background image

1

Katarzyna 

Katarzyna 

Stabry

Stabry

ł

ł

a

a

-

-

Chudzio

Chudzio

Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Katedra Finans

Katedra Finans

ó

ó

w

w

FINANSE 

FINANSE 

UNII EUROPEJSKIEJ

UNII EUROPEJSKIEJ

(cz. 2)

(cz. 2)

R

R

ó

ó

Ŝ

Ŝ

nice mi

nice mi

ę

ę

dzy bud

dzy bud

Ŝ

Ŝ

etem 

etem 

pa

pa

ń

ń

stwa i bud

stwa i bud

Ŝ

Ŝ

etem og

etem og

ó

ó

lnym UE

lnym UE

rozmiar bud

rozmiar bud

Ŝ

Ŝ

etu,

etu,

zakres dzia

zakres dzia

ł

ł

ania,

ania,

dziedziny,

dziedziny,

funkcje

funkcje

zasada r

zasada r

ó

ó

wnowagi,

wnowagi,

struktura,

struktura,

podstawy prawne,

podstawy prawne,

instytucje biorące udział w procedurze budŜetowej,

okres funkcjonowania,

źródła dochodów. 

DNB a PNB

DNB a PNB

Na  mocy  decyzji  Rady  UE  z  29  wrze

ś

nia  2000  roku 

na  temat 

ś

rodków w

ł

asnych   (Dz. U. L  253 s. 42),  od 

2002  roku  zacz

ę

to  stosowa

ć

poj

ę

cie  dochodu 

narodowego  brutto  (DNB)  wed

ł

ug  Europejskiego 

Systemu  Rachunków  Narodowych  i  Regionalnych 
ESA 95. Wprowadzone poj

ę

cie dochodu narodowego 

brutto  mierzonego  w  cenach  rynkowych  miało  by

ć

równe  produktowi  narodowemu  brutto  (PNB)  w 
cenach 

rynkowych 

liczonemu

tak

Ŝ

według 

rachunków 

narodowych 

ESA 

95. 

Poprzednio 

u

Ŝ

ywane poj

ę

cie produktu narodowego brutto (PNB) 

opierało si

ę

na systemie ESA 79.

Przygotowanie wst

Przygotowanie wst

ę

ę

pnego 

pnego 

projektu bud

projektu bud

Ŝ

Ŝ

etu 

etu 

-

-

rola Komisji 

rola Komisji 

Europejskiej

Europejskiej

Pod 

koniec

stycznia

roku

poprzedzającego

rok

budŜetowy

Dyrekcja

Generalna

ds. 

BudŜetu, 

działająca

obrębie

Komisji

Europejskiej, 

wysyła

do 

poszczególnych Dyrekcji Generalnych
(tzw.  dyrekcji sektorowych)  notę / 
okólnik

budŜetowy

(

une

circulaire

budgétaire

). 

background image

2

Nowy uk

Nowy uk

ł

ł

ad bud

ad bud

Ŝ

Ŝ

etu UE jest oparty 

etu UE jest oparty 

na  zarz

na  zarz

ą

ą

dzaniu  przez  cele  (

dzaniu  przez  cele  (

Activity

Based

Management

-

ABM

)

,  w 

,  w 

Polsce 

nazywanym 

bud

Polsce 

nazywanym 

bud

Ŝ

Ŝ

etem 

etem 

zadaniowym 

(

zadaniowym 

(

activity

activity

based

based

budgeting

budgeting

ABB, 

ABB, 

l

l

’é

’é

tablissement

tablissement

du

du

bud

bud

Ŝ

Ŝ

et sur la 

et sur la 

base

base

des 

des 

activit

activit

é

é

s

s

-

-

EBA

EBA

).

).

Poprzedni

Poprzedni

podzia

podzia

ł

ł

wydatk

wydatk

ó

ó

w

w

Komisji

Komisji

Europejskiej

Europejskiej

na

na

administracyjne

administracyjne

(

(

cz

cz

ęść

ęść

A)  i 

A)  i 

operacyjne

operacyjne

(

(

cz

cz

ęść

ęść

B) 

B) 

utrudnia

utrudnia

ł

ł

obliczenie

obliczenie

ca

ca

ł

ł

kowitych

kowitych

koszt

koszt

ó

ó

w

w

poszczeg

poszczeg

ó

ó

lnych

lnych

dzia

dzia

ł

ł

a

a

ń

ń

Wsp

Wsp

ó

ó

lnoty

lnoty

Obecnie

Obecnie

dzia

dzia

ł

ł

ania

ania

wsp

wsp

ó

ó

lnotowe

lnotowe

nie

nie

s

s

ą

ą

ju

ju

Ŝ

Ŝ

dzielone

dzielone

na

na

podcz

podcz

ęś

ęś

ci

ci

(

(

sous

sous

-

-

sections

sections

od

od

B0  do  B8,  a 

B0  do  B8,  a 

nast

nast

ę

ę

pnie

pnie

na

na

dzia

dzia

ł

ł

y

y

,  ale 

,  ale 

ponad

ponad

200

200

zada

zada

ń

ń

zosta

zosta

ł

ł

o

o

rozdzielonych

rozdzielonych

mi

mi

ę

ę

dzy

dzy

31 

31 

dzia

dzia

ł

ł

ó

ó

w

w

tytu

tytu

ł

ł

ó

ó

w

w

stanowi

stanowi

ą

ą

cych 

cych 

obszary  polityki 

obszary  polityki 

UE

UE

(

(

polic

polic

areas

areas

).

).

Ka

Ka

Ŝ

Ŝ

dy dzia

dy dzia

ł

ł

(

(

obszar polityki

obszar polityki

) jest 

) jest 

przypisany do jednej Dyrekcji 

przypisany do jednej Dyrekcji 

Generalnej i dzieli si

Generalnej i dzieli si

ę

ę

na 6 lub 7 

na 6 lub 7 

zada

zada

ń

ń

(

(

activities

activities

), kt

), kt

ó

ó

re tworz

re tworz

ą

ą

rozdzia

rozdzia

ł

ł

y.

y.

Zadanie (

Zadanie (

activity

activity

zesp

zesp

ó

ó

ł

ł

dzia

dzia

ł

ł

a

a

ń

ń

(

(

actions

actions

) z okre

) z okre

ś

ś

lonymi celami 

lonymi celami 

(

(

objectives

objectives

) i przypisanymi 

) i przypisanymi 

ś

ś

rodkami. Ka

rodkami. Ka

Ŝ

Ŝ

de zadanie zwi

de zadanie zwi

ą

ą

zane 

zane 

jest tylko z jednym obszarem 

jest tylko z jednym obszarem 

polityki.

polityki.

background image

3

budget titles

policy areas

budget

chapters

activities

ABB

Opisy zada

Opisy zada

ń

ń

zawieraj

zawieraj

ą

ą

nast

nast

ę

ę

puj

puj

ą

ą

ce 

ce 

informacje i uzasadnienia:

informacje i uzasadnienia:

-

-

informacje na temat osi

informacje na temat osi

ą

ą

gni

gni

ę

ę

cia wcze

cia wcze

ś

ś

niej 

niej 

ustalonych cel

ustalonych cel

ó

ó

w i miernik

w i miernik

ó

ó

w,

w,

-

-

pe

pe

ł

ł

ne uzasadnienie oraz podej

ne uzasadnienie oraz podej

ś

ś

cie oparte na 

cie oparte na 

analizie koszt

analizie koszt

ó

ó

w i korzy

w i korzy

ś

ś

ci dla proponowanych 

ci dla proponowanych 

zmian w poziomie 

zmian w poziomie 

ś

ś

rodk

rodk

ó

ó

w,

w,

-

-

jasne uzasadnienie interwencji na szczeblu UE 

jasne uzasadnienie interwencji na szczeblu UE 

z uwzgl

z uwzgl

ę

ę

dnieniem m.in. zasady pomocniczo

dnieniem m.in. zasady pomocniczo

ś

ś

ci,

ci,

-

-

informacje

informacje

wska

wska

ź

ź

nikach

nikach

wykonania

wykonania

odniesieniu

odniesieniu

do 

do 

dzia

dzia

ł

ł

ania

ania

poprzedniego

poprzedniego

roku

roku

oraz

oraz

wska

wska

ź

ź

nikach

nikach

wykonania

wykonania

na

na

rok

rok

bie

bie

Ŝą

Ŝą

cy

cy

.

.

Przygotowanie wst

Przygotowanie wst

ę

ę

pnego projektu 

pnego projektu 

bud

bud

Ŝ

Ŝ

etu 

etu 

-

-

Roczna Strategia Polityki 

Roczna Strategia Polityki 

(

(

Annual

Annual

Policy 

Policy 

Strategy

Strategy

)

)

Dyrekcja ds.  BudŜetu kieruje się

swoich

planach

Roczną

Strategią

Polityki, 

której

znajdują się załoŜenia na temat
działań

Unii

w  nadchodzącym

roku. 

Przewodniczący  KE  prezentuje 
Roczną Strategię Polityki  PE  i 
Radzie  UE.  W  efekcie  wspólnego 
porozumienia zostaje opracowany 
dokument  będący  podstawą dla 
KE  do  opracowania  programu 
pracy na nadchodzący rok.

background image

4

Roczny program pracy 

Roczny program pracy 

(

(

Commission

Commission

s

s

work

work

programme

programme

)

)

W oparciu o Roczn

W oparciu o Roczn

ą

ą

Strategi

Strategi

ę

ę

Polityki, 

Polityki, 

Komisja Europejska opracowuje 

Komisja Europejska opracowuje 

program pracy na najbli

program pracy na najbli

Ŝ

Ŝ

szy rok, w 

szy rok, w 

kt

kt

ó

ó

rym formu

rym formu

ł

ł

owane s

owane s

ą

ą

cele, 

cele, 

konkretne dzia

konkretne dzia

ł

ł

ania oraz projekty 

ania oraz projekty 

akt

akt

ó

ó

w prawnych, kt

w prawnych, kt

ó

ó

re KE zamierza 

re KE zamierza 

przyj

przyj

ąć

ąć

w celu realizacji priorytet

w celu realizacji priorytet

ó

ó

Rocznej Strategii Polityki.

Rocznej Strategii Polityki.

Przygotowanie wst

Przygotowanie wst

ę

ę

pnego projektu 

pnego projektu 

bud

bud

Ŝ

Ŝ

etu 

etu 

-

-

Roczn

Roczn

e

e

Plany

Plany

Dzia

Dzia

ł

ł

ania

ania

(

(

Annual Management Plans

Annual Management Plans

)

)

roczne plany dzia

roczne plany dzia

ł

ł

ania s

ania s

ą

ą

przygotowywane 

przygotowywane 

przez ka

przez ka

Ŝ

Ŝ

d

d

ą

ą

Dyrekcj

Dyrekcj

ę

ę

Generaln

Generaln

ą

ą

KE w celu 

KE w celu 

realizacji programu pracy KE,

realizacji programu pracy KE,

zawieraj

zawieraj

ą

ą

zakres zada

zakres zada

ń

ń

DG na najbli

DG na najbli

Ŝ

Ŝ

szy rok 

szy rok 

łą

łą

cznie z danymi finansowymi i informacjami 

cznie z danymi finansowymi i informacjami 

dotycz

dotycz

ą

ą

cymi os

cymi os

ó

ó

b odpowiedzialnych za 

b odpowiedzialnych za 

ka

ka

Ŝ

Ŝ

de zadanie,

de zadanie,

opr

opr

ó

ó

cz opisu zada

cz opisu zada

ń

ń

, niezb

, niezb

ę

ę

dne jest 

dne jest 

okre

okre

ś

ś

lenie cel

lenie cel

ó

ó

w i miernik

w i miernik

ó

ó

w osi

w osi

ą

ą

gni

gni

ę

ę

cia 

cia 

tych cel

tych cel

ó

ó

w.

w.

Roczne Raporty Dzia

Roczne Raporty Dzia

ł

ł

alno

alno

ś

ś

ci 

ci 

(

(

Annual

Annual

Activity

Activity

Reports

Reports

)

)

(1)

(1)

Roczne Raporty Dzia

Roczne Raporty Dzia

ł

ł

alno

alno

ś

ś

ci ka

ci ka

Ŝ

Ŝ

dej DG 

dej DG 

przygotowywane s

przygotowywane s

ą

ą

po zako

po zako

ń

ń

czeniu 

czeniu 

roku bud

roku bud

Ŝ

Ŝ

etowego jako ocena 

etowego jako ocena 

dotychczasowych dzia

dotychczasowych dzia

ł

ł

a

a

ń

ń

, dzi

, dzi

ę

ę

ki 

ki 

czemu mo

czemu mo

Ŝ

Ŝ

na zobaczy

na zobaczy

ć

ć

, w jakim 

, w jakim 

stopniu uda

stopniu uda

ł

ł

o si

o si

ę

ę

osi

osi

ą

ą

gn

gn

ąć

ąć

zamierzone 

zamierzone 

cele (por

cele (por

ó

ó

wnanie zamierze

wnanie zamierze

ń

ń

do 

do 

rezultat

rezultat

ó

ó

w) i otrzyma

w) i otrzyma

ć

ć

wyja

wyja

ś

ś

nienie 

nienie 

zaistnia

zaistnia

ł

ł

ych rozbie

ych rozbie

Ŝ

Ŝ

no

no

ś

ś

ci. 

ci. 

Roczne Sprawozdania z Dzia

Roczne Sprawozdania z Dzia

ł

ł

alno

alno

ś

ś

ci 

ci 

(

(

Annual

Annual

Activity

Activity

Reports

Reports

)

)

(2)

(2)

Na podstawie Rocznych Raport

Na podstawie Rocznych Raport

ó

ó

Dzia

Dzia

ł

ł

alno

alno

ś

ś

ci ka

ci ka

Ŝ

Ŝ

dej DG, KE opracowuje 

dej DG, KE opracowuje 

raport zbiorczy, podsumowanie 

raport zbiorczy, podsumowanie 

sprawozda

sprawozda

ń

ń

rocznych (

rocznych (

synthesis

synthesis

report

report

) przedk

) przedk

ł

ł

adane PE i Radzie UE.

adane PE i Radzie UE.

background image

5

obniŜenie zapasów z 
działań interwencyjnych: 
kukurydza i cukier– 0 ton 
od 2009 i 2010 roku

ZboŜa: 2,8 mln ton 
Masło: 76 353 ton 
Cukier: 34 081 ton 

wartość zapasów 
pochodzących z działań
interwencyjnych

Cele 

Rezultaty na koniec 2009

Miernik

Cel: wzrost konkurencyjności sektora rolnego Unii Europejskiej

ZADANIE: interwencja na rynkach rolnych

rok budŜetowy  2010 –
85.0 %
rok budŜetowy  2011 –
91,6 %
rok budŜetowy  2012 –
92,1 %
rok budŜetowy  2013 –
93,7 %

83,8 %

% płatności bezpośrednich 
uniezaleŜnionych od rodzaju 
i wielkości produkcji

Cele 

Rezultaty na koniec 2009

Miernik

Cel: promocja rolnictwa nastawionego na działania rynkowe – przejście od subwencji 
eksportowych i barier importowych w kierunku samych płatności bezpośrednich

ZADANIE: pomoc bezpośrednia

50% ograniczenie 
emisji gazów 
cieplarnianych do 
2050, 30% do 2020 
(lub obniŜenie 
globalnego 
ocieplenia klimatu o 
2 st. C)

międzynarodowe 
negocjacje w 
Kopenhadze w 
grudniu 2009

zdefiniowanie celów 
dotyczących zmian 
klimatycznych po 
2012 (redukcja emisji 
gazów 
cieplarnianych)

Cele 

ś

rednioterminowe

Rezultaty na koniec 

2009

Miernik

Cel:  kontynuowanie  ambitnych  załoŜeń

polityki  ochrony 

ś

rodowiska  na  szczeblu  międzynarodowym,  mając  na  względzie 

działania UE, w tym VI Plan Działania na rzecz Środowiska

ZADANIE: działania na rzecz ochrony środowiska o zasięgu 

globalnym

20% w 2020

8,5% 

udział energii 
odnawialnej w 
konsumpcji całkowitej

Cele średnioterminowe

Rezultaty na koniec 

2005

Miernik

Cel: zwiększyć udział energii odnawialnej w konsumpcji całkowitej

ZADANIE: energia konwencjonalna i odnawialna

utrzymać lub zwiększyć
liczbę beneficjentów

9 milionów obywateli, 
w tym
3,3 miliony 
bezrobotnych i 
nieaktywnych 
zawodowo

liczba obywateli 
korzystających ze 
wsparcia EFS

Cele średnioterminowe

Rezultaty 2007/2008

Miernik

Cel: zwiększenie dostępu do rynku pracy

ZADANIE: Europejski Fundusz Społeczny

ZASADY BUD

ZASADY BUD

ś

ś

ETOWE (1)

ETOWE (1)

Zasady bud

Zasady bud

Ŝ

Ŝ

etowe odnosz

etowe odnosz

ą

ą

ce si

ce si

ę

ę

do 

do 

bud

bud

Ŝ

Ŝ

etu og

etu og

ó

ó

lnego UE s

lnego UE s

ą

ą

wzorowane 

wzorowane 

na  zasadach  przyj

na  zasadach  przyj

ę

ę

tych  w  krajach 

tych  w  krajach 

cz

cz

ł

ł

onkowskich, 

jednak 

zosta

onkowskich, 

jednak 

zosta

ł

ł

dostosowane 

do 

warunk

dostosowane 

do 

warunk

ó

ó

funkcjonowania  Unii  Europejskiej. 

funkcjonowania  Unii  Europejskiej. 

Ponadto 

mo

Ponadto 

mo

Ŝ

Ŝ

na 

wyr

na 

wyr

ó

ó

Ŝ

Ŝ

ni

ni

ć

ć

kilka 

kilka 

stworzonych  wyra

stworzonych  wyra

ź

ź

nie  na  potrzeby 

nie  na  potrzeby 

bud

bud

Ŝ

Ŝ

etu 

wsp

etu 

wsp

ó

ó

lnotowego, 

chodzi 

lnotowego, 

chodzi 

zw

zw

ł

ł

aszcza 

zasad

aszcza 

zasad

ę

ę

jednostki 

jednostki 

rozrachunkowej 

oraz 

zasad

rozrachunkowej 

oraz 

zasad

ę

ę

maksymalnej stopy wzrostu. 

maksymalnej stopy wzrostu. 

background image

6

ZASADY BUD

ZASADY BUD

ś

ś

ETOWE (2)

ETOWE (2)

1) zasada jedno

1) zasada jedno

ś

ś

ci,

ci,

2) zasada zupe

2) zasada zupe

ł

ł

no

no

ś

ś

ci (powszechno

ci (powszechno

ś

ś

ci),

ci),

3) zasada jednoroczno

3) zasada jednoroczno

ś

ś

ci,

ci,

4) zasada r

4) zasada r

ó

ó

wnowagi,

wnowagi,

5) zasada specjalizacji (szczeg

5) zasada specjalizacji (szczeg

ó

ó

ł

ł

owo

owo

ś

ś

ci),

ci),

6) zasada jednostki rozrachunkowej,

6) zasada jednostki rozrachunkowej,

7) 

7) 

zasada

zasada

dobrego

dobrego

zarz

zarz

ą

ą

dzania

dzania

finansami

finansami

wsp

wsp

ó

ó

lnotowymi

lnotowymi

,

,

8) zasada przejrzysto

8) zasada przejrzysto

ś

ś

ci.

ci.

1) zasada jedno

1) zasada jedno

ś

ś

ci

ci

GŁÓWNE FUNDUSZE 

UNII EUROPEJSKIEJ

BUD

ś

ET OGÓLNY 

UNII EUROPEJSKIEJ

EUROPEJSKI 

FUNDUSZ ROZWOJU

EUROPEJSKI 

FUNDUSZ INWESTYCYJNY

GŁÓWNE FUNDUSZE 

UNII EUROPEJSKIEJ

BUD

ś

ET OGÓLNY 

UNII EUROPEJSKIEJ

EUROPEJSKI 

FUNDUSZ ROZWOJU

EUROPEJSKI 

FUNDUSZ INWESTYCYJNY

2) zasada zupe

2) zasada zupe

ł

ł

no

no

ś

ś

ci 

ci 

(powszechno

(powszechno

ś

ś

ci)

ci)

Bazuje ona na dwóch regułach,  z  których

pierwsza,  w  literaturze polskiej przypisana jest 

do  zasady jedności materialnej,  oznacza zakaz

przyporządkowania

określonych

dochodów

konkretnym

kategoriom

wydatków

(

non-

assignment  rule

la  règle de  la  non-affectation 

des  recettes aux  dépenses

),  natomiast druga

wprowadza

pojęcie

budŜetu

brutto

(

gross 

budget  rule

la  règle de  la  non-contraction

). 

Naruszenie tej zasady dokonuje się pośrednio

przez

mechanizm

korygowania

wydatków. 

Reguła

budŜetu

brutto

nie

dotyczy

tzw. 

mechanizmu

wydatków

(

des 

dépenses

négatives

)  i  dochodów ujemnych (

des  recettes

négatives

).

3) zasada jednoroczno

3) zasada jednoroczno

ś

ś

ci (1)

ci (1)

BudŜet ogólny UE  jest  przygotowywany na
okres od 1  stycznia do  31  grudnia,  zatem

pokrywa się z  rokiem kalendarzowym.  Z 

jednej strony roczne ujmowanie finansów
Wspólnoty

ułatwia

kontrolowanie

poszczególnych działań, ale z drugiej organy

wspólnotowe muszą godzić tę zasadę z 
potrzebą ustalania

programów wieloletnich

które zajmują coraz waŜniejszą pozycję w 

budŜecie. Odstępstwem od zasady rocznego

budŜetu

stała

się

więc

instytucja

Perspektywy Finansowej

background image

7

zasada jednoroczno

zasada jednoroczno

ś

ś

ci (2)

ci (2)

Tworzenie  budŜetu  rocznego  w  ramach  planów 

wieloletnich  wymagało  zatem  wprowadzenia 

dwóch kategorii środków:
-

środków  na  zobowiązania  (

commitment

appropriations, 

crédits

d’engagement

), 

pokrywających  całkowity  koszt  zobowiązań

występujących  w  danym  roku,  ale  dotyczących 

działań,  które  będą

realizowane  takŜe  w 

przeciągu kolejnych kilku lat,
-

środków 

na 

płatności 

(

payment

appropriations

crédits de paiement

), faktycznie 

realizowanych  w  danym  roku  budŜetowym, 

pokrywających zobowiązania z poprzednich lat i 

bieŜącego roku.

zasada jednoroczno

zasada jednoroczno

ś

ś

ci (3)

ci (3)

W  budŜecie  środki  moŜna  takŜe 

podzielić na inne dwie grupy: 

1.

środki 

zróŜnicowane 

(

differentiated appropriations,  les

crédits dissociés

) i 

2.

środki 

niezróŜnicowane 

(

non-

differentiated appropriations,  les

crédits non disscociés

).

Perspektywa Finansowa (1)

Perspektywa Finansowa (1)

Od 1988 roku wydatki wspólnotowe 

oraz 

coroczna 

procedura 

budŜetowa  są ustalane  na  bazie 

porozumień między  instytucjami 

Unii 

Europejskiej 

dotyczącymi 

dyscypliny 

budŜetowej 

oraz 

usprawnienia 

procedury 

budŜetowej.

Perspektywa  Finansowa  (obecnie 

tzw.  Wieloletnie  ramy  finansowe) 

nie 

jest 

jednak 

budŜetem 

wieloletnim

.

Perspektywa Finansowa (2)

Perspektywa Finansowa (2)

Perspektywa 

Finansowa 

pozwala 

na 

zaplanowanie  programów  wieloletnich 

przy  jednoczesnym  dostosowywaniu  w 

kolejnych  latach  poszczególnych  pozycji 
budŜetowych 

do 

zmieniających 

się

uwarunkowań

(w  tym  aktualizowania 

względem  cen  bieŜących  i  poziomu 
wzrostu 

gospodarczego). 

Dotychczas 

przygotowano 

cztery 

Perspektywy 

Finansowe  róŜniące  się czasem  trwania. 

Pierwsza  określona  została  na  lata  1988-
1992,  druga  1993-1999,  trzecia  2000-

2006 i ostatnia 2007-2013.

background image

8

Perspektywa Finansowa (3)

Perspektywa Finansowa (3)

Porozumienia  zawarte  na  kilka  lat  przez 
Parlament  Europejski,  Radę

UE  oraz 

Komisję

Europejską

zawierają

dwie 

przesłanki:

1.

w  Perspektywie  Finansowej  ustala  się

górne  pułapy  dotyczące  poszczególnych 
kategorii  wydatków  w  celu  utrzymania 

wydatków w obrębie limitów dotyczących 

dochodów 

własnych 

(dyscyplina 

budŜetowa),

2.

w  umowie  między  instytucjami  naleŜy 

uwzględnić

propozycje 

usprawnień

dotyczących 

corocznej 

procedury 

ustalania 

budŜetu 

wspólnotowego. 

Perspektywa Finansowa (4)

Perspektywa Finansowa (4)

Pomiędzy  ustaloną wysokością dochodów  a 

wielkością

maksymalnych 

wydatków 

(środków  na  płatności)  znajduje  się wolna 

kwota pełniąca podwójną rolę:

1) 

razie 

wystąpienia 

mniejszego 

niŜ

zakładano  wzrostu  gospodarczego  w  Unii,  i 

tym  samym  niŜszego  wykonania  planu 

dochodów 

(określonych 

jako 

DNB) 

stanowią zabezpieczenia  dla  sfinansowania 

wydatków,  pozostających  na  zaplanowanym 

poziomie,

2) dodatkowe środki mogą zostać przeznaczone 

na  nieprzewidziane  wydatki  lub  na  wypadek 

zmian wielkości DNB.

4) zasada r

4) zasada r

ó

ó

wnowagi (1)

wnowagi (1)

bud

bud

Ŝ

Ŝ

et

et

wsp

wsp

ó

ó

lnotowy

lnotowy

powinien

powinien

by

by

ć

ć

zr

zr

ó

ó

wnowa

wnowa

Ŝ

Ŝ

ony

ony

odniesieniu

odniesieniu

do 

do 

dochod

dochod

ó

ó

w

w

wydatk

wydatk

ó

ó

w

w

czyli

czyli

nie

nie

mo

mo

Ŝ

Ŝ

e

e

wykazywa

wykazywa

ć

ć

deficytu

deficytu

nie

nie

mo

mo

Ŝ

Ŝ

na

na

zaci

zaci

ą

ą

ga

ga

ć

ć

po

po

Ŝ

Ŝ

yczek

yczek

celu

celu

pokrycia

pokrycia

wydatk

wydatk

ó

ó

w

w

przekraczaj

przekraczaj

ą

ą

cych

cych

dochody

dochody

4) zasada r

4) zasada r

ó

ó

wnowagi (2)

wnowagi (2)

celu

utrzymania

zasady

równowagi, 

wprowadzono

do 

budŜetu

ogólnego

UE 

mechanizm rezerwy ujemnej (

la réserve négative

). 

Mechanizm działania rezerwy ujemnej polega na
wprowadzaniu do  budŜetu nowych wydatków, 
które w  czasie uchwalania budŜetu nie mają
pokrycia w  dochodach (

maks.  200  mln EUR

). 

Przyjmuje

się,  Ŝe

nowa

pozycja

budŜetowa

zostanie uzupełniona dopiero na końcu roku
budŜetowego

na

podstawie

oszczędności

poczynionych w innych działach budŜetu (pokrycie
środkami pochodzącymi z  pozycji wykazujących
nadwyŜkę). 

background image

9

5) zasada specjalizacji 

5) zasada specjalizacji 

(szczeg

(szczeg

ó

ó

ł

ł

owo

owo

ś

ś

ci) (1)

ci) (1)

oznacza

oznacza

i

i

Ŝ

Ŝ

ka

ka

Ŝ

Ŝ

de

de

wydzielenie

wydzielenie

ś

ś

rodk

rodk

ó

ó

w

w

musi

musi

by

by

ć

ć

zwi

zwi

ą

ą

zane

zane

okre

okre

ś

ś

lon

lon

ą

ą

dziedzin

dziedzin

ą

ą

realizacj

realizacj

ą

ą

zaplanowanych

zaplanowanych

cel

cel

ó

ó

w

w

aby

aby

nie

nie

nast

nast

ę

ę

powa

powa

ł

ł

y

y

pomy

pomy

ł

ł

ki

ki

,  a 

,  a 

sam

sam

bud

bud

Ŝ

Ŝ

et

et

by

by

ł

ł

czytelny

czytelny

zar

zar

ó

ó

wno

wno

dla

dla

jego

jego

tw

tw

ó

ó

rc

rc

ó

ó

w

w

jak

jak

organ

organ

ó

ó

w

w

wykonuj

wykonuj

ą

ą

cych

cych

znajduj

znajduj

ą

ą

ce

ce

si

si

ę

ę

nim

nim

zadania

zadania

5) zasada specjalizacji 

5) zasada specjalizacji 

(szczeg

(szczeg

ó

ó

ł

ł

owo

owo

ś

ś

ci) (2)

ci) (2)

Ka

Ka

Ŝ

Ŝ

da instytucja posiada w

da instytucja posiada w

ł

ł

asne dochody i wydatki, 

asne dochody i wydatki, 

kt

kt

ó

ó

re s

re s

ą

ą

podzielone w spos

podzielone w spos

ó

ó

b wertykalny na: 

b wertykalny na: 

1.

1.

dzia

dzia

ł

ł

y / tytu

y / tytu

ł

ł

y (

y (

titles

titles

titres

titres

)

)

sk

sk

ł

ł

adaj

adaj

ą

ą

ce si

ce si

ę

ę

z jednej 

z jednej 

cyfry w przypadku dochod

cyfry w przypadku dochod

ó

ó

w b

w b

ą

ą

d

d

ź

ź

dw

dw

ó

ó

ch cyfr 

ch cyfr 

przypadku wydatk

przypadku wydatk

ó

ó

w, 

w, 

2.

2.

rozdzia

rozdzia

ł

ł

y (

y (

chapters

chapters

chapitres

chapitres

)

)

do numeru dzia

do numeru dzia

ł

ł

do

do

łą

łą

cza si

cza si

ę

ę

dwie cyfry rozdzia

dwie cyfry rozdzia

ł

ł

u, 

u, 

3.

3.

artyku

artyku

ł

ł

y (

y (

articles

articles

)

)

-

-

do numeru dzia

do numeru dzia

ł

ł

u i rozdzia

u i rozdzia

ł

ł

do

do

łą

łą

cza si

cza si

ę

ę

dwie cyfry artyku

dwie cyfry artyku

ł

ł

u,

u,

4.

4.

paragrafy (

paragrafy (

items

items

postes

postes

)

)

-

-

do numeru dzia

do numeru dzia

ł

ł

u, 

u, 

rozdzia

rozdzia

ł

ł

u i artyku

u i artyku

ł

ł

u do

u do

łą

łą

cza si

cza si

ę

ę

dwie cyfry danego 

dwie cyfry danego 

paragrafu.

paragrafu.

Pierwszy  i  drugi  protokół finansowy  z  krajami  na 
południowym brzegu Morza Śródziemnego

Paragraf 19 08 01 01

Protokoły  finansowe  z  krajami  na  południowym 
brzegu Morza Śródziemnego

Artykuł 19 08 01

Stosunki  z  krajami  Bliskiego  Wschodu  i  krajami 
ś

ródziemnomorskimi

Rozdział 19 08

STOSUNKI ZEWNĘTRZNE

Dział 19

Obecna klasyfikacja

Wsparcie finansowe dla Turcji

Paragraf B7-4034

Współpraca z Turcją

Artykuł B7-403

Współpraca 

krajami 

basenu 

Morza 

Ś

ródziemnego

Rozdział B7-40

Współpraca 

krajami 

basenu 

Morza 

Ś

ródziemnego oraz Bliskiego Wschodu

Dział B7-4

DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE

Podczęść B7

Poprzednia klasyfikacja

Treść

Numer klasyfikacji 

budŜetowej

EDUKACJA I KULTURA

DZIAŁ 15

PODATKI I UNIA CELNA

DZIAŁ 14

POLITYKA REGIONALNA

DZIAŁ 13

RYNEK WEWNĘTRZNY

DZIAŁ 12

GOSPODARKA MORSKA I RYBOŁÓWSTWO

DZIAŁ 11

BEZPOŚREDNIE BADANIA NAUKOWE

DZIAŁ 10

SPOŁECZEŃSTWO INFORMACYJNE I MEDIA

DZIAŁ 9

BADANIA NAUKOWE

DZIAŁ 8

Ś

RODOWISKO I DZIAŁANIA W DZIEDZINIE KLIMATU

DZIAŁ 7

MOBILNOŚĆ I TRANSPORT

DZIAŁ 6

ROLNICTWO I ROZWÓJ OBSZARÓW WIEJSKICH

DZIAŁ 5

ZATRUDNIENIE I SPRAWY SPOŁECZNE

DZIAŁ 4

KONKURENCJA

DZIAŁ 3

PRZEDSIĘBIORSTWA

DZIAŁ 2

SPRAWY GOSPODARCZE I FINANSOWE

DZIAŁ 1

WYDATKI ADMINISTRACYJNE PRZYPISANE OBSZAROM 
DZIAŁALNOŚCI

DZIAŁ XX

Treść

Numer działu

background image

10

REZERWY

DZIAŁ 40

ENERGIA

DZIAŁ 32

SŁUśBY JĘZYKOWE

DZIAŁ 31

EMERYTURY

DZIAŁ 30

STATYSTYKA

DZIAŁ 29

KONTROLA

DZIAŁ 28

BUDśET

DZIAŁ 27

ADMINISTRACJA KOMISJI

DZIAŁ 26

KOORDYNACJA POLITYK KOMISJI I DORADZTWO PRAWNE

DZIAŁ 25

ZWALCZANIE NADUśYĆ FINANSOWYCH

DZIAŁ 24

POMOC HUMANITARNA

DZIAŁ 23

ROZSZERZENIE

DZIAŁ 22

ROZWÓJ I KONTAKTY Z KRAJAMI AKP

DZIAŁ 21

HANDEL

DZIAŁ 20

STOSUNKI ZEWNĘTRZNE

DZIAŁ 19

PRZESTRZEŃ WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI

DZIAŁ 18

OCHRONA ZDROWIA I KONSUMENTÓW

DZIAŁ 17

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA

DZIAŁ 16

Treść

Numer działu

EUROPEJSKI  PEŁNOMOCNIK  DS.  OCHRONY 

DANYCH 

CZĘŚĆ IX

*

EUROPEJSKI RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH

CZĘŚĆ VIII

KOMITET REGIONÓW

CZĘŚĆ VII

KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY  

CZĘŚĆ VI

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OOBRACHUNKOWY

CZĘŚĆ V

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI

CZĘŚĆ IV

KOMISJA EUROPEJSKA

CZĘŚĆ III

RADA UNII EUROPEJSKIEJ

CZĘŚĆ II

PARLAMENT EUROPEJSKI

CZĘŚĆ I

Instytucja

Numer części

Podzia

Podzia

ł

ł

bud

bud

Ŝ

Ŝ

etu

etu

wed

wed

ł

ł

ug

ug

cz

cz

ęś

ęś

ci

ci

(

(

sections

sections

)

)

RÓśNE DOCHODY

DZIAŁ 9

OPERACJE ZACIĄGANIA I UDZIELANIA POśYCZEK

DZIAŁ 8

ODSETKI OD ZALEGŁYCH PŁATNOŚCI I GRZYWNY

DZIAŁ 7

SKŁADKI  I  ZWROTY  W  RAMACH  POROZUMIEŃ I 

PROGRAMÓW WSPÓLNOTOWYCH

DZIAŁ 6

DOCHODY  Z  DZIAŁALNOŚCI  ADMINISTRACYJNEJ 

INSTYTUCJI

DZIAŁ 5

DOCHODY POCHODZĄCE OD OSÓB PRACUJĄCYCH W 

INSTYTUCJACH I ORGANACH UNII

DZIAŁ 4

NADWYśKI, SALDA I DOSTOSOWANIA

DZIAŁ 3

Ś

RODKI WŁASNE

DZIAŁ 1

Źródła dochodów

Numer działu

Ź

Ź

r

r

ó

ó

d

d

ł

ł

a

a

dochod

dochod

ó

ó

w

w

bud

bud

Ŝ

Ŝ

etu

etu

og

og

ó

ó

lnego

lnego

Unii

Unii

Europejskiej

Europejskiej

6) zasada jednostki 

6) zasada jednostki 

rozrachunkowej

rozrachunkowej

-

lata  50.  XX  wieku  – franki  belgijskie  i  dolary 

amerykańskie,

-

1958-1977

jednostka

rozrachunkowa

wartości odpowiadającej 0,88867088g  złota (w 
czasie obowiązywania systemu z Bretton Woods 
jednostka ta była równa jednemu dolarowi
amerykańskiemu),

-

1978-1980  -

jednostk

jednostk

a

a

rozrachunkow

rozrachunkow

a

a

(

(

the 

the 

European Unit of Account 

European Unit of Account 

-

-

EUA

EUA

), 

), 

-

-

1981

1981

-

-

1998 

1998 

-

-

ECU (

ECU (

European Currency Unit

European Currency Unit

)

)

,

,

-

-

1999 

1999 

-

-

euro 

euro 

background image

11

7) zasada naleŜytego 
zarządzania finansami

Gospodarno

Gospodarno

ść

ść

,

,

Efektywno

Efektywno

ść

ść

,

,

Skuteczno

Skuteczno

ść

ść

.

.

GOSPODARNOŚĆ

Zasada 

gospodarności 

oznacza, 

Ŝe 

wykorzystywane 

zasoby 

zostają

udostępnione  w  wymaganym  czasie  w 
celu 

wykonania 

usług 

najlepszej 

jakości  oraz  po  najkorzystniejszej 
cenie.

EFEKTYWNOŚĆ

Stosowanie 

zasady 

efektywności 

oznacza  dąŜenie  do  osiągnięcia  jak 
najlepszego 

związku 

między 

zaangaŜowanymi 

zasobami 

osiągniętymi wynikami.

SKUTECZNOŚĆ

Zasada skuteczności oznacza osiągnięcie 

określonych wyznaczonych celów oraz 
zamierzonych rezultatów.

background image

12

Wszystkie wnioski dotyczące programów i 
działań pociągających za sobą wydatki z 
budŜetu są przedmiotem oceny 

ex ante

, w 

której uwzględnia się:

a) potrzebę, która ma być spełniona w krótkim 
lub długim terminie;

b) wartość dodaną wynikającą z 
zaangaŜowania wspólnotowego;

c) cele do osiągnięcia;

d) dostępne warianty polityczne, łącznie z 
towarzyszącym im ryzykiem;

e) oczekiwane wyniki i skutki, szczególnie 
skutki gospodarcze i społeczne oraz wpływ na 
środowisko, jak równieŜ wskaźniki oraz 
ustalenia dotyczące oceny potrzebne do ich 
zmierzenia;

f) najodpowiedniejszą metodę realizacji 
wybranego(-ych) wariantu(- ów);

g) spójność wewnętrzną proponowanego 
programu lub działania i jego związek z innymi 
instrumentami;

h) wielkość środków, zasoby ludzkie i inne 
przeznaczone na ten cel wydatki 
administracyjne, z naleŜytym uwzględnieniem 
zasady gospodarności;

i) doświadczenia zebrane z podobnych sytuacji 
w przeszłości.

8) zasada przejrzysto

8) zasada przejrzysto

ś

ś

ci

ci

jest po

jest po

łą

łą

czona z zasad

czona z zasad

ą

ą

jawno

jawno

ś

ś

ci, 

ci, 

bowiem opr

bowiem opr

ó

ó

cz zapewnienia takiej 

cz zapewnienia takiej 

konstrukcji bud

konstrukcji bud

Ŝ

Ŝ

etu, kt

etu, kt

ó

ó

ra u

ra u

ł

ł

atwia jego 

atwia jego 

wykonywanie i kontrol

wykonywanie i kontrol

ę

ę

, dotyczy ona 

, dotyczy ona 

r

r

ó

ó

wnie

wnie

Ŝ

Ŝ

publikowania bud

publikowania bud

Ŝ

Ŝ

etu 

etu 

og

og

ó

ó

lnego UE w Dzienniku Urz

lnego UE w Dzienniku Urz

ę

ę

dowym 

dowym 

Unii Europejskiej w ci

Unii Europejskiej w ci

ą

ą

gu trzech 

gu trzech 

miesi

miesi

ę

ę

cy od uchwalenia bud

cy od uchwalenia bud

Ŝ

Ŝ

etu przez 

etu przez 

Parlament Europejski. 

Parlament Europejski. 

background image

13

PROCENTOWA STRUKTURA DOCHOD

PROCENTOWA STRUKTURA DOCHOD

Ó

Ó

BUD

BUD

ś

ś

ETU UE W WYBRANYCH LATACH

ETU UE W WYBRANYCH LATACH

100

100

100

100

100

100

100

100

Og

Og

ó

ó

ł

ł

em

em

10,5

10,5

2,6

2,6

9,2

9,2

49,2

49,2

Pozosta

Pozosta

ł

ł

dochody

dochody

55,1

55,1

25,2

25,2

-

-

-

-

Czwarte 

Czwarte 

ź

ź

r

r

ó

ó

d

d

ł

ł

o

o

22,7

22,7

52,5

52,5

53,2

53,2

-

-

Podatek VAT

Podatek VAT

10,1

10,1

16,8

16,8

28,1

28,1

40,4

40,4

Pozosta

Pozosta

ł

ł

e c

e c

ł

ł

a

a

1,5

1,5

2,9

2,9

9,5

9,5

10,4

10,4

C

C

ł

ł

a rolne i 

a rolne i 

sk

sk

ł

ł

adki 

adki 

cukrowe

cukrowe

2003

2003

1993

1993

1983

1983

1973

1973

Rodzaj 

Rodzaj 

dochod

dochod

ó

ó

w

w

Podział 

ś

rodków bud

Ŝ

etu UE w 2010 roku

11,60%

11,30%

75,90%

1,20%

Cła, opłaty rolne i składki cukrowe

Podatek VAT

Czwarte 

ź

ródło

Pozostałe dochody

Źródła dochodów budŜetu ogólnego Unii 

Europejskiej w latach 1970-2006 (w mln

UA/ECU/EUR)

0,0

20000,0

40000,0

60000,0

80000,0

100000,0

120000,0

19

70

19

72

19

74

19

76

19

78

19

80

19

82

19

84

19

86

19

88

19

90

19

92

19

94

19

96

19

98

20

00

20

02

20

04

20

06

VAT

czwarte 

ź

ródło (oparte na DNB)

korekta brytyjska

inne (składki pa

ń

stw członkowskich)

cło na towary rolnicze

składki cukrowe

pozostałe cła

nadwy

Ŝ

ka z lat ubiegłych

inne dochody

Źródła dochodów budŜetu ogólnego Unii 

Europejskiej w latach 1970-2006 (w %)

0%

20%

40%

60%

80%

100%

1

9

7

0

1

9

7

1

1

9

7

2

1

9

7

3

1

9

7

4

1

9

7

5

1

9

7

6

1

9

7

7

1

9

7

8

1

9

7

9

1

9

8

0

1

9

8

1

1

9

8

2

1

9

8

3

1

9

8

4

1

9

8

5

1

9

8

6

1

9

8

7

1

9

8

8

1

9

8

9

1

9

9

0

1

9

9

1

1

9

9

2

1

9

9

3

1

9

9

4

1

9

9

5

1

9

9

6

1

9

9

7

1

9

9

8

1

9

9

9

2

0

0

0

2

0

0

1

2

0

0

2

2

0

0

3

2

0

0

4

2

0

0

5

2

0

0

6

VAT

czwarte 

ź

ródło (oparte na DNB)

korekta brytyjska

inne (składki pa

ń

stw członkowskich)

cło na towary rolnicze

składki cukrowe

pozostałe cła

nadwy

Ŝ

ka z lat ubiegłych

inne dochody

background image

14

Salda pa

Salda pa

ń

ń

stw cz

stw cz

ł

ł

onkowskich z tytu

onkowskich z tytu

ł

ł

ś

ś

rodk

rodk

ó

ó

otrzymanych i wp

otrzymanych i wp

ł

ł

at przekazanych do bud

at przekazanych do bud

Ŝ

Ŝ

etu 

etu 

og

og

ó

ó

lnego Unii Europejskiej w 2005 roku 

lnego Unii Europejskiej w 2005 roku 

przegl

przegl

ą

ą

metod (w 

metod (w 

mln

mln

EUR)

EUR)

-10000

-8000

-6000

-4000

-2000

0

2000

4000

6000

8000

BE

DK

DE

EL

ES

FR

IE

IT

LU

NL

PT

UK

Metoda 1

Metoda 2

Metoda 3