background image

Jay Friedman, Night of the Living Dead, Oct 20, 2014 tłum

. Łukasz Michalski

 

 

61. Noc Żywych Trupów       

Night of the Living Dead 

      

 

Jay Friedman, październik  2014 

 
 
Któregoś  dnia  słuchałem  czyjegoś  grania  i,  po  fragmencie  zagranym  już 

całkowicie  martwym  brzmieniem,  powiedziałem:  „to  było  brzmienie  Zombie,  daj 
teraz  trochę  żywego dźwięku”.  Kontynuując  temat  ustników  z ubiegłego  miesiąca 
zastanówmy się, w jaki sposób przy pomocy ustnika możemy poprawić tak różne 
kwestie  jak  dynamika,  zasięg  i  zróżnicowanie  barwy  dźwięku  w  różnorodnych 
sytuacjach muzycznych. 

Po  pierwsze,  pomówmy  o  przyczynach  powstawania  martwego,  „zombie-

dźwięku”,  który  wydaje  się  być  powszechnym  w  świecie  zjawiskiem,  szczególnie 
w rejestrze  średnim  i  nieco  poniżej  niego.  Zasadniczą  przyczyną  jest  ustawienie 
zadęcia  w  zbyt  rozluźnionej  pozycji,  co  powoduje,  że  strumień  powietrza  trafia 
w ustnik  za  nisko.  OK,  przy  ekstremalnie  głośnej  dynamice,  gdy  chcemy  dźwięk 
przesterować,  byłoby  to  właściwe,  lecz  średnia  i  cicha  dynamika  wymagają 
wyraźnego,  czystego  i brzmiącego  dźwięku.  Można  to  osiągnąć  kierując  strumień 
powietrza wyżej, w górę ustnika, bezpośrednio w otwór gardzieli lub nawet jeszcze 
wyżej. Oznacza to, że kąciki zadęcia muszą odpowiednio mocno podnieść poziom 
strumienia  powietrza,  by  znaleźć  ów  „czuły  punkt”,  optymalny  dla  każdej 
wysokości.  Nie  ma  znaczenia,  czy  zaliczasz  się  do  tych,  którzy  dmą  w  górę 
(upstream players), czy wprost przeciwnie (downstream players); jeśli nie uzyskujesz 
wyraźnego,  brzmiącego  dźwięku,  musisz  podnieść  kąt,  pod  którym  powietrze 
opuszcza  zadęcie.  Można  to  osiągnąć  poprzez  nieznaczne  przesunięcie  ustnika 
w dół  twarzy,  uzyskując  w  ten  sposób  większy  kontakt  górnej  wargi  z górnym 
brzegiem  ustnika.  Kąciki  zadęcia  muszą  jednak  nadal  pozostawać  w odpowiednio 
zaciśniętej pozycji, by wspierać zwiększony kontakt z górną częścią ustnika. Może 
zaistnieć  też  konieczność  nieco  większego  dociśnięcia  ustnika  (nazywam  to 
„doszczelnieniem”), by wspomóc utwardzenie kącików. 

Inną, ważną do uświadomienia sobie sprawą, jest sposób, w jaki ustnik może 

zostać  użyty  do  wydobycia  wielu  różnych  brzmień,  w  zależności  od  kształtu 
płynącego  w  nim  strumienia  powietrza.  Mówiąc  ogólnie,  kiedy  gramy  głośno, 
powinniśmy  myśleć  o  wykorzystaniu  całego  kielicha  ustnika.  To  wiąże  się 
z szerszym  strumieniem  powietrza  płynącym  z  zadęcia.  Podczas  grania  w  cichej 
dynamice wypływający strumień powietrza jest kierowany prosto do otworu, jakby 
przez słomkę łączącą ujście zadęcia z gardzielą ustnika. W rzeczywistości tak się nie 
dzieje,  powietrze zapewne napełnia cały kielich  od  razu, ale  silne  przeświadczenie 
o takiej drodze powietrza spowoduje zwężenie strumienia powietrza, dzięki czemu 
popłynie  ono  szybciej  bezpośrednio  do  otworu.  Efektem  będzie  wyraźniejsze, 
bardziej skupione brzmienie, odpowiednie dla cichej i średniej dynamiki.  

background image

Jay Friedman, Night of the Living Dead, Oct 20, 2014 tłum

. Łukasz Michalski

 

 

Jeśli  zadęcie  grającego  jest  zbyt  luźne  dla  osiągnięcia  najlepszego  brzmienia 

w średnim  rejestrze,  to  prawdopodobnie  ta  sama  sytuacja  ma  miejsce  w  rejestrze 
wysokim,  będąc  przyczyną  nietrafień  wielu  dźwięków.  Powodem  jest  do  zbyt 
niskiego  ustawienie,  lub  tendencja  do  zbyt  niskich  ustawień  związanych 
z ustnikiem.  Inną  przyczyną  nietrafień  dźwięków  jest  skłonność  do  zbyt  późnego 
działania  zadęcia.  Właściwe  ustawienie  zadęcia  przed  zagraniem  dźwięku  jest 
obowiązkowe. Poszukiwanie właściwego zadęcia dla dźwięku równocześnie z jego 
graniem  jest  przyczyną  częstego  chybiania  celu.  Drobne  korekty  ustawienia  przed 
zagraniem każdego dźwięku wspomagają dokładność.  

Dobrym  sposobem  na  zwizualizowanie  właściwego  ustawienia  zadęcia  jest 

wyobrażenie sobie, że działa ono jak widłowy podnośnik, dostarczający powietrze 
do  półek  rozmieszczonych  na  różnych  poziomach.  Zadęcie  musi  się  rozszerzać, 
albo  kurczyć,  dostarczając  powietrze  na  właściwą  wysokość.  Aby  otrzymać 
najlepsze  brzmienie  strumień  powietrza  powinien  trafiać  bezpośrednio  w  otwór 
gardzieli lub wyżej.