Aminoglikozydy

Streptomycin sulphate

inj.: (1,0 g) 1 fiolek z s.subst.; SL 1 szt.

Działanie
Antybiotyk aminoglikozydowy działający bakteriobójczo m.in.na Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium 
kansasii, Brucella spp., Pasteurella spp., Yersinia spp., niektóre szczepy Staphylococcus  spp. Nie działa na 
Pseudomonas aeruginosa, Streptococcus spp., Enterococcus spp. Bardzo łatwo dochodzi do selekcji szczepów 
opornych.  Wiązanie z białkami osocza wynosi  35%. T0,5 we krwi wynosi  2,5 h. Przenika m.in. do płynu 
opłucnowego, otrzewnego, przez łożysko i do mleka matki. Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Jest 
częściowo metabolizowany w wątrobie. Wydala się głównie z moczem. 

Wskazania
Gruźlica płuc i gruźlica pozapłucna (w skojarzeniu z innymi tubarkulostatykami), zakażenia Mycobacterium 
kansasii, tularemia i bruceloza (w skojarzeniu z tetracyklinami).

Dawkowanie
Dorośli w gruźlicy (w skojarzeniu z innymi tuberkulostatykami) domięśniowo 1 g/dobę w 1 dawce (powyżej 40 
r.ż. zaleca się podawać 0,75 g, a powyżej 60 r.ż. - 0,5 g). W chorobach niegruźliczych zazwyczaj 15 mg/kg m.c./
dobę (maksymalnie 2 g/dobę w 2 dawkach) nie dłużej niż przez 7-10 dni. Dzieci w gruźlicy domięśniowo: do 14 
r.ż. 20 mg/kg m.c./dobę w 1 dawce; powyżej 14 r.ż. 0,5-0,75 g/dobę w 1 dawce. W zakażeniach niegruźliczych 
podaje się 20-30 mg/kg m.c./dobę w 2 dawkach nie dłużej niż przez 7-10 dni. Uwaga. Należy bezwzględnie 
kontrolować audiogram i czynność nerek; w niewydolności nerek należy wydłużyć odstęp między dawkami w 
zależności od klirensu kreatyniny.

Amikacin sulphate

inj.: (0,25 g/2 ml) 1 fiolka 2 ml 
inj.: (0,5 g/2 ml) 1 fiolka 2 ml 
inj.: (1,0 g/4 ml) 1 fiolka 4 ml

Działanie
Antybiotyk  aminoglikozydowy.  Ma najszerszy zakres działania przeciwbakteryjnego  w grupie. Działa silnie 
bakteriobójczo na Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Proteus spp. (także indolo-dodatni), Klebsiella 
spp., Enterobacter  spp., Serratia  spp., Morganella spp., Staphylococcus  spp.(także szczepy wytwarzające  b-
laktamazę i oporne na metycylinę), Citrobacter freundii. Nie działa na Streptococcus spp., Enterococcus spp. i 
bakterie   beztlenowe.   Jest   oporny   na   działanie   enzymów   unieczynniających   gentamycynę   i   tobramycynę. 
Wiązanie z białkami osocza wynosi do 11%. T0,5 we krwi wynosi ponad 2 h. Bardzo dobrze przenika do tkanek, 
m.in. do oskrzeli, żółci, kości, płynu opłucnowego, maziowego, przez łożysko i do mleka matki. W zapaleniu 
opon mózgowo-rdzeniowych przechodzi do płynu mózgowo-rdzeniowego. Działanie terapeutyczne po podaniu 
dawki   dobowej   w   jednej   iniekcji   utrzymuje   się   do   24   h   (dzięki   wywieranemu   długotrwałemu   działaniu 
poantybiotykowemu - PAE). Wydala się z moczem w postaci nie zmienionej. 

Wskazania
Krótkotrwałe   leczenie   ciężkich   zakażeń   wywołanych   przez   szczepy   bakterii   oporne   na   inne   antybiotyki 
aminoglikozydowe, jak posocznica (między innymi u noworodków - w skojarzeniu z penicylinami), zakażenia 
dróg oddechowych, kości, stawów, skóry, tkanek miękkich, otrzewnej, powikłane zakażenia dróg moczowych, 
zakażenia o.u.n. włącznie z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych oraz oparzenia i zakażenia pooperacyjne.

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo lub dożylnie 15 mg/kg m.c. na 24 h w jednej lub 2 dawkach (maksymalna dawka dobowa 
wynosi 1,5 g); w niepowikłanych zakażeniach dróg moczowych 0,5 g w jednej dawce na 24 h. Dzieci dożylnie: 
wcześniaki i noworodki - dawka wstępna 10 mg/kg m.c., a następnie 15 mg/kg m.c. na 24 h w 2 dawkach; od 2 
m.ż. 15 mg/kg m.c. na 24 h w 1-3 dawkach; domięśniowo od 2 m.ż. 15 mg/kg m.c. na 24 h w 2-3 dawkach. 
Zazwyczaj  lek podaje się dożylnie przez 3-7 dni, a domięśniowo 7-10 dni. Uwaga. Warunkiem podawania 
amikacyny w jednej dawce dobowej jest prawidłowa czynność nerek. Podczas leczenia należy bezwzględnie 
kontrolować stężenie kreatyniny i Mg2+ w krwi oraz audiogram. Pacjenci powinni być dobrze nawodnieni. Przy 

objawach niewydolności nerek lub uszkodzenia słuchu (szum w uszach, zawroty głowy) lek należy natychmiast 
odstawić. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek i w podeszłym wieku (po podaniu dawki wstępnej 7,5 
mg/kg m.c.) dawki zmniejsza się zależnie od klirensu kreatyniny i ewentualnie wydłuża między nimi odstęp. Nie 
przekraczać zalecanych dawek.

Gentamicin sulphate

inj. dom.: (0,02 g/2 ml) 10 amp. 2 ml; SL 10 amp. 
inj. dom.: (0,04 g/2 ml) 10 amp. 2 ml; SL 10 amp. 
inj. dom.: (0,08 g/2 ml) 10 amp. 2 ml; SL 10 amp.
inj.: (0,08 g/2 ml) 10 amp. 2 ml; SL 10 amp.

Działanie
Antybiotyk aminoglikozydowy. Działa silnie bakteriobójczo na pałeczki Enterobacteriaceae, niektóre szczepy 
Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus spp. (także część szczepów opornych na metycylinę), Campylobacter 
spp.   Nie   działa   na   Mycobacterium   tuberculosis   i   bakterie   beztlenowe.   Ma   zmienną   aktywność   wobec 
Enterococcus   spp.   i   Streptococcus   spp.   Wykazuje   oporność   krzyżową   z   tobramycyną.   Szczepy   oporne   na 
gentamycynę są przeważnie wrażliwe na amikacynę i netylmycynę. Wiązanie z białkami osocza wynosi 20-30%. 
T0,5 we krwi wynosi 2-2,5 h. Przenika m.in. do płynu opłucnowego, maziowego, przez łożysko i do mleka 
matki. Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wydala się w dużych stężeniach z moczem, kumulując się 
w korze nerkowej. 

Wskazania
Ciężkie zakażenia, jak posocznica, zakażenia dróg moczowych, oddechowych, zapalenie wsierdzia, otrzewnej, 
opon mózgowo-rdzeniowych u noworodków, zakażenia kości, skóry i tkanek miękkich, m.in. u pacjentów z 
oparzeniami, odleżynami i przeszczepami skórnymi, profilaktycznie w chirurgii w okresie okołooperacyjnym. 
Jest często stosowany w skojarzeniu z acyloureidopenicylinami, karbenicyliną, cefalosporynami, ampicyliną lub 
penicyliną benzylową.

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo lub dożylnie  3 mg/kg m.c./dobę w 3 dawkach co 8 h lub w 2 dawkach co 12 h; w 
zakażeniach zagrażających  życiu do 5 mg/kg m.c./dobę w 3-4 dawkach (należy jak najszybciej  zmniejszyć 
dawkę); w zakażeniach dróg moczowych 0,12-0,16 g/dobę. W przewlekłych i nawracających zakażeniach dróg 
moczowych domięśniowo 0,16 g/dobę przez 7-10 dni. Dzieci domięśniowo lub dożylnie (noworodki dożylnie): 
wcześniaki i noworodki poniżej 7 dnia życia 5-6 mg/kg m.c./dobę w 2 dawkach; noworodki powyżej 7 dnia 
życia 6-7,5 mg/kg m.c./dobę w 3 dawkach; dzieci od 2 m.ż. 3-6 mg/kg m.c./dobę w 3 dawkach (u dzieci od 2 r.ż. 
dawkę   dobową   można   podawać   w   jednej   iniekcji).   Uwaga.   Należy   bezwzględnie   kontrolować   stężenie 
kreatyniny   i   Mg2+   w   krwi   oraz   audiogram.   Pacjenci   powinni   być   dobrze   nawodnieni.   Przy   objawach 
niewydolności nerek lub uszkodzenia słuchu (szum w uszach, zawroty głowy) lek należy natychmiast odstawić. 
U pacjentów z niewydolnością nerek i w podeszłym wieku (po podaniu dawki wstępnej 1 mg/kg m.c.) dawki 
zmniejsza się zależnie od klirensu kreatyniny i ewentualnie wydłuża między nimi odstęp.

Tobramycin sulphate

inj.: (0,02 g) 1 fiolka 2 ml z s.subst. 
inj.: (0,08 g) 1 fiolka 2 ml z s.subst.; SL 1 fiol

Działanie
Antybiotyk  aminoglikozydowy.  Działa bakteriobójczo  silniej  niż  gentamycyna  na  Pseudomonas  aeruginosa; 
ponadto działa na Enterobacteriaceae i Staphylococcus spp. Nie działa na Streptococcus spp., większość bakterii 
beztlenowych, Mycobacterium tuberculosis. Wykazuje częściową oporność krzyżową z gentamycyną. Wiąże się 
z białkami osocza do 30%. T0,5 we krwi wynosi 2 h. Przenika m.in. do płynu otrzewnowego, maziowego, przez 
łożysko i do mleka matki. Bardzo słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wydala się z moczem. 

Wskazania
Ciężkie   zakażenia   (wywołane   głównie   przez   Pseudomonas   aeruginosa),   jak   posocznica,   zakażenia   dróg 
moczowych, oddechowych, skóry, kości i tkanek miękkich. Może być stosowany w skojarzeniu z penicylinami, 
cefalosporynami lub klindamycyną.

Dawkowanie

Dorośli domięśniowo lub dożylnie 3 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach; w bardzo ciężkich zakażeniach do 5 
mg/kg   m.c.   na   24   h   w   3-4   dawkach   (dawkę   należy  jak   najszybciej   zmniejszyć).   Dzieci   domięśniowo   lub 
dożylnie: wcześniaki i noworodki dożylnie 4 mg/kg m.c. na 24 h w 2 dawkach; 2 m.ż.-12 r.ż. 6-7,5 mg/kg m.c. 
na 24 h w 3-4 dawkach. Uwaga. Należy kontrolować stężenie kreatyniny i Mg2+ w krwi oraz audiogram. 
Pacjenci powinni być dobrze nawodnieni. Przy objawach niewydolności nerek lub zaburzeń słuchu (szum w 
uszach, zawroty głowy) lek należy natychmiast odstawić. U pacjentów z niewydolnością nerek (po podaniu 
dawki wstępnej 1 mg/kg m.c.) dawki zmniejsza się w zależności od klirensu kreatyniny i ewentualnie wydłuża 
odstęp między nimi.

Neomycin sulphate

tabl.: (0,25 g) 16 szt.

Działanie
Antybiotyk   aminoglikozydowy.   Działa   bakteriobójczo   na   Staphylococcus   spp.,   pałeczki   Enterobacteriaceae 
(zwłaszcza Klebsiella spp., Enterobacter spp., Proteus indolo-dodatni). Nie działa na Pseudomonas aeruginosa i 
Streptococcus spp. W niewielkim stopniu wchłania się z przewodu pokarmowego, dzięki czemu osiąga duże 
stężenia w jelitach. Hamuje rozwój bakterii wytwarzających amoniak w przewodzie pokarmowym. Wydala się 
niemal całkowicie z kałem. 

Wskazania
Wyjałowienie   przewodu   pokarmowego   przed   zabiegami   chirurgicznymi   w   jamie   brzusznej,   zwłaszcza 
dotyczącymi jelit (najczęściej w skojarzeniu z metronidazolem lub erytromycyną), śpiączka wątrobowa i stany 
przedśpiączkowe. Nie zaleca się obecnie jego podawania w zakażeniach żołądkowo-jelitowych.

Dawkowanie
Dorośli w celu wyjałowienia jelit doustnie 1 g co 1 h w ciągu 4 h, a następnie 1 g co 4 h w ciągu 2-3 dni przed 
zabiegiem; w śpiączce wątrobowej 4-12 g na 24 h w 4-6 dawkach w ciągu 5-6 dni, a następnie 2 g na 24 h. 
Dzieci w celu wyjałowienia jelit doustnie do 12 r.ż. 50-100 mg/kg m.c. na 24 h w 4-6 dawkach; powyżej 12 r.ż. 
1 g co 4 h w ciągu 2-3 dni przed zabiegiem.

Netilmicin sulphate

inj.: (0,05 g/2 ml) 1 fiolka 2 ml 
inj.: (0,2 g/2 ml) 1 fiolka 2 ml

Działanie
Antybiotyk aminoglikozydowy. Działa bakteriobójczo na pałeczki Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, 
Staphylococcus spp. (także szczepy oporne na metycylinę); w tym na wiele szczepów bakterii opornych na 
gentamycynę   i   tobramycynę.   Nie   działa   na   Streptococcus   spp.,   Enterococcus   spp.   i   bakterie   beztlenowe. 
Wiązanie z białkami osocza wynosi 10-20%. T0,5 we krwi wynosi 2-2,5 h. Przenika do płynów ustrojowych i 
tkanek, a także przez łożysko. Praktycznie nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Stężenia terapeutyczne 
we krwi utrzymują się do 12 h, a przy podaniu dawki dobowej w jednej iniekcji - nawet  do 24 h (dzięki 
wywieranemu długotrwałemu działaniu poantybiotykowemu - PAE). Wydala się z moczem. 

Wskazania
Ciężkie zakażenia dróg moczowych, oddechowych, posocznica, zapalenie wsierdzia, otrzewnej, zakażenia skóry 
i tkanek miękkich, kości, stawów, ran pooperacyjnych i oparzeniowych. W leczeniu zakażeń zagrażającychżyciu 
jest stosowany w skojarzeniu z antybiotykami b-laktamowymi.

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo lub dożylnie 4-6 mg/kg m.c. na 24 h w jednej dawce (lub w 2-3 dawkach); w zakażeniach 
zagrażających życiu 7,5 mg/kg m.c. na 24 h (dawkę tę należy zmniejszyć w ciągu 48 h, o ile to możliwe). Dzieci 
domięśniowo lub dożylnie: wcześniaki i noworodki poniżej 7 dni życia 6 mg/kg m.c. na 24 h w 2-3 dawkach; 
noworodki powyżej 7 dni życia i niemowlęta 7,5-9 mg/kg m.c. na 24 h w 2-3 dawkach; od 2 r.ż. 6-7,5 mg/kg 
m.c.   na   24   h   w   3   dawkach   lub   raz   na   dobę.   Przeciętny   czas   trwania   leczenia   7-14   dni.   Uwaga.   Należy 
kontrolować stężenie kreatyniny i Mg2+ w krwi oraz audiogram. Pacjenci powinni być dobrze nawodnieni. Przy 
objawach niewydolności nerek i zaburzeniach słuchu (szum w uszach, zawroty głowy) lek należy natychmiast 
odstawić. U pacjentów z niewydolnością nerek i w podeszłym  wieku (po podaniu dawki wstępnej 2 mg/kg 
m.c.na 24 h) dawki zmniejsza się zależnie od klirensu kreatyniny i ewentualnie wydłuża odstęp między nimi.

Tetracykliny

Doxycycline hydrochloride

kaps.: (0,1 g) 10 szt.; SL 10 szt.
inj.: (0,1 g/5 ml) 1 fiolka

Działanie
Antybiotyk tetracyklinowy o silnym działaniu bakteriostatycznym. Hamuje biosyntezę białka bakterii. Działa 
m.in. na Mycoplasma spp., Rikettsia spp., Chlamydia spp., Ureaplasma urealyticum, Neisseria spp., Treponema 
pallidum, Listeria monocytogenes, Haemophilus influenzae, Brucella spp., Vibrio cholerae, Escherichia coli, 
Shigella spp., Bacteroides spp., Clostridium spp. Ma zmienne działanie wobec Streptococcus spp., Enterococcus 
spp.  i  Staphylococcus  spp.  (odsetek   szczepów   opornych  ziarniaków   Gram-dodatnich  przekracza  50%).  Nie 
działa   na   Pseudomonas   aeruginosa,   Nocardia   spp.   Jest   najsilniej   i   najdłużej   działającym   oraz   najmniej 
toksycznym   antybiotykiem   tetracyklinowym.   Szybko   i   niemal   całkowicie   wchłania   się   z   przewodu 
pokarmowego (90-95%); dieta mleczna zmniejsza nieco wchłanianie. Wiązanie z białkami osocza wynosi 82%. 
T0,5 we krwi wynosi około 20 h. Bardzo dobrze przenika m.in. do macicy, jajników, płuc, zatok, żółci, przez 
łożysko   i   do   mleka   matki.   Słabo   przenika   do   płynu   mózgowo-rdzeniowego.   Jest   w   niewielkim   stopniu 
metabolizowany w wątrobie. Wydala się z moczem i kałem. 

Wskazania
Preparat jest stosowany w wielu zakażeniach wywołanych przez bakterie wrażliwe (w tym także atypowe), m.in. 
w   zakażeniach   dróg   oddechowych,   układu   moczowo-płciowego   (rzeżączka,   nierzeżączkowe   i   rzeżączkowe 
zapalenie   cewki   moczowej,   kiła,   ziarnica   weneryczna   pachwin),   zakażeniach   układu   pokarmowego   i   dróg 
żółciowych  (biegunka  podróżnych,  cholera,  pełzakowica),  zakażeniach  skóry i  tkanek  miękkich,  boreliozie, 
wągliku, brucelozie, promienicy, tularemii, riketsjozach i innych rzadko występujących chorobach.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 13 rż. doustnie (z dużą ilością płynu) pierwszego dnia 0,2 g jednorazowo, przez następne dni 
0,1 g raz dziennie (w cięższych zakażeniach 0,1 g co 12 h). Uwaga. Leczenie należy kontynuować przez 2-3 dni 
po ustąpieniu objawów klinicznych. Lek nie wymaga zmiany dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek. 

Dawkowanie domięśniowe
Dorośli i dzieci od 14 r.ż. dożylnie pierwszego dnia 0,2 g jednorazowo lub 0,1 g co 12 h, w ciągu następnych dni 
0,1 g w dawce jednorazowej. Dzieci od 9 r.ż. dożylnie pierwszego dnia 4 mg/kg m.c. na 24 h w jednej dawce, w 
ciągu następnych dni 2-3 mg/kg m.c. na 24 h w jednej dawce. Uwaga. W niewydolności nerek przy klirensie 
kreatyniny poniżej 10 ml/min dawkę podaje się co 18-24 h.

Doxycycline monohydrate

tabl. rozpuszczalne: (0,1 g) 10 szt.; SL 10 szt.

Działanie
Antybiotyk tetracyklinowy o silnym działaniu bakteriostatycznym. Hamuje biosyntezę białka bakterii. Działa 
m.in. na Mycoplasma spp., Rikettsia spp., Chlamydia spp., Ureaplasma urealyticum, Neisseria spp., Treponema 
pallidum,   Listeria   monocytogenes,   Vibrio   cholerae,   Brucella   spp.,   Enterobacteriaceae,   Clostridium   spp., 
Propionibacterium acne. Ma zmienne działanie wobec Streptococcus spp., Enterococcus spp., Staphylococcus 
spp., Haemophilus influenzae i Bacteroides fragilis. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa, Nocardia spp. Jest 
najsilniej i najdłużej działającym oraz najmniej toksycznym antybiotykiem tetracyklinowym. Szybko wchłania 
się z przewodu pokarmowego; dieta mleczna zmniejsza nieco wchłanianie. Wiązanie z białkami osocza wynosi 
80-95%. T0,5 we krwi wynosi 15-22 h. Bardzo dobrze przenika m.in. do macicy, jajników, płuc, zatok, żółci, 
przez   łożysko   i   do  mleka   matki.  Słabo  przenika   do   płynu   mózgowo-rdzeniowego.   Jest   metabolizowany   w 
wątrobie. Wydala się z moczem i kałem. 

Wskazania
Zakażenia   wywołane   przez   mikoplazmy   (zwłaszcza   zapalenie   oskrzeli   i   płuc),   chlamydie   (zakażenia   dróg 
oddechowych i moczowo-płciowych), riketsjozy (m.in. dur plamisty), borelioza, trądzik pospolity, bruceloza, 
kiła (u pacjentów z nadwrażliwością na penicyliny), listerioza, wąglik i inne rzadko występujące choroby, a 

także   -   po   wykonaniu   badania   wrażliwości   bakterii   -   zakażenia   wywołane   przez   Enterobacteriaceae   i 
Haemophilus influenzae.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci o m.c. powyżej 50 kg: doustnie (podczas posiłku lub tuż po nim, z dużą ilością płynu) zazwyczaj 
pierwszego dnia 0,2 g, następnie po 0,1 g raz dziennie (pacjenci o m.c. powyżej 70 kg: 0,1 g co 12 h). Przeciętny 
czas kuracji wynosi 5-21 dni. W ostrym rzeżączkowym zapaleniu cewki moczowej u mężczyzn 0,2 g dziennie 
przez 7 dni, natomiast w ostrym rzeżączkowym zapaleniu najądrza - przez 10 dni. W ostrych niepowikłanych 
zakażeniach cewki moczowej u kobiet (wywołanych przez Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis lub 
Ureaplasma   urealyticum),   zakażeniach   odbytu   lub   zakażeniach   wewnątrzmacicznych   (wywołanych   przez 
Chlamydia trachomatis) 0,1 g co 12 h przez co najmniej 7 dni. W kile 0,3 g dziennie przez 15 dni; we wczesnej 
boreliozie 0,2 g dziennie przez 14-21 dni. W chorobach skóry (m.in. w ciężkich postaciach trądziku pospolitego 
lub   różowatego)   0,1   g   dziennie   przez   7-21   dni,   następnie   0,05   g   (1/2   tabl.)   przez   dalsze   2-3   tygodnie 
(maksymalny czas stosowania dawek podtrzymujących wynosi 12 tygodni). Uwaga. Tabletki można połykać w 
całości lub po rozpuszczeniu w około 50 ml wody. Długotrwałe podawanie (powyżej 21 dni) wymaga okresowej 
kontroli   czynności  wątroby,   nerek  oraz   obrazu  krwi. Lek  nie  wymaga  zmiany dawkowania  u  pacjentów  z 
niewydolnością nerek.

Tetracycline hydrochloride

draż.: (0,25 g) 16 szt.

Działanie
Antybiotyk tetracyklinowy o szerokim zakresie działania bakteriostatycznego. Działa na bakterie Gram-dodatnie 
(m.in. Propionibacterium acnes), Gram-ujemne, Chlamydia spp., Rickettsia spp., mikoplazmy, krętki, niektóre 
pierwotniaki. Nie działa na Enterococcus faecalis, Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Serratia spp. Selekcja 
szczepów   opornych   najczęściej   dotyczy   Enterobacteriaceae,   gronkowców,   paciorkowców,   Bacteroides   spp. 
Wchłanianie z przewodu pokarmowego po podaniu na czczo wynosi 70-80%. Maksymalne stężenie we krwi 
osiąga po około 3-4 h. Obecność pokarmu, zwłaszcza mlecznego, znacznie osłabia jego wchłanianie. T0,5 we 
krwi (po kilku dawkach) wynosi 8-10 h. W 24-65% wiąże się z białkami osocza. Łatwo przenika do płynów 
ustrojowych i tkanek, m.in. do skóry i gruczołów łojowych, wywierając działanie przeciwbakteryjne wobec 
Propionibacterium   acnes.   Ponadto   tetracyklina   unieczynnia   bakteryjne   lipazy,   powodując   zmniejszenie 
zawartości   wolnych   kwasów   tłuszczowych   w   skórze   o   około   50%,   oraz   działa   przeciwzapalnie,   hamując 
aktywność   granulocytów   wielojądrzastych.   Wydala   się   głównie   z   moczem   w   postaci   nie   zmienionej   oraz 
częściowo z kałem. 

Wskazania
Wszystkie odmiany trądziku pospolitego (zwłaszcza postać grudkowo-krostkowa). W cięższych przypadkach 
wskazane jest leczenie skojarzone z lekami z grupy retinoidów.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 10 r.ż. doustnie początkowo 0,5 g, a następnie 0,25 g co 8 h (na 0,5 h przed posiłkiem z dużą 
ilością płynu).

Makrolidy

Erythromycin cyclocarbonate

tabl. powl.: (0,25 g) 16 szt.; SL 16 szt.

Działanie
Antybiotyk makrolidowy, pochodna erytromycyny. Wywiera od niej silniejsze i dłużej utrzymujące się działanie 
bakteriostatyczne.   Działa   m.in.   na   Streptococcus   spp.,   Staphylococcus   spp.,   Mycoplasma   pneumoniae, 
Haemophilus influenzae, Corynebacterium diphtheriae, Neisseria spp, Legionella pneumophila, Borrelia spp., 
Helicobacter pylori. Obecność pokarmu zmniejsza jego wchłanianie. Z białkami osocza wiąże się w 75%. T0,5 
w krwi wynosi 6-8 h. Przenika m.in. do oskrzeli, płuc, żółci, płynu maziowego i do mleka matki. Wydala się 
głównie z kałem, częściowo z moczem. 

Wskazania

Ostre zakażenia paciorkowcowe (zwłaszcza u pacjentów uczulonych na penicyliny) i gronkowcowe, głównie 
zapalenie oskrzeli, płuc, zatok, zakażenia skóry i tkanek miękkich (ropnie, czyraki, róża), zapalenie pęcherzyka 
żółciowego.   Atypowe   zapalenie   płuc   (wywołane   przez   Mycoplasma   pneumoniae,   Chlamydia   pneumoniae, 
Legionella pneumophila) oraz zakażenia układu moczowo-płciowego (wywołane przez Chlamydia trachomatis, 
Ureaplasma urealyticum). Zakażenia przewodu pokarmowego (wywołane przez Campylobacter jejuni), błonica, 
trądzik, stany zapalne przyzębia.

Dawkowanie
Lek podaje się z dużą ilością płynu na 1 h przed posiłkiem lub 2 h po jego spożyciu. Dorośli i dzieci powyżej 12 
r.ż. doustnie: pierwsza dawka 0,75 g; następnie 0,5 g co 12 h. Dzieci 7-11 r.ż. pierwsza dawka 0,5-0,75 g, 
następnie 0,25-0,5 g co 12 h; dzieci poniżej 7 r.ż. pierwsza dawka 30 mg/kg m.c., następnie 15 mg/kg m.c. co 12 
h. Uwaga. W niewydolności wątroby podaje się mniejsze dawki. Tabletek nie należy dzielić ani rozgryzać.

Erythromycin lactobionate

inj. doż.: (0,3 g) 1 fiolka z s.subst.

Dawkowanie
Wyłącznie we wlewie kroplowym trwającym 20-60 min lub ciągłym. Dorośli dożylnie 0,3-0,9 g co 6-8 h. Dzieci 
dożylnie: noworodki 10 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach; od 2 m.ż. 15-50 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach. 
Uwaga. W ciężkiej niewydolności nerek należy zmniejszyć dawki.

Clarithromycin

tabl. powl.: (0,25 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
tabl. powl.: (0,25 g) 14 szt.; SL 10 szt. 
tabl. powl.: (0,5 g) 14 szt.; SL 14 szt.

Działanie
Antybiotyk  makrolidowy nowej generacji. Wywiera silniejsze działanie bakteriostatyczne niż erytromycyna, 
zwłaszcza wobec Streptococcus spp., Staphylococcus spp., Listeria monocytogenes, Mycoplasma pneumoniae, 
Legionella spp., Chlamydia pneumoniae, Helicobacter pylori, Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenzae, 
Corynebacterium  spp., Ureaplasma  urealyticum.  Działa także na prątki atypowe  (zwłaszcza Mycobacterium 
avium-intracellulare).   Wykazuje   oporność   krzyżową   z   pozostałymi   antybiotykami   makrolidowymi   oraz 
linkomycyną   i   klindamycyną.   Szybko   i   niezależnie   od   obecności   pokarmu   wchłania   się   z   przewodu 
pokarmowego (biodostępność wynosi około 55%). Stężenie maksymalne we krwi osiąga po około 3 h. Jest w 
znacznym   stopniu   metabolizowany  w   wątrobie.   Około   20%   podanej   dawki   stanowi   główny   metabolit,   14-
hydroksyklarytromycyna,   która   w   wyniku   synergizmu   nasila   działanie   przeciwbakteryjne   klarytromycyny, 
zwłaszcza   wobec   Haemophilus   influenzae.   Klarytromycyna   oraz   jej   metabolit   osiągają   większe   stężenia   w 
tkankach niż we krwi (około 10 razy), m.in. w płucach, migdałkach podniebiennych, płynie wysiękowym z ucha 
środkowego, plwocinie. Nie przenikają do płynu mózgowo-rdzeniowego. T0,5 klarytromycyny wynosi 3-7 h; 
T0,5   14-hydroksyklarytromycyny   wynosi   5-6   h.   Klarytromycyna   słabo   wiąże   się   z   białkami   osocza   krwi. 
Klarytromycyna i jej metabolity są wydalane z moczem i kałem, z czego około 20% stanowi klarytromycyna w 
postaci nie zmienionej. 

Wskazania
Zakażenia   dróg   oddechowych   (zapalenie   gardła,   migdałków   podniebiennych,   zatok,   płuc,   zaostrzenie 
przewlekłego   zapalenia   oskrzeli).   Ostre   zapalenie   ucha   środkowego.   Niepowikłane   gronkowcowe   i 
paciorkowcowe zakażenia skóry i tkanek miękkich. Uogólnione zakażenia Mycobacterium avium-intracellulare. 
Zakażenie Helicobacter pylori u pacjentów z chorobą wrzodową (w skojarzeniu z innymi lekami).

Dawkowanie
Dorośli i dzieci o m.c. powyżej 33 kg doustnie zazwyczaj 250 mg co 12 h; w zapaleniu zatok, zakażeniach 
Haemophilus influenzae oraz innych zakażeniach o ciężkim przebiegu 500 mg co 12 h (maksymalnie 2 g/dobę). 
W zakażeniach  Helicobacter  pylori  500-1500 mg dziennie w 2 dawkach  (w skojarzeniu z innymi  lekami). 
Uwaga. Leczenie trwa 7-14 dni. W niewydolności nerek u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min 
podaje się 250 mg co 12-24 h.

Clarithromycin

inj.: (0,5 g) 1 fiolka

Dawkowanie
Dożylnie, dorośli 0,5 g co 12 h przez 2-5 dni. Najszybciej jak to możliwe kontynuuje się leczenie podając lek 
doustnie   (zazwyczaj   łączny   czas   kuracji   nie   przekracza   14   dni).   Lek   podaje   się   we   wlewie   kroplowym 
trwającym 60 min (po uprzednim rozpuszczeniu wodą do wstrzyknięć i rozcieńczeniu jednym z następujących 
płynów: 5% roztwór glukozy, płyn Ringera mleczanowy, 0,9% roztwór NaCl, 5% roztwór glukozy w 0,3% lub 
0,45% roztworze NaCl, Normosol-M lub Normosol-K w 5% roztworze glukozy). W niewydolności nerek przy 
klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min podaje się połowę dawki i nie stosuje dłużej niż przez 14 dni.

Spiramycin

inj. doż.: (1,5 mln j.m.) 1 fiolka

Działanie
Antybiotyk   makrolidowy   działający   bakteriostatycznie   lub   bakteriobójczo   m.in.   na   Streptococcus   spp., 
Staphylococcus  spp., Neisseria meningitidis i N. gonorrhoeae, Bordetella pertussis, Listeria monocytogenes, 
Clostridium spp., Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Legionella pneumophila, Treponema spp. 
Działa   także   na   Toxoplasma   gondii.   Zmienną   wrażliwość   wykazują   Haemophilus   influenzae,   Bacteroides 
fragilis, Vibrio cholerae. Nie działa na Pseudomonas spp. i Enterobacteriaceae. Może wykazywać  oporność 
krzyżową z erytromycyną. Podany dożylnie przenika do tkanek, w których bardzo długo utrzymują się jego duże 
stężenia. Wiąże się z białkami osocza w 18%. T0,5 we krwi wynosi 3,5-7 h; T0,5 w płucach - 36 h. Osiąga duże 
stężenia w makrofagach pęcherzyków płucnych (20 razy większe niż we krwi), ślinie, wydzielinie gruczołów 
oskrzelowych,   błonie  śluzowej  zatok (zwłaszcza  w stanie  zapalnym),   migdałkach   podniebiennych,   płucach, 
gruczole   krokowym,   mleku   matki.   Przenika   przez   barierę   łożyska,   nie   przenika   do   płynu   mózgowo-
rdzeniowego. Jest metabolizowany w wątrobie. Wydala się głównie z kałem; około 15% z moczem. 

Wskazania
Zakażenia dróg oddechowych (ostre zapalenie płuc, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zakażenia dróg 
oddechowych u chorych z astmą oskrzelową).

Dawkowanie
Dorośli dożylnie zazwyczaj 1 500 000 j.m. co 8 h; w ciężkich zakażeniach dawkę można podwoić. Uwaga. Lek 
podaje się w powolnym wlewie dożylnym trwającym 1 h (po rozpuszczeniu zawartości flakonu w 4 ml wody do 
wstrzyknięć i rozcieńczeniu w co najmniej  100 ml 5% roztworu glukozy).  Po uzyskaniu poprawy leczenie 
można kontynuować podając preparat Rovamycine przeznaczony do podawania drogą doustną.

Spiramycin

tabl. powl.: (1,5 mln j.m.) 16 szt.; SL 16 szt. 
tabl. powl.: (3,0 mln j.m.) 10 szt.; SL 10 szt. 
granulat do przyg. zawiesiny: (0,375 mln j.m.) 10 saszetek po 3 g

Dawkowanie
Dorośli doustnie 6 000 000 j.m. na 24 h w 2 dawkach; dawkę tę można zwiększyć do 9 000 000 j.m. na 24 h w 3 
dawkach. W toksoplazmozie ciężarnych 6 000 000-9 000 000 j.m. na 24 h w 2-3 dawkach przez 3 tygodnie z 2-
tygodniowymi  przerwami aż do porodu. W kryptosporydiozie 9 000 000 - 12 000 000 j.m. na 24 h w 3-4 
dawkach przez co najmniej 3 tygodnie. Dzieci doustnie zazwyczaj 150 000 j.m./kg m.c. na 24 h w 2-3 dawkach; 
dawkę tę można zwiększyć do 300 000 j.m./kg m.c. na 24 h w 2-3 dawkach. W profilaktyce meningokowego 
zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 150 000 j.m./kg m.c. na 24 h w 2 dawkach (co 12 h) przez 5 dni.

Roxithromycin

tabl. powl.: (0,05 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
tabl. powl.: (0,1 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
tabl. powl.: (0,15 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
tabl. do przyg. zawiesiny: (0,05 g) 10 szt.; SL 10 szt.

Działanie

Antybiotyk   makrolidowy.   Działa   bakteriostatycznie   lub   bakteriobójczo   na   Streptococcus   spp.,   Mycoplasma 
pneumoniae,   Moraxella   catarrhalis,   Listeria   monocytogenes,   Chlamydia   trachomatis,   Legionella   spp., 
Ureaplasma   urealyticum,   Campylobacter   spp.,   Neisseria   spp.,   Clostridium   spp.   (z   wyjątkiem   Clostridium 
difficile).   Ma   zmienne   działanie   wobec   Staphylococcus   spp.,   Streptococcus   pneumoniae,   Haemophilus 
influenzae. Nie działa na Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Bacteroides fragilis. Wykazuje oporność 
krzyżową z erytromycyną. Wchłania się szybko z przewodu pokarmowego. Wiąże się z białkami osocza w 96%. 
T0,5 we krwi wynosi około 10,5 h (u dzieci około 20 h). Przenika m.in. do płuc, migdałków podniebiennych, 
gruczołu  krokowego,   przez   łożysko  i   do mleka  matki. Nie  przenika  do płynu   mózgowo-rdzeniowego.  Jest 
częściowo metabolizowany w wątrobie. Wydala się głównie z kałem, niewielka część z moczem. 

Wskazania
Zakażenia górnych dróg oddechowych (zapalenie migdałków, nosa i gardła, zatok), zakażenia dolnych dróg 
oddechowych (zapalenie oskrzeli i płuc, także atypowe), zakażenia skóry i tkanek miękkich, zakażenia układu 
moczowo-płciowego (nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, pochwy i szyjki macicy).

Dawkowanie
Dorośli i  dzieci  od 15 r.ż. doustnie 0,15 g co 12 h przed posiłkami  lub 0,3 g na 24 h w 1 dawce  przed 
śniadaniem. Dzieci doustnie 5-8 mg/kg m.c. na dobę w 2 dawkach, tj zazwyczaj dzieci o m.c. 6-11 kg: 0,025 g 
co 12 h (w postaci zawiesiny); dzieci o m.c. 12-23 kg: 0,05 g co 12 h; dzieci o m.c. 24-40 kg: 0,1 g co 12 h. 
Uwaga. W razie konieczności zastosowania u pacjentów z niewydolnością wątroby należy zmniejszyć dawkę o 
połowę   i   kontrolować   czynność   wątroby.   Tabletki   do   przygotowania   zawiesiny   można   dzielić;   tabletki   te 
rozpuszcza   się   w   łyżce   stołowej   wody   i   popija   większą   ilością   wody.   Lek   zaleca   się   przyjmować   przed 
posiłkiem.

Azithromycin

tabl.: (0,125 g) 6 szt.. 
tabl.: (0,5 g) 2 szt. 
tabl.: (0,5 g) 3 szt.
kaps.: (0,25 g) 6 szt.
syrop: (0,1 g/5 ml) flakon 20 ml 
syrop: (0,2 g/5 ml) flakon 20 ml

Działanie
Antybiotyk makrolidowy z klasy azalidów. Działa bakteriostatycznie na bakterie Gram-dodatnie wrażliwe na 
erytromycynę, głównie na Staphylococcus aureus, S. epidermidis, Streptococcus spp. Wobec bakterii Gram-
ujemnych   działa   silniej   niż   erytromycyna,   m.in.   Haemophilus   influenzae,   H.   parainfluenzae,   Moraxella 
catarrhalis, Neisseria spp., Campylobacter jejuni, Helicobacter pylori, Gardnerella vaginalis, Clostridium spp., 
Legionella spp. Działa także na Chlamydia spp., Ureaplasma urealyticum, Borrelia burgdorferii, Mycoplasma 
pneumoniae, Mycobacterium avium. Hamuje wzrost Entamoeba histolytica i Toxoplasma gondii. Nie działa na 
enterokoki,   szczepy   gronkowców   oporne   na   metycylinę   i   praktycznie   na   Corynebacterium   diphtheriae. 
Azytromycyna  jest  niewrażliwa na działanie  soku żołądkowego.  Obecność  pokarmu znacznie zmniejsza jej 
biodostępność. Podana na czczo wchłania się z przewodu pokarmowego w 30-40%, a następnie szybko przenika 
do ognisk zakażenia w tkankach, osiągając w nich kilkakrotnie większe stężenia niż we krwi (m.in. gruczoł 
krokowy, jądra, jajniki, macica, migdałki podniebienne, płuca). Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. 
Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 68 h, co sprawia, że stężenia terapeutyczne w tkankach utrzymują 
się jeszcze przez 5-7 dni od podania ostatniej dawki. Wiązanie z białkami osocza wynosi (w zależności od 
stężenia) 7-50%. Azytromycyna jest wydalana głównie w postaci nie zmienionej, przede wszystkim z kałem i w 
około 6% z moczem. 

Wskazania
Ostre   zakażenia   górnych   dróg   oddechowych   (zapalenie   gardła,   migdałków   podniebiennych,   zatok,   ucha 
środkowego), zakażenia dolnych dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, bakteryjne 
pęcherzykowe   i   śródmiąższowe   zapalenie   płuc   o   łagodnym   i   umiarkowanym   przebiegu),   zakażenia   dróg 
moczowo-płciowych (zwłaszcza stany zapalne cewki moczowej i szyjki macicy wywołane przez Chlamydia 
trachomatis, Ureaplasma urealyticum, Neisseria gonorrhoeae), zakażenia skóry i tkanek miękkich (cellulitis, 
róża, czyraczność, liszajec), wczesna postać boreliozy (rumień przewlekły wędrujący).

Dawkowanie

Lek podaje się co najmniej 1 h przed lub 2 h po posiłku. Dorośli i dzieci o m.c. powyżej 45 kg doustnie w 
zakażeniach dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich 0,5 g raz dziennie przez 3 dni. W zakażeniach układu 
moczowo-płciowego 1 g jednorazowo. W boreliozie: pierwszego dnia - 1 g; przez następne 4 dni - 0,5 g. Dzieci 
doustnie w zakażeniach dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich: raz dziennie 10 mg/kg m.c. przez 3 dni. W 
boreliozie: pierwszego dnia - 20 mg/kg m.c.; przez następne 4 dni - po 10 mg/kg m.c. Uwaga. Preparat nie 
wymaga zmiany dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku.

Fluorochinolony

Pefloxacin

inj.: (0,4 g/5 ml) 10 amp.

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów. Działa głównie na bakterie Gram-ujemne, zwłaszcza Neisseria 
spp., Haemophilus influenzae, Vibrio cholerae, Enterobacteriaceae  (m.in. Klebsiella, Enterobacter, Serratia), 
Moraxella (Branhamella) catarrhalis. Spośród bakterii Gram-dodatnich najsilniej działa na Staphylococcus spp. 
Nie działa na Listeria spp., Nocardia spp. i bakterie beztlenowe. T0,5 we krwi wynosi średnio 12 h (8-15 h). 
Wiązanie z białkami osocza wynosi 20-30%. Bardzo dobrze przenika do tkanek, osiągając duże stężenia m.in. w 
kościach, wydzielinie okrzeli, migdałkach podniebiennych, błonie śluzowej nosa i gardła, gruczole krokowym, a 
także w mózgu i płynie mózgowo-rdzeniowym. Jest w znacznym stopniu metabolizowany w wątrobie. Wydala 
się w około 70% z moczem (w postaci metabolitów) oraz częściowo z kałem. 

Wskazania
Ciężkie   zakażenia   wywołane   przez   bakterie   Gram-ujemne   i   gronkowce,   jak   zapalenie   wsierdzia,   opon 
mózgowo-rdzeniowych,   posocznica,   zakażenia   układu   oddechowego,   moczowego,   przewodu   pokarmowego, 
jamy  brzusznej,   kości,   stawów,   skóry  i   tkanek   miękkich.   W   zakażeniach   wywołanych   przez   Pseudomonas 
aeruginosa jest łączony z antybiotykami aminoglikozydowymi, cefalosporynami lub acyloureidopenicylinami.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci powyżej 15 r.ż. dożylnie 0,4 g co 12 h (w jednogodzinnym wlewie kroplowym); pierwsza dawka 
może   wynosić   0,8   g.   Uwaga.   Pacjent   powinien   być   dobrze   nawodniony,   aby   zapobiec   krystalurii.   W 
niewydolności wątroby podaje się 8 mg/kg m.c. zazwyczaj co 12 h (w żółtaczce - co 24 h; w przypadku puchliny 
brzusznej - co 36 h; w żółtaczce ze współistniejącą puchliną brzuszną - co 48 h). Pacjentom w podeszłym wieku 
lub z padaczką należy zmniejszyć dawki.

Pefloxacin

tabl. powl.: (0,4 g) 10 szt.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci powyżej 15 r.ż. doustnie 0,4 g co 12 h podczas posiłku; pierwsza dawka może wynosić 0,8 g. W 
rzeżączce jednorazowo 0,8 g. Uwaga. Pacjent powinien być dobrze nawodniony, aby zapobiec krystalurii. W 
niewydolności wątroby podaje się 8 mg/kg m.c. zazwyczaj co 12 h (w żółtaczce - co 24 h; w przypadku puchliny 
brzusznej - co 36 h; w żółtaczce ze współistniejącą puchliną brzuszną - co 48 h). Pacjentom w podeszłym wieku 
lub z padaczką należy zmniejszyć dawki.

Ciprofloxacin hydrochloride

tabl. powl.: (0,25 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
tabl. powl.: (0,5 g) 10 szt.; SL 10 szt.

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów. Wywiera działanie bakteriobójcze poprzez zaburzanie replikacji 
DNA bakterii w wyniku hamowania syntezy DNA. Wykazuje największą aktywność przeciwbakteryjną spośród 
fluorochinolonów. Szczególnie silnie działa na bakterie Gram-ujemne (także na niektóre szczepy oporne na 
aminoglikozydy i antybiotyki b-laktamowe), m.in. Haemophilus influenzae, Neisseria spp., Enterobacteriaceae 
(zwłaszcza   rodzaje   Salmonella,   Shigella,   Citrobacter,   Proteus   i   Escherichia   coli),   Pseudomonas   aeruginosa, 
Acinetobacter   spp.,   Vibrio   spp.   Ponadto   działa   na   Staphylococcus   aureus   i   S.   epidermidis   (także   szczepy 
koagulazo-ujemne i niektóre oporne na meticylinę), Streptococcus pyogenes, prątki gruźlicy i prątki atypowe. 

Wykazuje   słabe   działanie   wobec   Bacteroides   spp.,   Clostridium   spp.,   Chlamydia   spp.,   Streptococcus 
pneumoniae,   Enterococcus   faecalis.   Nie   działa   na   Bacteroides   fragilis,   Enterococcus   faecium,   Ureaplasma 
urealyticum,   Clostridium   difficile,   Pseudomonas   maltophila,   Treponema   pallidum,   Actinomyces   spp., 
Fusobacterium spp. Wykazuje krzyżową oporność z innymi fluorochinolonami. Dobrze wchłania się z przewodu 
pokarmowego,   biodostępność  wynosi  70%.  T0,5  wynosi  3,5-4,5  h,  a  wiązanie   z  białkami   osocza  19-40%. 
Bardzo dobrze przenika do płynów ustrojowych i tkanek, zwłaszcza do płuc, gruczołu krokowego, migdałków 
podniebiennych,   kości   oraz   płynu   mózgowo-rdzeniowego.   Jest   częściowo   metabolizowany   w   wątrobie. 
Cyprofloksacyna jest wydalana głównie w postaci nie zmienionej z moczem i częściowo z kałem, osiągając w 
nich duże stężenia. 

Wskazania
Zakażenia dróg oddechowych (m.in. zapalenie płuc, ropniak opłucnej, ropień płuca, zaostrzenie przewlekłego 
zapalenia oskrzeli, zapalenie ucha środkowego i zatok), zakażenia dróg moczowych (m.in. odmiedniczkowe 
zapalenie   nerek,   zapalenie   gruczołu   krokowego,   przewlekłe,   powikłane   lub   nawracające   zakażenia   dróg 
moczowych), zakażenia skóry, tkanek miękkich, przewodu pokarmowego, zakażenia w obrębie jamy brzusznej 
(m.in. zapalenie otrzewnej, ropnie, zapalenie dróg żółciowych), zakażenia ginekologiczne (zapalenie jajników, 
endometrium, rzeżączka), zakażenia kości i stawów, posocznica, bakteriemia.

Dawkowanie
Dorośli doustnie w niepowikłanych  zakażeniach  dróg moczowych:  250 mg co 12 h; w zapaleniu gruczołu 
krokowego i zakażeniach dróg moczowych o powikłanym przebiegu: 500 mg co 12 h. W zakażeniach dolnych 
dróg oddechowych  250-500 mg co 12 h (w zakażeniach  wywołanych  przez  Gram-dodatnie ziarenkowce  o 
mniejszonej wrażliwości: 750 mg co 12 h); w zakażeniach górnych dróg oddechowych, kości i stawów: 500-750 
mg co 12 h. W zakażeniach przewodu pokarmowego oraz zakażeniach ginekologicznych 500 mg co 12 h; w 
zakażeniach w obrębie jamy brzusznej: 500-750 mg co 12 h (jako kontynuacja leczenia dożylnego), w rzeżączce 
250   mg   jednorazowo.   Uwaga.   Tabletki   należy   przyjmować   w   całości,   najlepiej   między   posiłkami. 
Pacjentpowinien być dobrze nawodniony, aby zapobiec krystalurii. Pacjentom z uszkodzoną czynnością nerek 
(klirens   kreatyniny   poniżej   20   ml/min)   dawkę   zmniejsza   się   o   połowę   i   podaje   co   12   h.   Przy   podawaniu 
związków   glinu,   magnezu,   żelaza,   wapnia   lub   sukralfatu   należy   zachować   2-godzinny   odstęp   od   podania 
ciprofloksacyny.   Długotrwałe   stosowanie   wymaga   okresowej   kontroli   czynności   nerek,   wątroby   i   szpiku 
kostnego.   Podczas   leczenia   należy   unikać   intensywnego   nasłonecznienia,   nie   należy   prowadzić   pojazdów 
mechanicznych, ani obsługiwać maszyn.

Ciprofloxacin lactate

inj. doż.: (0,1 g/10 ml) 5 amp. 10 ml

Dawkowanie
Dorośli dożylnie (w 30-minutowym wlewie kroplowym) 0,2 g co 8-12 h. W rzeżączce i ostrym niepowikłanym 
zapaleniu pęcherza moczowego u kobiet 0,1 g jednorazowo. Uwaga. Pacjentom z niewydolnością nerek (klirens 
kreatyniny poniżej 20 ml/min) lub ciężką niewydolnością wątroby podaje się dawkę dobową raz na 24 h lub 
zmniejsza ją o połowę i podaje co 12 h. Pacjent powinien być dobrze nawodniony, aby zapobiec krystalurii. 
Koncentrat   należy   podawać   wyłącznie   po   rozcieńczeniu   roztworem   do   wlewów   dożylnych   do   objętości 
minimum 50 ml.

Norfloxacin

tabl. powl.: (0,8 g) 4 szt.; SL 4 szt.
tabl.: (0,4 g) 20 szt.; SL 20 szt.

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, hamujący aktywność gyrazy DNA bakterii. Działa bakteriobójczo 
na bakterie Gram-ujemne (w tym oporne na kwas nalidyksowy), m.in. Neisseria gonorrhoeae, N. meningitidis, 
pałeczki Enterobacteriaceae (zwłaszcza Enterobacter spp., Shigella spp., Escherichia coli, Campylobacter spp., 
Proteus   spp.),   słabiej   na   Pseudomonas   aeruginosa.   Spośród   bakterii   Gram-dodatnich   najsilniej   działa   na 
gronkowce.  Nie   działa  na   większość   bakterii  beztlenowych,   mikoplazmy  i  chlamydie.   Wykazuje  krzyżową 
oporność   z   innymi   fluorochinolonami,   ponadto   podczas   długotrwałego   stosowania   może   dojść   do   selekcji 
szczepów   opornych   (zwłaszcza   gronkowców   i   Pseudomonas   aeruginosa).   Podany   doustnie   wchłania   się   w 
mniejszym stopniu niż inne fluorochinolony, osiągając stężenia terapeutyczne w tkankach układu moczowo-
płciowego, moczu i kale. Przenika przez barierę łożyskową. Około 15% wiąże się z białkami osocza. T0,5 we 

krwi wynosi 3,5-6,5 h. Jest częściowo metabolizowany w wątrobie. Około 40% dawki jest wydalane z moczem 
(70% w postaci nie zmienionej, 30% w postaci metabolitów), około 60% z żółcią i kałem, osiągając w nich 
bardzo duże stężenia. 

Wskazania
Zakażenia   dróg   moczowych   wywołane   przez   bakterie   Gram-ujemne   oraz   zapobieganie   ich   nawrotom, 
przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego, rzeżączka, zakażenia żołądkowo-jelitowe wywołane zwłaszcza przez 
pałeczki Shigella.

Dawkowanie
Dorośli doustnie 0,4 g co 12 h przed posiłkiem (w ostrym zakażeniu układu moczowego przez 7-10 dni; w 
zapaleniu pęcherza moczowego  u kobiet  przez 3 dni; w przewlekłych  lub nawracających  zakażeniach dróg 
moczowych przez 12 tygodni; w zapaleniu gruczołu krokowego przez 4-6 tygodni; w zakażeniach przewodu 
pokarmowego przez 5 dni). W rzeżączce 0,8-1,2 g jednorazowo lub 0,4 g co 12 h przez 3-7 dni. W zapobieganiu 
nawrotom zakażeń dróg moczowych 0,2 g na noc przez 1-2 lata. Uwaga. Podczas leczenia powinno się pić dużo 
płynów, aby zmniejszyć  ryzyko  krystalurii. W niewydolności  nerek przy klirensie kreatyniny 10-30 ml/min 
podaje   się   1/2   dawki   lub   dwukrotnie   wydłuża   odstęp   między   dawkami.   Podczas   leczenia   należy   unikać 
intensywnego nasłonecznienia oraz nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać maszyn.

Ofloxacin

tabl. powl.: (0,1 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
tabl. powl.: (0,2 g) 10 szt.; SL 10 szt.
inj. doż.: (0,2 g/100 ml) 5 amp. 100 ml

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów. Wywiera działanie bakteriobójcze poprzez zaburzanie replikacji 
DNA bakterii w wyniku hamowania syntezy DNA. Działa silnie bakteriobójczo na bakterie Gram-ujemne i 
Gram-dodatnie,   m.in.   Haemophilus   influenzae,   Neisseria   spp.,   Enterobacter   aerogenes,   Escherichia   coli, 
Klebsiella   pneumoniae,   Proteus   mirabilis,   Citrobacter   diversus,   Chlamydia   trachomatis,   Pseudomonas 
aeruginosa, Staphylococcus aureus (szybko narasta oporność, zwłaszcza szczepów opornych na metycylinę). 
Wykazuje zmienną aktywność  wobec paciorkowców  i enterokoków.  Nie działa na Bacteroides  spp., krętki. 
Szybko i niemal całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 
1-2 h. T0,5 we krwi wynosi 5-7 h. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 10%. Doskonale przenika do 
płynów ustrojowych i tkanek, osiągając znaczne stężenia zwłaszcza w mięśniach, płucach, gruczole krokowym, 
żółci, m. sercowym, migdałkach podniebiennych, kościach. Przenika także do płynu mózgowo-rdzeniowego, 
przez   barierę   łożyska   i   do   mleka   matki.   Jest   w   nieznacznym   stopniu   (10%)   metabolizowany   w   wątrobie. 
Ofloksacyna jest wydalana głównie z moczem w postaci nie zmienionej, osiągając w nim bardzo duże stężenia. 

Wskazania
Zakażenia dróg moczowych wywołane przez Enterobacteriaceae i Pseudomonas aeruginosa (zarówno powikłane 
jak   i   niepowikłane),   zakażenia   dolnych   dróg   oddechowych   (zaostrzenie   przewlekłego   zapalenia   oskrzeli, 
zapalenie płuc wywołane  przez Haemophilus influenzae), gronkowcowe  zakażenia skóry i tkanek miękkich 
(szybko narasta oporność, zwłaszcza u szczepów opornych na metycylinę), ostre niepowikłane rzeżączkowe 
zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy, zapalenie gruczołu krokowego wywołane przez Escherichia coli.

Dawkowanie
Dorośli   doustnie   zazwyczaj   200   mg   co   12   h;   w   zakażeniach   o   ciężkim   przebiegu   300-400   co   12   h.   W 
niepowikłanych zakażeniach układu moczowego 100 mg co 12 h. Uwaga. Tabletki należy połykać w całości, 
popijając niewielką ilością płynu; nie przyjmować podczas posiłku lub bezpośrednio po nim. Zazwyczaj leczenie 
trwa 7-10 dni (w niepowikłanych zakażeniach dróg moczowych 3 dni); ofloksacyny nie należy podawać dłużej 
niż 2 miesiące. W niewydolności nerek, po podaniu nie zmienionej pierwszej dawki, dawkowanie ulega zmianie 
zależnie od klirensu kreatyniny: przy klirensie 20-50 ml/min podaje się 100-200 mg raz dziennie; poniżej 20 ml/
min: 100 mg raz dziennie. W niewydolności wątroby maksymalna dawka dobowa wynosi  400 mg. Pacjent 
powinien   być   dobrze   nawodniony,   aby   zapobiec   krystalurii.   Podczas   leczenia   należy   unikać   intensywnego 
nasłonecznienia. Nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych, obsługiwać urządzeń elektrycznych oraz pić 
alkoholu.

Dawkowanie w iniekcjach

Dorośli dożylnie (w 30-minutowym wlewie) w większości zakażeń 0,2 g co 12 h; w bardzo ciężkich zakażeniach 
0,4 g co 12 h. W zakażeniach układu moczowo-płciowego 0,1-0,2 g co 12 h. Uwaga. Zazwyczaj leczenie trwa 
7-10 dni (gdy to jest już możliwe, zaleca się zmianę drogi podania na doustną). Pacjent powinien być dobrze 
nawodniony,  aby uniknąć  krystalurii.  W niewydolności  nerek,  po podaniu nie zmienionej  pierwszej  dawki, 
dawkowanie ulega zmianie zależnie od klirensu kreatyniny: przy klirensie 20-50 ml/min podaje się 0,1-0,2 g raz 
dziennie; poniżej 20 ml/min: 0,1 g raz dziennie. W niewydolności wątroby maksymalna dawka dobowa wynosi 
0,4 g.

Pefloxacin

inj.: (0,4 g/5 ml) 10 amp. 5 ml
tabl. powl.: (0,4 g) 20 szt

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów. Działa głównie na bakterie Gram-ujemne, zwłaszcza Neisseria 
spp., Haemophilus influenzae, Vibrio cholerae, Enterobacteriaceae  (m.in. Klebsiella, Enterobacter, Serratia), 
Moraxella catarrhalis. Spośród bakterii Gram-dodatnich najsilniej działa na Staphylococcus spp. Nie działa na 
Listeria   spp.,   Nocardia   spp.   i   bakterie   beztlenowe.   Szybko   i   niemal   całkowicie   wchłania   się   z   przewodu 
pokarmowego.   T0,5  we   krwi  wynosi   średnio  12  h  (8-15  h).  Wiązanie   z  białkami  osocza  wynosi  20-30%. 
Doskonale   przenika   do   tkanek,   osiągając   duże   stężenia   m.in.   w   kościach,   wydzielinie   okrzeli,   migdałkach 
podniebiennych,   błonie  śluzowej   nosa  i  gardła,   gruczole  krokowym,   a  także  w  mózgu  i  płynie  mózgowo-
rdzeniowym. Jest w znacznym stopniu metabolizowany w wątrobie. Wydala się w około 70% z moczem (w 
postaci metabolitów) oraz częściowo z kałem. 

Wskazania
Zakażenia   układu   oddechowego,   moczowo-płciowego   (także   rzeżączka),   przewodu   pokarmowego,   jamy 
brzusznej, kości, stawów, skóry i tkanek miękkich.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci powyżej 15 r.ż. doustnie 0,4 g co 12 h podczas posiłku; pierwsza dawka może wynosić 0,8 g. W 
rzeżączce jednorazowo 0,8 g. Pacjent powinien być dobrze nawodniony, aby zapobiec krystalurii. Długotrwałe 
podawanie   wymaga   okresowego   badania   obrazu   krwi   (nie   należy   stosować   dłużej   niż   przez   30   dni).   W 
niewydolności wątroby lek podaje się zazwyczaj co 12 h (w żółtaczce - co 24 h; w przypadku puchliny brzusznej 
- co 36 h; w żółtaczce ze współistniejącą puchliną brzuszną - co 48 h). W niewydolnościi nerek przy klirensie 
kreatyniny poniżej 10 ml/min podaje się połowę dawki. Pacjentom w podeszłym wieku lub z padaczką należy 
także zmniejszyć dawki.

Dawkowanie w iniekcjach
Dorośli dożylnie 0,4 g co 12 h (w 1-godzinnym wlewie kroplowym po uprzednim rozcieńczeniu 5% roztworem 
glukozy); pierwsza dawka może wynosić 0,8 g. Pacjentom z niewydolnością wątroby podaje się 8 mg/kg m.c. w 
następujących odstępach czasowych: chorzy z żółtaczką - co 24 h, chorzy z wodobrzuszem - co 36 h, chorzy z 
żółtaczką i wodobrzuszem - co 48 h. W niewydolności nerek przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min podaje 
się połowę zazwyczaj stosowanej dawki. Dawkę należy także zmniejszyć u chorych w podeszłym wieku oraz 
chorych na padaczkę.

Antybiotyki glikopeptydowe

Vancomycin hydrochloride

inj.: (0,5 g) 1 fiolka 
inj.: (1,0 g) 1 fiolka

Działanie
Cykliczny   antybiotyk   glikopeptydowy.   Działa   silnie   bakteriobójczo   na   Staphylococcus   spp.   (szczepy 
wytwarzające   b-laktamazę,   oporne   na   meticylinę   i   niektóre   koagulazo-ujemne),   Streptococcus   spp.   (także 
szczepy   Streptococcus   pneumoniae   oporne   na   penicylinę   i   inne   antybiotyki),   Clostridium   spp.   (w   tym   Cl. 
difficile), Corynebacterium  spp. Działa bakteriostatycznie  na Enterococcus  spp. (występują  szczepy wysoce 
oporne), natomiast w skojarzeniu z aminoglikozydami wankomycyna wywiera działanie bakteriobójcze wobec 
enterokoków. Nie działa na bakterie Gram-ujemne i prątki. Wiązanie z białkami osocza wynosi 10-55%. T0,5 

we krwi wynosi 6-7 h (może się wahać od 3 do 13 h). Przenika m.in. do płynu otrzewnowego, opłucnowego, 
osierdziowego.   Nie   przenika   do   płynu   mózgowo-rdzeniowego;   w   zapaleniu   opon   mózgowo-rdzeniowych 
przenikanie się zwiększa. Nie jest metabolizowany. Wydala się głównie z moczem. 

Wskazania
Dożylnie wankomycynę stosuje się w leczeniu ciężkich lub zagrażających życiu zakażeń, wywołanych przez 
bakterie   Gram-dodatnie   oporne   na   inne   antybiotyki.   Głównymi   wskazaniami   są   zakażenia   gronkowcowe 
(zwłaszcza wywołane przez szczepy oporne na metycylinę), m.in. posocznica, zapalenie wsierdzia, zakażenia 
szpiku kostnego, układu oddechowego, skóry i tkanek miękkich; ciężkie zakażenia paciorkowcami oporne na 
leczenie penicyliną lub u osób na nią uczulonych (w paciorkowcowym  zapaleniu wsierdzia w skojarzeniu z 
aminoglikozydami);   zakażenia   wywołane   przez   enterokoki   (w   skojarzeniu   z   aminoglikozydami).   Doustnie: 
rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy i gronkowcowe zapalenie jelit.

Dawkowanie
Dożylnie. Dorośli 0,5 g co 6 h lub 1 g co 12 h. Dzieci dożylnie: noworodki poniżej 7 dni życia 15 mg/kg m.c. 
jednorazowo, a następnie 20 mg/kg m.c. na 24 h w 2 dawkach; noworodki powyżej 7 dni życia 15 mg/kg m.c. 
jednorazowo, a następnie 30 mg/kg m.c. w 3 dawkach; od 2 m.ż. 40 mg/kg m.c. na 24 h w 4 dawkach. Doustnie. 
Dorośli 0,5-2 g na 24 h w 3-4 dawkach. Dzieci 40 mg/kg m.c. na 24 h w 3-4 dawkach. Lek podaje się po 
rozpuszczeniu w 30 ml wody.  Czas leczenia wynosi  7-10 dni. Maksymalna dawka dobowa - 2 g. Uwaga. 
Podczas  leczenia  należy  kontrolować  obraz   krwi,  czynność  nerek   oraz   audiogram.   W  niewydolności  nerek 
dawka początkowa wynosi 15 mg/kg m.c., następne dawki podaje się w zależności od klirensu kreatyniny. U 
pacjentów z klirensem 70 ml/min dawka dobowa wynosi 1,08 g; 50 ml/min - 0,77 g; 40 ml/min - 0,62 g; 30 ml/
min - 0,465 g; 20 ml/min - 0,31 g.

Teicoplanin

inj.: (0,2 g) 1 fiolka + rozp. 
inj.: (0,4 g) 1 fiolka + rozp.

Działanie
Antybiotyk   glikopeptydowy.   Działa   silnie   bakteriobójczo   na  tlenowe   i   beztlenowe   bakterie   Gram-dodatnie. 
Największą   aktywność   wykazuje   wobec   Staphylococcus   aureus   i   S.   epidermidis   (szczepy   wytwarzające   b-
laktamazę, oporne na metycylinę i niektóre koagulazo-ujemne), Streptococcus spp. (w tym także szczepy St. 
pneumoniae oporne na penicylinę benzylową i inne antybiotyki), Enterococcus spp., Clostridium spp. (także C. 
difficile),   Corynebacterium   spp.,   Listeria   monocytogenes,   Peptococcus   spp.,   Propionibacterium   spp. 
Teikoplanina nie wykazuje oporności krzyżowej z innymi antybiotykami. Podana doustnie nie wchłania się z 
przewodu   pokarmowego.   Po   podaniu   domięśniowym   jej   biodostępność   wynosi   ponad   90%.   Teikoplanina 
charakteryzuje   się   trójfazowym   mechanizmem   osiągania   stężenia   w   krwi   po   podaniu   dożylnym.   T0,5   dla 
poszczególnych faz wynosi odpowiednio: 20 min.; 3 h; 70-100 h. Wiązanie z białkami osocza wynosi 90-95%. 
Szybko przenika do płynów ustrojowych i tkanek, m.in. do skóry, płuc, kości, płynu otrzewnowego, leukocytów. 
Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Jest wydalana z moczem w postaci nie zmienionej. 

Wskazania
Ciężkie  zakażenia  wywołane   przez  bakterie  Gram-dodatnie,   zwłaszcza  gronkowce,  m.in.  zakażenia  skóry i 
tkanek   miękkich,   posocznica,   zapalenia   wsierdzia,   zakażenia   układu   moczowego,   kości,   stawów,   dróg 
oddechowych, zapalenie otrzewnej u pacjentów dializowanych.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 15 r.ż.: w zakażeniach o średnio ciężkim przebiegu: I dzień - dożylnie 0,4 g jednorazowo, 
następnie dożylnie lub domięśniowo 0,2 g raz dziennie; w zakażeniach o ciężkim przebiegu: dożylnie 0,4 g co 
12   h   przez   kolejne   3   dawki,   następnie   dożylnie   lub   domięśniowo   0,4   g   raz   dziennie.   (w   gronkowcowym 
zapaleniu wsierdzia lub u pacjentów z ciężkimi poparzeniami dawka podtrzymująca wynosi do 12 mg/kg m.c. 
dożylnie). Dzieci: noworodki dożylnie: I dzień - 16 mg/kg m.c. jednorazowo, następnie 8 mg/kg m.c. na 24 h w 
1 dawce; dzieci 2 m.ż.-14 r.ż.: dożylnie 10 mg/kg m.c. co 12 h przez kolejne 3 dawki, następnie domięśniowo 
lub dożylnie 6 mg/kg m.c. na 24 h w 1 dawce (w bardzo ciężkich zakażeniach dawka podtrzymująca wynosi 10 
mg/kg m.c.). U pacjentów z niewydolnością nerek przez pierwsze 3 dni stosuje się dawki nie zmienione. Od 4 
dnia   kuracji   u   pacjentów   z   klirensem   kreatyniny   40-60   ml/min   zmniejsza   się   dawkę   o   połowę,   natomiast 
pacjentom z klirensem kreatyniny poniżej 40 ml/min podaje się 1/3 dawki. Podczas długotrwałego leczenia 
zaleca się okresową kontrolę obrazu krwi oraz czynności wątroby i nerek.

Polimiksyny

Colistin sulphate

kaps.: (500 000 j.m.) 48 szt. 
tabl.: (1 500 000 j.m.) 16 szt.

Działanie
Antybiotyk peptydowy z grupy polimiksyn. Działa bakteriobójczo na Gram-ujemne pałeczki tlenowe, głównie 
Klebsiella pneumoniae, Salmonella spp., Escherichia coli, Shigella spp., Pseudomonas aeruginosa. Nie działa na 
bakterie Gram-dodatnie, Neisseria spp., Proteus spp., Serratia spp., bakterie beztlenowe. Bardzo słabo wchłania 
się z przewodu pokarmowego. Wydala się z kałem. 

Wskazania
Zakażenia żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza wywołane przez Escherichia coli i Shigella spp. Profilaktycznie przed 
zabiegami chirurgicznymi przewodu pokarmowego.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci o m.c. powyżej 30 kg doustnie 1 500 000-3 000 000 j.m. co 8 h (w razie potrzeby dawki można 
zwiększyć). Dzieci powyżej 2 m.ż. doustnie: o m.c. do 15 kg - 250 000-500 000 j.m. co 8 h; o m.c. 15-30 kg 750 
000-1 500 000 j.m. co 8 h (małym dzieciom podaje się zawartość kaps. po wysypaniu na łyżeczkę herbaty).

Colistimethate sodium

inj.: (500 000 j.m.) 1 fiolka z s.subst. 
inj.: (1 000 000 j.m.) 1 fiolka z s.subst.

Działanie
Antybiotyk peptydowy z grupy polimiksyn. Działa bakteriobójczo na Gram-ujemne pałeczki tlenowe, głównie 
Klebsiella pneumoniae, Salmonella spp., Escherichia coli, Shigella spp., Pseudomonas aeruginosa. Nie działa na 
bakterie Gram-dodatnie, Neisseria spp., Proteus spp., Serratia spp., bakterie beztlenowe. W znacznym stopniu 
wiąże   się   z   białkami   osocza.   T0,5   we   krwi   wynosi   2-5   h   (zazwyczaj   2,5   h).   Słabo   przenika   do   płynów 
ustrojowych (także przez łożysko i do mleka matki). Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wydala się 
głównie z moczem (u dzieci szybciej), osiągając w nim duże stężenia. 

Wskazania
Ze względu na dużą toksyczność i małe stężenia osiągane w tkankach głównym wskazaniem do jego stosowania 
są   zakażenia   dróg   moczowych   oporne   na   leczenie   innymi   antybiotykami   i   posocznica.   Ponadto   zapalenie 
otrzewnej (dootrzewnowo), zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (dooponowo).

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo lub dożylnie 6 000 000 j.m. na 24 h w 3 dawkach; w ciężkich zakażeniach dożylnie do 9 
000 000 j.m. na 24 h. Dzieci domięśniowo lub dożylnie 50 000-100 000 j.m./kg m.c. na 24 h w 2-4 dawkach. 
Uwaga. Należy kontrolować czynność nerek. W niewydolności  nerek dawki się zmniejsza w zależności od 
klirensu kreatyniny i wydłuża między nimi odstęp.

Pochodne imidazolu

Metronidazole
inj.: (0,5%) 10 amp. 20 ml 
inj. doż.: (0,5%) flakon 100 ml
czopki: (0,5 g) 10 szt.; SL 10 szt. 
czopki: (1,0 g) 10 szt.; SL 10 szt.
tabl.: (0,25 g) 20 szt.; SL 20 szt.

Działanie
Chemioterapeutyk, pochodna 5-nitroimidazolu. Działa silnie bakteriobójczo na bakterie beztlenowe, m.in. rodzaj 
Bacteroides   (także   oporne   na   klindamycynę),   Fusobacterium,   Clostridium,   Peptococcus,   Campylobacter. 
Ponadto   działa   na   beztlenowe   pierwotniaki,   jak   Trichomonas   vaginalis,   Giardia   intestinalis,   Entamoeba 
histolytica, Blastocystis hominis, Balantidium coli. Oporność na lek występuje rzadko. Jego biodostępność po 

podaniu doodbytniczym wynosi 60-80%. Maksymalne stężenie w krwi osiąga zazwyczaj po 4 h; jest ono o 50% 
mniejsze niż po podaniu doustnym  (u niektórych  pacjentów może być  zbyt  małe, aby skutecznie zwalczać 
zakażenie  Bacteroides  spp.).  Wiązanie   z  białkami  osocza  wynosi  do  20%.   Wydala   się   głównie   z  moczem 
(większość w postaci nie zmienionej, reszta jako metabolity) i częściowo z kałem. 

Wskazania
Zakażenia wywołane przez bakterie beztlenowe oraz profilaktyka okołooperacyjna u pacjentów ze złą tolerancją 
preparatów   podawanych   doustnie   i   dożylnie.   Leczenia   ciężkich   zakażeń   nie   powinno   się   rozpoczynać 
doodbytniczym podaniem metronidazolu.

 Wskazania inj
Ciężkie zakażenia wywołane  przez bakterie beztlenowe (m.in. jamy brzusznej, miednicy małej, posocznica, 
ropnie mózgu, płuc, wątroby). Zapobiegawczo w okresie okołooperacyjnym. W zakażeniach mieszanych jest 
stosowany w skojarzeniu z antybiotykami aktywnymi wobec bakterii tlenowych.

Wskazania tabl
Zakażenia wywołane przez pierwotniaki beztlenowe (głównie rzęsistkowica, pełzakowica, lamblioza) oraz przez 
bakterie beztlenowe; także profilaktyka okołooperacyjna.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 12 r.ż. doodbytniczo w zakażeniach bakteriami beztlenowymi 1 g co 8 h przez 3 dni, a 
następnie  co   12  h  (należy  jak  najszybciej  zmienić   drogę  podania  na  doustną).   Zapobiegawczo  po  zabiegu 
operacyjnym   1   g   co   8   h   (do   czasu   przejścia   na   podawanie   doustne).   Dzieci   doodbytniczo   w   zakażeniach 
bakteriami beztlenowymi oraz zapobiegawczo: do 2 r.ż. 0,125 g co 8 h przez 3 dni, następnie co 12 h; 2-6 r.ż. 
0,25 g co 8 h przez 3 dni, następnie co 12 h; 7-11 r.ż. 0,5 g co 8 h przez 3 dni, następnie co 12 h.

Dawkowanie iniekcji
Dorośli i dzieci powyżej 12 r.ż. dożylnie w zakażeniach wywołanych przez bakterie beztlenowe 0,5 g co 8 h (we 
wlewie   kroplowym   z   szybkością   5   ml/min).   Uwaga.   Nie   zaleca   się   stosować   dłużej   niż   przez   10   dni   (w 
przypadku   dłuższego   stosowania   konieczna   jest   kontrola   obrazu   krwi).   Przy   znacznych   zaburzeniach 
hematologicznych, objawach obwodowej neuropatii lub zaburzeniach o.u.n. lek należy odstawić. Pacjentom z 
ciężką niewydolnością wątroby oraz osobom w podeszłym wieku podaje się mniejsze dawki.

Dawkowanie tabl
Dorośli doustnie (w czasie posiłku lub po jego zakończeniu) w pełzakowicy i ropniu pełzakowym wątroby 0,75 
g co 8 h przez 5-10 dni; w lambliozie 0,25 g co 8 h przez 5-7(10) dni lub 2 g raz dziennie przez 3 kolejne dni; w 
rzęsistkowicy   (równoczesne   leczenie   obojga   partnerów)   0,25   g   co   8   h   przez   7   dni   lub   2   g   raz   dziennie 
(ewentualnie podzielone na 2 dawki, tj. 0,8 g rano i 1,2 g wieczorem) przez 1-2 dni; w nieswoistym zapaleniu 
pochwy 0,5 g co 12 h przez 7 dni lub 2 g jednorazowo; w anginie Plaut-Vincenta 0,2 g co 8 h przez 3 dni; w 
zakażeniach   bakteriami   beztlenowymi:   I   dawka   -   0,75   g,   następnie   0,5   g   co   8   h   przez   około   7   dni; 
zapobiegawczo 0,5 g co 8 h przez 3-4 dni poprzedzające zabieg chirurgiczny. Dzieci doustnie w pełzakowicy 
35-50 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach; w lambliozie 15 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach przez 5-7(10) dni; w 
rzęsistkowicy 15 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach przez 7 dni; w zakażeniach bakteriami beztlenowymi oraz 
zapobiegawczo 22,5 mg/kg m.c. na 24 h w 3 dawkach. Uwaga. Przy stosowaniu dłuższym niż przez 10 dni 
konieczna jest kontrola obrazu krwi. Przy znacznych zaburzeniach hematologicznych, objawach obwodowej 
neuropatii lub zaburzeniach o.u.n. lek należy odstawić. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub w 
podeszłym wieku dawki należy zmniejszyć.

Tinidazole

tabl. powl.: (0,5 g) 4 szt.; SL 4 szt.
inj.: (0,2%) flakon 400 ml

Działanie
Pochodna  5-nitroimidazolu  o  działaniu   przeciwpierwotniakowym;   działa  na   Trichomonas   vaginalis,   Giardia 
lamblia, Gardnerella vaginalis i nieco słabiej na Entamoeba histolytica. Działa także bakteriobójczo na bakterie 
beztlenowe   z   rodzaju   Bacteroides,   Fusobacterium,   Peptococcus,   Peptostreptococcus,   Clostridium.   Szybko   i 
niemal całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Wiązanie z białkami osocza wynosi 12%. T0,5 we 
krwi wynosi 9-11 h. Przenika do tkanek i płynów ustrojowych, m.in. do płynu mózgowo-rdzeniowego, żółci, 

przez barierę łożyska i do mleka matki. Jest częściowo metabolizowany w wątrobie. Wydala się z kałem i z 
moczem. 

Wskazania
Rzęsistkowica, lamblioza, pełzakowica, zakażenia wywołane przez bakterie beztlenowe, zapobiegawczo przed 
zabiegami chirurgicznymi na jelicie grubym.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 13 r.ż. doustnie w rzęsistkowicy i lambliozie 2 g jednorazowo podczas posiłku lub tuż po 
nim; w ostrej postaci pełzakowicy jelitowej 2 g na 24 h w 1 dawce przez 2-3 dni; w pełzakowym ropniu wątroby 
zależnie od nasilenia choroby - początkowo 2 g na 24 h w 1 dawce przez 3 dni (przy braku poprawy - przez 5 
dni); w zakażeniach wywołanych przez bakterie beztlenowe I dnia - 2 g jednorazowo, a następnie 1 g na 24 h w 
1-2 dawkach przez 4-5 dni; zapobiegawczo na 12 h przed zabiegiem chirurgicznym 2 g jednorazowo. Dzieci 
6-12 r.ż. doustnie w rzęsistkowicy i lambliozie 1 g jednorazowo; w ostrej postaci pełzakowicy jelitowej 1 g na 
24 h w 1 dawce przez 3 kolejne dni; w pełzakowym ropniu wątroby 1 g na 24 h przez 5 dni. Uwaga. Nie 
podawać leku dłużej niż przez 7 dni (poza wyjątkowymi przypadkami). W pełzakowym ropniu wątroby leczenie 
powinno być prowadzone z jednoczesnym oczyszczaniem ropnia. W rzęsistkowicy lek należy stosować u obojga 
partnerów.

Dawkowanie iniekcji
Leczniczo: dorośli i dzieci od 13 r.ż. dożylnie: I dnia - 0,8 g jednorazowo, a następnie 0,8 g dziennie w 1-2 
dawkach przez 5-6 dni, tj. do czasu przejścia na leczenie doustne. Zapobiegawczo: dorośli i dzieci od 13 r.ż. 
dożylnie zazwyczaj  1,6 g jednorazowo przed zabiegiem operacyjnym  lub w 2 dawkach (tj. 0,8 g tuż przed 
operacją i 0,8 g w trakcie lub po operacji). Uwaga. Zaburzenia neurologiczne są wskazaniem do odstawienia 
leku. Podczas  leczenia należy kontrolować obraz krwi. Przy stosowaniu dłuższym  niż 7 dni konieczna jest 
regularna kontrola kliniczna i laboratoryjna.

Inne

Fosfomycin

granulat: (3,0 g) 1 saszetka

Działanie
Antybiotyk   o   szerokim   zakresie   działania   przeciwbakteryjnego,   pochodna   kwasu   fosfonowego.   Mechanizm 
działania polega na zaburzaniu biosyntezy ściany komórkowej. Działa bakteriobójczo na większość patogenów 
wywołujących zakażenia dróg moczowych, m.in. Escherichia coli, Staphylococcus spp., Proteus spp. (niektóre 
szczepy mogą być oporne), Klebsiella spp., Enterobacter spp., Enterococcus spp. Nie działa na Bacteroides spp. i 
Pseudomonas aeruginosa. Fosfomycyna nie wykazuje oporności krzyżowej z innymi antybiotykami. Po podaniu 
doustnym  szybko  się wchłania z przewodu pokarmowego  osiągając  stężenie maksymalne  we krwi  po 2 h; 
pokarm opóźnia wchłanianie i zmniejsza stężenie we krwi i moczu. Jest wydalana z moczem w postaci nie 
zmienionej; po około 2-4 h od podania stężenie w moczu wynosi 20-40 µg/ml (stężenie terapeutyczne utrzymuje 
się przez około 36 h po podaniu dawki jednorazowej). 

Wskazania
Krotkotrwałe   leczenie   ostrych   zakażeń   dolnego   odcinka   dróg   moczowych   (ostre   niepowikłane   zapalenie 
pęcherza moczowego, bezobjawowy bakteriomocz). Profilaktyka zakażeń dróg moczowych  przed zabiegami 
chirurgicznymi i przezcewkowymi zabiegami diagnostycznymi.

Dawkowanie
Dorośli   doustnie   w   zakażeniach   dróg   moczowych   3   g   jednorazowo;   w   zakażeniach   nawracających   lub 
wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie (np. Enterobacter spp., Proteus spp. - szczepy indolo-dodatnie) oraz 
u chorych obłożnie lub w podeszłym wieku podaje się 2 dawki po 3 g w odstępie 24 h. W profilaktyce zakażeń 
okołooperacyjnych lub będących następstwem badań diagnostycznych: 3 g przed rozpoczęciem zabiegu oraz 3 g 
po 24 h od zabiegu. Uwaga. Lek podaje się na czczo lub na 1 h przed albo na 2 h po posiłku (po rozpuszczeniu 
granulatu w szklance wody), najlepiej przed snem i po opróżnieniu pęcherza moczowego.

Spectinomycin hydrochloride

inj.: (2,0 g) 1 fiolka z s.subst. + 1 amp. rozp.

Działanie
Antybiotyk z grupy aminocyklitoli. Działa silnie bakteriobójczo na Neisseria gonorrhoeae (także szczepy oporne 
na penicylinę) i Ureaplasma urealyticum; słabiej na Enterobacteriaceae i ziarniaki Gram-dodatnie. Nie działa na 
Treponema pallidum i Chlamydia spp. W małym stopniu wiąże się z białkami osocza. T0,5 we krwi wynosi 2,5 
h. Stężenie terapeutyczne w krwi utrzymuje się do 8 h. Wydala się z moczem. 

Wskazania
Rzeżączka oporna na leczenie penicyliną.

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo 2 g jednorazowo (maksymalnie 4 g). Dzieci domięśniowo 40 mg/kg m.c. jednorazowo 
(maksymalnie 2 g).

Antybiotyki stosowane w chorobach gardła 

Fusafungine

aerozol: (1,18 g/100 g) flakon 20 ml

Działanie
Miejscowo   działający   antybiotyk   i   lek   przeciwzapalny.   Działa   bakteriobójczo   na   niektóre   bakterie   Gram-
dodatnie (głównie gronkowce i paciorkowce) oraz Gram-ujemne, a także drożdżaki Candida albicans. Łagodzi 
obrzęk i ból. Dzięki mikronizacji cząsteczek preparatu i podaniu w postaci aerozolu, antybiotyk przenika do 
trudno dostępnych obszarów dróg oddechowych. Działa na powierzchni błony śluzowej, nie wchłania się z dróg 
oddechowych. 

Wskazania
Miejscowe leczenie stanów zapalnych dróg oddechowych.

Dawkowanie
Aerozol rozpyla się 4 razy dziennie po 4 wdechy każdorazowo do ust i (lub) każdego z nozdrzy. W przypadku 
nasilonych  dolegliwości  dawkę  jednorazową  można   zwiększyć  do  6  wdechów.   W  zapaleniu  zatok  i   błony 
śluzowej nosa preparat stosuje się w postaci wdechów przez nos; w zapaleniu migdałków podniebiennych (a 
także profilaktycznie po ich usunięciu), zapaleniu gardła, krtani, tchawicy lub oskrzeli - w postaci wdechów 
przez usta.

Antybiotyki stosowane w ginekologii

Clindamycin phosphate

krem dopochwowy: (2,0%) tuba 40 g + 7 aplikatorów

Działanie
Antybiotyk linkozamidowy w postaci preparatu do stosowania miejscowego. Działa silnie przeciwbakteryjnie na 
Gram-dodatnie bakterie tlenowe oraz Gram- dodatnie i Gram-ujemne bakterie beztlenowe, m.in. jest aktywny 
wobec drobnoustrojów odpowiedzialnych  za bakteryjne zapalenie pochwy,  takich jak Gardnerella vaginalis, 
Mobiluncus   spp.,   Bacteroides   spp.,   Mycoplasma   hominis,   Peptostreptococcus   spp.,   Staphylococcus   spp., 
Streptococcus spp. Wykazuje krzyżową oporność z linkomycyną i erytromycyną. Klindamycyna zastosowana w 
postaci kremu dopochwowego wchłania się w około 3-4%. 

Wskazania
Niespecyficzne   bakteryjne   zapalenie   pochwy   wywołane   przez   bakterie   wrażliwe   na   klindamycynę   (m.in. 
Gardnerella   vaginalis,   Mycoplasma   hominis,   Haemophilus   vaginitis,   Corynebacterium   vaginitis,   bakterie 
beztlenowe). 

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość   na   antybiotyki   linkozamidowe.   W   I   trymestrze   ciąży   i   okresie   karmienia   piersią   stosować 
jedynie   wówczas,   gdy   korzyści   terapeutyczne   przewyższają   potencjalne   ryzyko   dla   płodu   (nie   ma 
przeciwwskazań do stosowania w pozostałym okresie ciąży).

Dawkowanie
Raz   dziennie,   przez   3-7   kolejnych   dni   (najlepiej   przed   snem),   wprowadza   się   dopochwowo   przy   pomocy 
aplikatora 5 g kremu.

Natamycin

tabl. dopochwowe: (0,025 g) 20 szt.

Działanie
Miejscowo   działający   antybiotyk   z   grupy   polienów   o   szerokim   zakresie   działania   przeciwgrzybiczego. 
Powoduje   uszkodzenie   błony   komórkowej   grzyba   i   zniszczenie   struktur   wewnątrzkomórkowych.   Działa 
grzybobójczo przede wszystkim na drożdżaki z rodzaju Candida (także Torulopsis spp. i Cryptococcus spp.); 
ponadto działa na Aspergillus spp. i dermatofity (rodzaje Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton). Nie 
powoduje selekcji szczepów opornych. Nie wchłania się przez błony śluzowe. 

Wskazania
Drożdżyca sromu i pochwy, wspomagająco w zakażeniu rzęsistkiem pochwowym.

Dawkowanie
Głęboko dopochwowo 1 tabl. raz dziennie (najlepiej  na noc) przez 20 dni. Uwaga. Zaleca się rozpoczęcie 
leczenia tuż po zakończeniu menstruacji.

Nystatin

tabl. dopochwowe: (100 000 j.m.) 10 szt.; SL 10 szt.

Działanie
Przeciwgrzybiczy antybiotyk o budowie polienowej, zaburzający przepuszczalność błony komórkowej grzybów. 
Działa grzybostatycznie (w większych stężeniach grzybobójczo) przede wszystkim na drożdżaki Candida spp., 
ponadto na grzyby dimorficzne z rodzaju Blastomyces. Nie działa na dermatofity. Mechanizm działania polega 
na uszkodzeniu błony komórkowej grzybów. Nie wchłania się z błon śluzowych. 

Wskazania
Grzybica pochwy i sromu oraz ich profilaktyka.

Dawkowanie
Dopochwowo głęboko 1-2 tabl. dziennie przed snem; w cięższych przypadkach 1-2 tabl. 2 razy dziennie. Lek 
podaje się przez 3-6 tygodni. Uwaga. Nie stosować w przypadku podrażnienia błony śluzowej pochwy.  W 
przypadkach   opornych   na   leczenie   lub   stanach   przewlekłych   zaleca   się   jednoczesne   leczenie   nystatyną 
podawaną   doustnie   (w   celu   zmniejszenia   populacji   drożdżaków   w   kale).   Zalecane   jest   także   jednoczesne 
leczenie partnera.

Antybiotyki stosowane w chorobach oczu

Amikacin sulphate

krople do oczu: (3 mg/1 ml) flakon 5 ml 
 
Działanie
Antybiotyk aminoglikozydowy w postaci preparatu do stosowania miejscowego. Ma najszerszy zakres działania 
przeciwbakteryjnego   w   grupie   aminoglikozydów.   Działa   silnie   bakteriobójczo   na   Pseudomonas   aeruginosa, 
Escherichia   coli,   Proteus   spp.   (także   indolo-dodatni),   Klebsiella   spp.,   Enterobacter   spp.,   Serratia   spp., 
Acinetobacter spp., Staphylococcus spp. (także niektóre szczepy oporne na meticylinę), Citrobacter freundii. Nie 
działa   na   Streptococcus   spp.,   Enterococcus   spp.   i   bakterie   beztlenowe.   Jest   oporny   na   działanie   enzymów 
unieczynniających gentamycynę i tobramycynę, a więc skuteczny w zakażeniach wywołanych przez bakterie 
niewrażliwe na te antybiotyki. 

Wskazania

Bakteryjne   zapalenie   spojówek,   rogówki,   brzegów   powiek,   jęczmień,   profilaktycznie   przed   zabiegami 
chirurgicznymi na gałce ocznej.

Dawkowanie
1-2 krople zakrapla się 3-4 razy dziennie do worka spojówkowego.

Gentamicin sulphate

krople do oczu: (0,3%) flakon 5 ml

Działanie
Antybiotyk aminoglikozydowy w postaci preparatu do stosowania miejscowego. Działa silnie bakteriobójczo na 
pałeczki   Enterobacteriaceae,   niektóre   szczepy   Pseudomonas   aeruginosa,   Staphylococcus   spp.   (także   część 
szczepów opornych na metycylinę), Campylobacter spp. Nie działa na Mycobacterium tuberculosis i bakterie 
beztlenowe.   Ma   zmienną   aktywność   wobec   Enterococcus   spp.   i   Streptococcus   spp.   Wykazuje   oporność 
krzyżową   z   tobramycyną.   Szczepy   oporne   na   gentamycynę   są   przeważnie   wrażliwe   na   amikacynę   i 
netylmycynę. 

Wskazania
Ostre i przewlekłe zapalenie spojówek, krawędzi powiek, woreczka łzowego, zapalenie i owrzodzenie rogówki; 
profilaktycznie po zabiegach operacyjnych.

Dawkowanie
1-2 krople zakrapla się 3-4 razy dziennie do worka spojówkowego.

Natamycin

zawiesina do oczu: (5,0%) flakon 15 ml

Działanie
Miejscowo   działający   antybiotyk   z   grupy   polienów   o   szerokim   zakresie   działania   przeciwgrzybiczego. 
Powoduje   uszkodzenie   błony   komórkowej   grzyba   i   zniszczenie   struktur   wewnątrzkomórkowych.   Działa 
grzybobójczo na drożdżaki z rodzaju Candida (także Torulopsis spp. i Cryptococcus spp.) oraz na Aspergillus 
spp.,   Fusarium   spp.,   Penicillium   spp.,   Cephalosporium   spp.,   dermatofity.   Nie   powoduje   selekcji   szczepów 
opornych. Nie wchłania się przez błony śluzowe. Natamycyna  podana miejscowo w postaci kropli do oczu 
osiąga stężenia terapeutyczne w komórkach zrębu rogówki, nie osiąga natomiast odpowiedniego stężenia w 
płynie wewnątrzgałkowym. 

Wskazania
Grzybicze zakażenia powiek, spojówek i rogówki (m.in. lek z wyboru w zapaleniu rogówki wywołanym przez 
Fusarium solani).

Dawkowanie
Grzybicze zapalenie rogówki: początkowo wprowadza się do worka spojówkowego 1 kroplę co 1-2 h; po 3-4 
dniach leczenia dawkowanie zmniejsza się do 1 kropli podawanej 6-8 razy dziennie (przez 14-21 dni). Grzybicze 
zapalenie powiek i spojówek: 1 kroplę wprowadza się do worka spojówkowego 4-6 razy dziennie. Uwaga. Brak 
poprawy po 7-10 dniach leczenia jest wskazaniem do zmiany leku.

Neomycin sulphate

maść do oczu: (0,5%) tuba 3 g

Działanie
Antybiotyk   aminoglikozydowy   w   postaci   preparatu   do   miejscowego   stosowania.   Działa   bakteriobójczo   na 
Staphylococcus spp. (z wyjątkiem szczepów opornych na meticylinę), pałeczki Enterobacteriaceae (zwłaszcza 
Klebsiella   spp.,   Enterobacter   spp.,   Proteus   indolo-dodatni).   Nie   działa   na   Pseudomonas   aeruginosa   i 
Streptococcus spp. 

Wskazania
Ostre i przewlekłe bakteryjne zapalenie spojówek, krawędzi powiek i woreczka łzowego,owrzodzenia rogówki.

Dawkowanie
Niewielką   ilość   maści   wprowadza   się   4   razy   dziennie   bezpośrednio   z   tuby   do   worka   spojówkowego. 
Maksymalny czas stosowania wynosi 10 dni.

Chloramphenicol

maść do oczu: (1,0%) tuba 3 g

Działanie
Antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym w postaci preparatu do stosowania miejscowego. Działa silnie na 
Haemophilus   influenzae,   Neisseria   spp.,   Klebsiella   spp.,   Streptococcus   pneumoniae   i   bakterie   beztlenowe 
(umiarkowanie wobec Bacteroides fragilis). Ponadto działa na Staphylococcus spp. i Streptococcus pyogenes, 
Escherichia coli, Proteus mirabilis, Mycoplasma spp., Treponema pallidum, Rickettsia spp., Chlamydia spp. Nie 
działa na Pseudomonas aeruginosa. 

Wskazania
Ropne zapalenie spojówek oporne na leczenie innymi antybiotykami, owrzodzenie rogówki.

Dawkowanie
Maść wprowadza się do worka spojówkowego 3 razy dziennie (w ciągu pierwszych 2 dni leczenia powinna być 
aplikowana co 3 h lub częściej - także w nocy).

Erythromycin

maść do oczu: (0,5%) tuba 3,5 g

Działanie
Antybiotyk makrolidowy o szerokim zakresie działania bakteriostatycznego w postaci preparatu do stosowania 
miejscowego.   Działa   na   liczne   bakterie,   m.in.   Streptococcus   spp.,   Neisseria   spp.,   Haemophilus   influenzae, 
Bacteroides   spp.,   a   także   na   Chlamydia   spp.,   Rickettsia   spp.   Zmienną   wrażliwość   wykazują   szczepy 
Staphylococcus  spp. (w czasie leczenia narasta oporność), Haemophilus influenzae (duży odsetek szczepów 
opornych), Bacteroides fragilis. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa i pałeczki Enterobacteriaceae. 

Wskazania
Powierzchowne zakażenia oka, profilaktyka zapalenia gałki ocznej u noworodków.

Dawkowanie
Raz   dziennie   lub   częściej   wprowadza   się   niewielką   ilość   maści   do   worka   spojówkowego   oraz   smaruje 
zewnętrzne   krawędzie   powiek.   W   profilaktyce   zakażeń   oczu   Chlamydia   trachomatis   u   noworodków   maść 
stosuje się jednorazowo.

Tobramycin

krople do oczu: (0,3%) flakon 5 ml 
maść do oczu: (0,3%) tuba 3,5 g

Działanie
Antybiotyk aminoglikozydowy w postaci preparatu do stosowania miejscowego. Działa bakteriobójczo silniej 
niż gentamycyna  na Pseudomonas aeruginosa;  ponadto działa na Enterobacteriaceae (m.in. Escherichia coli, 
Proteus spp., Klebsiella pneumoniae), Staphylococcus spp. Zastosowany miejscowo osiąga bardzo duże stężenie 
w płynie łzowym, dzięki czemu wywiera także działanie bakteriobójcze wobec Streptococcus spp.; działania 
tego   nie   wykazuje   tobramycyna   podana   układowo.   Nie   działa   na   większość   bakterii   beztlenowych, 
Mycobacterium tuberculosis. Wykazuje częściową oporność krzyżową z gentamycyną. 

Wskazania
Ostre i przewlekłe zapalenie spojówek, krawędzi powiek i woreczka łzowego, zapalenie i owrzodzenie rogówki, 
profilaktyka okołooperacyjna.

Dawkowanie

Preparat   Tobrex   stosuje   się   u   dorosłych   i   dzieci.   Krople:   1-2   krople   wprowadza   się   co   4   h   do   worka 
spojówkowego; w cięższych zakażeniach 2 krople co 1 h. Maść: pasek maści o długości 1,5 cm wprowadza się 
co 3-4 h do worka spojówkowego.

prep.złoż. ( Bacitracin,  Neomycin sulphate ) Bivacyn®

maść do oczu: tuba 3,5 g 
krople do oczu: flakon 10 ml

Działanie
Preparat do stosowania miejscowego. Dzięki skojarzonemu działaniu neomycyny i bacytracyny posiada szeroki 
zakres   działania   bakteriobójczego.   Działa   na   Staphylococcus   spp.,   Streptococcus   spp.,   Neisseria   spp., 
Enterobacteriaceae, Actinomyces spp., Mycobacterium tuberculosis. Praktycznie nie wchłania się po podaniu 
miejscowym. 

Wskazania
Ostre i przewlekle zapalenie spojówek, przewlekłe zapalenie i owrzodzenie rogówki, zapalenie worka łzowego, 
profilaktycznie przed i po zabiegach operacyjnych. Krople mogą być stosowane w przewlekłym zapaleniu ucha 
środkowego.

Dawkowanie
Maść: nanieść cienką warstwę maści (przy pomocy przedłużacza na tubie lub szklanej łopatki) 2-5 razy dziennie 
na   powiekę   lub   spojówki.   Krople:   1-2   krople   zakrapla   się   2-3   razy   dziennie   na   dolną   powiekę   lub   do 
zewnętrznego przewodu słuchowego. Trwałość kropli wynosi 3 tygodnie.

prep.złoż. ( Neomycin sulphate,  Polymyxin B sulphate ) Statrol®

krople do oczu: flakon 5 ml

Działanie
Preparat  do stosowania miejscowego. Wywiera  silne skojarzone działanie przeciwbakteryjne  polimiksyny B 
(zwłaszcza na Pseudomonas aeruginosa, większość pałeczek Enterobacteriaceae, Haemophilus influenzae) oraz 
neomycyny   (głównie   na   Staphylococcus   aureus   i   pałeczki   Enterobacteriaceae,   zwłaszcza   Klebsiella   spp., 
Enterobacter spp. i Proteus indolo-dodatni). 

Wskazania
Bakteryjne zapalenie spojówek i rogówki.

Dawkowanie
Do worka spojówkowego wprowadza się 1-2 krople 3-4 razy dziennie.

Pochodne nitrofuranu

Nitrofurantoin

kaps.: (0,1 g) 20 szt.; SL 20 szt.

Działanie
Pochodna   nitrofuranu,   chemioterapeutyk   aktywny   wobec   Gram-dodatnich   i   Gram-ujemnych   bakterii, 
wywołujących   zakażenia   dóg   moczowych.   Działa   bakteriobójczo,   m.in.   na   Escherichia   coli, 
Staphylococcusaureus, Enterococcus spp., Bacteroides spp. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa oraz część 
szczepów   Proteus   spp.   i   Klebsiella   spp.   Po   podaniu   doustnym   osiąga   małe   stężenia   we   krwi   i   tkankach. 
Obecność pokarmu zwiększa wchłanianie nitrofurantoiny, natomiast kwaśny odczyn moczu nasila jej działanie 
przeciwbakteryjne.  Wiązanie  z białkami  osocza wynosi  około 60%. T0,5  we krwi  wynosi  20-60 min. Jest 
metabolizowana   w   wątrobie   i   większości   tkanek   organizmu.   Szybko   wydala   się   z   moczem   w   postaci   nie 
zmienionej (30-50%), osiągając w nim duże stężenia (do 0,2 g/l). Postać makrokrystaliczna charakteryzuje się 
wolniejszym   wchłanianiem   z   przewodu   pokarmowego,   przedłużonym   działaniem   oraz   lepszą   tolerancją   ze 
strony przewodu pokarmowego. 

Wskazania
Ostre   i   przewlekłe   zakażenia   dróg   moczowych   (z   wyjątkiem   zakażeń   wywołanych   przez   Pseudomonas 
aeruginosa) oraz długotrwałe zapobieganie nawrotom tych zakażeń.

Dawkowanie
Dorośli doustnie w ostrych zakażeniach dróg moczowych oraz na początku leczenia 0,1 g co 8-12 h przez 7-10 
dni. W długotrwałym  leczeniu 0,1 g co 12-24 h. Nie należy przekraczać dawki dobowej 600 mg. Kapsułki 
przyjmować podczas lub bezpośrednio po posiłku, popijając niewielką ilością płynu.

Akritoin/Furagin/Furazidin, Furaginum 

tabl.: (0,05 g) 30 szt.; SL 30 szt.

Działanie
Pochodna   nitrofuranu,   chemioterapeutyk   aktywny   wobec   Gram-dodatnich   i   Gram-ujemnych   bakterii, 
wywołujących   zakażenia   dróg   moczowych.   Działa   silnie   bakteriobójczo,   m.in.   na   Escherichia 
coli,Staphylococcus aureus, Enterococcus spp. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa i część szczepów Proteus 
spp. Łatwo się wchłania  z przewodu  pokarmowego.  Stężenia  we krwi  i tkankach są niewielkie i nie mają 
znaczenia terapeutycznego. Jest wydalany z moczem, w którym osiąga duże stężenia. 

Wskazania
Ostre   i   przewlekłe   zakażenia   dróg   moczowych   (z   wyjątkiem   zakażeń   wywołanych   przez   Pseudomonas 
aeruginosa) oraz długotrwałe zapobieganie nawrotom tych zakażeń, m.in. u dzieci z wadami układu moczowego, 
po operacji prostaty. 

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość   na   pochodne   nitrofuranu,   ostre   zapalenie   i   niewydolność   nerek,   I   trymestr   ciąży   i   okres 
okołoporodowy, noworodki, niedobór G-6-PD, polineuropatia obwodowa.

Dawkowanie
Dorośli doustnie: I dzień - 0,4 g w 4 dawkach, następnie 0,3 g dziennie w 3 dawkach przez 7-8 dni (leczenie 
można powtórzyć po 10-15 dniach). Zapobiegawczo 0,05-0,1 g dziennie, najlepiej na noc. Dzieci od 2 m.ż. 
doustnie 5-7 mg/kg m.c. na 24 h w 2 dawkach; w leczeniu długotrwałym 1-2 mg/kg m.c. na 24 h. Uwaga. Nie 
stosować w zapaleniu miąższu nerek. Lek podaje się podczas posiłków zawierających białko.

Furazolidone

zawiesina: (17,0 mg/5 ml) flakon 160 g

Działanie
Pochodna nitrofuranu. Działa bakteriobójczo wobec wielu bakterii jelitowych, m.in. Escherichia coli, Salmonella 
spp.,   Shigella   spp.,   Vibrio   cholerae,   Proteus   spp.,   Staphylococcus   spp.   Wywiera   także   działanie 
przeciwpierwotniakowe wobec Giardia lamblia. Mechanizm działania polega na zaburzaniu aktywności wielu 
enzymów   bakteryjnych,   dzięki   czemu   nie   powoduje   selekcji   szczepów   opornych.   Wchłanianie   z   przewodu 
pokarmowego   zachodzi   w   niewielkim   stopniu.   Jest   wydalany   głównie   z   kałem   i   częściowo   z   moczem, 
powodując jego ciemne zabarwienie. Przy długotrwałym stosowaniu hamuje aktywność MAO. 

Wskazania
Bakteryjne zakażenia żołądkowo-jelitowe, lamblioza.

Dawkowanie
Doustnie. Dzieci 5 mg/kg m.c. na 24 h w 4 dawkach; w lambliozie opornej na leczenie 8 mg/kg m.c. na 24 h w 3 
dawkach   przez   10   dni.   Dorośli   0,4   g   na   dobę   w   4   dawkach   (w   bakteryjnych   zakażeniach   przewodu 
pokarmowego przez 2-5 dni, w lambliozie przez 7-10 dni).

Nitrofural

maść: (0,2%) tuba 25 g 
zasypka: (0,2%) 12 g

Działanie
Pochodna  nitrofuranu  o  aktywności   przeciwbakteryjnej  wobec  bakterii   Gram-   -dodatnich  i  Gram-ujemnych 
(także opornych na sulfonamidy i penicylinę), ponadto działa na niektóre pierwotniaki (m.in. Trypanosoma). 
Działa   silnie   bakteriostatycznie   w   wyniku   hamowania   aktywności   enzymów   bakteryjnych,   m.in.   na 
Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Streptococcus pyogenes. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa. Po 
zastosowaniu na skórę jest wchłaniany w nieznacznym stopniu (około 1%) i wydalany z moczem. 

Wskazania
Zapobiegawczo   i   leczniczo   w   bakteryjnych   zakażeniach   skóry,   wtórnych   zakażeniach   zmian   alergicznych, 
wyprzeniach drożdżakowatych, wspomagająco w leczeniu oparzeń i owrzodzeń.

Nifuroxazide

tabl.: (0,1 g) 24 szt.; SL 24 szt. 
zawiesina: (0,22 g/5 ml) flakon 90 ml

Działanie
Pochodna nitrofuranu o miejscowym działaniu przeciwbakteryjnym wobec większości bakterii wywołujących 
zakażenia jelitowe. Działa bakteriobójczo m.in. na Streptococcus spp., Staphylococcus spp., Escherichia coli, 
Shigella spp. Salmonella spp. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa i Proteus spp. Nie zaburza równowagi 
bakteryjnej flory jelitowej. Praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego. Jest szybko wydalany z 
kałem, w którym osiąga duże stężenia. 

Wskazania
Ostra lub przewlekła biegunka w przebiegu bakteryjnych zakażeń przewodu pokarmowego.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 7 r.ż. doustnie 0,2 (0,22) g (1 łyżeczka lub 2 tabl.) co 6 h przez 6 dni; dzieci poniżej 7 r.ż. 0,1 
(0,11) g (1/2 łyżeczki lub 1 tabl.) co 6 h przez 6 dni. Uwaga. Nifuroksazydu nie należy podawać dłużej niż przez 
7 dni. Podczas leczenia niezbędne jest nawadnianie pacjenta i uzupełnianie niedoborów elektrolitowych. W razie 
podejrzenia   zakażenia   o   uogólnionym   przebiegu   należy   podać   antybiotyk   wchłaniający   się   z   przewodu 
pokarmowego lub działający ogólnie.

Pochodne chinolonu

Nalidixic acid

kaps.: (0,5 g) 56 szt.

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy chinolonów, hamujący aktywność gyrazy DNA bakterii. Działa bakteriobójczo na 
pałeczki Enterobacteriaceae, m.in. Proteus spp., Escherichia coli, Enterobacter spp., Klebsiella spp. Nie działa na 
Pseudomonas   aeruginosa,   bakterie   Gram-dodatnie   i   beztlenowe.   Wykazuje   krzyżową   oporność   z   kwasem 
oksolinowym.   Podczas   leczenia   często   dochodzi   do   selekcji   szczepów   opornych.   Szybko   się   wchłania   z 
przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 2 h i w moczu po 3-4 h. Ponad 90% wiąże 
się z białkami osocza. T0,5 we krwi wynosi około 1,5 h (w moczu - około 6 h). Jest szybko metabolizowany w 
wątrobie   do   kwasu   hydroksynalidyksowego,   który   ma   aktywność   przeciwbakteryjną   porównywalną   ze 
związkiem macierzystym. Oba związki oraz nieczynne metabolity są szybko wydalane z moczem, w którym 
duże stężenia kwasu nalidyksowego utrzymują się przez 8-12 h. 

Wskazania
Ostre zapalenie  pęcherza  moczowego,  gruczołu  krokowego  wywołane  przez  bakterie  Gram-ujemne  (z  wyj. 
Pseudomonas aeruginosa), zapobiegawczo jako osłona zabiegów urologicznych.

Dawkowanie
Dorośli doustnie 1 g co 6 h przez 7-14 dni; w leczeniu długotrwałym (powyżej 14 dni) 0,5 g co 6 h. Dzieci od 3 
r.ż. 50-60 mg/kg m.c./dobę 4 dawkach; w leczeniu długotrwałym 30 mg/kg m.c./dobę w 4 dawkach. Uwaga. 
Brak jałowych posiewów moczu po 48-72 h od rozpoczęcia leczenia jest wskazaniem do zmiany leku. Podczas 
leczenia trwającego dłużej niż 14 dni należy kontrolować obraz krwi, czynność wątroby i nerek. Ostrożnie 
stosować u pacjentów z niewydolnością oddechową oraz u dzieci do 15 r.ż. (niektóre opracowania nie zalecają 

podawania kwasu nalidyksowego - podobnie jak innych związków chonolonowych - u dzieci do zakończenia 
procesu   wzrastania).   Podczas   leczenia   należy   unikać   nasłonecznienia,   nie   wolno   prowadzić   pojazdów 
mechanicznych ani obsługiwać maszyn.

Oxolinic acid

tabl.: (0,25 g) 42 szt.

Działanie
Chemioterapeutyk z grupy chinolonów, hamujący aktywność gyrazy DNA bakterii. Działa silniej bakteriobójczo 
niż   kwas   nalidyksowy,   zwłaszcza   na   Escherichia   coli,   Proteus   vulgaris,   Enterobacter   spp.,   Klebsiella 
pneumoniae.   Wykazuje   zmienne   działanie   przeciwbakteryjne   wobec   Staphylococcus   aureus.   Nie   działa   na 
pozostałe   bakterie   Gram-dodatnie,   Pseudomonas   aeruginosa   i   bakterie   beztlenowe.   Wykazuje   krzyżową 
oporność z kwasem nalidyksowym. Podczas leczenia często dochodzi do selekcji szczepów opornych. Słabo 
wchłania   się   z  przewodu   pokarmowego,   osiągając   maksymalne  stężenie  we  krwi  po  0,5-1  h.  Osiąga   duże 
stężenia w moczu i gruczole krokowym. Wiąże się z białkami osocza w 80%. T0,5 we krwi wynosi około 5 h 
(po kilku dniach leczenia może się wydłużyć  2-3-krotnie jako skutek krążenia wątrobowo-jelitowego). Jest 
metabolizowany w wątrobie i wydalany głównie z moczem w postaci nie zmienionej oraz jako nieaktywne 
metabolity. 

Wskazania
Ostre zakażenia dróg moczowych, zapobiegawczo podczas zabiegów urologicznych.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 15 r.ż. doustnie 0,75 g co 12 h po posiłku przez 7-14 dni. Uwaga. Podczas leczenia należy 
unikać intensywnego nasłonecznienia, nie wolno prowadzić pojazdów mechanicznych, ani obsługiwać maszyn. 
Przy stosowaniu dłuższym niż przez 14 dni należy kontrolować obraz krwi, czynność wątroby i nerek.

Pipemidic acid

czopki dopochwowe: (0,2 g) 10 szt.

Działanie
Chemioterapeutyk, pochodna chinolonowa aktywna wobec bakterii Gram-ujemnych. Działa bakteriobójczo na 
pałeczki  Enterobacteriaceae  (zwłaszcza Escherichia  coli, Proteus  mirabilis  i  Proteus  indolo-dodatni, rodzaje 
Klebsiella,   Enterobacter,   Providencia)   i   niektóre   szczepy   Pseudomonas   aeruginosa.   Nie   działa   na   bakterie 
beztlenowe i Gram-dodatnie. W czasie leczenia możliwa selekcja szczepów opornych. Podany miejscowo w 
postaci  czopka  dopochwowego   stanowi   uzupełnienie   leczenia  doustnego,  dzięki   czemu   osiąga  się  znacznie 
lepsze efekty lecznicze. T0,5 we krwi wynosi 3,5 h. Wiązanie z białkami osocza wynosi 15-20%. Wydala się 
głównie z moczem w postaci nie zmienionej. 

Wskazania
Leczenie ostrych i nawracających zakażeń układu moczowo-płciowego.

Dawkowanie
Jeden czopek dopochwowo na noc przez 7-10 dni (jako uzupełnienie jednoczesnego leczenia doustnego).

Pipemidic acid

kaps.: (0,2 g) 20 szt.; SL 20 szt.

Wskazania
Przewlekłe i nawracające zakażenia dróg moczowych.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci powyżej 15 r.ż. doustnie 0,4 g co 12 h w czasie posiłku. Uwaga. W czasie leczenia zalecane jest 
zwiększenie diurezy. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min lek może nie osiągać stężenia 
terapeutycznego w moczu.

Linkozamidy

Clindamycin hydrochloride

kaps.: (0,075 g) 16 szt.; SL 16 szt. 
kaps.: (0,15 g) 16 szt.; SL 16 szt. 
kaps.: (0,3 g) 16 szt.; SL 16 szt. 
granulat do przyg. syropu: (0,075 g/5 ml) flakon 80 ml

Działanie
Antybiotyk linkozamidowy. W zależności od stężenia i rodzaju drobnoustroju działa silnie bakteriostatycznie lub 
bakteriobójczo na Streptococcus spp., Staphylococcus spp. (także większość szczepów opornych na metycylinę), 
bakterie beztlenowe (m.in. Bacteroides fragilis, Propionibacterium acnes, Fusobacterium spp., Clostridium spp.). 
Nie   działa   na   Enterococcus   spp.,   Enterobacteriaceae,   Pseudomonas   aeruginosa,   Haemophilus   influenzae, 
Neisseria spp. Wykazuje oporność krzyżową z linkomycyną i erytromycyną. Niemal całkowicie i niezależnie od 
obecności pokarmu wchłania się z przewodu pokarmowego. Wiązanie z białkami osocza wynosi 80-90%. T0,5 
we krwi wynosi 2,5 h. Przenika szybko m.in. do kości, jam ropni, żółci, przez łożysko i do mleka matki. Nie 
przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Jest metabolizowany w wątrobie. Wydala się głównie z moczem. 

Wskazania
Ostre i przewlekłe zakażenia wywołane przez bakterie beztlenowe i tlenowe ziarniaki Gram (+), tj. zakażenia 
kości i stawów, skóry i tkanek miękkich, zakażenia dolnych dróg oddechowych (m.in. zachłystowe zapalenie 
płuc), zakażenia w obrębie miednicy małej i jamy brzusznej, posocznica.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 14 r.ż. doustnie w zależności od ciężkości zakażenia 0,6-1,8 g/dobę w 3-4 dawkach. Dzieci 
od 5 r.ż. doustnie 8-20 mg/kg m.c. na 24 h w 3-4 dawkach. Uwaga. Podczas długotrwałego (powyżej 3 tyg.) 
leczenia należy regularnie kontrolować czynność wątroby i nerek oraz obraz krwi.

Lincomycin hydrochloride

inj.: (0,6 g/2 ml) 1 amp. 2 ml

Działanie
Antybiotyk linkozamidowy. W zależności od stężenia i wrażliwości drobnoustroju działa bakteriostatycznie lub 
bakteriobójczo   na   Staphylococcus   spp.   (także   szczepy   oporne   na   penicylinę),   Streptococcus   spp., 
Corynebacterium diphtheriae, Bacillus anthracis oraz bakterie beztlenowe (m.in. Bacteroides spp., Clostridium 
perfringens, Actinomyces spp.). Nie działa na Enterococcus spp., Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, 
Haemophilus influenzae, Neisseria spp. Wykazuje oporność krzyżową z klindamycyną i erytromycyną. Bardzo 
dobrze wchłania się podany domięśniowo; stężenia w tkankach utrzymują się do 12 h. Wiązanie z białkami 
osocza wynosi około 70%. T0,5 we krwi wynosi 3,5-5 h. Przenika m.in. do kości, płynu maziowego, ropni 
mózgu,   przez   łożysko   i   do   mleka   matki.   W   małych   stężeniach   przenika   do   płynu   mózgowo-rdzeniowego. 
Wydala się w 40-60% z moczem (reszta z kałem) po podaniu 
dożylnym i w przeważającej części z kałem po podaniu domięśniowym. 

Wskazania
Ciężkie zakażenia (głównie gronkowcowe i paciorkowcowe), m.in. kości i stawów, skóry i tkanek miękkich, 
dróg oddechowych.

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo 0,6 g co 12-24 h.; dożylnie 0,6 g co 8-12 h (wyłącznie w powolnym wlewie kroplowym w 
ciągu co najmniej 1 h). Dzieci od 2 m.ż. domięśniowo 10-20 mg/kg m.c. na 24 h w 1-2 dawkach; dożylnie 10-20 
mg/kg m.c. na 24 h w 1-3 dawkach. Uwaga. Przy długotrwałym  stosowaniu należy kontrolować czynność 
wątroby i obraz krwi. W ciężkiej niewydolności nerek należy zmniejszyć dawki.

Lincomycin hydrochloride

kaps.: (0,25 g) 20 szt.
kaps.: (0,5 g) 12 szt.

Wskazania
Ciężkie zakażenia (głównie gronkowcowe i paciorkowcowe), m.in. kości i stawów, skóry i tkanek miękkich, 
dróg oddechowych.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci od 14 r.ż. doustnie 0,5 g co 6-8 h na 1-2 h przed posiłkiem lub 2 h po jego spożyciu. Dzieci od 6 
r.ż.   doustnie   30-60   mg/kg   m.c.   na   24   h   w   3-4   dawkach.   Uwaga.   Przy   długotrwałym   stosowaniu   należy 
kontrolować czynność wątroby i obraz krwi.

Nie sklasyfikowane

Chloramphenicol

maść: (1,0%) tuba 5 g 
maść: (2,0%) tuba 5 g

Działanie
Antybiotyk   o   działaniu   bakteriostatycznym   lub   bakteriobójczym   w   postaci   preparatu   do   stosowania 
miejscowego.   Działa   silnie   na   Haemophilus   influenzae,   Salmonella   spp.,   Neisseria   spp.,   Klebsiella   spp., 
Streptococcus pneumoniae i bakterie beztlenowe (umiarkowanie wobec Bacteroides fragilis). Ponadto działa na 
Staphylococcus   spp.,   Streptococcus   pyogenes,   Escherichia   coli,   Proteus   mirabilis,   Shigella   spp.,   Serratia 
marcescens, Mycoplasma spp., Rickettsia spp., Chlamydia spp. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa. 

Wskazania
Ropne choroby skóry oporne na leczenie innymi antybiotykami.

Dawkowanie
Rozsmarowaną na gazie cienką warstwę maści nakłada się na chorobowo zmienione miejsce 1-3 razy dziennie

prep.złoż. ( Chloramphenicol,  Dexamethasone,  Tetryzoline hydrochloride )  Spersadexoline®

krople do oczu: flakon 5 ml

Działanie
Preparat do stosowania miejscowego w postaci kropli do oczu. Chloramfenikol jest antybiotykiem o działaniu 
bakteriostatycznym lub bakteriobójczym. Działa silnie na Haemophilus influenzae, Salmonella spp., Neisseria 
spp.,   Klebsiella   spp.,   Streptococcus   pneumoniae   i   bakterie   beztlenowe   (umiarkowanie   wobec   Bacteroides 
fragilis). Ponadto działa na Staphylococcus spp.i pozostałe bakterie z rodzaju Streptococcus, Escherichia coli, 
Proteus   mirabilis,   Shigella   spp.,   Serratia   marcescens,   Mycoplasma   spp.,   Treponema   spp.,   Rickettsia   spp., 
Chlamydia spp. Nie działa na Pseudomonas aeruginosa. Deksametazon działa silnie przeciwzapalnie (30-50 razy 
silniej   niż   kortyzon)   i   przeciwwysiękowo.   Tetryzolina   zwęża   naczynia   krwionośne   i   nasila   działanie 
deksametazonu,   usuwając   obrzęk,   przekrwienie   i   podrażnienie   spojówek.   Preparat   wywiera   działanie 
przedłużone dzięki substancji zwiększającej lepkość (około 3-krotne przedłużenie kontaktu substancji czynnych 
z powierzchnią gałki ocznej). 

Wskazania
Ostre i przewlekłe zapalenie rogówki i spojówek o podłożu alergicznym lub wywołane zakażeniem, cechujące 
się   silnym   obrzękiem   i   przekrwieniem.   Zapalenie   tęczówki,   ciałka   rzęskowego,   twardówki,   nadtwardówki, 
mięśni oka.

Dawkowanie
1 kroplę wprowadza się do worka spojówkowego 1-4 razy dziennie; w stanach ostrych 1 kropla co 1 h. Uwaga. 
Podczas długotrwałego stosowania należy okresowo kontrolować ciśnienie śródgałkowe. Po otwarciu flakonu 
należy zużyć jego zawartość w ciągu miesiąca.

Mupirocin

maść: (2,0%) tuba 15 g

Działanie
Antybiotyk   do   stosowania   miejscowego   o   szerokim   zakresie   działania   bakteriobójczego.   Ze   względu   na 
specyficzny   mechanizm   działania   nie   wykazuje   krzyżowej   oporności   z   innymi   antybiotykami.   Działa 
szczególnie   silnie   na   Staphylococcus   aureus   i   S.   epidermidis   (w   tym   większość   szczepów   opornych   na 
metycylinę); ponadto na Streptococcus spp., Haemophilus influenzae, Escherichia coli; słabo działa na niektóre 
pałeczki Enterobacteriaceae (m.in. Klebsiella pneumoniae). Nie działa na Pseudomonas aeruginosa, Bacteroides 
fragilis,   Enterococcus   spp.   Nie   zaburza   równowagi   fizjologicznej   flory   bakteryjnej   skóry.   Jego   działanie 
bakteriobójcze nasila się w kwaśnym pH skóry. Praktycznie nie wchłania się przez nie uszkodzoną skórę. 

Wskazania
Pierwotne   i   wtórne   bakteryjne   zakażenia   skóry,   jak   liszajec,   czyraczność,   zapalenie   mieszków   włosowych, 
tkanki łącznej, zanokcica, ropnie; także nadkażenia gronkowcami niewielkich ran oparzeniowych.

Dawkowanie
Dorośli i dzieci: 3 razy dziennie smarować zmienioną chorobowo skórę (nie dłużej niż przez 10 dni).

Rifamycin

inj. doż.: (0,5 g/10 ml) 1 amp. 10 ml 
inj. dom.: (0,25 g/3 ml) 1 amp. 3 ml; 10 szt.

Działanie
Antybiotyk   z   grupy   ansamycyn   o   działaniu   bakteriobójczym   na   bakterie   Gram-dodatnie,   Gram-ujemne   i 
Mycobacterium tuberculosis. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego. Wiązanie z białkami osocza wynosi 
85%. T0,5 we krwi - 1,5 h. Osiąga duże stężenia w żółci, słabo przenika do innych tkanek i przez łożysko. 
Wydala się głównie z kałem. 

Wskazania
Gruźlica   (w   skojarzeniu   z   innymi   lekami   przeciwgruźliczymi),   zakażenia   gronkowcowe   i   paciorkowcowe 
(zwłaszcza dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego), rzeżączka. 

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na ansamycyny, noworodki, niewydolność wątroby (marskość, żółtaczka). Ostrożnie stosować w 
ciąży (zwłaszcza w I trymestrze).

Dawkowanie
Preparat do stosowania dożylnego. Dorośli i dzieci od 7 r.ż. dożylnie 0,5-1,5 g na 24 h w 1-3 dawkach. Dzieci o 
m.c. poniżej 25 kg: 10-30 mg/kg m.c. na 24 h w 2-4 dawkach. Preparat do stosowania domięśniowego. Dorośli i 
dzieci od 7 r.ż. domięśniowo 0,5-0,75 g na 24 h w 2-3 dawkach. Dzieci 2-12 m.ż. 0,125 g na 24 h w 2 dawkach; 
2-6 r.ż. 0,25 g na 24 h w 2 dawkach.

Capreomycin sulphate

inj.: (1,0 g) 1 fiolka z s.subst.; SL 1 szt.

Działanie
Antybiotyk polipeptydowy działający bakteriostatycznie na Mycobacterium tuberculosis (także prątki oporne na 
streptomycynę, izoniazyd, ryfampicynę, etionamid i etambutol); ponadto działa na Mycobacterium fortuitum i 
M. kansasii. Wykazuje oporność krzyżową z kanamycyną i wiomycyną. Wydala się w 50% z moczem. 

Wskazania
Gruźlica   oporna   na   leczenie   innymi   tuberkulostatykami   (w   skojarzeniu   z   lekami   przeciwgruźliczymi)   oraz 
zakażenia prątkami atypowymi.

Dawkowanie
Dorośli domięśniowo 1 g na 24 h w 1 dawce (nie więcej niż 20 mg/kg m.c. na 24 h) 2-3 razy w tygodniu przez 
60-120 dni. Uwaga. Należy bezwzględnie kontrolować czynność nerek (w razie zwiększenia stężenia kreatyniny 
w krwi lek należy odstawić), stężenie K+ w krwi, audiogram i obraz krwi; ponadto wskazana kontrola czynności 
wątroby.