background image

Sprawa 005/X: Oczy Cesarzowej Sissi  
 
 
Jest to kolejny odcinek "Dziewiętnastowiecznego Archiwum X" z książki Miloša Jesensky'ego pt. 
"Zahády devatenáctého století" (Ústi nad Labem, 2000), w którym postaramy się przedstawić 
jedną z najbardziej tajemniczych postaci na świeczniku tamtych czasów - cesarzową c.k. Monarchii 
Austrowęgierskiej - Elżbietę - żonę Franciszka Józefa I, znaną bardziej jako Sissi, którą odtwarzały 
w filmach słynne z urody aktorki: Romy Schneider ("Sissi") i Ava Gardner ("Mayerling"). Jak bardzo 
tajemniczą była ta postać, pokażemy Czytelnikowi w tym artykule. Wiążą się z nią dwie tajemnicze 
zbrodnie polityczne - ona sama padła ofiarą tej drugiej. Dlaczego? Postaramy się odpowiedzieć i na 
to pytanie. 
 
 
Nabrzeże Quai du Mont Blanc 
Genewa, 10 października 1898 roku, godzina 12:30. 
 
Z westybulu hotelu "Beau Rivage" wyszły o godzinie 12:30 dwie damy, z których jedna była ubrana 
w gęsty kir. Obydwie kobiety przeszły obok gnącego się przed nimi w pas wygalowanego 
mężczyzny, znalazły się na ulicy i udały się w kierunku statku, który stał przy molo jeziora 
Genewskiego. W tej samej chwili, umundurowany mężczyzna z obsługi hotelu zauważył młodego 
człowieka z wielkimi czarnymi wąsami, który wybiegł z zaułka i pognał w stronę kobiet. Dopadłszy 
do nich pchnął ostrym narzędziem tą w czerni. Cios powala ją na ziemię. Potem świadkowie 
zeznawali, że człowiek ów szybko oddalił się biegiem w głąb ulicy. Zbiegają się ludzie, ktoś pomaga 
czarnej damie wstać - ot, zwyczajnie, jak to bywa w takich przypadkach. Obie damy wsiadają na 
statek, który o godzinie 12:35 daje sygnał syreną i odpływa. Czarna dama siada na ławeczce i 
przyciskając dłonie do lewej strony klatki piersiowej osuwa się ponownie bezwładnie na pokład. 
Druga dama wzywa pomocy. Kapitan Roux zawraca statek do brzegu, wzywają lekarza. Ktoś 
pomaga rozpiąć jej ubranie, ktoś podaje eter... Jakaś kobieta rozpina jej ubranie i widzi na staniku 
czerwoną plamę. Druga dama krzyczy przeraźliwie: Krew! Na Boga! - on zabił Madame! I hrabina 
Szataryi zanim straciła przytomność z emocji, zdążyła jeszcze krzyknąć: Zabito cesarzową Austrii!!!  
 
 
Magiczne oczy 
 
 
Księżniczka Elżbieta, którą miliony ludzi znało jako cesarzową Sissi, urodziła się w roku 1837, w 
rodzinie bawarskiego księcia Maximiliana i siostry króla Bawarii - księżniczki Ludwiki. Dorastała 
wraz z siedmiorgiem rodzeństwa w rodowym zamku Possenhoffen. 
W dniu 16 sierpnia 1853 doszło do pierwszego spotkania Sissi z Franciszkiem - Józefem. I właśnie 
wtedy padają słowa władcy imperium austrowęgierskiego: Oczy Sissi dosłownie urzekły mnie... No i 
stało się - dwudziestoczteroletni Franciszek - Józef I zakochał się w szesnastolatce. A potem był 
huczny ślub i życie, jak w holywoodzkiej bajce. 
 
No tak, te oczy... Na filmach widać je wyraźnie - i Romy Schneider i Ava Gardner podkreślały je 
przy pomocy odpowiedniego makijażu. Dzisiejsi badacze twierdzą, że oczy te miały paranormalne 
właściwości, co stanowi jedną z największych tajemnic jej życia. Wszyscy ówcześni biografowie 
Sissi unisono punktują ten szczegół jej urody - "magiczne oczy", "cudowne oczy", "magnetyczne 
oczy"... Ciemne, niezgłębione. Dwa portrety Elżbiety: Antona Romaka z 1884 roku i Fridricha von 
Kaulbacha z 1898 roku ukazują cesarzową jako 47- i 60-letnią damę, która na obu płótnach ma 
niewiarygodnie sugestywne, wprost magiczne spojrzenie swych czarnych oczu. Pisze tak o tym 
psychiatra dr Frank P. Jones w swej książce "Magic Eyes" (Nowy Jork, 1994): 
 
Cesarza doprawdy oczarowały żywe oczy Sissi, od czasu, kiedy je ujrzał po raz pierwszy w 1853 
roku, aż do śmierci. Czy była to tylko miłość? Czy były w to wplątane jakieś inne, nieziemskie, 
paranormalne siły, niewyjaśnione do dziś dnia? 
Sprawa hipnotyzerskich właściwości oczu Elżbiety nie dawała spokoju także jej współczesnym. 
Podobnie pisał o niej słynny kompozytor węgierski Ferenc List (1811-1866) w liście do swego 
przyjaciela Karoly'ego: 
 
Jej oczy mnie fascynują, dosłownie mnie inspirują do niezliczonych muzycznych pomysłów i 
wariacji. Kiedykolwiek cesarzowa na mnie spojrzy, czuję się jak zahipnotyzowany... 
Hmmm... - jeżeli idzie o Lista, to mówiło się, że tylko diabeł mógł skomponować jego arcydzieła... 
 
Austriacki arcyksiążę i marszałek polny Albrecht, cesarski najbliższy doradca i bohater bitwy z 

background image

Włochami pod Custozzą w roku 1866, w swych memuarach napisał tak: 
Nie mogłem się w żaden sposób obronić przed spojrzeniem jej oczu. Kiedy w jej obecności chciałem 
zaoponować, to nie mogłem spojrzeć w jej oczy, bo z mego oporu nie byłoby niczego. Ta kobieta 
była obdarzona nieprawdopodobna siłą duchową, która przejawiała się obezwładniającym 
spojrzeniem jej magicznych oczu... 
 
Czymś takim dysponowała rosyjska władczyni, szczecinianka - Sophia Augusta Anhalt-Zerbst znana 
potem jako Katarzyna II, złowroga caryca Rosji... 
Pewien major o nazwisku High, który towarzyszył jej w Anglii, tak opisał swe wrażenia z jej 
wyczynów w szkółce jeździeckiej: 
 
Cesarzowa nie bała się wsiąść na żadnego, nawet najdzikszego konia. Ostrzegaliśmy ją przed ich 
dzikością, ale na próżno. Ona zawsze postawiła na swoim. Po prostu patrzyła koniowi w oczy, 
pogłaskała czy poklepała po szyi czy pysku - a koń miękł jak wosk. Kogoś innego by skopał czy 
pogryzł, jej nie odważył się uczynić krzywdy. Jej wzrok miał magiczna siłę, która działała nie tylko 
na zwierzęta. 
 
I tak dalej, i temu podobnie... Świadectwa te można mnożyć, a wszystkie wskazują na to, że 
cesarzowa dysponowała ogromną mocą sugestii, która umożliwiała jej osiąganie wielu celów. I kto 
wie, czy to właśnie ona, a nie Franciszek - Józef I n a p r a w d ę rządziła imperium... 
 
Niektóre jej popisy wskazywały także na możliwość posługiwania się psychokinezą - co opisała jej 
córka księżniczka Maria Waleria w swym pamiętniku, na początku roku 1892. 
Elżbieta dużo podróżowała i częściej przebywała za granicą, niż w kraju. Nasiliło się to w roku 
1889, po tajemniczej śmierci jej syna - arcyksięcia Rudolfa. 
 
 
Nostradamus to przewidział... 
 
... i w swych "Centuriach" opisał to tak: 
Widzę człowieka urodzonego przez kobietę żyjącą, 
Jak zakonnica, którego ojciec straci przy pomocy broni. 
W Austrii wszystko zostanie pokryte milczeniem. 
Do siebie strzeli kulą w głowę, zabiwszy kochankę. 
Nostradamus, Cen. VIII,79
 
 
Znany polski astrolog i ezoteryk dr Leszek Szuman (1903-1987) ze Szczecina w swej pracy 
"Astrologia i polityka" (Warszawa, 1981, 1992) pisze, że z całą pewnością rzecz dotyczy tragedii w 
podwiedeńskim zameczku myśliwskim Mayerling, gdzie w dniu 30 stycznia 1889 roku doszło do 
zagadkowej tragedii. Wedle władz, popełnił tam samobójstwo następca tronu austrowęgierskiego, 
wspomniany już tutaj arcyksiążę Rudolf. Zginął on wraz ze swą kochanką - 17-letnią baronówną 
Marią Vetserą. Do dziś dnia nikt nie wie, co stało się owej fatalnej dla kochanków nocy 29/30 
stycznia 1889 roku. Pewne jest jedno - władze austriackie założyły absolutny knebel na wszystko, 
co ma związek z tym wydarzeniem! Zebrano i spalono wszelkie dokumenty śledcze, sądowe i 
policyjne. Spalono całą korespondencję Rudolfa i Marii. Czapa ścisłej tajemnicy stanu nakryła 
dokładnie wszystko, co mogło dać możliwość przeniknięcia tej zagadki. Rodzi się uzasadnione 
pytanie - dlaczego? 
Arcyksiążę nie był postacią świetlaną i kryształową - hulaka, narkoman-morfinista, birbant i 
szaławił, znany uwodziciel kobiet oraz bohater wielu skandali i plotek. Obraz niezbyt ciekawy. 
Zawiódł zaufanie swego potężnego ojca nie idąc w jego ślady - drogą władzy. Lekkoduch i 
lekkomyślny marzyciel, który wspierał - przynajmniej werbalnie - ruchy niepodległościowe Węgrów, 
spotykał się z socjalistami i stanowił zagrożenie dla całości Imperium, podminowanego przez 
narodowe antagonizmy, któremu coup de grace zadała I Wojna Światowa. 
Ale to wszystko było jeszcze do zniesienia i wybaczenia. Jeżeli to, co pisał Nostradamus pokrywa 
się z prawdą, to nie jego prowadzenie się było przyczyną śmierci jego i baronówny Vetsery. 
Przyczyna była znacznie głębsza. Czy była nią... 
 
 
Zdrada stanu? 
 
 
Fakt spotykania się z węgierskimi konspiratorami był znany Franciszkowi - Józefowi I chociażby 
dlatego, że znając nieprzewidywalność swego syna kazał go śledzić swej tajnej policji. Realizatorom 
filmu "Mayerling" udało się wyeksponować dziwny stosunek Rudolfa do cesarzowej Elżbiety. I to 

background image

właśnie - jak uważamy - jest kluczem do tajemnicy Mayerlingu. 
 
Sissi ślepo kochała swego syna, i to nie tylko matczyną miłością, co skrzętnie ukrywano. Póki na 
drodze nie stanęła konkurencja ze strony drugiej potencjalnej żony Rudolfa, (pierwszą była 
belgijska księżniczka), wszystko było w miarę OK. i pozory zostawały zachowane. W momencie, 
kiedy Sissi zorientowała się, że sprawy zaszły za daleko, postanowiła usunąć kochankę swego syna. 
Sprawą zajęła się tajna policja cesarza, która korzystając z nieobecności Rudolfa w zameczku 
myśliwskim najpierw zlikwidowała Marię Vetserę strzałem w ciemię z wielkokalibrowego rewolweru 
- użyto broni o kalibrze 11,43 mm (czyli .45 według standardów amerykańskich ) z pociskami 
grzybkującymi (dum-dum). Bardzo humanitarna broń - zabija na miejscu właściwie bez względu na 
miejsce trafienia... Potem funkcjonariusze poczekali na Rudolfa, a kiedy ten się zjawił - zastrzelili 
go także. Rudolfa zabito strzałem w tył głowy, celując w potylicę, skierowując lufę naganta lekko w 
górę, dzięki czemu pocisk wniknął w głowę Rudolfa tuż za lewym uchem, przeszedł przez czaszkę i 
wyszedł przez prawą skroń, wyrywając niemal cały policzek i wybijając fragment kości skroniowej. 
Obrażenia te dowodzą, że użyto broni wielkokalibrowej o małej prędkości początkowej i 
grzybkujących pociskach, których uderzenie jest w stanie spowodować takie spustoszenia. NB, 
takiej broni używają brygady antyterrorystyczne na całym świecie. Pocisk wystrzelony z takiej 
broni zostaje w ciele terrorysty, a nie przeszywa go raniąc czy zabijając po drodze kilku Bogu 
ducha winnych ludzi...  
 
Rudolf n i e m ó g ł strzelić sobie w tył głowy z potężnego naganta, bo takie coś jest po prostu 
niewykonalne. Strzał w potylicę oddany lewą ręką nie zawsze może spowodować natychmiastową 
śmierć, ofiara postrzału może żyć jeszcze jakiś czas, czego dowiedli hitlerowscy i stalinowscy kaci w 
czasie II Wojny Światowej w obozach zagłady i piwnicach egzekucyjnych NKWD. A zatem ktoś 
strzelał do Rudolfa tak, by mieć pewność, że strzał położy go trupem na miejscu, stojąc za nim i 
trzymając broń oburącz. Strzelano z bezpośredniej bliskości. Dlatego użyto tej, a nie innej broni, 
np. naganta o kalibrze 7,63 mm (kaliber .30), który miał słabszy odrzut i podrzut przy strzale... W 
opisywanym przypadku broń Rudolfa zostałaby mu wyrwana z dłoni po wystrzale, a nie wypadła z 
bezwładnej dłoni, jak to pokazano w amerykańskim filmie z 1969 roku... Takich nieścisłości jest 
więcej, a każda z nich wskazuje na morderstwo, a nie samobójstwo. 
 
Zeznania stangreta i pokojowca nie wnoszą niczego, ale nie zapominajmy, że obaj byli także 
powiązani z Sissi - byli jej oczami i uszami. I nie tylko jej. Na pewno zostali pozyskani do 
współpracy a tajną policją i śpiewali w śledztwie to, co im kazano. 
No, a potem zaczęło się to, co opisuje Nostradamus - nakładanie "czapy" i "knebla" na wszystko, 
co miało związek ze sprawą. Franciszek - Józef I postąpił dokładnie tak, jak Borys Godunow po 
śmierci Dymitra Samozwańca, tylko robił to w znacznie bardziej cywilizowany sposób - zniszczył 
dowody i dokumenty, a nie ludzi... 
Motywem jego działania była urażona duma cesarza i mężczyzny. Myśl, że jego własny syn ma 
"niewłaściwe stosunki" z jego własną żoną musiała być na dłuższą metę nie do zniesienia, i 
wreszcie musiało to się skończyć definitywnie i ostatecznie - śmiercią Rudolfa, który i tak był diabła 
wart. Zabito trzy różne zające dwoma strzałami: 
 
* Zdławiono możliwość wybuchu kolejnego powstania w granicach Imperium Habsburgów; 
 
*  Pozbyto się Rudolfa, którego nieobliczalne posunięcia wystawiały na szwank reputację dworu 
cesarskiego; 
 
*  Z dławiono w zarodku dojrzewający skandal obyczajowy na cesarskim dworze, który w 
arcykatolickiej Austrii odbiłby się potężną czkawką... Nie mówiąc już o tym, że dwór wiedeński miał 
w Watykanie potężne "tyły" za rozwód Rudolfa z belgijską żoną! Lepsze już było samobójstwo od 
kolejnego skandalu, które uderzało w osobę panującego imperatora! 
 
Można powiedzieć, że romans Rudolfa z Marią Vetsera stał się przyczyną wydania nań wyroku 
skazującego, który wykonano. 
 
 
Śmierć Sissi 
 
 
Czy zamachowiec mógł być związany z Rudolfem i go po prostu pomścił? Niemożliwe, chociaż... 
 
Po śmierci syna, Sissi podróżowała po świecie i mieszkała poza Austrią. Wszyscy twierdzą, że 
podróżowała incognito, podając fałszywe nazwiska w hotelach, w których stawała. Czyż to nie jest 

background image

dziwne? Kobieta, którą znała cała Europa pragnęła być anonimową i "żyła jak zakonnica"... Bez 
ojczyzny, domu, należnych jej splendorów... - ciekawe, nieprawdaż? 
 
Oczywiście, że to jest ciekawe, ale zarazem łatwe do wyjaśnienia. Cesarz nie mogąc jej zastrzelić, 
jak Rudolfa, po prostu skazał ją na wygnanie. Być może pomogły jej w ocaleniu życia jej magiczne 
oczy... - do czasu. 
 
Zamordował ją anarchista Luigi Lucheni. Motywował to tym, że chciał zabić jakąś znaczącą osobę i 
wtedy nawinęła mu się Elżbieta. Resztę znamy. Pchnięcie pilnikiem i śmierć. Sekcja zwłok 
stwierdziła przyczynę zgonu jako: cios zadany trójgrannym ostrym narzędziem 4 cm nad prawą 
brodawką sutkową i 14 cm od mostka. Narzędzie zbrodni przebiło czwarte żebro i wniknęło w lewą 
komorę serca na głębokość 8,5 cm w ciało denatki. Rana była wąska i nie spowodowała większego 
krwawienia, co pozwoliło jej na przejście 120 kroków na pokład statku, zanim straciła przytomność.  
 
Zatrzymano mordercę - był nim 23-letni Włoch Luigi Luccheni. Zważ Czytelniku jeden fakt, do dziś 
dnia nie wyjaśniono, dlaczego wybrał on na cel swego zamachu właśnie cesarzową Austrii. 
Osobiście jej ponoć nie znał, ale kilka lat przedtem widział ją w B u d a p e s z c i e . A zatem mogli 
w tym mieszać palce węgierscy przyjaciele arcyksiecia... Sissi podróżowała incognito, więc nie mógł 
wiedzieć o jej pobycie w hotelu "Beau Rivage". Logiczne, tyle że w takie przypadki już dawno 
przestaliśmy wierzyć... Podejrzewamy, że o miejscu pobytu Elżbiety ktoś go bardzo dokładnie 
poinformował. I zainspirował - zresztą fanatyka jakiejś poronionej idei jest bardzo łatwo 
zainspirować do dokonania jakiegoś czynu. Tak zatem korzenie tej zbrodni tkwią nie nad Lac 
Leman, ale nad Dunajem, w Budapeszcie. Ale wydaje się jeszcze bardziej prawdopodobne, że była 
robota służb specjalnych Franciszka-Józefa I, który kazał zamordować swą niewierną żonę o 
magnetycznym spojrzeniu. 
 
I tak może wyglądać zaskakująca prawda o tym wydarzeniu. W końcu skandale obyczajowe 
zdarzają się zawsze na szczytach władzy, że wspomnę wpadkę prezydenta Billa Clintona z Moniką 
Levinsky czy ostatni skandal z abp Paetzem. Takie sprawy w XIX wieku załatwiało się po cichu, boż 
cierpiał na tym autorytet monarchii i rodów. No i nie było jeszcze wolnej prasy, mediów i Internetu! 
Te dwa morderstwa mają związek ze sobą i nasze uzasadnienie wyjaśnia je w stu procentach, a w 
szczególności tak szczelną zasłonę tajemnicy wokół śmierci arcyksięcia Rudolfa i jego kochanki. 
 
W kilka lat później śmierć innego arcyksięcia o imieniu Ferdynand i jego żony w Sarajewie rzuci 
żagiew wojny, w której spłonęło i rozsypało się c.k. Imperium Austrowęgierskie. I pomyśleć, że w 
tych czasach podróżowało się z Krakowa do Dubrownika czy Konstancy via Bratysława, Budapeszt 
czy Wiedeń bez wiz i paszportów, a wszystko w granicach jednego państwa! I komu to 

przeszkadzało? 

  

background image

 

   Sissi - najbardziej znany portret  Cesarzowej 

 

Role filmowe: 

 

 

  

background image

 

  

Miloš Jesenský, Robert K. Leśniakiewicz