MIKROEKONOMIA 1 

Teoria wyboru producenta 

Teoria producenta 

Teoria 

postępowania  producenta  (ang.  production  theory) 

związana  jest  z  badaniem  zachowań  producentów  z 
uwzględnieniem  zależności  zachodzących  pomiędzy 
nakładami i zasobami produkcyjnymi a efektami produkcji. 
 

 

 

 

 

 

 

Czynniki produkcji 

Czynniki  produkcji  (ang.  factors  of  production)  materialne 
lub niematerialne zasoby 

używane do wytwarzania dóbr. W 

ujęciu klasycznym* wyróżniamy czynniki: 
- praca; 

- k

apitał; 

- ziemia 

 

 

 

 

 

 

 

* Funkcja produkcji Adama Smitha (ang. Smith's production function) 

miała postać Y = f (L, K, N), 

 gdzie Y 

– produkt narodowy, L – praca, K – kapitał oraz  N – czynniki naturalne. 

 

 

 

 

 

 

Izokwanta - 

przykład 

Tabela przedstawia 

różne warianty kombinacji producenta, 

który posiada do dyspozycji dwa czynniki wytwórcze:  L  – 
liczba zatrudnionych 

osób (etaty); M  –  maszyny.  Narysuj 

krzywe 

oznaczające  jednakową  wielkość  produkcji  w 

różnych wariantach (izokwanty): 

Wariant 1

 

Wariant 2

 

Wariant 3

 

L

 

M

 

L

 

M

 

L

 

M

 

2

 

50

 

7,5

 

50

 

12,5

 

60

 

5

 

35

 

10

 

36

 

15

 

40

 

10

 

25

 

12,5

 

30

 

20

 

35

 

15

 

20

 

20

 

25

 

27,5

 

29

 

20

 

17,5

 

25

 

22,5

 

35

 

25

 

30

 

12,5

 

30

 

20

 

40

 

22,5

 

Izokwanta 

Linia  jednakowego  produktu  (ang.  isoquant  curve)  jest 
krzywą  na  której  znajdują  się  wszystkie  efektywne 
kombinacje 

czynników  dające  taką  samą  wielkość 

produkcji. 

 

Krańcowa stopa technicznej 

substytucji 

MRTS  - 

krańcowa  stopa  technicznej  substytucji  (ang. 

marginal  rate  of  technical  substitution),  informuje  o 
wielkości  dodatkowego  nakładu  jednego  czynnika 
potrzebnego  do  zrekompensowania  ubytku  czynnika 
drugiego,  tak  aby 

wielkość  produkcji  nie  uległa  zmianie. 

MRTS jest 

równe nachyleniu izokwanty w punkcie. 

 

 

 

K

L

MP

MP

K

Q

L

Q

L

K

MRTS























/

/

Funkcja produkcji 

Funkcja  produkcji*  (ang.  production  function) 

określa 

maksymalną  wielkość  produkcji  przy  danych  nakładach 
czynników produkcji. 
 

 

 

 

gdzie  Q 

– wielkość produkcji; a, α, β – parametry (a, α, β >0); L, K – 

czynniki produkcji (odpowiednio: praca i 

kapitał). 

 

 

* Funkcja produkcji Cobba-Douglasa 

 





K

aL

K

L

f

Q





)

,

(

Wzgórze produkcji 

Wzgórze produkcji (ang. product hill) – bryła geometryczna 
przedstawiająca 

zależność 

wielkości 

produkcji 

od 

zatrudnionej 

siły roboczej i wykorzystanego kapitału. 

Izokoszta 

Linia  jednakowego  kosztu  (ang.  isocost  curve)  jest 

krzywą 

przedstawiającą 

określoną 

wysokość 

kosztów 

ponoszonych na zatrudnienie 

różnych kombinacji nakładów 

czynników produkcji przy danych cenach.  
 

w 

– cena pracy 

. 

r 

– cena kapitału 

rK

wL

TC





Izokoszta - 

przykład 

Zakładamy,  że  zasób  majątkowy  przedsiębiorstwa  wynosi 
1000  jednostek 

pieniężnych,  cena  1  maszyny  to  100  j.p., 

roczna 

płaca  pracownika  przy  tej  maszynie  to  50  j.p. 

Narysuj 

linię  jednakowego  nakładu  i  krzywą  jednakowego 

produktu przy 

założeniu, że punkt styczności obu krzywych 

(E) 

występuje przy 6M i 8L. Uzasadnij dlaczego jedynie w 

punkcie 

styczności  obu  krzywych  przedsiębiorca  znajduje 

optymalną  metodę  wytwarzania?  Dlaczego  w  punktach  A 
(7M, 7L) lub B (5M, 11L) 

przedsiębiorca nie ma możliwości 

wytwarzania swojej produkcji? 

 

Optimum producenta 

Optymalna  kombinacja 

czynników  znajduje  się  w  punkcie 

styczności  linii  jednakowego  kosztu  z  możliwie  najwyżej 
położoną  izokwantą  produkcji.  Jest  to  punkt  równowagi 
przedsiębiorstwa,  w  którym  osiąga  ono  maksymalną 
produkcję przy danym koszcie całkowitym lub dany poziom 
produkcji przy minimalnych kosztach. 

r

w

L

K







*

*





Optimum producenta - 

przykład 

Przedsiębiorstwo  X  wytwarza  produkty  zgodnie  z  funkcją 
produkcji:    Q(L,K)  =  2  L

1/2

K

1/2

.  Ceny 

czynników  produkcji 

wynoszą w=6, r=3. Ustal punkt optimum oraz maksymalną 
wielkość  produkcji,  jaką  może  osiągnąć  przedsiębiorstwo, 
jeśli ma do dyspozycji 396 jednostek pieniężnych. 

Ścieżka ekspansji produkcji 

Ścieżka  ekspansji  produkcji  (ang.  expansion  path)  jest 
krzywą  składającą  się  z  punktów  styczności  między 
równoległymi 

liniami 

jednakowego 

kosztu 

oraz 

odpowiednimi  izokwantami  produkcji.  Punkty  na 

ścieżce 

ekspansji 

oznaczają  optymalne  kombinacje  czynników 

odpowiadające różnym poziomom produkcji.