pyt_historia_rejon

KONKURS HISTORYCZNY

dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego

19 lutego 2011 r. – zawody II stopnia (rejonowe)

Witamy Cię na kolejnym etapie konkursu przedmiotowego z historii. Pamiętaj, abyś przed

rozwiązaniem zadań uwaŜnie przeczytał polecenia. Na ich wykonanie przeznacza się 90 minut.

yczymy powodzenia!

Do poniŜszych charakterystyk przyporządkuj właściwe pojęcia wybrane spośród
podanych.

(0-4)

chronologia, historiografia, genealogia, dyplomatyka

Nauka

mierzeniu

czasu

oraz

kolejności

następujących po sobie wydarzeń i zjawisk
historycznych.

Zajmuje

się

badaniem

pochodzenia

rodzin

i rodów oraz bada stosunki pokrewieństwa
i powinowactwa.

Piśmiennictwo dotyczące wydarzeń, postaci oraz
procesów historycznych.

Nauka badająca m.in. autentyczność dokumentów
głównie średniowiecznych.

Przeczytaj uwaŜnie fragmenty tekstów, a następnie oceń zdania, wpisując obok
nich słowo „prawda” lub słowo „fałsz”.

(0-4)

[…] Nie oczerniałem sługi wobec przełoŜonego, nie stałem się przyczyną głodu, nie stałem

się przyczyną płaczu, nie zabijałem sam ani nie kazałem zabijać, nie zadawalałem cierpienia
nikomu.

Nie grzeszyłem przeciw ludziom, nie szkodziłem poddanym, nie czyniłem nieprawości

w  miejscu  prawdy,  nie  znałem  zła,  nie  popełniałem  grzechów.  Nigdy  nie  starałem  się  być
pierwszym ani teŜ, by dzieła rąk poddanych moich dawano mi wobec innych ludzi, nie stałem
się przyczyną nędzy biedaków, nie robiłem tego, co jest wstrętne bogom. Nie oczerniałem sługi
wobec przełoŜonego jego, nie stałem się przyczyną głodu, nie stałem się przyczyną płaczu, nie
zabijałem sam ani nie kazałem zabijać, nie zadawałem cierpienia nikomu. Nie pomniejszałem
ofiar  w  świątyniach,  nie  umniejszałem  chlebów  boŜych,  nie  zabierałem  placków  duszom
zmarłych.

Księga Umarłych

II.

[…] Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! […] Nie będziesz wzywał imienia Pana

Boga  twego  do  czczych  rzeczy  […]  Pamiętaj  o  dniu  szabatu,  aby  go  uświęcić.  Sześć  dni
będziesz  pracować  i  wykonywać  wszystkie  twe  zajęcia.  Dzień  zaś  siódmy  jest  szabatem  ku
czci  pana,  Boga  twego.  Nie  moŜesz  przeto  w  tym  dniu  wykonywać  Ŝadnej  pracy  [...]  Nie
będziesz  zabijał. Nie będziesz cudzołoŜył. Nie będziesz kradł [...] Nie będziesz poŜądał  domu
bliźniego twego […]

Cyt. za: Maresz T., Juszczyk K., Historia w źródłach nie tylko pisanych, cz.1, Toruń 2004.

Z obu tekstów wynika, Ŝe zabijanie jest naganne.

…………………

śydzi mieli obowiązek pracować w szabat.

…………………

Religia egipska, jak i Ŝydowska, potępiała kradzieŜ.

…………………

Religia Ŝydowska, podobnie jak egipska, jest monoteistyczna.

…………….……

Rozpoznaj miasto, którego plan umieszczono poniŜej, a następnie podaj dwa
argumenty potwierdzające Twój wybór.

(0-3)

Wyjaśnienie waŜniejszych oznaczeń

3. Gimnazjon. 5. Kolumna Pompejusza. 6. Stadion. 7. Katakumby. 8. Nekropole. 9. Grób Stratoniki. 11. Teatr. 13. Posejdonion.
16. Muzejon wraz z biblioteką. 18. Sema (grób Aleksandra). 20. Pałac królewski na przylądku Lochias. 21. Latarnia morska na Faros.
24. Brama KsięŜyca. 25. Brama Słońca.

Nazwa miasta …………………………………………………………………………….………

Argument I …………………………………………………………………………….………….

Argument II …………………………………………………………………………….…………

Do podanych charakterystyk dopisz imię filozofa greckiego.

(0-2)

Głosił naukę o istnieniu dwóch światów: realnego i idealnego. Świat realny to ten,
w którym Ŝyjemy i który moŜemy poznać zmysłami. Świat idealny jest doskonalszy
od realnego. ZałoŜył szkołę nazwaną Akademią.

..................................................................................................

Posługiwał się metodą zadawania pytań, które zmuszały jego rozmówców do ponownego
przemyślenia swoich poglądów.

Jest postacią historyczną, ale nie pozostawił po sobie

Ŝadnych pism. Jedyne, co o nim wiemy, to relacje jego ucznia Platona (w postaci
spisanych dialogów) oraz Ksenofonta, a takŜe przekazy Arystotelesa, Arystofanesa
i historyków greckich.

..................................................................................................

Uzupełnij tabelkę, wpisując przy kaŜdym wydarzeniu rok i nazwę epoki
historycznej, którą on umownie kończy.

(0-3)

wydarzenie

rok

nazwa epoki historycznej

Odkrycie Ameryki przez
K. Kolumba

Upadek zachodniej części
Cesarstwa Rzymskiego

Koniec I wojny światowej

Przyporządkuj

wydarzeniom

odpowiednie

skutki,

wpisując

miejsca

wykropkowane właściwą cyfrę.

(0-4)

bitwa pod Poitiers

………….

1. odnowienie instytucji

koronacja Karola

………….

cesarstwa na Zachodzie

Wielkiego w 800 r.

2. podział państwa

chrzest Chlodwiga

………….

Franków

zjazd w Verdun

………….

3. zatrzymanie ekspansji

Arabów

4. wzmocnienie pozycji

Franków wśród plemion

germańskich

Uzupełnij zdania.

(0-3)

Ora et labora oznacza ……………………………………………….. . Jest to zasada

charakteryzująca działalność zakonu …………………………..…………… . Pierwszą ich

siedzibą był klasztor połoŜony na wzgórzu ……………………………….……………….... .

Przeczytaj teksty źródłowe dotyczące bitwy pod Płowcami i wykonaj polecenia.

(0-5)

„A gdy w zaciętej bitwie starły się ze sobą obydwa oddziały, wróg górował liczbą, a Polak

męstwem. […] Ale gdy padł wielki Komtur […], znaczna część wrogów uległa rozbiciu i wpadła
w popłoch i zamieszanie, myśląc jedynie o ucieczce. Polakom przypadło pełniejsze
zwycięstwo, gdy KrzyŜacy rzucili się do ucieczki”.

Jan Długosz, Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego

II.

„[…] Bitwa trwała dotąd, dopóki ci (KrzyŜacy), którzy poszli naprzód, nie powrócili. Wtedy

król wyczerpany (walką) razem z wojskiem swoim uciekł, a z nim syn jego […]. Osiągnęli
rycerze zakonni zwycięstwo i triumf. Armia krzyŜacka po pogoni wojsk królewskich wróciła
z powrotem do Torunia”.

Kronika oliwska [w:] Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, Zeszyt nr 10

Według autora tekstu I zwycięŜyli ………………………………………………………..

Według autora tekstu II zwycięŜyli ……………………………………………………….

Wyjaśnij, podając jeden argument, dlaczego autorzy przedstawiają tak róŜne
wersje przebiegu tej samej bitwy.

............................................................................................................................

Autor tekstu II pisze o królu i jego synu. Podaj imię i przydomek kaŜdego z nich.

............................................................................................................................

Wyjaśnij pojęcia, a następnie podaj konkretny przykład z historii, w którym
to pojęcie ma zastosowanie.

(0-4)

Unia personalna ………………………………………………………………………………

............................................................................................................................ .

Przykład: ……………………………………………………………………………………………

Unia realna ………………………………………………………………………………………

............................................................................................................................ ….

Przykład: ………………………………………………………………………………………………

10.

Polskim aktorem, reŜyserem, dyrektorem i „ojcem teatru narodowego” był
w okresie oświecenia (wpisz imię i nazwisko):

(0-1)

………………………………………………………………………………… .

11.

Na poniŜszej mapce konturowej:

(0-2)

zamaluj ziemie, jakie utraciła Polska w III rozbiorze na rzecz Prus,

podkreśl miejscowość, w której ogłoszono konfederację będącą pośrednią
przyczyną II rozbioru Polski.

12.

Odpowiedz na pytania związane z treścią satyry politycznej na Księstwo Warszawskie.

(0-2)

W Księstwie panuje król Niemiec,
ś

ołnierz polski, pieniądz pruski,

Rząd, prawo, kodeks francuski,
RóŜna w kraju mieszanina,
Co dzień to insza nowina,
Z majątków kaŜdy wyzuty,
Szlachcica piszą w rekruty,

ydzi, chłopi i mieszczanie

Kładną się w równości stanie,
Rolnik wolny, ale goły,
ś

ołnierz bezpłatny, wesoły,

W obcej sprawie Ŝycie daje…

Kronika powstań polskich 1794-1944, Warszawa 1994

O kim mowa w pierwszym wersie fragmentu?

.................................................................................................................................

Co to znaczy: śołnierz (…) W obcej sprawie Ŝycie daje?

.................................................................................................................................

13.

Napisz  kilkuzdaniową,  chronologicznie  uporządkowaną,  wypowiedź  dotyczącą
powstania  styczniowego,  wykorzystując  wszystkie  podane  informacje  oraz
posiadaną wiedzę.

(0-3)

Marian  Langiewicz,  Czerwoni,  branka,  styczeń  1863,  Cytadela  Warszawska,
partyzantka,  Aleksander  Wielopolski,  Biali,  uwłaszczenie,  Romuald  Traugutt
(uwaga: podane słowa moŜna odmieniać).
............................................................................................................................

............................................................................................................................