm, 

–

 

dla typu budowy C – 6,0 cm, 

–

 

dla typu budowy D – 2,0 cm. 

 

Tabele  antropometryczne  –  są  to  tabele  szczegółowych  wymiarów  dzieci,  dziewcząt, 

chłopców, kobiet i męŜczyzn. Zostały opracowane na podstawie przeprowadzonych pomiarów 
antropometrycznych. Ze względu na duŜy zakres wymiarów dokonano umownego podziału na 
grupy wiekowe i oznaczono cyframi rzymskimi: 
Dzieci: 

–

 

grupa 0   

 

 

 

– niemowlęta w wieku 0 – 2 lat 

–

 

grupa I   

 

 

 

– dzieci w wieku powyŜej 2 – 6 lat 

MłodzieŜ: 

–

 

grupa II   

 

 

 

– dziewczęta i chłopcy w wieku powyŜej 6 – 11 lat 

–

 

grupa III  

 

 

 

– dziewczęta i chłopcy w wieku powyŜej 11 – 15 lat 

–

 

grupa IV 

 

 

 

– dziewczęta i chłopcy w wieku powyŜej 15 – 18 lat 

Dorośli: 

–

 

według typów figur   

– A, B, C, D 

 

 

Główne płaszczyzny ciała przedstawia rys. 1. 

 

Sylwetka ludzka podzielona została trzema płaszczyznami: 

xy – strzałkowa środkowa – dzieli ciało symetrycznie na część lewą i prawą, 
vv – czołowa – dzieli ciało na część przednią i tylną, 
T – poprzeczna – dzieli ciało na część górną i dolną. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

7 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Rys. 1.

 

Główne płaszczyzny ciała [2]

 

 

 

Linie ciała i punkty pomiarowe przedstawiają rys. 2. i rys. 3. 

 
 

WyróŜniamy pionowe i poziome linie ciała. 

 

Linie pionowe ciała – oznaczamy małymi literami: 

x – na środku przodu, 
y – na środku tyłu, 
v – na bokach. 
 

Linie poziome ciała – oznaczamy duŜymi literami: 

W – styczna do wierzchołka głowy, 
S – szyi, 
R – ramion (barku), 
P – pachy, 
X – wierzchołka piersi, 
T – talii, 
B – bioder, 
U – uda, 
K – kolana, 
Ł – łydki, 
H – kostki stopy, 
Z – płaszczyzna podstawy. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

8 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

Rys. 2.

 

Linie ciała [2] 

 
 

Punkt  pomiarowy  –  punkt  odpowiadający  określonemu  punktowi  antropometrycznemu 

leŜącemu  na  układzie  kostnym  i  mięśniowym  człowieka  oraz  punktom  powstałym 
z przecięcia  się  poszczególnych  linii  ciała.  Odległości  między  poszczególnymi  punktami 
pomiarowymi są przedmiotem pomiarów antropometrycznych. Nazwy punktów pomiarowych 
są oznaczone symbolami pochodzącymi od nazw płaszczyzn i linii ciała.  
 
 

Podstawowe punkty pomiarowe: 

Wo – wierzchołkowy –najwyŜszy punkt głowy, 
Sy – karkowy – leŜy na wyrostku kolczastym siódmego kręgu szyi, 
Sv – szyjny boczny – leŜy na przecięciu linii szyi z linią boczną, 
Sx – szyjny przedni – leŜy powyŜej wcięcia szyjnego mostka na linii środkowej przedniej, 
Rv – ramienny – leŜy na główce kości ramiennej, 
Py – pachowy tylny środkowy – leŜy na przecięciu linii pachy i linii środkowej tylnej, 
Pc – pachowy tylny – leŜy na wcięciu pachy z tyłu, 
Pl – pachowy przedni – leŜy na wcięciu pachy z przodu, 
Px – pachowy przedni środkowy – leŜy na przecięciu linii  pachy i linii środkowej przedniej, 
Xc – tylny boczny – leŜy na przecięciu linii piersi i linii pachy tylnej, 
Xl – piersiowy boczny – leŜy na przecięciu linii piersi i linii pachowej przedniej, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

9 

Xp – brodawkowy – leŜy na brodawce piersiowej, 
Ty – talii tylny – leŜy na przecięciu linii talii i linii środkowej tylnej, 
Tv – talii boczny – leŜy na przecięciu linii talii i linii bocznej, 
Tp – talii podpiersiowy – jest rzutem punktu brodawkowego na linię talii, 
Tx – talii przedni – leŜy na przecięciu linii talii i linii środkowej przedniej, 
Nv – rylcowy boczny – leŜy na najniŜszym brzegu kości promieniowej od strony bocznej,  
Bv – biodrowy boczny – leŜy na przecięciu linii bioder i linii bocznej, 
Uo – krocza – leŜy w najwyŜszym miejscu krocza, 
Kv – kolanowy boczny – leŜy na linii kolana od strony bocznej, 
Łv – łydkowy boczny – leŜy na linii łydki od strony bocznej, 
Hv – kostkowy boczny – leŜy na linii kostki stopy od strony bocznej, 
Z – podstawy – płaszczyzna podstawy, na której stoi osoba mierzona. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 3.

 

Punkty pomiarowe [2]

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

 

Podstawowe wymiary antropometryczne: 

ZWo – wzrost, 
os – obwód szyi, 
opx – obwód klatki piersiowej, 
ot – obwód talii, 
obt – obwód bioder z uwzględnieniem wypukłości brzucha, 
SyTy – łuk długości pleców, 
RvRv – łuk szerokości barków, 
RvNv – łuk długości kończyny górnej. 
 

Szczegółowe wymiary antropometryczne: 

XcXc – łuk szerokości tyłu na wysokości piersi, 
PcPl – szerokość pachy, 
XlXl – łuk szerokości przodu przez piersi, 
SySvXp – łuk długości przodu do piersi, 
SySvXpTp – łuk długości przodu przez piersi. 
 

Ilość i rodzaj wymiarów uzaleŜniona jest od tego, jaką formę odzieŜy chcemy otrzymać. 

 

4.1.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.

 

Jaka jest róŜnica między wymiarami krawieckimi a antropometrycznymi? 

2.

 

RóŜnica jakich wymiarów ciała wyznacza typy budowy sylwetek męskich i damskich? 

3.

 

Ile wynosi róŜnica wymiarów dla poszczególnych typów sylwetek kobiet? 

4.

 

Ile wynosi róŜnica wymiarów dla poszczególnych typów sylwetek męŜczyzn? 

5.

 

Jakie informacje zawarte są w tabelach antropometrycznych? 

6.

 

Jakie znasz podstawowe punkty pomiarowe ciała? 

7.

 

Jakimi płaszczyznami i liniami umownie podzielone jest ciało ludzkie? 

8.

 

Jaka jest symbolika podstawowych wymiarów antropometrycznych? 

 

4.1.3.  Ćwiczenia  

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Ćwiczenie 1  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na  podstawie  wymiarów  zamieszczonych  w  tabeli  ustal  typ  figury  kobiet  i  męŜczyzn. 

Wynik zapisz w tabeli:  
 

Tabela 1 do ćwiczenia 1. Kobiety [opracowanie własne] 

 

Lp. 

Nazwa wymiaru 

symbol 

Wymiar w cm 

Typ figury 

1 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

92 

2 

Obwód bioder 

obt 

104 

 

3 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

84 

4 

Obwód bioder 

obt 

88 

 

5 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

96 

6 

Obwód bioder 

obt 

112 

 

7 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

88 

8 

Obwód bioder 

obt 

96 

 

 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

Tabela 2 do ćwiczenia 1. MęŜczyźni: [opracowanie własne] 

 

Lp. 

Nazwa wymiaru 

symbol 

Wymiar w cm 

Typ figury 

1 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

100 

2 

Obwód pasa 

ot 

86 

 

3 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

104 

4 

Obwód pasa 

ot 

102 

 

5 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

96 

6 

Obwód pasa 

ot 

90 

 

7 

Obwód klatki piersiowej 

opx 

92 

8 

Obwód pasa 

ot 

82 

 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:  

1)

 

odszukać w materiale ćwiczeniowym informację dotyczącą sposobu ustalania typów figur 
ludzkich, 

2)

 

ustalić typy figur, 

3)

 

wynik zapisać w tabeli, 

4)

 

przedstawić pracę.  
 
WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

poradnik dla ucznia, 

−

 

arkusz do ćwiczenia, 

−

 

przybory do pisania. 

 
Ćwiczenie 2 
 

Wyszukaj  w  tabelach  antropometrycznych  wybrane  wymiary  dla  kobiety  o  wzroście 

164 cm i typie sylwetki B. Wymiar i jego symbol zapisz w poniŜszej tabeli. 

 

Tabela do ćwiczenia 2 [opracowanie własne] 

 

Lp. 

Nazwa wymiaru 

Symbol wymiaru 

Wymiar w cm 

1 

Wzrost 

ZWo 

164 

2 

Obwód klatki piersiowej 

 

 

3 

Obwód bioder 

 

 

4 

Szerokość pachy 

 

 

5 

Wysokość talii 

 

 

6 

Wysokość 7 kręgu szyi 

 

 

7 

Obwód łydki 

 

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)

 

odszukać w tabelach antropometrycznych szczegółowe wymiary kobiet – typ B, 

2)

 

wyszukać podane w ćwiczeniu wymiary, 

3)

 

zapisać symbole i wymiary w odpowiednim miejscu tabeli, 

4)

 

przedstawić wyniki. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

tabele antropometryczne, 

−

 

arkusz do ćwiczenia, 

−

 

przybory do pisania. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

Ćwiczenie 3 
 

Na  poniŜszym  rysunku  zaznacz  następujące  punkty  pomiarowe:  Sy,  Sv,  Ty,  Uo,  Nv,  Px 

oraz podaj ich nazwę. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rysunek do ćwiczenia 3 [2] 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)

 

odszukać  w  materiale  ćwiczeniowym  informacje  dotyczące  umiejscowienia  i  oznaczeń 
punktów pomiarowych, 

2)

 

oznaczyć symbolem odpowiednie punkty pomiarowe, 

3)

 

zapisać nazwę punktów pomiarowych, 

4)

 

przedstawić swoją pracę.  
 
WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

arkusz do ćwiczenia, 

−

 

przybory do pisania. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

Ćwiczenie 4 
 

Dokonaj  pomiarów  na  sylwetce  ludzkiej  (koleŜanki,  kolegi)  podanych  odcinków 

konstrukcyjnych. Wynik zapisz w odpowiednim miejscu poniŜszej tabeli: 

 

Tabela do ćwiczenia 4 [opracowanie własne] 

 

 

Symbol 

 

 

PołoŜenie 

 

Od 7. kręgu 
szyjnego do 

punktu tylnego 

talii 

Największe 

przewęŜenie 

tułowia 

Od punktu  

ramiennego do 

punktu  

rylcowego 

bocznego 

Największa 

wypukłość 

brzucha  

i pośladków 

Poziomo przez 

brodawki piersi 

SyTy 

 

 

 

 

 

RvNv 

 

 

 

 

 

ot 

 

 

 

 

 

opx 

 

 

 

 

 

obt 

 

 

 

 

 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:  

1)

 

odszukać  w  materiale  ćwiczeniowym  informacje  dotyczące  sposobu  dokonywania 
pomiarów sylwetki ludzkiej, 

2)

 

dokonać  pomiarów  podanych  odcinków  konstrukcyjnych  znajdujących  się  na  sylwetce 
ludzkiej, 

3)

 

miary odcinków zapisać w odpowiednich miejscach tabeli, 

4)

 

przedstawić swoją pracę. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

arkusz do ćwiczenia, 

−

 

miara krawiecka, 

−

 

przybory do pisania. 

 
4.1.4.  Sprawdzian postępów    

 

 

 

 

 

Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)

 

określić połoŜenie punktów pomiarowych sylwetki ludzkiej? 

 

 

2)

 

określić połoŜenie pionowych i poziomych linii ciała? 

 

 

3)

 

rozróŜnić typy sylwetek ludzkich? 

 

 

4)

 

zapisać wymiar odcinków konstrukcyjnych za pomocą symboli? 

 

 

5)

 

odnaleźć wymiary ciała w tabelach antropometrycznych? 

 

 

6)

 

zdjąć miary z sylwetki ludzkiej? 

 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

4.2. Konstruowanie i modelowanie form odzieŜowych

 

 
4.2.1.  Materiał nauczania

 

 

Siatka konstrukcyjna – jest to układ linii prostych, które stanowią ślady płaszczyzn ciała 

z jednoczesnym  uwzględnieniem  luzów  konfekcyjnych.  Dla  poszczególnych  wyrobów 
odzieŜowych  oraz  dla  ich  elementów  sporządza  się  odrębne  siatki  konstrukcyjne.  Siatkę 
konstrukcyjną sporządza się dla połowy sylwetki, przyjmując symetryczną jej budowę.  

Odcinek  konstrukcyjny  –  jest  to  odcinek  zawarty  między  dwoma  punktami  na  linii 

konstrukcyjnej,  o  długości  równej  wymiarowi  antropometrycznemu  z  dodatkiem 
konstrukcyjnym. 

Dodatek  konstrukcyjny  (dk)  –  jest  to  róŜnica  między  wymiarami  ciała  a  wymiarami 

odzieŜy. 

Wielkość dodatku konstrukcyjnego uzaleŜniona jest od: 

–

 

rodzaju i funkcji odzieŜy, 

–

 

rodzaju materiału odzieŜowego, 

–

 

rodzaju i typu sylwetki. 
Wykreślanie siatki konstrukcyjnej 
Siatkę konstrukcyjną budujemy najczęściej w formie prostokąta przyjmując załoŜenie, Ŝe 

poszczególne  części  ciała  ludzkiego  są  zbudowane  w  formie  walca.  Z  lewej  strony  arkusza 
kreślimy prostą pionową  – stanowiącą linię środka tyłu ubioru na górną lub dolną część ciała. 
 

Dla ubioru na górną część ciała na wykreślonej prostej zaznaczamy następujące punkty: 

S – 7 kręgu szyjnego, 
P – wysokość pachy, 
T – wysokość pasa, 
B – wysokość bioder. 
 

Dla ubioru na dolną część ciała na wykreślonej prostej zaznaczamy następujące punkty: 

T – wysokość pasa, 
B – wysokość bioder, 
D – linia dołu wyrobu. 

  

Siatkę  konstrukcyjną  na  górną  część  ciała  przedstawia  rys.  4.  i  rys.  5.  Siatkę 

konstrukcyjną na dolną część ciała przedstawia rys. 6. 

 

Rys. 4.

 

Siatka konstrukcyjna bluzki

 

[opracowanie własne] 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

Tab. 1. Opis konstrukcji bluzki damskiej z dzianiny

 

[opracowanie własne] 

Symbol 

Nazwa odcinka 

Sposób wyliczenia lub wykonania 

SP  

głębokość pachy 

= (SyTy/2) -2 
na prostej pionowej wykreślonej z lewej strony arkusza 
zaznaczamy  punkt  S  a  od  niego  do  dołu  wyznaczamy 
punkt P 

ST 

długość pleców 

= SyTy 
na  prostej  pionowej  w  dół  od  punktu  S    wyznaczamy 
punkt T 

TB 

głębokość bioder 

= 1/10 ZWo + 4 
na  prostej  pionowej  w  dół  od  punktu  T    wyznaczamy 
punkt B 

 

z punktów: S, P, T, B wykreślamy proste prostopadłe doSB 

PP

1

 

połowa obwodu klatki piersiowej 

= 1/2 opx + 1,0 
z  punktu  P

1 

wykreślamy prostą prostopadłą do odcinka 

PP

1

  (jest  ona  równoległa  do  linii  środka  –  SB).  Na 

przecięciu z prostymi wykreślonymi z punktów S, P, T, 
B powstają punkty: S

2  

, T

1 

, B

1

 

  

 

z punktu P

1 

wykreślamy prostą prostopadłą do odcinka PP

1

 (jest ona równoległa do linii środka – 

SB). Na przecięciu z prostymi wykreślonymi z punktów S, P, T, B powstają punkty: S

2  

, T

1 

, B

1

 

 

 

SS

1

 = S

2

S

3 

połowa  szerokość  podkroju  dekoltu 
tyłu i przodu 

= ½ (1/3 os) 
 

 

S

1

  wyznaczamy  od  punktu  S  w  kierunku  punktu  S

2

  –  podkrój  tyłu.  Punkt  S

3

  od  punktu  S

2

 

w kierunku punktu S – podkrój przodu 

S

1

R

1

 = 

S

3

R

2

 

szerokość ramienia tyłu i przodu 

= 1/3 XcXc 

 

punkt  R

1

  wyznaczamy  od  punktu  S

1

  w  kierunku  punktu  S

2

  –  ramię  tyłu.    Punkt  R

2

  z  punktu  S

3

 

w kierunku punktu S – ramię przodu. 
Z punktów R

1 

i R

2

 wykreślamy proste prostopadłe do PP

1

. Powstają punkty P

3

 i P

4

. 

P

3

 P

5 

= P

4

 

P

6

 

obniŜenie linii pachy 

miara stała = 1 

P P

2

 

połoŜenie linii boku 

= ½ PP

1

 

 

z  punktu  P

2 

wystawiamy  równoległą  do  linii  środka  tyłu,  na  przecięciu  z  liniami  prostopadłymi 

powstają punkty: P

7 

, T

2 

, B

2 

. 

SS

4

 

głębokość dekoltu tyłu 

miara przeciętna = 2 lub 0 

S

2

S

5

 

głębokość dekoltu przodu 

= 1/6 os 

 

powstały linie: 
SB – linia środka tyłu 
S

2

B

1

 – linia środka przodu 

P

7

B

2

  – linia boku 

S

1

R

1

 – linia barku tyłu 

S

3

R

2

 – linia barku przodu 

PP

1

 – linia pachy 

TT

1

 – linia talii 

BB

1

 – linia dołu  

R

1

P

5

 P

7 

– linia podkroju pachy tyłu 

R

2

P

6

 P

7 

– linia podkroju pachy przodu 

S

4

S

1 

– linia podkroju szyi tyłu 

S

5

S

3

 – linia podkroju szyi przodu 

 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

 

Rys. 5.

 

Siatka konstrukcyjna rękawa do bluzki z dzianiny [opracowanie własne] 

 

Tab. 2. Opis konstrukcji rękawa do bluzki z dzianiny [opracowanie własne] 

Symbol 

Nazwa odcinka 

Sposób wyliczenia lub wykonania 

RN 

długość rękawa 

= RvNv + 1 

 

na prostej pionowej wykreślonej z lewej strony arkusza zaznaczamy punkt R a od niego do dołu 
wyznaczamy punkt N. 
z punktów R i N wykreślamy proste prostopadłe. 

RR

1 

połowa szerokości góry rękawa  

= R

1

 R

5

 (miara z konstrukcji bluzki) 

R

1

 R

3

 

prostopadła do RR

1

 

= P

7

 P

5

  (miara z konstrukcji bluzki)  

 

NN

1 

połowa szerokości dołu rękawa 

= ½ on + 1 

 

punkt R

3 

łączymy z powstałym punktem N

1

 

 

Powstały linie: 
RN – linia środka rękawa 
R R

1

 – linia główki rękawa 

R

1

 R

3

 – linia podkroju rękawa 

NN

1

 – linia dołu rękawa 

R

3

N

1

– linia wewnętrzna rękawa 

 

 

Rys. 6.

 

Siatka konstrukcyjna spódnicy [opracowanie własne] 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

Tab. 3. Opis konstrukcji spódnicy z dzianiny (przód i tył jednakowy) [opracowanie własne] 

Symbol 

Nazwa odcinka 

Sposób wyliczenia lub wykonania 

TB 

głębokość bioder 

= 1/10 ZWo + 4 

 

na prostej pionowej wykreślonej z lewej strony arkusza zaznaczamy punkt T a od niego do dołu 
wyznaczamy punkt B 

TD 

długość spódnicy 

zgodnie z modą.  
Prostą pionową przedłuŜamy od punktu T do dołu 

 

z 

punktów 

T, 

B, 

D 

wykreślamy 

proste 

prostopadłe. 

Na 

prostej 

wykreślonej  

z punktu B zaznaczamy odcinek BB

1 

BB

1

 

¼ szerokości spódnicy na linii bioder 

= ¼ obt + 0,5 

 

z 

punktu 

B

1

 

wykreślamy 

prostą 

równoległą 

do 

odcinka 

TD, 

na 

przecięciu  

z  prostopadłymi powstają punkty: T

1

 i B

1   

 

powstały linie: 
TD – linia środka tyłu (przodu) 
T

1

D

1  

– linia boku 

TT

1

 – linia talii 

BB

1

 – linia bioder 

DD

1

 – linia dołu 

 
Forma  konstrukcyjna  –  jest  to  kształt  powierzchni  części  wyrobu  odzieŜowego,  której 

linie  konturowe  zostały wykreślone na podstawie wymiarów ciała i obliczeń z zachowaniem 
zasad  rysunku  technicznego.  Forma  konstrukcyjna  moŜe  stanowić  podstawę  do  krojenia 
materiału lub bazę do dalszego modelowania na płaszczyźnie. 

Modelowanie odzieŜy – proces otrzymywania form modelowych na podstawie projektu 

plastycznego modelu odzieŜy. 

Szablon  odzieŜowy  –  to  forma  modelowa,  w  której  uwzględniono  dodatki  na  szwy  

i podwinięcia. 
 

4.2.2. Pytania sprawdzające  

 

 

 

 

 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.

 

Jaka jest róŜnica między formą modelową a szablonem elementu odzieŜy? 

2.

 

Jakich  pomiarów  sylwetki  ludzkiej  naleŜy  dokonać  aby  wykreślić  siatkę  konstrukcyjną 
bluzki? 

3.

 

Jakich  pomiarów  sylwetki  ludzkiej  naleŜy  dokonać  aby  wykreślić  siatkę  konstrukcyjną 
rękawa do bluzki? 

4.

 

Jakich  pomiarów  sylwetki  ludzkiej  naleŜy  dokonać  aby  wykreślić  siatkę  konstrukcyjną 
spódnicy? 

5.

 

Od czego zaleŜy wielkość dodatku konstrukcyjnego? 

 

4.2.3. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 
 

Wykonaj  formy  wszystkich  elementów  bluzki  podstawowej  na  sylwetkę  kobiety  

o wymiarach: ZWo – 164 cm, opx – 92 cm, obt – 100 cm. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:  

1)

 

odszukać  w  tabelach  antropometrycznych  wszystkie  wymiary  niezbędne  do  wykreślenia 
siatki konstrukcyjnej tyłu, przodu i rękawa bluzki damskiej, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

2)

 

na  podstawie  opisu  znajdującego  się  w  materiałach  ćwiczeniowych  wykreślić  siatki 
poszczególnych elementów bluzki, 

3)

 

wyznaczyć linie konturowe elementów bluzki, 

4)

 

opisać formy poszczególnych elementów bluzki, 

5)

 

przedstawić swoją pracę. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

tabele antropometryczne, 

−

 

przybory kreślarskie, 

−

 

arkusze papieru, 

−

 

noŜyce. 

 
Ćwiczenie 2 
 

Wykonaj  formy  wszystkich  elementów  spódnicy  podstawowej  na  sylwetkę  kobiety  

o wymiarach: ZWo – 170 cm, opx – 96 cm, obt – 104 cm. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)

 

na  podstawie  podanych  wymiarów  i  opisu  konstrukcji  zawartego  w  materiałach 
ć

wiczeniowych sporządzić siatkę konstrukcyjną elementów spódnicy, 

2)

 

wyznaczyć linie konturowe elementów spódnicy, 

3)

 

opisać formy elementów spódnicy, 

4)

 

przedstawić swoją pracę. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

tabele antropometryczne, 

−

 

przybory kreślarskie, 

−

 

arkusze papieru, 

−

 

noŜyce. 

 
Ćwiczenie 3 
 

W  oparciu  o  formy  podstawowe  spódnicy  damskiej  z  ćwiczenia  2  zmodeluj  spódnicę 

fantazyjną – na przykład z doszywaną falbaną. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)

 

nanieść linie modelowe na opracowanych formach z ćwiczenia 2, 

2)

 

zmodelować falbanę, 

3)

 

opisać formy wszystkich elementów spódnicy, 

4)

 

przedstawić swoją pracę.  
 
WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

tabele antropometryczne, 

−

 

przybory kreślarskie, 

−

 

arkusze papieru, 

−

 

noŜyce. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

4.2.4. Sprawdzian postępów  

 

 

 

 

 

 
Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)

 

wykreślić  siatkę  konstrukcyjną  elementów  odzieŜy  na  górną  część 
ciała? 

 

 

2)

 

wykreślić  siatkę  konstrukcyjną  elementów  odzieŜy  na  dolną  część 
ciała? 

 

 

3)

 

opracować formy elementów odzieŜowych wyrobów fantazyjnych? 

 

 

4)

 

rozróŜnić elementy wyrobów odzieŜowych? 

 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

4.3. Projektowanie dziewiarskich wyrobów odzieŜowych

 

 

4.3.1. Materiał nauczania 

  

 
 

Rysunek Ŝurnalowy – rysunek przedstawiający wygląd modelu odzieŜowego na sylwetce 

ludzkiej  w  ruchu.  Rysunek  Ŝurnalowy  nie  uwzględnia  elementów  modelowych 
i dekoracyjnych  odzieŜy.  MoŜe  być  wykonany  róŜnorodną  techniką  jako  rysunek,  szkic  lub 
plama malarska. 
 

Rysunek  modelowy  –  rysunek  przedstawiający  projekt  modelu  odzieŜy  na  sylwetce 

odpowiadającej  antropometrycznym  proporcjom  ciała  człowieka.  Przedstawia  zewnętrzny 
wygląd  przodu  i  tyłu wyrobu. Na rysunku modelowym uwzględnione są wszystkie linie cięć 
i szwów  modelujących  sylwetkę  oraz  kompozycję  wszystkich  elementów  odzieŜowych 
i dekoracyjnych (kołnierze, kieszenie, zapięcia, fałdy itp.). 
 
Wzornictwo odzieŜy 
 

Element dekoracyjny – element wyrobu odzieŜowego słuŜący jako ozdoba, na przykład 

aplikacja, fałda, zakładka, falbanka. 
 

Element wykończeniowy – element wyrobu odzieŜowego pełniący funkcję dekoracyjną 

lub zabezpieczający fragmenty wyrobu przed zniszczeniem, na przykład dekolt, pliska, 
lamówka. 
 

Element  wyrobu  odzieŜowego  –  część  składowa  wyrobu  odzieŜowego.  Podstawowymi 

elementami wyrobu odzieŜowego są: 

−

 

na górną część ciała: tył, przód, rękaw, kołnierz, 

−

 

na dolną część ciała: tylne i przednie części nogawki i spódnicy.  
Fason  –  wzór  wyrobu  odzieŜowego  aktualnie  noszonego,  na  przykład  modny  fason 

płaszcza. 

Funkcjonalność  odzieŜy  –  przydatność  odzieŜy  do  pełnienia  funkcji,  do  której  jest  ona 

przeznaczona. 
 
Elementy odzieŜy 

Kołnierz  –  podstawowy  element  wyrobu  odzieŜowego  okrywającego  górną  część  ciała, 

będący zarówno wykończeniem wykroju szyi jak i elementem dekoracyjnym. RozróŜnia się: 

–

 

leŜące – odsłaniające szyję, 

–

 

kołnierze stojące – zakrywające szyję dookoła, 

–

 

kołnierze wykładane – stojące z tyłu i płasko leŜące z przodu. 
Kieszenie  –  element  odzieŜowy  połączony  z  wyrobem  odzieŜowym,  przeznaczony  do 

przechowywania drobnych przedmiotów, pełniący równieŜ funkcję dekoracyjną. 

RozróŜniamy kieszenie: przednie, tylne, boczne, piersiowe, wewnętrzne, cięte, nakładane, 

wpuszczane, w szwie, z mieszkami i inne. 

Dekolt – wycięcie w górnej części wyrobu odzieŜowego, odsłaniające szyję, barki, górną 

część piersi lub pleców. Rodzaje dekoltów: 

–

 

okrągły, 

–

 

w kształcie litery v, 

–

 

łódkowy, 

–

 

czworokątny (karo). 
Kaptur – nakrycie głowy osłaniające równieŜ szyję.  
Karczek – górna, odcięta część tyłu lub przodu wyrobu odzieŜowego okrywającego górną 

część ciała (karczek koszuli, bluzki) lub dolną (karczek spódnicy, spodni). 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Rękaw  –  podstawowy  element  wyrobu  odzieŜowego,  okrywający  kończynę  górną.  Jest 

zróŜnicowany  pod  względem  formy  plastycznej  (na  przykład  rękaw  rozszerzany  górą  lub 
dołem), liczby części składowych oraz sposobu wszycia do pachy. RozróŜniamy: 

−

 

rękaw z główką, 

−

 

rękaw kimonowy, 

−

 

rękaw koszulowy, 

−

 

rękaw raglanowy. 
Mankiet  –  wykładany  lub  stanowiący  przedłuŜenie  elementu  wyrobu  odzieŜowego, 

wykończający dół rękawa lub nogawek spodni. Mankiet moŜe być doszywany z tego samego 
albo innego materiału lub krojony łącznie z rękawami (nogawkami). 

Zapięcia  –  wykończenie  przednich  krawędzi  wyrobu  odzieŜowego,  słuŜące  do  ich 

łączenia  za  pomocą  dziurek  i  guzików,  pętelek  i  kołków,  zatrzasków,  zamków 
błyskawicznych  i  tym  podobnych.  Zapięcie  w  wyrobach  odzieŜowych  okrywających  górną 
część ciała bywa: jednorzędowe (otwarte i kryte), dwurzędowe, asymetryczne oraz „na styk” 
(brzeg do brzegu). 

RozróŜnia się zapięcia damskie – z prawej strony na lewą i męskie – z lewej na prawą. 
Elementy zdobnicze występujące w odzieŜy: 

–

 

falbana, 

–

 

marszczenia, 

–

 

fałdy, 

–

 

kontrafałdy, 

–

 

karczki, 

–

 

lamówka, 

–

 

wypustka, 

–

 

inne. 

 

4.3.2. Pytania sprawdzające

 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.

 

Jakie rozróŜniamy elementy odzieŜy? 

2.

 

Jakie rodzaje zapięć mogą występować w odzieŜy? 

3.

 

Jakie elementy zdobnicze mogą występować w dziewiarskich wyrobach odzieŜowych? 

4.

 

Jaka jest róŜnica między rysunkiem Ŝurnalowym a modelowym wyrobu odzieŜowego? 

5.

 

Jakie mogą występować wykończenia podkroju szyi w wyrobie odzieŜowym? 

 

4.3.3.  Ćwiczenia  

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Ćwiczenie 1  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wykonaj  rysunek  Ŝurnalowy  i  modelowy  na  sylwetce  dziewiarskiego  wyrobu 

odzieŜowego okrywającego górną część ciała. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:  

1)

 

przejrzeć Ŝurnale mody, 

2)

 

ustalić asortyment i fason wyrobu odzieŜowego, 

3)

 

wykonać rysunek Ŝurnalowy i modelowy proponowanego wyrobu odzieŜowego, 

4)

 

przedstawić swoją pracę. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

Ŝ

urnale mody, 

−

 

przybory rysunkowe, 

−

 

arkusze papieru, 

−

 

modele odzieŜy z dzianin. 

 
Ćwiczenie 2 
 

Wykonaj  rysunek  Ŝurnalowy  i  modelowy  na  sylwetce  dziewiarskiego  wyrobu 

odzieŜowego okrywającego dolną część ciała. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)

 

przejrzeć Ŝurnale mody, 

2)

 

ustalić asortyment i fason wyrobu odzieŜowego, 

3)

 

wykonać rysunek Ŝurnalowy i modelowy proponowanego wyrobu odzieŜowego, 

4)

 

przedstawić swoją pracę. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

Ŝ

urnale mody, 

−

 

przybory rysunkowe, 

−

 

arkusze papieru, 

−

 

modele odzieŜy z dzianin. 

 
Ćwiczenie 3 
 

Zaprojektuj fason kilku nakryć głowy na sezon jesienno zimowy uwzględniając elementy 

zdobnicze. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)

 

przejrzeć Ŝurnale mody, 

2)

 

wykonać rysunki modelowe proponowanych nakryć głowy, 

3)

 

przedstawić swoją pracę. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

−

 

Ŝ

urnale mody, 

−

 

przybory rysunkowe, 

−

 

arkusze papieru. 

 
4.3.4.  Sprawdzian postępów    

 

 

 

 

 
Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)

 

sporządzić rysunek Ŝurnalowy wyrobu odzieŜowego? 

 

 

2)

 

zaznaczyć linie modelowe na rysunku modelowym? 

 

 

3)

 

dobrać fason ubioru do sylwetki ludzkiej? 

 

 

4)

 

dobrać elementy zdobnicze do rodzaju asortymentu odzieŜy? 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

5.

 

SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ  

 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA  

 

 

 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawdziwa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

JeŜeli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 60 min. 

Powodzenia!  

Materiały dla ucznia: 

–

 

instrukcja, 

–

 

zestaw zadań testowych, 

–

 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

   

 

 

 

 
1.  Pomiary krawieckie to 

a)

 

szczegółowe pomiary sylwetki ludzkiej. 

b)

 

pomiary sylwetki ludzkiej niezbędne do konstruowania form odzieŜy. 

c)

 

pomiary gotowego wyrobu odzieŜowego. 

d)

 

pomiary zdjęte z manekina krawieckiego. 

 
2.

 

Typ sylwetki u kobiet wyznacza róŜnica 
a)  między obwodem klatki piersiowej a obwodem talii. 
b)  między wzrostem a wysokością talii. 
c)  między obwodem klatki piersiowej a obwodem bioder. 
d)  między wzrostem a długością pleców. 

 
3.

 

Pomiaru długości ręki dokonujemy przez zmierzenie odległości 
a)  od górnej krawędzi kości ramieniowej do wyrostka rylcowatego kości promieniowej. 
b)  od 7 kręgu szyjnego do wyrostka rylcowatego kości promieniowej. 
c)  od punku Sv do wyrostka rylcowatego kości promieniowej. 
d)  od punktu Sx do wyrostka rylcowatego kości promieniowej. 

 
4.

 

Dla kobiety o wzroście 164 cm linia bioder oddalona jest od linii talii o 
a)  18,4 cm. 
b)  19,0 cm. 
c)  20,4 cm. 
d)  21,0 cm.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

5.

 

Płaszczyzna strzałkowa 
a) dzieli ciało ludzkie na część górną i dolną. 
b) dzieli ciało ludzkie na część prawą i lewą. 
c) dzieli ciało ludzkie na część przednią i tylną. 
d) wyznacza wierzchołek głowy. 

 
6.

 

Punkt pomiarowy o symbolu Sy połoŜony jest na 
a) linii barku. 
b) linii talii. 
c) 7 kręgu szyjnym. 
d) nadgarstku. 

 
7.

 

Punkt pomiarowy o symbolu Ty leŜy na 
a) przecięciu linii talii z linią środka przodu. 
b) przecięciu linii bioder z linią środka przodu. 
c) przecięciu linii bioder z linią środka tyłu. 
d) przecięciu linii talii z linią środka tyłu. 

 
8.

 

Wymiar  antropometryczny  o  symbolu  RvNv  potrzebny  jest  do  wykonania  form 
modelowych 
a) spodni. 
b) bluzki. 
c) kamizelki. 
d) spódnicy. 

 
9.

 

Siatka konstrukcyjna wyrobu odzieŜowego jest to 
a)

 

część powierzchni ubioru rozwinięta na płaszczyźnie. 

b)

 

układ  linii  prostych,  które  stanowią  ślady  płaszczyzn  ciała  bez  uwzględniania 
dodatków konstrukcyjnych. 

c)

 

rysunek techniczny przedstawiający część powierzchni wyrobu. 

d)

 

układ  linii  prostych,  które  stanowią  ślady  płaszczyzn  ciała  z  jednoczesnym 
uwzględnieniem dodatków konstrukcyjnych. 

 
10.

 

Pomiaru o symbolu obt dokonujemy na 
a) linii klatki piersiowej. 
b) linii talii. 
c) linii bioder.  
d) linii uda. 

 
11.

 

Wybierz zestaw pomiarów potrzebny do rozliczenia siatki konstrukcyjnej bluzki damskiej 
a) ZWo, ZUo, obt, os. 
b) ZWo, SyTy, opx, obt. 
c) ZWo, ZTv, opx, obt. 
d) ZWo, RvNv, on, ou. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

12.

 

Modelowanie form odzieŜy polega na 
a) rysowaniu linii cięć modelowych na szablonie elementu wyrobu.  
b) przekształcaniu szablonów elementów odzieŜy. 
c) powiększaniu lub zmniejszaniu form konstrukcyjnych. 
d) przekształcaniu podstawowych form konstrukcyjnych. 

 
13.

 

Szablon elementu odzieŜy jest to forma modelowa, w której uwzględniono 
a) dodatki na szwy i podwinięcia.  
b) dodatki konstrukcyjne. 
c) dodatki zdobnicze. 
d) cięcia modelowe. 

 
14.

 

Formy elementów odzieŜy wykonuje się na podstawie 
a) rysunku Ŝurnalowego. 
b) rysunku technicznego wyrobu. 
c) rysunku modelowego.  
d) szkicu malarskiego. 

 
15.

 

Dodatek konstrukcyjny jest to róŜnica między 
a) szablonem a formą odzieŜową. 
b) wymiarami krawieckimi a antropometrycznymi. 
c) formą konstrukcyjną a formą modelową. 
d) wymiarami ciała a wymiarami odzieŜy. 

 
16.

 

Przedstawiony na rysunku element wyrobu odzieŜowego to

 

a) forma nogawki. 
b) forma przodu bluzki. 
c) forma rękawa. 
d) forma tyłu bluzki.

 

 

 

17.

 

W wyrobie przedstawionym na rysunku zastosowano kołnierz

 

a) leŜący. 
b) stojący. 
c) wykładany. 
d) stójka. 
 

18.

 

W wyrobie przedstawionym na rysunku zastosowano rękaw  
a) koszulowy. 
b) z główką. 
c) raglan. 
d) kimonowy. 
 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

19.

 

W wyrobie przedstawionym na rysunku zastosowano dekolt  
a) karo. 
b) łódka. 
c) okrągły. 
d) w kształcie litery V. 

 
 
20.

 

Elementy zdobnicze zastosowane w spódnicy to:  
a) falbana. 

 

b) kontrafałdy. 

 

c) karczek. 

 

d) fałdy. 

 
 
 
  
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko.......................................................................................... 

 
Wykonywanie 

podstawowych 

form 

konstrukcyjnych 

dziewiarskich 

wyrobów odzieŜowych

  

 
Zakreśl poprawną odpowiedź

. 

 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1

 

 

a 

b 

c 

d 

 

2

 

 

a 

b 

c 

d 

 

3

 

 

a 

b 

c 

d 

 

4

 

 

a 

b 

c 

d 

 

5

 

 

a 

b 

c 

d 

 

6

 

 

a 

b 

c 

d 

 

7

 

 

a 

b 

c 

d 

 

8

 

 

a 

b 

c 

d 

 

9

 

 

a 

b 

c 

d 

 

10

 

 

a 

b 

c 

d 

 

11

 

 

a 

b 

c 

d 

 

12

 

 

a 

b 

c 

d 

 

13

 

 

a 

b 

c 

d 

 

14

 

 

a 

b 

c 

d 

 

15

 

 

a 

b 

c 

d 

 

16

 

 

a 

b 

c 

d 

 

17

 

 

a 

b 

c 

d 

 

18

 

 

a 

b 

c 

d 

 

19

 

 

a 

b 

c 

d 

 

20

 

 

a 

b 

c 

d 

 

Razem:   

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

6.

 

LITERATURA

   

 

1.

 

Frydrych  W.  Lecewicz-Bartoszewska  J.,  Nędza  J.:  Rysunek  zawodowy  dla 
włókienników:  Podręcznik  dla  technikum  i  zasadniczej  szkoły  zawodowej.  WSiP, 
Warszawa 1991 

2.

 

Lewandowska  B.  Ćwiczenia  dla  ZSZ  Konstrukcja  i  modelowanie  odzieŜy  damskiej, 
Toruń 1997 

3.

 

Morant  H.:  Historia  sztuki  zdobniczej  od  pradziejów  do  współczesności.  Arkady, 
Warszawa 1983 

4.

 

Parramón J.M.: Anatomia człowieka. Galaktyka, Łódź 1999 

5.

 

Piskorz-Branekova E.: Polskie stroje ludowe. Sport i Turystyka. Muza, Warszawa 2003 

6.

 

ś

urnale mody