background image

Całkowite zaćmienie Słońca 1 sierpnia 2008 r. 

(w Polsce widoczne jako częściowe) 

 

wersja beta, 0.1 z dnia 15 maja 2008 

 
Opis zjawiska  
Zaćmienie Słońca to najbardziej widowiskowe zjawisko astronomiczne, swym urokiem przyciągające 
uwagę nie tylko miłośników astronomii. Zainteresowanie zjawiskiem na ogół wzrasta proporcjonalnie 
do obserwowanego na danym terenie stopnia (fazy) zaćmienia, skupiając największą grupę 
obserwatorów w pasie zaćmienia całkowitego. Po dwóch i pół roku czekania zjawisko znów zagości na 
terenie naszego kraju. Niestety, również tym razem pas całkowitego zaćmienia omija granice Polski, 
przebiegając około 2600 km na północny wschód od nas. Z terenu Polski pozostaje więc nam 
wyłączenie obserwacja zaćmienia częściowego. Nie jest ono oczywiście tak widowiskowe jak 
całkowite, jednak i tak zapewne wielu zaplanuje obserwacje, a poniższym jego szczegółowym opisem 
mamy nadzieję zachęcić również Ciebie.  
 

 

 
Przebieg zjawiska 
O godzinie 9:21:07 UT, na Oceanie Atlantyckim, u wschodnich wybrzeży Kanady, około 120 km na 
wschód od wyspy Nowa Funlandia, nastąpi pierwszy kontakt półcienia z Ziemią (P1). Zaćmienie 
całkowite rozpocznie się o godzinie 9:21:07 UT, kiedy stożek cienia Księżyca po raz pierwszy dotknie 
Ziemi (U1) na terytorium Kanady, w pobliżu miejscowości Cambridge Bay na Wyspie Wiktorii i 
Resolute na wyspie Cornwallis. Brzeg zaćmienia ledwie zawadzi o miejscowość Alert na wyspie 
Ellesmere, której mieszkańcy zobaczą wczesnym rankiem 40-sekundowe zaćmienie całkowite. 
Krótko po wschodzie Słońca będzie można obserwować zaćmienie całkowite w całej północno-
wschodniej Kanadzie.  

background image

W początkowym, najlepszym miejscu zaćmienie potrwa 1 minutę i 44 sekundy. 4 minuty później, o 
9:25:15 UT, w całości znajdzie się na powierzchni Ziemi cień Księżyca (U2). Z prędkością początkowo 
ponad 2000 km/h cień zacznie kierować się w stronę najbardziej wysuniętych na północ rejonów 
Grenlandii, docierając do nich już o 9:29 do i przechodząc 720 kilometrów od bieguna północnego. Na 
tych terenach zaćmienie będzie trwało od 1 minuty i 55 sekund do ponad 2 minut. Po kolejnych 7 
minutach o 9:36 cień znajdzie się już na Oceanie Arktycznym. Niezależnie od tego, czy miejsce to 
będzie zamarznięte, czy nie – będzie to jeden z najbardziej niegościnnych rejonów widoczności 
zaćmienia całkowitego. Po drodze przez ten najzimniejszy ocean, cień zahaczy o wyspę Kvitoya i 
region Georgie Land, gdzie będzie można obserwować zaćmienie o 9:50 przez 2 minuty i 18 sekund. 
Docierając następnie do Morza Barentsa, cień będzie kierował się w stronę północnej Rosji, 
wkraczając na jej terytorium już o 10:00 od wyspy Nowa Ziemia, zaś sam kontynent osiągnie 10 minut 
później.  
Dokładnie o 10:21:07 UT nastąpi kulminacyjny moment zaćmienia, w miejscu, gdzie zjawisko można 
obserwować najdłużej i najwyżej nad horyzontem. W punkcie o współrzędnych 65°39,2’N i 72°18’E w 
centrum pasa o szerokości 236,9 km, przez 2 minuty i 27,1 sekundy będzie można obserwować 
całkowite zaćmienie Słońca na wysokości 33,5° nad horyzontem. Najbliższym miastem w tym rejonie 
będzie rosyjski Nadym (Надым) w Autonomicznym Okręgu Jamalsko-Nienieckim, nad uchodzącą do 
Zatoki Obskiej rzeką Nadym. 
Kierując się następnie na południe i powoli skręcając w kierunku wschodnim, cień przemierzać będzie 
ogromne tereny Rosji, zahaczając o skrawek Kazachstanu i Mongolii,  kończąc swoją wędrówkę (U3) o 
11:18:28 UT, by po 3 minutach, o 11:21:26 UT oderwać się od Ziemi (U4) we wschodnich Chinach, w 
pobliżu miejscowości Lanzhou i Xian. Całe zjawisko zakończy się o 12:38:26 (P4) na terenie morza 
Chińskiego. 
Zaćmienie częściowe będzie widoczne w północnych rejonach Kanady, na całej Grenlandii, w niemal 
całej Europie oraz zachodniej, środkowej i południowo-wschodniej Azji. 
 

przebieg zaćmienia 

szerokość pasa 

prędkość cienia 

wysokość 

początek zaćmienia 

213,4 km 

2167,2 km/h 

6,8° 

w najdogodniejszym miejscu 

236,9 km 

1825,2 km/h 

33,5° 

koniec zaćmienia 

223,6 km 

2152,8 km/h 

8,1° 

 
Zaćmienie częściowe w Polsce 
 

Jak już wiemy, w Polsce nie będziemy świadkami 
zaćmienia całkowitego. Pozostaje nam obserwacja 
zaćmienia częściowego o niewielkiej fazie. Jednak jeśli 
tylko dopisze pogoda, zjawisko to warto obserwować, 
bowiem podobna okazja nadarzy się dopiero za trzy lata.  
Faza zaćmienia w Polsce, w zależności od miejsca 
obserwacji, zawierać się będzie pomiędzy 0,2498 a 
0,4171, co oznacza, że tarcza Księżyca przykryje od 14,6 
do 30,6 procent powierzchni tarczy słonecznej. Zaćmienie 
w największej fazie zobaczą obserwatorzy znajdujący się 

na północno-wschodnich krańcach Polski (Suwalszczyzna), zaś w najmniejszej – w okolicach naszych 
południowych granic z Czechami 
Najwcześniej częściowe zaćmienie w Polsce rozpocznie się w północno-zachodniej części kraju, w 
okolicach Świnoujścia, pierwszym kontaktem o godzinie 10:42:25, a zakończy najpóźniej o 12:54:11 
przy granicy z Białorusią, w pobliżu Krynek koło Białegostoku. 
W efemerydzie zaćmienia częściowego charakterystycznymi elementami są: moment początku i 
końca zaćmienia oraz moment i wartość fazy maksymalnej. Początek to oczywiście pierwsze 
zetknięcia się tarczy Księżyca z tarczą Słońca. Nastąpi ono w górnej części słonecznej tarczy („na 
godzinie 12”) pomiędzy godziną 10:42 na północnym zachodzie a 11:01 na południowym wschodzie 

background image

(Bieszczady). Faza maksymalna, czyli moment, gdy Księżyc zakryje największą część tarczy Słońca, 
przypadnie pomiędzy godziną 11:39 a 11:56. Koniec zaćmienia, kiedy tarcza Księżyca ostatecznie 
zsunie się z tarczy Słońca, w jej lewej górnej części („na godzinie 10”), nastąpi pomiędzy godziną 
12:34 na zachodzie a 12:54 na krańcach wschodnich. 
 
Przebieg zaćmienia w wybranych miejscowościach w Polsce  
Momenty podano dla centrum miejscowości, w czasie środkowoeuropejskim letnim (CEST), z 
zaokrągleniem do 1 minuty. 
Dla wybranych miast o dokładnie znanej lokalizacji konkretnego punktu obserwacyjnego dane 
podano z dokładnością 1 sekundy. 
 

miasto 

miejsce 

początek 

maksimum 

koniec 

faza maks. 

Białystok  

centrum 

10:52 

11:53 

12:53 

0,39 

Bielsko-Biała  

centrum 

10:56 

11:49 

12:42 

0,26 

Bydgoszcz  

Stary Rynek 

10:47:25 

11:44:50 

12:42:51 

0,34646 

Chorzów 

Planetarium 

10:54:26 

11:48:10 

12:42:14 

0,27502 

Częstochowa  

Jasna Góra 

10:53:16 

11:47:58 

12:43:02 

0,29039 

Elbląg  

centrum 

10:47 

11:46 

12:46 

0,38 

Gdańsk  

Targ Drzewny 

10:45:57 

11:45:10 

12:44:55 

0,38460 

Gdynia  

centrum

 

10:45 

11:45 

12:45 

0,39 

Gorzów Wlkp.  

centrum

 

10:45 

11:41 

12:37 

0,32 

Kalisz  

centrum

 

10:50 

11:46 

12:42 

0,31 

Katowice  

Rynek 

10:54:33 

11:48:14 

12:42:16 

0,27438 

Kielce  

centrum

 

10:55 

11:51 

12:46 

0,30 

Kraków  

Rynek

 

10:55:55 

11:49:55 

12:44:08 

0,27620 

Legnica  

centrum

 

10:50 

11:43 

12:37 

0,28 

Lublin  

Rynek

 

10:55:37 

11:53:16 

12:50:52 

0,33055 

Łódź  

centrum

 

10:51 

11:48 

12:45 

0,32 

Olsztyn  

Planetarium

 

10:48:51 

11:48:11 

12:48:00 

0,38194 

Opole  

centrum

 

10:53 

11:46 

12:40 

0,28 

Płock  

centrum

 

10:50 

11:48 

12:46 

0,34 

Poznań  

Stary Rynek

 

10:47:44 

11:43:34 

12:40:04 

0,31932 

Przemyśl  

centrum

 

10:59 

11:55 

12:50 

0,29 

Radom  

centrum

 

10:54 

11:51 

12:48 

0,32 

Rzeszów  

centrum

 

10:58 

11:53 

12:49 

0,29 

Sandomierz  

centrum

 

10:56 

11:52 

12:49 

0,31 

Suwałki  

centrum

 

10:50 

11:52 

12:53 

0,41 

Szczecin  

centrum

 

10:44 

11:40 

12:36 

0,33 

Tarnów  

Rynek

 

10:57:02 

11:51:44 

12:46:31 

0,28359 

Toruń  

Rynek

 

10:48:12 

11:45:49 

12:43:56 

0,34760 

Wałbrzych  

centrum

 

10:51 

11:43 

12:37 

0,27 

Warszawa  

CAMK (taras)

 

10:52:07 

11:50:07 

12:48:18 

0,34423 

Włocławek  

centrum

 

10:49 

11:47 

12:44 

0,34 

Wrocław  

Rynek

 

10:50:36 

11:44:24 

12:38:40 

0,28344 

Zakopane  

centrum

 

10:58 

11:51 

12:43 

0,25 

Zielona Góra  

centrum

 

10:47 

11:42 

12:37 

0,30 

 
Zaćmienie na tarasie przed salonem Delta Optical w Katowicach 
Przed południowym wejściem do budynku, na tarasie przy fontannie, przy dobrej pogodzie będą 
prowadzone publiczne pokazy zaćmienia. 
Współrzędne miejsca obserwacji: 50°15’40”N, 19°01’28”E, 267 m n.p.m. 
 
 
 

background image

faza 

Słońce 

Księżyc 

  

czas 

16,7% 

wysokość 

azymut 

PA 

wysokość 

azymut 

początek 

10:54:33 

50,2° 

134,0° 

343° 

50,8° 

133,8° 

maksimum 

11:48:14 

0,27444 

55,3° 

153,5° 

27° 

55,6° 

153,0° 

koniec 

12:42:17 

57,6° 

176,5° 

71° 

57,7° 

175,5° 

 
Zaćmienie w Centrum Astronomii Mikołaja Kopernika w Warszawie 
Na tarasie przed budynkiem CAMK w Warszawie, przy dobrej pogodzie będą prowadzone publiczne 
pokazy zaćmienia. 
Współrzędne miejsca obserwacji: 52°12’46”N, 21°04’05”E, 80 m n.p.m. 
 

faza 

Słońce 

Księżyc 

  

czas 

23,2% 

wysokość 

azymut 

PA 

wysokość 

azymut 

początek 

10:52:07 

49,5° 

137,5° 

338° 

50,0° 

137,4° 

maksimum 

11:50:07 

0,34423 

54,2° 

158,6° 

27° 

54,4° 

158,2° 

koniec 

12:48:18 

55,6° 

182,6° 

77° 

55,7° 

181,7° 

 
Zaćmienie częściowe w Europie  
Jeśli my lub ktoś z naszych znajomych będzie obserwować zaćmienie z innego europejskiego kraju, 
pomocna będzie zapewne poniższa tabelka, podająca przebieg zaćmienia w Europie.  
Tabelka przedstawia przebieg zaćmienia częściowego w stolicach europejskich. Momenty podano dla 
centrum miejscowości, w czasie środkowoeuropejskim letnim (CEST), z zaokrągleniem do 1 minuty. 
Uwaga:  W dużych miastach rozbieżność może nawet przekraczać 1 minutę. 
 

stolica (państwo) 

początek 

maksimum 

koniec 

faza 

maksymalna 

Amsterdam (Holandia) 

10:16 

11:25 

12:16 

0,26 

Ateny (Grecja) 

nie dochodzi do zaćmienia 

Belgrad (Serbia) 

11:15 

11:56 

12:37 

0,13 

Berlin (Niemcy) 

10:44 

11:38 

12:33 

0,30 

Bratysława (Słowacja) 

10:59 

11:46 

12:34 

0,20 

Bruksela (Belgia) 

10:39 

11:24 

12:11 

0,21 

Budapeszt (Węgry) 

11:03 

11:50 

12:38 

0,20 

Bukareszt (Rumunia) 

11:20 

12:07 

12:54 

0,18 

Dublin (Irlandia) 

10:25 

11:12 

12:01 

0,27 

Helsinki (Finlandia) 

10:45 

11:50 

12:55 

0,58 

Kijów (Ukraina) 

11:05 

12:07 

13:07 

0,39 

Kiszyniów (Mołdawia) 

11:13 

12:09 

13:03 

0,28 

Kopenhaga (Dania) 

10:38 

11:36 

12:35 

0,39 

Lizbona (Portugalia) 

nie dochodzi do zaćmienia 

Londyn (Wielka Brytania) 

10:33 

11:18 

12:05 

0,22 

Lublana (Słowenia) 

11:05 

11:43 

12:21 

0,12 

Madryt (Hiszpania) 

nie dochodzi do zaćmienia 

Mińsk (Białoruś) 

10:55 

11:58 

13:01 

0,44 

Moskwa (Rosja) 

11:02 

12:09 

13:15 

0,58 

Nikozja (Cypr) 

nie dochodzi do zaćmienia 

Oslo (Norwegia) 

10:33 

11:34 

12:36 

0,50 

Paryż (Francja) 

10:42 

11:21 

12:00 

0,14 

Praga (Czechy) 

10:51 

11:41 

12:31 

0,24 

background image

Reykjavik (Islandia) 

10:15 

11:11 

12:09 

0,59 

Ryga (Łotwa) 

10:47 

11:51 

12:55 

0,49 

Rzym (Włochy) 

nie dochodzi do zaćmienia 

Sarajewo (Bośnia i Hercegowina) 

11:19 

11:53 

12:26 

0,09 

Skopje (Macedonia) 

11:31 

12:01 

12:31 

0,06 

Sofia (Bułgaria) 

11:27 

12:04 

12:41 

0,10 

Sztokholm (Szwecja) 

10:40 

11:42 

12:46 

0,51 

Tallin (Estonia) 

10:45 

11:50 

12:55 

0,56 

Tirana (Albania) 

11:39 

11:58 

12:18 

0,03 

Wiedeń (Austria) 

10:58 

11:45 

12:33 

0,20 

Wilno (Litwa) 

10:52 

11:54 

12:57 

0,44 

Zagrzeb (Chorwacja) 

11:07 

11:46 

12:25 

0,12 

Zurich (Szwajcaria) 

10:54 

11:31 

12:09 

0,12 

 
Zaćmienie częściowe na świecie  
Jeśli jednak planujemy dalszą podróż, pomocna będzie zapewne kolejna tabelka, uwzględniająca 
najciekawsze miejsca w pobliżu przebiegu pasa zaćmienia całkowitego.  
Momenty podano dla centrum miejscowości, w czasie środkowoeuropejskim letnim – CEST, z 
zaokrągleniem do 1 minuty. 
Uwaga:  W dużych miastach rozbieżność może nawet przekraczać 1 minutę. 
 
miasto (państwo) 

początek 

maksimum 

koniec 

faza maksym. 

Cambridge Bay (Kanada) 

– 

11:24 

12:16 

0,998 

Sveagruva (Norwegia, Spitsbergen) 

10:40 

11:41 

12:44 

0,932 

Omsk (Rosja) 

11:35 

12:41 

13:44 

0,935 

Krasnojarsk (Rosja) 

11:45 

12:46 

13:43 

0,929 

Tomsk (Rosja) 

11:40 

12:43 

13:42 

0,988 

Pekin (Chiny) 

12:17 

13:10 

– 

(*)

 

0,916 

Ułanbator (Mongolia) 

12:04 

13:00 

13:53 

0,889 

(*) – po zachodzie Słońca 

 
Miejscowości w pasie zaćmienia  

 
Niestety tylko kilka większych miast leży w pasie 
zaćmienia całkowitego. Najciekawszym z nich wydaje się 
dobrze znany Nowosybirsk 
Nowosybirsk (Новосибирск, w latach 1904-1925 
Nowonikołajewsk) to największe miasto na Syberii, nad 
rzeką Ob, trzecie co do wielkości miasto Rosji, po 
Moskwie i Sankt Petersburgu. 
Nowosybirsk Powstał w 1893 jako osada na nowo 
zbudowanej linii Kolei Transsyberyjskiej. Początkowo 
projekt magistrali Transsyberyjskiej przewidywał, że linia 
będzie przechodziła przez Tomsk, jednak mieszkańcy 
Omska utworzyli komitet na rzecz budowy kolei i 
ostatecznie zmieniono początkowe plany budowy. 
Zapewniło to rozwój miasta i dostęp do ważnej linii 

komunikacyjnej. Magistralą kolejową napływały towary i ludzie. Dzięki doskonałemu położeniu 
miasto rozwijało się niezwykle szybko i w momencie wybuchu rewolucji w 1917 miało około 80 tys. 
mieszkańców. W latach 1918-1920 w rękach sił antybolszewickich, potem w ZSRR. W okresie 
stalinowskim rejon łagrów. Od 1930 stolica Kraju Zachodniosyberyjskiego, a od 1937 stolica obwodu. 

background image

Miasto rosło bardzo gwałtownie w latach 30. podczas karkołomnego procesu szybkiej industrializacji, 
przeprowadzanego przez reżim Stalina. W slumsach otaczających miasto zamieszkali ludzie uchodzący 
przed głodem w innych częściach ZSRR, do 1939 liczba mieszkańców wzrosła do 400 tysięcy. W latach 
1941-1945 do miasta ewakuowano wiele zakładów przemysłowych z rejonów kraju zajętych przez 
Niemców. Po wojnie miasto rosło nieustannie w wyniku radzieckiej polityki zaludniania Syberii – 
liczba ludności przekroczyła 1 milion w latach 60. W roku 2003 odnowiono dworzec kolejowy, a w 
2004 zakończono budowę nowego mostu przez Ob. Około 30 km na południe od miasta mieści się 
Akademgorodok, ogromne centrum naukowe zapoczątkowane w latach 50. XX wieku. Miasto posiada 
międzynarodowy port lotniczy (

http://tolmachevoeng.faktura.ru/scdp/page

), z najbardziej 

interesującymi nas rejsami do i z Franfurktu, Hannoweru, Moskwy, S-Petersburga. Przybliżony czas 
lotu z Niemiec to około 7 godzin. 
 
miasto (państwo) 

I kontakt 

II kontakt  maksimum  faza maks.  III kontakt  IV kontakt 

Nowosybirsk (Rosja) 

11:41 

12:44 

12:45 

1,017 

12:46 

13:45 

Barnaul (Rosja) 

11:45 

12:48 

12:49 

1,015 

12:50 

13:48 

Bijsk (Rosja) 

11:47 

12:49 

12:51 

1,016 

12:52 

13:50  

Luoyang (Chiny) 

12:36 

13:18 

13:19 

1,003 

13:19 

– 

(*)

 

Nanyang (Chiny) 

12:28 

13:21 

13:21 

1,002 

13:21 

– 

(*)

 

(*) – po zachodzie Słońca 
 

Saros 139  
Już w starożytności astronomowie zauważyli, że zaćmienia Słońca powtarzają się z wyraźną 
cyklicznością. Okres ten, bezpośrednio związany z miesiącem synodycznym, smoczym, 
animalistycznym oraz rokiem smoczym, wynosi 6585,33 doby i nosi nazwę okresu saros.  
Zbliżające się zaćmienie Słońca będzie 47. zaćmieniem 126. cyklu saros. Poprzednie, 46. zaćmienie 
tego cyklu miało miejsce 22 lipca 1990 roku i było również zaćmieniem całkowitym, widocznym w 
Finlandii, Rosji, Arktyce i na Oceanie Spokojnym. Następne, 48. zaćmienie tego sarosu, nastąpi 12 
sierpnia 2026 roku i również będzie zaćmieniem całkowitym, widocznym głównie na Grenlandii, na 
Atlantyku i w Hiszpanii.  
126. cykl saros to seria 72 zaćmień na przestrzeni ponad 1280 lat: od 10 marca 1179 roku do 3 maja 
2459 roku. 10 spośród nich to zaćmienia całkowite, 31 – częściowe, 28 – obrączkowe, a 4 – 
hybrydowe. Ponieważ jesteśmy w drugiej połowie wszystkich cykli, każde kolejne z następujących po 
sobie zaćmień danego cyklu będzie trwało coraz krócej. Widać to choćby z porównania poprzedniego, 
46. zaćmienia cyklu 126. z 1990 roku, którego faza całkowita w najlepszym do obserwacji miejscu 
trwała 2 minuty i 33 sekund. Tegoroczne zaćmienie, w północnej Rosji potrwa 2 minuty i 27 sekund, 
będzie więc krótsze o 6 sekund. Następne, 48. będzie trwać już tylko 2 minuty i 18 sekund, czyli 
jeszcze o 9 sekund krócej. Poza tym kolejne zaćmienia sarosu przesuwają się stopniowo coraz bardziej 
na północ: pierwsze mogły być obserwowane wyłącznie na Antarktydzie, zaś ostatnie będą widocznie 
nad Arktyką. Warto wspomnieć, że jeszcze tylko 3 kolejne zaćmienia będą zaćmieniami całkowitymi, 
następne, az do zakończenia tego cyklu saros będą wyłącznie częściowymi. 
Z cyklem tym wiąże się jeszcze jeden bardzo ciekawy fakt: 44. zaćmienie tego sarosu, w dniu 30 
czerwca 1954 roku, było ostatnim całkowitym zaćmieniem Słońca widocznym w Polsce. Około 
godziny 15.00 pas o szerokości 150 kilometrów (w Polsce tylko skrajne 40 km), przebiegł wówczas 
przez północno-wschodnie rejony naszego kraju. Do dziś wielu Polaków pamięta to zaćmienie, tak jak 
i próby obserwacji końca zaćmienia w 1990 roku w północno wschodnich rejonach (autor osobiście). 
 
 
 
 
 
 

background image

 
Kolejne zaćmienia częściowe widoczne w Polsce 
Daty najbliższych częściowych zaćmień Słońca do roku 2037  (w nawiasach zakres fazy obserwowanej 
w Polsce) 
 
data 

faza w Polsce 

data 

faza w Polsce 

15 stycznia 2010  

0,038–0,043 

12 sierpnia 2026 

0,850–0,880 

  4 stycznia 2011    

0,795–0,819 

  2 sierpnia 2027 

0,338–0,509 

20 marca 2015     

0,651–0,802 

12 czerwca 2029  

0,070–0,180 

21 czerwca 2020  

0,000–0,006 

  1 czerwca 2030  

0,651–0,786 

10 czerwca 2021  

0,103–0,276 

20 marca 2034 

0,062–0,227 

25 października 2022 

0,432–0,568 

21 sierpnia 2036 

0,721–0,745 

29 marca 2025  

0,063–0,272 

16 stycznia 2037 

0,609–0,656 

 
Kolejne zaćmienia obrączkowe i całkowite obserwowane w Polsce do 2200 roku 
 

data 

typ zaćmienia 

faza maksymalna 

czas trwania (max) 

13 lipca 2075 

obrączkowe 

0,9467 

4 min 45 s 

23 lipca 2093 

obrączkowe 

0,9463 

5 min 11 s 

7 października 2135 

całkowite 

1,0603 

4 min 50 s 

25 maja 2142 

całkowite 

1,0449 

3 min 17 s 

10 lutego 2195 

obrączkowe 

(*)

 

0,9218 

6 min 52 s 

14 kwietnia 2200 

całkowite 

1,0165 

1 min 23 s 

(*) – pas zaćmienia w części przebiega na Ziemi. Stożek cienia nie obejmuje w całości Ziemi 

 
Jak widzimy w tabeli, najbliższe całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Polsce nastąpi dopiero 7 
października 2135 roku. Ponad 180-kilometrowej szerokości pas całkowitego zaćmienia przebiegnie 
przez południową Polskę, wzdłuż linii Wałbrzych–Zakopane.  
 
Zachęcamy gorąco do obserwacji tegorocznego zaćmienia! Najlepszą i całkowicie bezpieczną metodą 
obserwacji Słońca jest rzutowanie obrazu z lunety lub lornetki na ekran (np. biały arkusz papieru) 
 
Przypominamy, że na Słońce nie wolno patrzeć niezabezpieczonymi oczami – grozi to 
nieodwracalnym uszkodzeniem wzroku!
 Konieczny jest gęsty filtr, np. Baader ND 5.0. 
 
Czy wiesz, że… 
W Europie są rejony w których przez ostatnie 1000 lat nie doszło do całkowitego lub obrączkowego 
zaćmienia Słońca. Są to północne rejony Irlandii, wschodnie Węgry i środkowa Rumunia 
 
Dane tabelaryczne dotyczące całkowitego zaćmienia Słońca1 sierpnia 2008 
 

Data zaćmienia 

piątek, 1 sierpnia 2008, 31 tydzień, 214 dzień roku 

Faza maksymalna zaćmienia 

1,03942 

Gamma 

0,83071 

Delta-T 

65,3 s 

Geocentryczna libracja 

l = 4,2° 

b = -1,0° 

c = 14,0° 

Saros 

47. zaćmienie z 72 zaćmień 126. okresu Saros 

Koniunkcja w rektascensji 

09:48:26,72 TDT (09:47:21:40 UT) (JD=2454679,908643 TDT) 

Koniunkcja w długości ekliptycznej 

10:13:38,73 TDT (10:12:33,46 UT) (JD=2454679,926143 TDT) 

Moment najlepszego zaćmienia (G) 

10:22:12,15 TDT (10:21:06,82 UT) (JD=2454679,932085 TDT) 

Dane dla momentu G:

 

Słońce 

Księżyc 

background image

Rektascensja geocentryczna 

08h 47m 54,149s 

08h 49m 08,757s 

Deklinacja geocentryczna  

+17°51’56,39” 

+18°38’01,54” 

Długość ekliptyczna 

n.d. 

129°36’57,26” 

Szerokość ekliptyczna 

n.d. 

+0°49’08,59” 

Średnica tarczy  

31’34,05” 

32’28,13” 

Prędkość w rektascensji 

9,694 s/godzinę 

142,347 s/godzinę 

Prędkość w deklinacji 

-38,19”/godzinę 

-762,64”/godzinę 

Odległość od Ziemi (AU) 

1,01494743 

0,00246015 

Odległość od Ziemi (km) 

151 833 874 

368 033,35  

Gwiazdozbiór 

Rak (Cancer) 

Pierwsza zewnętrzna styczność z półcieniem  

P1 

08:04:06 UT 

50°12,6’N 

52°24,5’W 

Ostatnia zewnętrzna styczność z półcieniem  

P4 

12:38:26 UT 

11°10,0’N 

85°36,4’E 

Północny punkt początku zaćmienia częściowego 

N1 

03:32:32 UT 

50°31,1’N 

50°14,7’W 

Południowy punkt końca zaćmienia częściowego 

S1 

12:09:53 UT 

03°34,5’S 

87°57,0’E 

Pierwsza zewnętrzna styczność stożka cienia 

U1 

09:21:07 UT 

67°53,9’N 

101°16,4’W 

Pierwsza wewnętrzna styczność stożka cienia 

U2 

09:24:10 UT 

68°39,8’N 

105°06,5’W 

Ostatnia wewnętrzna styczność stożka cienia 

U3 

11:18:28 UT 

34°07,4’N 

114°34,1’E 

Ostatnia zewnętrzna styczność stożka cienia 

U4 

11:21:07 UT 

32°52,7’N 

113°14,1’E 

Północny punkt początku pasa zaćm. całkowitego 

N1 

09:23:59 UT 

68°44,1’N 

105°22,1’W 

Południowy punkt początku pasa zaćm.całkowitego 

S1 

09:21:19 UT 

67°49,1’N 

101°01,5’W 

Północny punkt końca pasa zaćmienia całkowitego 

N2 

11:18:39 UT 

34°14,7’N 

114°34,8’E 

Południowy punkt końca pasa zaćm. całkowitego 

S2 

11:21:14 UT 

32°45,1’N 

113°13,5’E 

Początek centralnej linii zaćmienia całkowitego 

C1 

09:22:38 UT 

68°16,9’N 

103°08,1’W 

Koniec centralnej linii zaćmienia całkowitego 

C2 

11:19:57 UT 

33°29,4’N 

113°53,5’E 

Moment i współrzędne maksimum zaćmienia 

G0 

10:21:07 UT 

65°39,2’N 

72°18,0’E 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Biobiografia
 
Total Solar Eclipse of 2008 August 01, F.Espenak, NASA Goddard Space Flight Centem, Greenbelt, 
Maryland, J.Anderson, Rogal Astron. Society of Canada, Winnipeg, Manitoba (NASA/TP-2007-214149) 
 
Linki poświęcone temu zjawisku 
Graficzne przedstawienie zaćmienia wg. GoogleMaps, możliwość ustalania momentów zaćmienia dla 
dowolnego miejsca: 

http://xjubier.free.fr/en/site_pages/solar_eclipses/TSE_2008_GoogleMapFull.html

  

Fred Espenak – opracowanie: 

http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEmono/TSE2008/TSE2008.html

  

Glenn Scheider – opracowanie: 

http://nicmosis.as.arizona.edu:8000/ECLIPSE_WEB/ECLIPSE_08/TSE2008_EFLIGHT.html

  

Informacje o zaćmieniu w Novosibirsku: 

http://novosibirskguide.com/eclipse-2008/eclipse-info/

  

 
Wykożystane oprogramowanie 
W celach efemerydalnych wykorzystano następujące oprogramowanie: 
Guide 8.0, firmy ProjectPluto, EMap 1.21, S. Takesako 
AstroKalendarz oraz własne oprogramowanie AstroCD  
 
Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone.  
Kopiowanie, drukowanie dozwolone tylko do prywatnego użytku, wyłącznie w całości niniejszego 
opracowania.  
 
Tekst i obliczenia
: Marek Substyk 
Konsultacja: Jan Desselberger 
Mapa zaćmienia na Ziemi: NASA, F. Espenak, J. Anderson.