background image

Wszystko o prostacie. 

Wydane przez:

www.penis.com.pl 

wydanie pierwsze

Copyright © Penis.com.pl 2006

Penis.com.pl

1

background image

I. Czym jest prostata?

3

I.1. Starzenie się a prostata                

3

I.2. Utrzymywanie zdrowia prostaty 

3

I.2.1 Utrzymywanie zdrowia prostaty dzięki odpowiedniej diecie

4

I.3. Rola testosteronu

5

I.3.1. Testosteron a rak prostaty

5

II. Zrozumieć raka prostaty

6

II.1 Co powoduje raka prostaty?

6

II.2. Rak prostaty – objawy

7

II.3. Zdiagnozowanie raka prostaty

7

II.4. Oznaczanie i stadia

9

II.4.1. Stopnie

9

II.4.2. Stadia

9

II.5. Dostępne opcje leczenia raka prostaty

11

II.5.1. Hormonalne leczenia raka prostaty

11

II.5.2. Chirurgiczne leczenie raka prostaty

12

II.5.3. Radioterapia w leczeniu raka prostaty

13

II.5.4. Chemioterapia w leczeniu raka prostaty

14

II.5.5. Obserwacja

14

II.6. Często zadawane pytania

15

II.7. Pytania, które możesz zadać lekarzowi

17

III. Łagodny przerost prostaty (BPH)

19

IV. Zapalenie gruczołu krokowego

21

Penis.com.pl

2

background image

I. Czym jest prostata?

Prostata to gruczoł wchodzący w skład męskiego układu rozrodczego. Produkuje ona 

część płynu wchodzącego w skład spermy, który umożliwia jej przemieszczanie się 

podczas orgazmu. 

Normalnie prostata jest dość mała – jest prawie takiej samej wielkości i kształtu jak 

kasztan. Położona jest w przedniej części odbytnicy, poniżej pęcherza moczowego, 

otacza   ona   przewód   moczowy   transportujący   mocz   z   pęcherza   do   ujścia   cewki 

moczowej. Prostata zbudowana jest z w 30% z tkanki mięśniowej, reszta to tkanka 

gruczołowa. 

I.1. Starzenie się a prostata

W miarę jak mężczyzna starzeje się, jego prostata może się powiększać. Stan ten 

nosi nazwę łagodnego przerostu (rozrostu) prostaty /  stercza / gruczołu krokowego 

lub gruczolak prostaty (stercza), (BPH - Benign Prostatic Hyperplasia).

Przed osiągnięciem wieku 70lat, 40% mężczyzn będzie mogło z łatwością wyczuć 

prostatę podczas samodzielnego badania. Jeżeli prostata staje się zbyt duża, może 

ona wywierać nacisk na pęcherz moczowy i w ten sposób zmniejszać ciśnienie przy 

oddawaniu moczu. 

Powiększenie prostaty i problemy z oddawaniem moczu nie oznaczają jeszcze, że 

masz raka; możesz mieć łagodny przerost prostaty, infekcję lub inny problem natury 

urologicznej. Należy zwrócić uwagę, że łagodny przerost prostaty nie jest stanem 

rakowym,  ani też nie zwiększa ryzyka wystąpienia  raka. Jednak mężczyźni  mogą 

mieć zarówno łagodny przerost prostaty jak i raka prostaty jednocześnie. 

Częste choroby prostaty to:

-

Łagodny przerost prostaty

-

Zapalenie gruczołu krokowego

-

Rak prostaty

Każda z nich w inny sposób działa na prostatę.

Dowiedz się o roli 

testosteronu

.

I.2. Utrzymywanie zdrowia prostaty

Penis.com.pl

3

background image

Badacze   sugerują,   że  około   jedna   trzecia  przypadków  śmiertelnych   raka  prostaty 

w Stanach Zjednoczonych, jest spowodowana w dużej mierze sposobem odżywiania 

oraz   czynnikami   mającymi   związek   z   aktywnością   fizyczną.   Dla   niepalących 

mężczyzn,   zdrowe   odżywianie   i aktywność   fizyczna   to   najważniejsze   sposoby   na 

zredukowanie ryzyka wystąpienia raka.

Badacze   z   University   of   California   w   Los   Angeles   okryli,   że   regularne   ćwiczenie 

i dieta   niskotłuszczowa   i   wysokobłonnikowa   mogą   zwolnić   rozwój   raka   prostaty 

w komórkach in vitro. Podobnie naukowcy z University of California w San Diego, 

odkryli,   że   zdrowa   dieta   w połączeniu   z   redukcją   stresu   zmniejszyła   wskaźniki 

wzrostu poziomu PSA – miernik aktywności prostaty – u mężczyzn z nawrotami raka 

prostaty.

Przed   rozpoczęciem   jakiegokolwiek   programu   ćwiczeń   czy   też   zmiany   diety 

porozmawiaj ze swoim lekarzem. Pamiętaj także o regularnych  wizytach.  Według 

American   Cancer   Society,   mężczyźni   około   50   roku   życia   należący   do   grup 

wysokiego   ryzyka,   jak  mężczyźni   z  rodzin,   w  których   pojawiły  się  przypadki   raka 

prostaty,  powinni  corocznie  poddawać   się  testom  na   obecność  specyficznych   dla 

prostaty antygenów (PSA) oraz palcowego testu odbytnicy.

I.2.1 Utrzymywanie zdrowia prostaty dzięki odpowiedniej diecie

Naukowcy nieustannie badają związki między substancjami odżywczymi a różnymi 

chorobami   m.in.   rakiem.   Niektóre   badania   potwierdziły   pozytywne   działanie 

odpowiednich   składników  odżywczych   na   stan   prostaty.   Jednakże,   przed   tym   jak 

zdecydujesz się na wprowadzenie jakichkolwiek zmian do swojej diety skonsultuj się 

z lekarzem. 

Likopen

Likopen jest przeciwutleniaczem, który znajduje się w pomidorach i innych owocach. 

Gotowanie pomidorów sprawia, że rozpadają się ich ścianki komórkowe, co pozwala 

na przyswojenie  likopenu znacznie łatwiej niż w przypadku spożywania  surowych 

pomidorów. Opublikowano w Journal of the National Cancer Institute (6 marca, 2002) 

badania   przeprowadzone   na  wielką   skalę,   według  których   spożywanie   dwóch  lub 

więcej porcji sosu pomidorowego każdego tygodnia, zmniejsza ryzyko zachorowania 

na raka prostaty. 

Izoflawony

Penis.com.pl

4

background image

Jak podaje grudniowy numer The Journal of Urology(2002), izoflawony spowalniają 

wzrost   komórek   rakowych   prostaty   w   laboratorium.   Natomiast   według   raportu 

w czerwcowym   numerze   magazynu  Urology  niskotłuszczowa   dieta   wzbogacona 

o siemię lniane może pomóc w hamowaniu rozwoju raka prostaty poprzez jej wpływ 

na   poziom   hormonów.   Jednak   trzeba   przeprowadzić  znacznie  więcej   testów,  aby 

stwierdzić, czy którykolwiek z tych produktów w rzeczywistości pomaga zredukować 

ryzyko wystąpienia raka prostaty. 

Tłuszcze nasycone

W  Journal of Urology (grudzień 2001)  opublikowany został raport, według którego, 

dieta bogata w tłuszcze nasycone znajdujące się w mięsie i produktach mlecznych 

ma   związek   z wyższymi   wskaźnikami   występowania   raka   prostaty,   oraz 

z wystąpieniem jego bardziej złośliwej formy. Naukowcy podejrzewają, że związek 

pomiędzy   rakiem   prostaty   a   tłuszczami   nasyconymi   może   wyjaśnić,   dlaczego 

choroba ta jest znacznie bardziej popularna w Stanach Zjednoczonych niż w Chinach 

czy   Japonii,   gdzie   tradycyjna   dieta   jest   uboga   w   tego   typu   tłuszcze.   Badania 

laboratoryjne  na  zwierzętach  dowiodły,  że  redukcja   tłuszczów   w  diecie   spowalnia 

tempo rozwoju raka prostaty. 

I.3. Rola testosteronu

Testosteron,   męski   hormon   seksualny,   jest   ważnym   czynnikiem,   jeżeli   chodzi 

o normalny   rozwój   gruczołu   prostaty.   Jądra   produkują   większość   męskiego 

testosteronu, ale jego małe ilości produkowane są także przez gruczoły nadnercza. 

I.3.1. Testosteron a rak prostaty

Testosteron   ważny   jest   w   przypadku   mężczyzn,   u   których   zdiagnozowano   raka 

prostaty   zależnego   od   hormonów.   W   rezultacie,   tak   długo   jak   ciało   będzie 

produkować ten hormon, rak będzie się rozwijał i prawdopodobnie rozprzestrzeniał. 

Celem   terapii   hormonalnej   w przypadku   raka   prostaty   jest   obniżenie   produkcji 

testosteronu   i/lub   blokowanie   jego   efektów.   Jednym   wyjściem   jest   terapia 

hormonalna przy użyciu współdziałającego czynnika hormonu uwalniającego hormon 

luteinizujący (LH-RH), takiego jak Lupron, który jak dowiedziono zmniejsza produkcję 

testosteronu. Terapia hormonalna nie leczy raka prostaty.

  

Penis.com.pl

5

background image

Lupron   jest   używany   w   leczeniu   paliatywnym   zaawansowanych   przypadków   raka 

prostaty. Najczęstszym efektem ubocznym tego leku są uderzenia gorąca. Podobnie 

jak   inne   opcje   w przypadku   takiego   leczenia,   również   ten   lek   może   powodować 

impotencję.   Objawy   mogą   nasilać   się   podczas   pierwszych   kilku   tygodni   leczenia. 

Okresowe   monitorowanie   PSA   i poziomu   testosteronu   w   surowicy   jest   zalecane 

w takich przypadkach. 

II. Zrozumieć raka prostaty

Rak prostaty to grupa komórek rakowych (guz złośliwy), które zazwyczaj pojawiają 

się najpierw w zewnętrznej części prostaty. Jest to najczęstsza forma raka (również 

włączając raka skóry), jaka dotyka mężczyzn. W Ameryce w roku 2003 szacunkowe 

dane na występowanie raka prostaty to 220 900 nowych przypadków. 

Rak prostaty w swojej wczesnej fazie nie daje żadnych objawów. Jednak w miarę 

powiększania się guza, może on przerzucać się na sąsiadujące obszary. Mężczyźni 

często doświadczają zmian w oddawaniu moczu: większej częstotliwości, wahań czy 

też sączenia się moczu. 

Rak prostaty może rozprzestrzeniać się na sąsiadujące węzły chłonne, kości czy inne 

organy.   Rozprzestrzenianie   to   nosi   nazwę   przerzutów.   Na   przykład   rezultatem 

przerzutu raka na kręgosłup jest ból pleców. 

Jak ważne jest wykrycie raka?

Ogólne   prognozy   dla   pacjentów   z   rakiem   prostaty   polepszyły   się   znacznie 

w porównaniu   do   lat   ubiegłych.   Przez   ostatnich   20   lat   wskaźniki   przetrwania   dla 

wszystkich stadiów choroby łącznie wzrosły z 67% do 97%. Oznacza to, że coraz 

więcej mężczyzn żyje dłużej po tym jak zostanie im postawiona diagnoza. 

Duże znaczenie dla wzrostu tych wskaźników ma rosnąca świadomość konieczności 

szybkiego wykrycia choroby. 

II.1 Co powoduje raka prostaty?

Naukowcy do tej pory nie są w stanie podać pewnej przyczyny występowania raka 

prostaty. Wyliczają oni jednak pewne czynniki ryzyka. Są to środowisko, genetyka 

i historia choroby w rodzinie. 

Częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem

Ponad 70% przypadków raka prostaty odnotowuje się u mężczyzn powyżej 65 roku 

życia. Informacje dotyczące krewnych pierwszego rzędu (ojciec brat) pokazały, że 

Penis.com.pl

6

background image

ryzyko   wystąpienia   raka   prostaty   u   mężczyzn,   w   rodzinie,   których   zanotowano 

przypadki raka prostaty, wzrasta 2 - 11 krotnie. 

Wskaźnik umieralności na raka prostaty jest dwukrotnie wyższy u Afro-Amerykanów 

niż   u mężczyzn   rasy   białej.   Z   powodu   tego   zwiększonego   ryzyka   zaleca   się   im 

częstsze poddawanie badaniom. Według American Cancer Society mężczyźni około 

50. roku życia należący do grup wysokiego ryzyka, jak np. Afro-amerykanie czy też 

mężczyźni z rodzin, w których pojawiły się przypadki raka prostaty, powinni corocznie 

poddawać się testom na obecność specyficznych dla prostaty antygenów (PSA) oraz 

palcowego testu odbytnicy.

II.2. Rak prostaty – objawy

W miarę powiększania się guza może on rozprzestrzeniać się na sąsiadujące tkanki. 

Objawy raka prostaty to:

-

Częste oddawanie moczu (szczególnie w nocy)

-

Słaby strumień moczu

-

Niezdolność oddawania moczu

-

Ból lub pieczenie podczas oddawania moczu

-

Krew w moczu

-

Ból w dolnych partiach pleców, miednicy lub górnej części ud.

Zablokowanie produkcji testosteronu może przynieść ulgę przy wyżej wymienionych 

dolegliwościach. 

II.3. Zdiagnozowanie raka prostaty

Określenie   czy   masz   raka   prostaty   polega   na   przejściu   szeregu   testów   i   badań. 

Przed   rozpoczęciem  badań  lekarz   może   zapytać   o  wystąpienie   choroby  w  twojej 

rodzinie   i symptomy,   jakie   zauważyłeś,   w   szczególności   problemy   z   oddawaniem 

moczu. Następnie lekarz przechodzi do jednego lub więcej testów opisanych poniżej. 

Palcowe badanie odbytu

Ponieważ prostata leży przed odbytnicą, lekarz może ją łatwo zlokalizować i wyczuć 

poprzez włożenie palca w rękawiczce do odbytu. Pozwala to twojemu lekarzowi na 

określenie czy prostata jest powiększona, ma guzy lub inne anormalne struktury. 

Test na specyficzny antygen (PSA) prostaty 

Penis.com.pl

7

background image

Dodatkowo   wykonany   test   PSA,   zwiększa   prawdopodobieństwo   wykrycia   raka 

prostaty. PSA są to substancje produkowane przez komórki prostaty. Test ten mierzy 

poziom PSA w krwi, który jest podawany w nanogramach na mililitr ng/m. Bardzo 

małe ilości PSA wydostają się ze zdrowej prostaty do krwi, ale w pewnych stanach 

prostata może wydzielać większe ilości. 

Dwie możliwe przyczyny wysokiego poziomu PSA (przekraczające 10ng/m) to:

1. łagodny nierakowy przerost prostaty

2. rak prostaty

Wysoki poziom PSA w krwi jest znakiem ostrzegawczym, że w organizmie mogą być 

obecne  komórki  rakowe.  Ponieważ   inne  rodzaje  chorób  prostaty  mogą  także być 

przyczyną   podwyższonego   poziomu   PSA   we   krwi,   sam   test   PSA   nie   może   być 

miarodajny, jeżeli chodzi o występowanie komórek rakowych w organizmie i wymaga 

dodatkowych   badań.   Niski   poziom   PSA   nie   znaczy   także,   że   można   wykluczyć 

obecność komórek rakowych. 

Każdy   mężczyzna,   który   zauważy   problemy   związane   z   oddawaniem   moczu, 

powinien skontaktować się ze swoim lekarzem. 

Badanie USG

Ultrasonografia (USG) polega na użyciu fal dźwiękowych w celu stworzenia obrazu 

prostaty. Gdy fale odbijają się od prostaty,  tworzą one wzór, który jest następnie 

przetwarzany   przez   komputer.   USG   jest   używana   w   celu   wykrycia   anormalnego 

przerostu prostaty i wyznaczenia biopsji podejrzanego obszaru. 

Biopsja

Biopsja   polega   na   pobraniu   próbki   tkanki,   którą   następnie   bada   się   pod 

mikroskopem,   w   celu   sprawdzenia   zmian   nowotworowych.   Tylko   biopsja   może 

ostatecznie potwierdzić diagnozę wystąpienia raka prostaty. 

Z reguły lekarz pobiera wiele próbek tkanek do biopsji. Zwróć jednak uwagę na to, że 

nawet jeżeli wynik biopsji jest negatywny, nadal możesz mieć raka. Może się bowiem 

zdarzyć,   że   wśród   wielu   próbek   pobranych   przez   lekarza   nie   znajdą   się   komórki 

rakowe, które będą obecne w organizmie. 

Jeżeli biopsja wykryje komórki rakowe, guz oznacza się w laboratorium medycznym. 

Oznaczenie   to   wskazuje   na   stopień   złośliwości   raka   –   jak   szybko   będzie   się   on 

rozrastał   i jakie   jest   prawdopodobieństwo   wystąpienia   przerzutów.   Często   można 

usłyszeć, że oznaczeń tych dokonuje się według skali Gleason’a. 

Penis.com.pl

8

background image

Po postawieniu diagnozy, rak prostaty zostaje opisany za pomocą stadiów zgodnie 

z rozmiarem guza i rozprzestrzenianiem się choroby. 

II.4. Oznaczanie i stadia

Gdy  rak prostaty  zostanie  odkryty,  oznacza  się  i opisuje  jego rozwój w  stadiach. 

Oznaczenie   dotyczy   agresywności   guza,   to   znaczy   tempa   jego   rozrostu 

i prawdopodobieństwa wystąpienia przerzutów. 

Stadia   szacują   rozmiar   i   lokalizację   raka   (włącznie   z   określeniem   stopnia 

rozprzestrzenienia).   Oznaczenie   i   określenie   stadiów   pomoże   w   doborze 

odpowiedniego leczenia. 

II.4.1. Stopnie

Stopień oznacza jak bardzo komórki rakowe różnią się od komórek normalnych, gdy 

są one oglądane pod mikroskopem. Często używana nazwa dla tej skali to skala 

Gleason’a, stopnie 1- 5. 

Rak prostaty bardzo często jest zróżnicowany, tzn. posiada on obszary o różnych 

stopniach,   dlatego   też   wyznacza   się   stopnie   dwóch   obszarów   dominujących, 

a następnie dodaje się je w celu uzyskania wyniku Gleasona od 2- 10. Niski stopień 

w skali Gleasona oznacza wolno rozwijającego się raka. Im wyższy stopień tym rak 

jest bardziej agresywny. 

II.4.2. Stadia

Stadia   są   określaniem   rozmiaru   i   umiejscowienia   raka   prostaty   (tzn.   Jak   daleko 

posunięte są przerzuty). Określenie stadium jest niezbędne dla pacjenta i lekarza, 

który na tej podstawie może określić strategię przyszłego leczenia.

Obecnie   używa   się   dwóch   systemów   oceny   stadium   w   jakim   znajduje   się   rak 

prostaty. Metoda tradycyjna klasyfikuje chorobę według 4 kategorii klinicznych od A – 

D.  Drugi   system   nosi   nazwę  TNM,   oznacza  to   przerzuty  guza  na   węzły   (Tumor-

Nodes-Metastases).
 
Stadia według metody A-D

Penis.com.pl

9

background image

Stadium A to wczesny rak. Guz umiejscowiony jest w gruczole prostaty i nie jest on 

wyczuwalny podczas badania przez odbyt.

Stadium B, guz znajduje się w obrębie prostaty i jest wyczuwalny podczas badania 

przez odbyt.

Stadium C, rak prostaty jest bardziej zaawansowany, guz rozprzestrzenił się poza 

obręb prostaty, na sąsiednie tkanki, ale nie na organy. To stadium jest zazwyczaj 

wykrywane przez badanie przez odbyt.

Stadium D, rak rozprzestrzenił się do sąsiednich organów, a także nieco dalej, do 

kości i węzłów chłonnych. 

Stadia według metody TNM

Penis.com.pl

10

background image

Metoda oznaczania TNM bierze pod uwagę wielkość guza (T) i to, czy rozprzestrzenił 

się on na węzły chłonne (N) oraz przerzuty (M) na odleglejsze partie ciała. 

Guz jest oceniany według skali 1 do 4. Guzy oznaczone jako T1 ograniczają swój 

zasięg do gruczołu prostaty, ale są tak małe, że nie mogą być wyczuwalne podczas 

badania przez odbyt, czy też za pomocą ultradźwięków. Guz sklasyfikowany jako T2 

ogranicza   się   zasięgiem   do   prostaty,  ale   jest   na   tyle   duży,  że  można   go   wykryć 

podczas   badania   przez  odbyt.   Guzy  oznaczone   jako   T3  i T4  rozprzestrzeniły   się 

poza obręb prostaty, na sąsiednie tkanki. 

Zajęcie węzłów chłonnych oznaczane jest w skali 0 – 3.   N0 oznacza, że rak nie 

rozprzestrzenił   się   jeszcze   na   węzły  chłonne.   Liczba  i  rozmiar   węzłów   chłonnych 

oznaczane są odpowiednio N1, N2, N3.

Przerzuty określa się w skali 0-1. M0 oznacza, że nie nastąpiły żadne przerzuty, M1 

oznacza rozległe przerzuty. 

II.5. Dostępne opcje leczenia raka prostaty

Wczesne   wykrycie   raka   prostaty   zwiększyło   się   dzięki   wprowadzeniu   testów   krwi 

PSA. W rezultacie polepszyły się również prognozy dla pacjentów z rakiem prostaty. 

Przez ostatnich 20 lat wskaźniki przetrwania dla wszystkich stadiów choroby 

łącznie   wzrosły   z   67%   do   97%.   Według  American   Cancer   Society   pięcioletni 

wskaźnik przeżycia dla pacjentów, u których wykryto raka we wczesnych stadiach 

wynosi 100%.

Główne opcje leczenia raka prostaty:

-

terapia hormonalna

-

operacja

-

naświetlanie

-

chemioterapia

-

obserwacja

Opcje te nie są wymienione w żadnej konkretnej kolejności. Opcja leczenia, którą 

wybierze twój lekarz będzie zależała od kilku czynników, takich jak np. twój wiek, 

stadium choroby, zalecenia lekarzy.

II.5.1. Hormonalne leczenia raka prostaty

Duże znaczenie w przypadku diagnozy raka prostaty ma testosteron. Celem terapii 

hormonalnej   w   takim   wypadku   jest   zmniejszenie   produkcji   testosteronu   i/lub 

Penis.com.pl

11

background image

zablokowanie jego efektów. Testosteron, męski hormon płciowy, produkowany jest 

w głównej mierze przez jądra. Może on stymulować wzrost raka prostaty zależnego 

od hormonów. Istnieją trzy główne typy terapii hormonalnej:

-

leki zmniejszające produkcję testosteronu przez jądra (LH-RH)

-

chirurgiczne usunięcie jąder (znane również jako oriechotomia lub kastracja)

-

terapia antyandrogenami w celu zablokowania efektów testosteronu.

Czynnik współdziałający uwalniający hormon luteinizujący (LH-RH) -  Analogi 

LH-RH (kastracja farmakologiczna)

Czynniki   współdziałające   LH-RH   potrafią  zmniejszyć   ilość   testosteronu 

produkowaną   przez   męskie   jądra,   tak   samo   skutecznie   jak   operacja   chirurgiczna 

polegająca   na   usunięciu   jąder.   Efekt   działania   czynników   nie   jest   jednak 

natychmiastowy  i pojawia się dopiero 2-4 tygodni  po rozpoczęciu kuracji. Lupron, 

jeden z czynników wspomagających, używany jest w terapii paliatywnej w przypadku 

zaawansowanego raka prostaty.

Lekarze   stosują   tą   terapię   również   w   celu   spowolnienia   rozprzestrzeniania   się 

komórek   rakowych   i   złagodzenia   niektórych   dolegliwości   towarzyszących 

zaawansowanemu stadium raka prostaty. 

Kastracja chirurgiczna, usunięcie jąder (orchiektomia obustronna). 

Procedura   operacyjna   polegająca   na   całkowitym   usunięciu   jąder.   Zazwyczaj 

wykonywana   jest   ona   ambulatoryjnie   w   znieczuleniu   miejscowym,   jest   to   zabieg 

prosty technicznie. Zabieg ten sprawia, że redukcja testosteronu jest natychmiastowa 

i stała. Bardzo rzadko pojawiają się komplikacje pooperacyjne. Efektami ubocznymi 

są: napływy gorąca, impotencja, utrata zainteresowania seksem. Chociaż procedura 

ta nie jest leczeniem, pozwala ona na opóźnienie postępu choroby. 

Terapia antyandrogenami

Inną alternatywą w przypadku zaawansowanego raka prostaty jest podawania leków 

blokujących   hormony,   tak   zwanych   antyandrogenów.   Ich   działanie   polega   na 

blokowaniu zdolności ciała do wytwarzania androgenów, takich jak np. testosteron. 

Nie jest to jednak lekarstwo na raka. 

Alternatywa dla terapii hormonalnej

Dla niektórych mężczyzn cierpiących na raka prostaty terapia hormonalna może nie 

być   dobrym   rozwiązaniem.   Inne   opcje   to:  

operacja

,  

naświetlanie

,  

chemioterapia 

obserwacja

.

Penis.com.pl

12

background image

II.5.2. Chirurgiczne leczenie raka prostaty

Celem   operacji   jest   usunięcie   wszystkich   komórek   rakowych.   Techniki   używane 

przez chirurgów opisane są poniżej. 

Prostatektomia radykalna

Jest to chirurgiczne usunięcie całego gruczołu krokowego. Wykonuje się ją w celu 

usunięcia raka we wczesnej fazie, który nie zdążył się jeszcze przerzucić na inne 

tkanki. 

Często w celu ustalenia czy rak rozprzestrzenił się poza obręb prostaty wykonuje się 

biopsję miednicznych węzłów chłonnych. Delikatne usunięcie i zbadanie tych węzłów 

chłonnych   jest   tradycyjnie   uznawane   za   końcową   metodę   ustalania   wystąpienia 

przerzutów.  Jeżeli  radykalna prostatektomia  jest sugerowana w  twoim przypadku, 

przedyskutuj jej pozytywne i negatywne skutki z lekarzem. 

Efekty   uboczne   prostatektomii   radykalnej   to   m.in.   impotencja   i   nieutrzymywanie 

moczu, czego doświadcza większość mężczyzn po operacji. Wielu z nich zdarza się 

częste upuszczanie moczu przy kaszlu czy wysiłku fizycznym. 

Impotencja, zwana również dysfunkcją erekcyjną, jest to niezdolność do osiągnięcia 

erekcji   pozwalającej   na   odbycie   stosunku   seksualnego.   Ryzyko   impotencji 

pooperacyjnej   może   być   zmniejszone   dzięki   tak   zwanej   technice   „oszczędzania 

nerwów”.   Polega   ona   na   uważnym   unikaniu   przecięcia   lub   rozciągania   dwóch 

zwojów   nerwowych   i   naczyń   krwionośnych,   które   biegną   tuż   pod   powierzchnią 

gruczołu prostaty i są niezbędne dla osiągnięcia erekcji. Sukces w przypadku takiej 

operacji zależy od wieku pacjenta, stanu tkanki mięśniowej i nerwowej, jak i stadium 

choroby.   Technika   „oszczędzania   nerwów”   nie   może   być   zastosowana   w każdym 

przypadku. Czasami rak umiejscowiony jest zbyt blisko nerwów lub jest on zbyt duży. 

Kriochirurgia

W   kriochirurgii   używany   jest   płynny   azot   w   celu   zamrożenia   i   zabicia   komórek 

rakowych.   Procedura   trwa   około   2   godziny  i   wymaga   znieczulenia   (ogólnego   lub 

rdzeniowego). Wymagany jest także 1-2dniowy pobyt w szpitalu. 

Podczas   takiej   operacji,   przez   penis   wprowadza   się   ocieplający   cewnik,   mający 

chronić   cewkę   moczową,   dlatego   też   nieutrzymywanie   moczu   nie   stanowi   tutaj 

Penis.com.pl

13

background image

problemu.   Jednakże   większość   mężczyzn   staje   się   impotentami,   gdyż   zamarza 

większość zwojów nerwowych. 

II.5.3. Radioterapia w leczeniu raka prostaty

W   radioterapii   wykorzystywane   jest   wysokoenergetyczne   promieniowanie, 

emitowane   przez   maszynę   (promieniowanie   zewnętrzne)   lub   radioaktywne   ziarna 

(promieniowanie wewnętrzne) wszczepiane do prostaty w celu zwalczenia raka. 

Podczas   zewnętrznego   promieniowania,   obszar   wokół   prostaty,   podobnie   jak   i 

obszar wokół miednicy otrzymują zróżnicowaną dawkę promieniowania, pomimo, że 

obszarem docelowym jest jedynie prostata. Efektami ubocznymi mogą być biegunka, 

częste   i   bolesne   oddawanie   moczu,   podrażnienie   odbytu   i   krwawienie,   oraz 

impotencja.

Wewnętrzna   radioterapia   używa   malutkich   ziaren   radioaktywnych   lub   implantów, 

które   umieszczane   są   bezpośrednio   obok   prostaty,   w   celu   zabicia   komórek 

rakowych.   Procedura   ta   nosi   nazwę  wszczepienia   śródmiąższowego   radu   lub 

brachyterapii. 

W porównaniu z promieniowaniem zewnętrznym, brachyterapia jest korzystniejsza:

-

ziarna radu mogą być umieszczone bezpośrednio w guzie,

-

może zostać użyta większa dawka przy jednoczesnej mniejszej szkodliwości dla 

sąsiadujących tkanek,

-

wszczepienie   radu   zajmuje   mniej   czasu   niż   cała   terapia   promieniowaniem 

z zewnątrz

Efekty uboczne to: niewygodne uczucie po wszczepieniu implantuj, nieutrzymywanie 

moczu i impotencja.

II.5.4. Chemioterapia w leczeniu raka prostaty

Chemioterapia polega na stosowaniu leków w celu zniszczenia komórek rakowych. 

Leki te reagują na komórki, które ulegają szybkim zmianom lub dzielą się, jak np. 

komórki szpiku kości, śluzówka żołądkowo-jelitowa, czy torebki włosowe.

Efekty uboczne różnią się w zależności od leków. Najczęstsze to uczucie zmęczenia, 

nudności i  wymioty,  ból w  jamie ustnej,  utrata włosów, oraz niski poziom białych 

krwinek.   W celu   zminimalizowania   efektów   ubocznych   podawane   leki   są   uważnie 

obserwowane przez lekarza pod względem ilości i częstotliwości podawania. 

II.5.5. Obserwacja

Penis.com.pl

14

background image

Inną   opcją   w   przypadku   raka   prostaty   jest   obserwacja,   zwana   też   nadzorem 

kontrolującym. Pacjenci ci nie są poddawani żadnemu leczeniu, jeżeli nie wystąpią 

żadne   objawy   choroby.   Prosi   się   ich   o   dokładne   przestrzeganie   planu   wizyt 

kontrolnych i zwracanie uwagi na pojawiające się symptomy. 

II.6. Często zadawane pytania

Czym jest prostata?

Prostata to gruczoł wchodzący w skład męskiego układu rozrodczego. Produkuje ona 

część płynu wchodzącego w skład spermy, który umożliwia jej przemieszczanie się 

podczas orgazmu. 

Normalnie prostata jest dość mała – jest prawie takiej samej wielkości i kształtu jak 

kasztan. Położona jest w przedniej części odbytnicy, poniżej pęcherza moczowego, 

otacza   ona   przewód   moczowy   transportujący   mocz   z   pęcherza   do   ujścia   cewki 

moczowej. Prostata zbudowana jest z w 30% z tkanki mięśniowej, reszta to tkanka 

gruczołowa. 

Czym jest rak prostaty?

Rak prostaty jest guzem złośliwym, który umiejscawia się w gruczole krokowym. Rak 

w swojej wczesnej fazie nie daje żadnych objawów.

W miarę powiększania się guza, może on przerzucać się na sąsiadujące obszary. 

Mężczyźni często doświadczają zmian w oddawaniu moczu: większej częstotliwości, 

wahań czy też sączenia się moczu. 

Rak prostaty może rozprzestrzeniać się na sąsiadujące węzły chłonne, kości czy inne 

organy.   Rozprzestrzenianie   to   nosi   nazwę   przerzutów.   Na   przykład   rezultatem 

przerzutu raka na kręgosłup jest ból pleców. 

Jak często występuje?

Szacunkowe dane na występowanie raka prostaty w 2003 r. w Ameryce, to 220 900 

nowych   przypadków.   Jest   to   druga   pod   względem   częstotliwości   występowania 

przyczyna zgonów wśród mężczyzn. 

Ponad 70% przypadków raka prostaty odnotowuje się u mężczyzn powyżej 65 roku 

życia. Informacje dotyczące krewnych pierwszego rzędu (ojciec brat) pokazały, że 

ryzyko   wystąpienia   raka   prostaty   u   mężczyzn,   w   rodzinie   których   zanotowano 

przypadki raka prostaty, wzrasta 2 -11krotnie. 

Penis.com.pl

15

background image

Wskaźnik umieralności na raka prostaty jest dwukrotnie wyższy u Afro-Amerykanów 

niż   u   mężczyzn   rasy   białej.   Z   powodu   tego   zwiększonego   ryzyka   zaleca   się   im 

częstsze poddawanie badaniom. Według American Cancer Society mężczyźni około 

50. roku życia należący do grup wysokiego ryzyka, jak np. Afro-amerykanie czy też 

mężczyźni z rodzin, w których pojawiły się przypadki raka prostaty, powinni corocznie 

poddawać się testom na obecność specyficznych dla prostaty antygenów (PSA) oraz 

palcowego testu odbytnicy. 

Jakie są przyczyny występowania raka prostaty?

Naukowcy do tej pory nie są w stanie podać pewnej przyczyny występowania raka 

prostaty. Wyliczają oni jednak pewne czynniki ryzyka. Są to środowisko, genetyka 

i historia choroby w rodzinie.

Jakie są objawy choroby?

We   wczesnych   fazach   rak   prostaty   nie   daje   żadnych   objawów.   W   miarę 

postępowania choroby można zauważyć:

-

Częste oddawanie moczu (szczególnie w nocy)

-

Słaby strumień moczu

-

Niezdolność oddawania moczu

-

Ból lub pieczenie podczas oddawania moczu

-

Krew w moczu

-

Ból w dolnych partiach pleców, miednicy lub górnej części ud.

Jak wykrywa się raka prostaty?

Określenie   czy   masz   raka   prostaty   polega   na   przejściu   szeregu   testów   i   badań. 

Przed   rozpoczęciem  badań  lekarz   może   zapytać   o  wystąpienie   choroby  w  twojej 

rodzinie   i symptomy   jakie   zauważyłeś,   w   szczególności   problemy   z   oddawaniem 

moczu. 

Następnie lekarz przechodzi do palcowego badania odbytu. Ponieważ prostata leży 

przed odbytnicą, lekarz może ją łatwo zlokalizować i wyczuć poprzez włożenie palca 

w   rękawicy   do   odbytu,   co   pozwala   lekarzowi   na   określenie   czy   prostata   jest 

powiększona, ma guzy lub inne anormalne struktury. 

Dodatkowo   wykonany   test   PSA   zwiększa   prawdopodobieństwo   wykrycia   raka 

prostaty.   PSA   są   to   substancje   produkowane   przez   komórki   prostaty.   Test   PSA 

mierzy poziom PSA w krwi, który jest podawany w nanogramach na mililitr ng/m. 

Penis.com.pl

16

background image

Bardzo małe ilości PSA wydostają się ze zdrowej prostaty do krwi, ale w pewnych 

stanach prostata może wydzielać większe ilości PSA. Rezultaty obu testów mogą 

sugerować potrzebę wykonania biopsji. Tylko biopsja może ostatecznie potwierdzić 

wystąpienie raka prostaty. Przeczytaj więcej o tym, jak diagnozuje się raka prostaty.

Jakie są stadia choroby?

Stadia są określaniem rozmiaru i umiejscowienia raka prostaty (tzn. jak daleko 

posunięte   są   przerzuty).   Określenie   stadium   jest   niezbędne   dla   pacjenta 

i lekarza, który na tej podstawie może określić strategię przyszłego leczenia.

Stadium A to wczesny rak. Guz umiejscowiony jest w gruczole prostaty i nie jest on 

wyczuwalny podczas badania przez odbyt. Stadium B, guz znajduje się w obrębie 

prostaty I jest wyczuwalny podczas badania przez odbyt. Stadium C, rak prostaty jest 

bardziej zaawansowany. Stadium C oznacza, że guz rozprzestrzenił się poza obręb 

prostaty,   na   sąsiednie   tkanki,   ale   nie   na   organy.   To   stadium   jest   zazwyczaj 

wykrywane   przez   badanie   przez   odbyt.   Stadium   D,   rak   rozprzestrzenił   się   do 

sąsiednich organów, a także nieco dalej, do kości i węzłów chłonnych.

Jakie są możliwości leczenia?

Główne   sposoby   leczenia   choroby   to   terapia   hormonalna,   środkami   takimi   jak 

Lupron,   operacja,   radioterapia,   chemioterapia   i   obserwacja.   Opcja   leczenia,   którą 

wybierze twój lekarz będzie zależała od kilku czynników, takich jak np. twój wiek, 

stadium choroby, zaleceń lekarzy.

Kto zajmuje się leczeniem raka prostaty?

W   przypadku   wykrycia   problemów   związanych   z   prostatą,   twój   lekarz   może 

skierować   cię   do  urologa  –   specjalisty   w   dziedzinie   zaburzeń   męskiego   układu 

moczowo-płciowego. W niektórych przypadkach pacjent może zostać skierowany do 

onkologa – specjalisty z zakresu raka, w celu dodatkowej konsultacji. 

II.7. Pytania, które możesz zadać lekarzowi

Jeżeli   została   postawiona   ci   diagnoza:   masz   raka   prostaty.   Na   pewno   ty  i   twoja 

rodzina   macie   wiele   pytań,   które   chcielibyście   zadać   lekarzowi.   Wydrukowanie 

poniższej listy i zadanie pytań lekarzowi, pozwoli ci na podjęcie świadomych decyzji. 

Postaraj się zapisać informacje, tak aby mieć możliwość przejrzenia ich później. 

Penis.com.pl

17

background image

Jaki jest stopień i stadium mojego raka i w jaki sposób wpływa to na dostępne dla 

mnie opcje leczenia? 

Jakie dodatkowe badania by pan polecił i dlaczego?

Czy mój guz jest stymulowany przez testosteron? 

Jakie sposoby leczenia by pan polecił i dlaczego? 

Jakie są skutki uboczne sposobu leczenia, który pan poleca? 

Jakie są wady i zalety terapii medycznych i chirurgicznych? 

W jaki sposób leczenie wpłynie na moje życie seksualne? 

Jakie jest ryzyko, że będę miał problemy z nieutrzymaniem moczu? Jak mogę sobie 

z tym poradzić? 

Czy są jakieś kliniczne próby dotyczące mojego typu raka

Czy powinienem zastosować specjalną dietę? 

Czy obserwacja jest bezpieczna? 

Co się stanie jeżeli po pierwszym leczeniu nastąpi nawrót choroby? 

Penis.com.pl

18

background image

Jakie są drugorzędne możliwości leczenia? 

Inne pytania: 

III. Łagodny przerost prostaty (BPH)

Czym jest łagodny przerost prostaty (BPH)

BPH   jest   to   przerost   prostaty,   zazwyczaj   występujący   u   mężczyzn   po   50-tce. 

Skutkiem   takiego   powiększenia   może   być   wzmagające   się   uciskanie   cewki 

moczowej, czasami powodujące trudności z oddawaniem moczu. 

Jakie są objawy BPH?

U wielu mężczyzn, przerostowi prostaty nie towarzyszą żadne objawy. Jeżeli jednak 

masz objawy mogą być następujące:

-

Słaby strumień moczu

-

Trudności z rozpoczynaniem oddawania moczu

-

Częste oddawanie moczu

-

Częste budzenie się w nocy w celu oddania moczu

Zablokowanie   cewki   moczowej   może   prowadzić   do   powtarzających   się   infekcji 

układu   moczowego,   nagle   występującej   niezdolności   do   oddania   moczu, 

stopniowego uszkodzenia pęcherza i/lub nerek.

Jak diagnozuje się BPH?

Ponieważ prostata leży przed odbytnicą, lekarz może ją łatwo zlokalizować i wyczuć 

poprzez włożenie palca w rękawiczce do odbytu. Pozwala to twojemu lekarzowi na 

określenie  czy  prostata   jest  powiększona,  ma guzy  lub  inne  anormalne  struktury. 

Badanie to nosi nazwę palcowego badania odbytu (DRE).

Penis.com.pl

19

background image

Wielu lekarzy wykonuje badanie DRE u mężczyzn po 50 roku życia, lub po 45 roku 

życia, u tych mężczyzn, którzy należą do grupy zwiększonego ryzyka (jak np. historia 

choroby w rodzinie, czy też pochodzenie afro-amerykańskie). 

Czy BPH prowadzi do raka?

Nie, BPH nie jest rakiem i nie udowodniono, że jego wystąpienie zwiększa ryzyko 

zachorowania na raka prostaty. Jednakże często dzieje się tak, że oba te zjawiska 

występują równocześnie. Jeżeli masz obawy, zasięgnij rady swojego lekarza.

Czy BPH wpływa na funkcje seksualne?

BPH w większości przypadków nie wpływa na funkcje seksualne. 

W jaki sposób BPH wpływa na oddawanie moczu?

Cewka moczowa, przewód transportujący mocz z pęcherza moczowego do końca 

penisa,   przebiega   przez   prostatę.   Powiększenie   prostaty   może   powodować 

ściśnięcie   cewki   moczowej,   a   to   z   kolei   może   prowadzić   do   problemów 

z oddawaniem moczu. 

Skutki BPH na oddawanie moczu to:

-

Słaby strumień moczu

-

Trudności z rozpoczynaniem oddawania moczu

-

Częste oddawanie moczu

-

Częste budzenie się w nocy w celu oddania moczu

BPH może powodować także inne problemy układu moczowego, jak np. infekcje. 

Kiedy należy rozpocząć leczenie BPH?

Powiększona prostata nie jest wystarczającym powodem, aby podjąć leczenia. Twój 

lekarz może zalecić obserwacje – okresowe badania kontrolne w celu sprawdzenia 

stanu   prostaty.   Czasami   objawy   mogą   cofnąć   się   bez   żadnego   leczenia.   Jeżeli 

jednak symptomy te przeszkadzają ci w normalnym funkcjonowaniu należy rozważyć 

możliwość podjęcia terapii. 

W jaki sposób leczy się BPH?

Penis.com.pl

20

background image

W   celu   leczenia   BPH   podaje   się   lekarstwa,   wykorzystuje   niechirurgiczne   metody 

polegające na użyciu ciepła w celu zniszczenia nadmiaru tkanki, a także stosuje się 

operacje. 

Leki sprawiają, że tkanka mięśniowa prostaty wiotczeje, lub redukuje ilość hormonu 

DTH (dihydrotestosteronu). 

Większość   lekarzy  zaleca   usunięcie   powiększonej   części   prostaty,   jako   najlepsze 

długoterminowe rozwiązanie problemu.

Podczas   operacji   usuwa   się   nadmiar   tkanki   mięśniowej   uciskającej   na   cewkę 

moczową. Reszta gruczołu pozostaje nietknięta.

Dla mężczyzn, u których symptomy BPH nie są kłopotliwe zaleca się obserwacje. 

Lekarz monitoruje postęp objawów i przewiduje możliwe komplikacje. 

Jakie są skutki uboczne operacji?

Operacja   może   początkowo   spowodować   pogorszenie   problemów   związanych 

z oddawaniem moczu i utratę funkcji seksualnych. Skutki te są jednak tymczasowe. 

Porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. 

IV. Zapalenie gruczołu krokowego

Co to jest zapalenie gruczołu krokowego?

Oto kilka głównych sposobów klasyfikacji:

-

Ostre   bakteryjne   zapalenie   stercza   –   spowodowane   bakteriami,   może   mu 

towarzyszyć przeziębienie i gorączka.

-

Chroniczne   bakteryjne   zapalenia   stercza   –   nawracająca   infekcja   prostaty, 

związana z infekcją układu moczowego. Zapalenie bakteryjne jest zazwyczaj 

związane z infekcjami układu moczowego.

-

Niebakteryjne zapalenie stercza – zapalenie bez widocznych dowodów infekcji. 

Powód niebakteryjnego zapalenia prostaty nie jest znany.

Jakie są objawy zapalenia gruczołu krokowego?

Każdy rodzaj zapalenia prostaty ma różne symptomy:

Ostre bakteryjne zapalenie stercza

- gorączka i dreszcze

- ból w dolnej części pleców i odbycie

- objawy związane z moczem

Penis.com.pl

21

background image

Chroniczne bakteryjne zapalenia stercza

- powracające infekcje układu moczowego

- ból przy oddawaniu moczu lub inne problemy z wypróżnianiem

- ból w okolicy genitaliów

Niebakteryjne zapalenie stercza

- objawy związane z oddawaniem moczu, jak np. ból przy wypróżnianiu.

Jak diagnozuje się zapalenie gruczołu krokowego?

Ponieważ prostata leży przed odbytnicą, lekarz może ją łatwo zlokalizować i wyczuć 

poprzez włożenie palca w rękawicy do odbytu. Pozwala to twojemu lekarzowi na 

określenie  czy  prostata   jest  powiększona,  ma guzy  lub  inne  anormalne  struktury. 

Badanie   to   nosi   nazwę   palcowego   badania   odbytu   (DRE).   Lekarz   może   także 

sprawdzić ewentualne infekcje lub zaburzenia układu moczowego.

Kto choruje na zapalenie gruczołu krokowego?

Nowe badania podają, że zapalenie stercza jest znacznie częstszym problemem niż 

uważano do tej pory. Jest to jedna z najczęstszych diagnoz urologicznych. Każdy 

mężczyzna jest zagrożony zapaleniem gruczołu krokowego.

Jak leczy się zapalenie gruczołu krokowego?

Ostre i chroniczne zapalenia leczy się antybiotykami. W przypadku niebakteryjnego 

zapalenia prostaty, lekarz może przepisać leki łagodzące problemy przy oddawaniu 

moczu oraz leki przeciwzapalne. 

Zmiana trybu życia (dieta, opanowanie stresu) są także często zalecane w takich 

przypadkach. 

Penis.com.pl poleca stymulator prostaty Aneros

www.aneros.com.pl

Penis.com.pl

22