background image

Katoliku, nie chowaj głowy w piasek 
Katolicy i polityka: szanse i zagrożenia - nowość wydawnicza WSKSiM 

W  dzisiejszym  świecie  doświadczamy  wykluczania  katolików  i  Kościoła 
katolickiego z życia publicznego. Dla wielu katolików - zarówno duchownych, jak i 
świeckich - sytuacja ta wydaje się słuszna. Dają się słyszeć głosy, że jest to dla dobra 
religii i Kościoła. To działanie jest jednocześnie wykluczeniem głosu katolickiego z 
tak ważnej dziedziny, jaką jest polityka, która stanowi przecież o całokształcie życia 
społecznego. Dlatego znaczna część katolików słusznie uważa, iż obowiązkiem ludzi 

Kościoła  jest  służba  życiu  publicznemu,  także  w  polityce.  Ze  strony  duchownych  i  świeckich  katolików 
powinien być słyszany wyrazisty i mocny głos w sprawach dotyczących etyki w polityce, czyli właściwego 
miejsca człowieka w polityce i właściwych relacji międzyludzkich opartych na sprawiedliwości społecznej. 
Należy  przypomnieć,  że  sprawiedliwość  społeczna  i  solidarność  to  myśl  chrześcijańska,  która  w  kulturze 
europejskiej przyniosła wielkie przemiany i ogromne dobro. 
 
Problem globalny 
III Międzynarodowy Kongres - Katolicy i polityka: szanse i zagrożenia, który był dziełem Wyższej Szkoły 
Kultury  Społecznej  i  Medialnej  we  współpracy  z  Katedrą  Filozofii  Kultury  Katolickiego  Uniwersytetu 
Lubelskiego  oraz  International  Gilson  Society  z  USA,  miał  pomóc  znaleźć  odpowiedź  na  wiele  kwestii  i 
wątpliwości  dotyczących  relacji  pomiędzy  katolikami  i  polityką,  i  to  w  skali  nie  tylko  polskiej,  ale  także 
światowej.  Miał  też  za  cel  ukazać  mechanizmy  i  drogi,  które  pomagają  zrozumieć  miejsce  Kościoła 
katolickiego  w  życiu  publicznym  i  w  polityce.  Nie  chodzi  tutaj  tylko  o  kwestię  zajmowania  stanowisk 
politycznych,  ale  o  mądre  działania,  tak  aby  nie  pozwolić  na  eliminację  kultury  chrześcijańskiej  z  życia 
publicznego. 
Znamienne dla nas, że międzynarodowy kongres dotyczący polityki miał miejsce w Polsce w roku 2010, w 
roku, w którym tragicznie zginęła polska elita polityczna, będąc na służbie wspólnemu dobru i historycznej 
prawdzie narodowej. To dla nas szczególny znak przypominający prawdę, że służba publiczna jest trudnym, 
ważnym i ofiarnym zobowiązaniem publicznym, aż do gotowości oddania własnego życia. Jest to nie jedyne 
doświadczenie w polskiej historii. Jest to empiria wielu pokoleń Polaków, od których możemy nauczyć się, 
że katolik jest gotowy do podjęcia tej służby w każdej sytuacji, nawet najtrudniejszej. Od błogosławionego 
Papieża  Jana  Pawła  II  i  Sługi  Bożego  księdza  Prymasa  Stefana  Wyszyńskiego  współczesne  pokolenia 
Polaków mogą uczyć się tej mądrej i roztropnej gotowości do bycia zawsze obecnym w pracy dla Narodu i 
Ojczyzny.  Byli  oni,  Papież  Jan  Paweł  II  i  Prymas  Stefan  kardynał  Wyszyński,  najwybitniejszymi  ludźmi 
Kościoła naszych czasów, ponieważ byli zawsze nie tylko nauczycielami, ale największymi świadkami tej 
służby. Zostawili ludziom Kościoła nie tylko przykład, ale i zobowiązanie. Te doświadczenia pomagają nam 
zrozumieć,  iż  obecność  katolików  w  polityce  jest  prawem  i  obowiązkiem.  Na  tych  doświadczeniach  i 
zobowiązaniach budowała swoją postawę polska "Solidarność", która z istoty swej była nurtem katolickim. 
"Solidarność" upomniała się o miejsce Pana Boga w życiu publicznym. Są to dla nas, katolików, zaszczytne 
przykłady  i  zobowiązania.  Nasza  historia  i  polskie  doświadczenie  wniesione  zostały  również  w  dzieło  III 
Międzynarodowego Kongresu - Katolicy i polityka: szanse i zagrożenia, poprzez wypowiedzi ludzi Kościoła 
i  znakomitych  ekspertów.  Toruński  kongres  zgromadził  prelegentów  z  różnych  krajów  i  z  różnych 
kontynentów, biorąc pod uwagę ich zaangażowanie religijne, wiedzę i doświadczenie. Wśród nich znaleźli 
się profesorowie, ale także osoby podejmujące działalność społeczną, gospodarczą, jak również polityczną 
na  poziomie  krajowym  i  międzynarodowym.  Wszyscy  osiągnęli  w  swej  pracy  duże  sukcesy  i  pozostali 
jednocześnie wiernymi Bogu i społecznej nauce Kościoła. 
 
Wiara zobowiązuje 
Publikacja  "Katolicy  i  polityka:  szanse  i  zagrożenia"  chce  być  szczególnym  darem  wykładowców  tego 
kongresu i wszystkich głosów, które złożyły się na szukanie miejsca katolików w polityce, nawet gdy jest 
ona wrogo nastawiona do ludzi Kościoła. Tą książką może i powinien zainteresować się każdy, bo problem 
polityki dotyczy każdego. Każdy może i powinien mieć wpływ na politykę w sposób bezpośredni i pośredni. 
Nie  tylko  poprzez  funkcje  polityczne  czy  uczestnictwo  w  wyborach,  ale  także  poprzez  konieczną  w 
demokratycznym  ustroju  opinię  o  politykach  i  polityce,  niezależnie  od  tego,  czy  jest  to  łatwe  i  wygodne. 
Demokracja  jako  ustrój  jest  wyzwaniem,  aby  czynić  obecność  wierzących  w  społeczeństwie  na  zasadach 
równości. My, katolicy, jesteśmy zobowiązani do upominania się o taką rolę dla dobra wspólnego. Warto w 

background image

tym  miejscu  powtórzyć  za  ks.  kard.  Zenonem  Grocholewskim,  prefektem  watykańskiej  Kongregacji 
Edukacji Katolickiej: "Katoliku, bądź czynny, bądź zaangażowany w polityce, nie chowaj głowy w piasek!". 
Dziś  bardziej  niż  kiedykolwiek  wobec  różnorakich  zagrożeń  życia  politycznego  obecność  w  polityce  jest 
naglącym wyzwaniem dla wszystkich katolików i każdego z nas. Otwierający publikację, na którą składa się 
trzynaście tekstów, wykład ks. kard. Zenona Grocholewskiego jest darem Kościoła powszechnego. Ksiądz 
kardynał,  kierując  się  nauką  społeczną  Kościoła,  a  szczególnie  myślą  błogosławionego  Jana  Pawła  II, 
przypomina zasadnicze zobowiązania katolików do czynnego udziału w życiu politycznym. Książka zawiera 
rozważania  teoretyczne  na  poziomie  teologicznym  i  filozoficznym  dotyczące  sytuacji  we  współczesnym 
świecie  w  relacji  do  nauczania  społecznego  Kościoła.  Publikacja  jest  też  okazją  do  zapoznania  się  z 
intelektualną  tradycją  Europy  i  świata  oraz  spojrzeniem  na  aktualne  problemy  dotyczące  miejsca  i  roli 
katolików we współczesnym świecie. Jest bogactwem myśli autorskich reprezentujących różne kraje i różne 
środowiska  katolickie,  a  także  oceną  sytuacji  w  poszczególnych  państwach  i  na  różnych  kontynentach. 
Pokazuje, że we współczesnym świecie katolicy muszą walczyć o swoje miejsce w życiu publicznym i w 
polityce.  Jest  to  droga  niełatwa,  skazana  często  na  ewangeliczny  sprzeciw  w  poszukiwaniu  prawdy.  Ten 
sprzeciw wymaga mocnego oparcia na Chrystusie i Jego nauce. 
 
W obronie cywilizacji 
Filozofia  postmodernistyczna  sprzyja  w  całym  współczesnym  świecie  atomizacji  życia  społecznego  i 
kościelnego. Autorzy publikacji często o tym mówią, pokazując problemy swoich krajów. Wskazują też na 
moralny  i  duchowy  kryzys  Kościoła,  który  obecny  jest  dziś  w  społeczeństwach  odrzucających  Boga. 
Katolicy  wielu  krajów  doświadczają  marginalizacji  czy  też  społecznego  wykluczenia.  Stąd  propozycje 
rozwiązań zawarte w zebranych w książce artykułach są dość podobne. Podstawowa sprawa to upomnienie 
się  o  obecność  katolików  we  wszystkich  przestrzeniach  życia  publicznego,  także  w  polityce.  Upominanie 
odważne  przez  silne  naciski  na  partie  i  rządy.  Naciski  te  mogą  stać  się  wówczas  skuteczne,  gdy  będą 
tworzone  oddolne  ruchy  katolickie.  W  wielu  zebranych  w  publikacji  wykładach  przewija  się  problem 
świadectwa  katolików  w  polityce  jako  ludzi  kompetentnych,  odważnych,  broniących  zdecydowanie  i 
wszędzie  wartości  prawdy,  dobra  i  sacrum.  Wiara  pomaga  człowiekowi  rozumieć,  że  przywilej  poznania 
prawdy, sensu życia i odpowiedzialności za życie społeczne jest dziś fundamentalnym zadaniem katolików. 
Piszą  o  tym  wszyscy  autorzy.  Najważniejsze  dziś  treści  w  polityce  dotyczą  obrony  chrześcijańskiej 
moralności. Jest  to  obrona życia, prawidłowego  rozumienia małżeństwa i rodziny, praw rodzicielskich do 
wychowania  i  wykształcenia  dzieci.  Zadania  te  to  trudna  walka  o  dobro  człowieka  i  właściwą  koncepcję 
osoby ludzkiej i  życia społecznego  - jak podkreślają autorzy publikacji. Jest  to obrona nie tylko  Kościoła 
katolickiego,  ale  także  współczesnej  cywilizacji.  Wydaje  się,  że  to  międzynarodowe  spotkanie  naukowe 
nieprzypadkowo  odbyło  się  w  Polsce,  aby  tu  właśnie  wybrzmiało  bardzo  ważne  przesłanie  dotyczące 
obecności katolików w życiu publicznym. Polska jest dziś bowiem częścią świata chrześcijańskiego, gdzie 
rozstrzyga się także polityczna walka. Jest to batalia nie tylko o miejsce Polski na mapie, ale także walka o 
chrześcijańskie  korzenie  Europy  i  niemal  duszę  świata.  Polska  jest  wciąż  katolicka,  chociaż  polityczne 
doświadczenia są dla katolików tu mieszkających gorzkie i trudne. Książka może dodać odwagi i pomóc w 
budowaniu większej mocy u katolików świadomych, że od ich zaangażowania zależą losy polityki, a z nią 
całej cywilizacji chrześcijańskiej.  
 
"Publikacja  jawi  się  jako  dzieło  przemyślane,  niezwykle  wartościowe  tak  od  strony  poznawczej,  jak  i 
edukacyjnej.  Jest  ważnym  intelektualnym  wkładem  w  debatę  nad  rolą  katolików  w  życiu  politycznym,  a 
zarazem 

nad 

przyszłością 

życia 

społecznego 

krajach 

liberalnego 

Zachodu".  

Z recenzji prof. dr. hab. Mieczysława Ryby 
 
Publikację można zamawiać: 
Fundacja "Nasza Przyszłość", 
ul. Klasztorna 16 78-400 Szczecinek,  
tel. (94) 373 11 60  
e-mail: fnp@fnp.pl  
 
"Nasz Dziennik" Sobota-Niedziela, 19-20 maja 2012, Nr 116 (4351)