Terminologia zarządzania jakością

 Podstawowe pojęcia dotyczące 

zarządzania, zapewnienia i 
kontroli jakości

Terminologia jakości (2)

Jakość

zbiór cech i właściwości wyrobu / usługi, które decydują o zdolności 
wyrobu / usługi do zaspokojenia stwierdzonych lub przewidywanych 
potrzeb

Produkt

wynik działań / procesów, a więc wyrób materialny (przedmiot, 
dokument), wyrób niematerialny (program komputerowy, projekt, 
porada), działanie / proces (świadczenie usługi)

Niezgodność

niespełnienie ustalonych wymagań (np. skomplikowany interfejs 
programu)

Wada

niespełnienie tylko tych wymagań, które związane są z zamierzonym 
użytkowaniem (np. błędy obliczeniowe w programie)

Terminologia jakości (3)

Niezawodność

zdolność obiektu do wykonania wymaganych funkcji w 
określonych warunkach i określonym przedziale czasu. 
Termin niezawodność jest również stosowany jako nazwa 
wskaźnika określającego prawdopodobieństwo poprawnej 
pracy programu.

Spirala (pętla) jakości 

pojęciowy model współzależnych działań, które wpływają na 
jakość wyrobu lub usługi na różnych etapach: od identyfikacji 
potrzeb do stwierdzenia, czy te potrzeby zostały zaspokojone

Księga jakości

dokument określający politykę jakości i opisujący system 
jakości w organizacji

Terminologia jakości (4)

Polityka jakości

ogół zamierzeń i kierunków działań organizacji dotyczących 
jakości, w sposób formalny wyrażony przez najwyższe 
kierownictwo tej organizacji

System jakości

struktura organizacyjna, podział odpowiedzialności, procedury i 
zasoby umożliwiające wdrożenie zarządzania jakością

Plan jakości

dokument, wyszczególniający specyficzne sposoby, środki i 
kolejność postępowania związane z jakością wyrobu, usługi, 
umowy lub przedsięwzięcia

Terminologia jakości (5)

Procedura

określony sposób wykonywania czynności

Proces

zestaw wzajemnie powiązanych zasobów i działań, które 
przekształcają stan wejściowy w wyjściowy

Koszty jakości

koszty ponoszone w związku z gwarantowaniem i zapewnieniem 
zadowalającej jakości, a także straty ponoszone z powodu nie 
osiągnięcia zadowalającej jakości (albo innymi słowy: dodatkowe 
koszty by podwyższyć jakość do zadowalającego poziomu)

Straty związane z jakością

straty powodowane niewykorzystaniem potencjału zasobów w 
procesach i działaniach (np. z powodu złego zarządzania 
zasobami – np. gdy 2 osoby robią to samo w projekcie)

Terminologia jakości (6)

Przegląd systemu jakości

przeprowadzona przez najwyższe kierownictwo, formalna ocena stanu 
systemu jakości i jego adekwatności w stosunku do polityki jakości (czy 
system umożliwia poprawną realizację polityki) jak również w stosunku 
do nowych celów, wynikających ze zmieniających się okoliczności

Przegląd projektu 

formalne, udokumentowane, wszechstronne i systematyczne badanie 
projektu w celu oceny wymagań projektowych i zdolności projektu do 
spełnienia tych wymagań. Celem przeglądu jest także zidentyfikowanie 
potencjalnych problemów i przedstawienie propozycji ich rozwiązania

Audyt jakości

systematyczne i niezależne badanie, mające określić, czy działania 
dotyczące jakości i ich wyniki odpowiadają zaplanowanym ustaleniom 
oraz czy te ustalenia pozwalają na osiągnięcie zamierzonych celów

Terminologia jakości (7)

Kontrola jakości

sprawdzanie, mierzenie lub testowanie jednej lub więcej charakterystyk 
produktu i odnoszenie wyników do wyspecyfikowanych wymagań w celu 
potwierdzenia zgodności

Zarządzanie jakością

aspekt całości funkcji zarządzania, który decyduje o określeniu charakteru 
i wdrażaniu polityki jakości

Zapewnienie jakości

wszystkie planowane i systematyczne, a w niektórych przypadkach 
również udowodnione działania realizowane w ramach systemu jakości, 
które służą do wzbudzenia należytego zaufania co do spełnienia 
ustalonych wymagań jakościowych przez wyrób / usługę

Z drugiej strony celem tych działań jest minimalizacja kosztów jakości, 
głównie poprzez wykrycie i naprawienie potencjalnych defektów we 
wczesnych stadiach rozwoju produktu

Terminologia jakości (8)

TQM (Total Quality Management)

Zarządzanie Przez Jakość; Kompleksowe Zarządzanie Jakością

„Jest to system wielostronnego oddziaływania na 
jakość produktu przy racjonalnym wykorzystaniu 
zasobów ludzkich i materiałowych w procesach 
wytwórczych z ukierunkowaniem na osiągnięcie 
zadowolenia klientów”

Kolman, Poradnik o jakości dla praktyków

Podsumowanie

 Istnieje wiele koncepcji 

terminologicznych w obszarze 
zarządzania jakością

 W danej organizacji, konieczne 

jest ujednolicenie i opracowanie 
jednego systemu pojęć