background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
           NARODOWEJ 

 
 

 
 
 
 

 

 

Jolanta Górska

 

 
 
 
 
 

 

Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki 
skórnej i okrywy włosowej skór surowych  
744[03].O2.02 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

1

Recenzenci: 
dr inż. Marian Grabkowski 
inż. Stanisław Pietryka 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Jolanta Górska 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Zdzisław Feldo 
 
 
Korekta: 
 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 744[03].O2.02 

„Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy włosowej skór 
surowych”  zawartego w modułowym programie nauczania dla zawodu garbarz skór 744[03] 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

2

SPIS TREŚCI 

 

1. Wprowadzenie 

3

2. Wymagania wstępne 

5

3. Cele kształcenia 

6

4. Przykładowe scenariusze zajęć 

7

5. Ćwiczenia  

12

5.1. Budowa skóry surowej 

12

   5.1.1. Ćwiczenia 12
5.2. Budowa włosa i okrywy włosowej 

13

   5.2.1. Ćwiczenia 13
5.3. Skład chemiczny tkanki skórnej i włosa 

16

   5.3.1. Ćwiczenia 16
5.4. Topografia skór 

18

   5.4.1. Ćwiczenia 18
5.5. Właściwości okrywy włosowej 

20

   5.5.1. Ćwiczenia 20
6. Ewaluacja osiągnięć ucznia  

22

7. Literatura 

37

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

3

1. WPROWADZENIE 

 

 Przekazujemy 

Państwu Poradnik dla nauczyciela „Określanie warstwowej 

i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy włosowej skór surowych”,  który będzie 
pomocny w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie garbarz skór 
744[03]. 

W poradniku zamieszczono: 

–  wymagania wstępne, 
–  wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 
–  przykładowe scenariusze zajęć, 
–  propozycje  ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności 

praktycznych, 

–  wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki, 

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze 

szczególnym uwzględnieniem: 
–  pokazu z objaśnieniem, 
–  tekstu przewodniego, 
–  metody projektów, 
–  ćwiczeń praktycznych. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel 

może posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym 
różnego rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano również: 

–  plan testu w formie tabelarycznej, 
–  punktacje zadań, 
–  propozycje norm wymagań, 
–  instrukcję dla nauczyciela, 
–  instrukcję dla ucznia, 
–  kartę odpowiedzi, 
–  zestaw zadań testowych. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

4

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

744[03].O2.01 

Rozpoznawanie rodzajów skór surowych

 

744[03].O2.03 

Konserwacja i magazynowanie skór 

surowych

  

744[03].O2.02 

Określanie warstwowej i topograficznej 

budowy tkanki skórnej i okrywy włosowej 

skór surowych  

744[03].O2.04 

Sortowanie skór surowych według 

przeznaczenia

  

744[03].O2 

Surowce podstawowe i materiały 

pomocnicze

  

744[03].O2.05 

Rozpoznawanie i dobieranie materiałów 

podstawowych i środków pomocniczych

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

5

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 
Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej „Określanie warstwowej 

i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy włosowej skór surowych” uczeń powinien 
umieć: 
–  wykorzystywać podstawowe prawa chemii, fizyki i mechaniki w procesach wyprawy 

skór, 

–  posługiwać się dokumentacją technologiczną i techniczną    stosowaną w procesach 

garbarskich,  

–  stosować podstawowe badania organoleptyczne i oznaczenia laboratoryjne do określania 

jakości skór surowych, 

–  posługiwać się przyrządami pomiarowymi, 
–  zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii, 
–  korzystać z różnych źródeł informacji, 
–  przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz 

ochrony środowiska. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

6

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 
W wyniku realizacji ćwiczeń podanych w poradniku uczeń powinien umieć: 

–  określić fizjologiczne funkcje skóry, 
–  zdefiniować histologiczną i chemiczną budowę tkanki skórnej, 
–  rozpoznać warstwy histologiczne i określić ich wpływ na fizyczne właściwości skóry, 
–  wyjaśnić pojęcia: okrywa włosowa, rodzaje okrywy włosowej, 
–  rozpoznać i nazwać części składowe włosa w układzie pionowym i poprzecznym, 
–  rozpoznać i scharakteryzować rodzaje, odmiany i typy włosa, 
–  zdefiniować pojęcie: topografia skóry surowej, 
–  rozpoznać i scharakteryzować części topograficzne różnych rodzajów skór surowych, 
–  określić  właściwości tkanki skórnej poszczególnych części topograficznych różnych 

rodzajów skór surowych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:     Garbarz skór 744[03] 
Moduł:  Surowce podstawowe i materiały pomocnicze 744[03].O2 
Jednostka modułowa: „Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej 
i okrywy włosowej skór surowych ” 744[03].ZO.02 

 

Temat: Budowa okrywy włosowej. 

 

Cel ogólny: kształtowanie umiejętności rozróżniania różnych rodzajów włosów 
występujących w skórach. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 
–  rozpoznać rodzaj włosa, 
–  rozpoznać warstwy okrywy włosowej, 
–  scharakteryzować okrywę włosową różnych zwierząt. 

 

Metody nauczania:  
–  ćwiczenia praktyczne. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 
–  indywidualna.  

 

Czas: 90 min. 

 

Środki dydaktyczne: 
–  zestaw próbek różnych skór futrzarskich z naturalną okrywą włosową, 
–  przybory do pisania, 
–  szkło powiększające, 
–  linijka lub suwmiarka. 

 

Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 
4.  Realizacja tematu: 

–  Każdy uczeń otrzymuje próbki skór ( np.5 szt.). 
–  Uczeń dokonuje szczegółowych oględzin okrywy włosowej skór oraz poszczególnych 

włosów. 

–  Uczeń rysuje w zeszycie schemat okrywy włosowej poszczególnych próbek skór. 
–  Z każdej próbki uczeń wybiera występujące rodzaje włosów różnych kategorii 

i mierzy ich długość za pomocą linijki lub suwmiarki. 

–  Pobrane próbki włosów uczeń wkleja do zeszytu. 

5.  Po wykonaniu wszystkich działań uczeń próbuje dokonać analizy wykonanego ćwiczenia. 
6.  Uczeń wskazuje swoje mocne i słabe strony. 
7.  Nauczyciel analizuje pracę ucznia i stwierdza czy  wykonał ja poprawnie. 
8.  Uczniowie prezentują wyniki swojej pracy w kolejności wykonywania. 
9.  Klasa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

8

Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odszukaj w literaturze) informacje, jakie zwierzęta futerkowe charakteryzują się 

najgęściejszą okrywą włosową oraz jakie mają najdłuższe włosy w okrywie włosowej. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
–  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych 

umiejętności. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

9

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:  

Garbarz skór 744[03] 

Moduł:  Surowce podstawowe i materiały pomocnicze 744[03].O2 
Jednostka modułowa: „Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej 
i okrywy włosowej skór surowych ” 744[03].ZO.02 

 

Temat:  Właściwości skóry surowej. 

 

Cel ogólny: poznanie wpływu różnych czynników na skórę surową. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 
–  zorganizować stanowisko do badania właściwości skóry surowej, 
–  przeprowadzić badanie wpływu temperatury na skórę surową, 
–  określić wpływ kwasów zasad i soli kuchennej na skórę surową. 

 

Metody nauczania:  
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  metoda przewodniego tekstu. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 
–  grupowa. 

 

Strategia: uczenie się przez doświadczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 
–  instrukcja wykonania ćwiczenia, 
–  skóra surowa bydlęca, 
–  nóż, 
–  linijka, 
–  zlewki 250 cm

3

 – 3 szt., 

–  zlewka 500 cm

 –1 szt., 

–  termometr laboratoryjny o zakresie temperatur 0 ÷ 100

o

C, 

–  gumka recepturka, 
–  pinceta, 
–  palnik gazowy lub kuchenka elektryczna, 
–  płytka laboratoryjna i trójnóg w przypadku korzystania z palnika gazowego, 
–  roztwory w kolbach: 

–  10% kwasu siarkowego H

2

SO

4

–   10% wodorotlenku sodowego NaOH, 
–   

10% kwasu siarkowego H

2

SO

4

 z dodatkiem 70g chlorku sodowego NaCl 

na 1000 cm

3

roztworu, 

–  literatura z rozdziału 7, 
–  materiały do pisania. 
 
Czas:
 180 min. 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

10

Przebieg zajęć: 
 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem zadania jest oznaczenie odporności skóry na roztwory kawasów , zasad i soli 
oraz temperaturę.  

 

FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu lekcji, zaznajomienie uczniów z pracą 
metoda przewodniego tekstu. 

 

FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
1.  Jakie są główne składniki chemiczne skóry surowej? 
2.  Jakie są właściwości tych składników? 

 

PLANOWANIE 
1.  Ustal jak przeprowadzisz badanie wpływu temperatury na skórę surową. 
2.  Ustal jak przeprowadzisz badanie wpływu na skórę przygotowanych roztworów. 

 

UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 

 

WYKONANIE 
1.  Przygotuj próbkę skóry do badania wpływu temperatury na skórę surową o wymiarach 

0,5x5 cm. 

2.  Umocuj próbkę do termometru z pomocą gumki recepturki. 
3.  Zanurz termometr wraz z próbką w zlewce z wodą destylowaną. 
4.  Ustaw zlewkę na kuchence elektrycznej lub palniku gazowym. 
5.  Podgrzewaj wodę powoli cały czas obserwując zachowanie próbki. 
6.  Obserwacje zapisuj w zeszycie. 
7.  Ustal temperaturę przy której nastąpiły pierwsze zmiany w wyglądzie próbki. 
8.  Przygotuj 3 próbki skóry surowej o wymiarach 5x5 cm. 
9.  Umieść próbki w zlewkach. 
10. Zalej próbki przygotowanymi roztworami. 
11. Obserwacje zapisuj w zeszycie. 
12. Ustal wpływ poszczególnych roztworów na próbki skóry. 

 

SPRAWDZANIE 
1.  Czy poprawnie przygotowano próbki? 
2.  Czy prawidłowo wykonano badania? 
3.  Czy prawidłowo zaobserwowano wpływ roztworów i temperatury na skórę? 

 

ANALIZA 
Uczniowie przy pomocy nauczyciela wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej 
trudności. Nauczyciel podsumowuje całe  ćwiczenie, wskazuje, jakie nowe i ważne 
umiejętności zostały wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać  
w przyszłości. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

11

FAZA KOŃCOWA 

 

Zakończenie zajęć 

 

Praca domowa 
Odszukaj w literaturze wiadomości o wpływie innych czynników na skórę surową  

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
–  Anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności 

podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

12

5. ĆWICZENIA 

 

5.1. Budowa skóry surowej 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Dokonaj obserwacji pod mikroskopem przekrojów poprzecznych próbek skór. Narysuj 

przekroje obejrzanych próbek. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami obsługi mikroskopu. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  dokonać obserwacji mikroskopowych próbek skór, 
4)  narysować w zeszycie obejrzane próbki. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

–  zestaw próbek przekrojów poprzecznych skóry: bydlęcej,  świńskiej, końskiej, owczej, 

koziej, 

–  przybory do rysowania i pisania, 
–  mikroskop, 
–  literatura z rozdziału 7. 

 

Ćwiczenie 2 

Porównaj budowę skóry bydlęcej i świńskiej na podstawie przeprowadzonych 

w ćwiczeniu 1 obserwacji mikroskopowych. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres 

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  narysować w zeszycie obejrzane próbki, 
4)  porównać budowę skóry bydlęcej i świńskiej zwracając szczególną uwagę na głębokość 

wyrastania włosa, jego grubość i gęstość, 

5)  określić właściwości wytrzymałościowe skór na podstawie ich budowy. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

13

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

–  przybory do rysowania i pisania, 
–  mikroskop, 
–  literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

14

5.2. Budowa włosa i okrywy włosowej 

 

5.2.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Dokonaj obserwacji pod mikroskopem różnych rodzajów włosów ze skór futrzarskich. 

Narysuj obejrzane próbki. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  dokonać obserwacji mikroskopowych wybranych włosów, 
4)  narysować w zeszycie obejrzane próbki. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

–  zestaw próbek skór  z okrywą włosową np. norki, nutrii, lisa polarnego, 
–  próbki włosów różnych zwierząt np. bydlęce, końskie, świńskie, kozie, owcze, 
–  przybory do rysowania i pisania, 
–  mikroskop, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 2 

Odróżnianie okrywy włosowej zewnętrznej i wewnętrznej różnych rodzajów skór 

futerkowych. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  przygotować kawałki skór futrzarskich wycięte z części grzbietowej np. skóry lisa 

niebieskiego, nutrii, norki, piżmaka, karakuła, wydry, i innych, 

4)  dokonać obserwacji przekroju poprzecznego próbek skór wraz z okrywą włosową, 
5)  pokazać granice włosów puchowych (podbicia) oraz okrywy zewnętrznej (włosy ościste 

i kierunkowe), 

6)  wskazać różnice pomiędzy okrywą włosową różnych skór, 
7)  zapisać obserwacje w zeszycie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

15

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  próbki skór futrzarskich z okrywą włosową naturalną, 
–  lupa, 
–  przybory do pisania i rysowania, 
–  literatura z rozdziału 7. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

16

5.3. Skład chemiczny tkanki skórnej i włosa

 

 

5.3.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Zbadaj zachowanie się skóry surowej w roztworach kwasów i zasad.  
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  przygotować trzy rozmoczone kawałki skóry surowej bydlęcej o powierzchni 

5 x 5 cm

2

4)  przygotować trzy zlewki z roztworami: 

a.  100 cm

3

 10% kwasu siarkowego H

2

SO

4

b.  100 cm

3

 10% wodorotlenku sodowego NaOH, 

c.  100 cm

3

 10% kwasu siarkowego H

2

SO

4

 z dodatkiem 7g chlorku sodowego NaCl, 

5)  obserwować zachowanie się próbek skóry w roztworach, 
6)  zapisać obserwacje w zeszycie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  kawałki rozmoczonej skóry bydlęcej, 
–  3 zlewki o poj. 250 cm

3

–  3 kolby z przygotowanymi roztworami, 
–  taca plastykowa lub szklana, 
–  nóż lub nożyczki, 
–  przybory do pisania i rysowania, 
–  literatura z rozdziału 7. 

 

Ćwiczenie 2 

Zbadaj zachowanie się skóry surowej w wodzie o podwyższonej temperaturze. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  przygotować próbkę skóry o wymiarach 0,5 x 5cm, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

17

4)  przymocować pasek skóry do termometru laboratoryjnego za pomocą gumki, 
5)  zanurzyć termometr wraz z próbką w zlewce z wodą destylowaną, 
6)  ostrożnie podgrzewać zlewkę z wodą na palniku gazowym lub kuchence elektrycznej, 
7)  obserwować zachowanie próbki, 
8)  zanotować temperaturę przy której nastąpi zwinięcie i zgrubienie próbki skóry. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się 

– 

pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

–  kawałki rozmoczonej skóry bydlęcej, 
–  zlewka o pojemności 500 cm

3

–  termometr laboratoryjny o zakresie temperatur 0 ÷ 100

o

C, 

–  palnik gazowy lub kuchenka elektryczna, 
–  płytka laboratoryjna i trójnóg w przypadku stosowania palnika gazowego, 
–  literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

18

5.4. Topografia skór

 

 
5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Dokonaj podziału topograficznego i rozkroju skóry bydlęcej przy użyciu papierowego 

wzoru skóry. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  na schemacie skóry narysowanym w zeszycie zaznaczyć linie cięć, 
4)  przygotować papierową formę skóry bydlęcej, 
5)  dokonać rozkroju papierowej formy na części topograficzne, 
6)  uzasadnić sposób dokonania rozkroju skóry. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  schemat podziału topograficznego skóry bydlęcej, 
–  stół roboczy, 
–  papier szary, taśma klejąca, nożyczki do wykonania papierowej formy skóry, 
–  nóż i linijka do rozkroju skóry, 
–  przybory do pisania i rysowania, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 2 

Rozpoznaj części topograficzne różnych skór surowych wyprawianych bez włosa. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  rozłożyć skóry, 
4)  rozpoznać części topograficzne skóry bydlęcej i zaznaczyć je na skórze kredą, 
5)  rozpoznać części topograficzne skóry końskiej i zaznaczyć je na skórze kredą, 
6)  rozpoznać części topograficzne skóry świńskiej i zaznaczyć je na skórze kredą. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

19

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

–  stół roboczy, 
–  zakonserwowana skóra surowa bydlęca, 
–  zakonserwowana skóra surowa końska, 
–  zakonserwowana skóra surowa świńska, 
–  kreda, 
–  literatura z rozdziału 7. 

 

Ćwiczenie 3 

Rozpoznaj typy okrywy włosowej różnych skór futerkowych. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  rozłożyć skóry, 
4)  określić rodzaj skóry futerkowej, 
5)  dokładnie obejrzeć okrywę  włosową poszczególnych skór zwracając szczególną uwagę 

na długość włosów i ich gęstość w różnych częściach topograficznych skóry, 

6)  ustalić typ okrywy włosowej skóry futerkowej. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

–  stół roboczy, 
–  wyprawione skóry futerkowe w stanie naturalnym: lisa, popielicy, norki, kuny leśnej, 

jenota, kota domowego, susła, tchórza, zająca, kreta, piżmaka, 

–  schematy typów okrywy włosowej, 
–  przybory do pomiaru długości włosa, 
–  literatura z rozdziału 7. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

20

5.5. Właściwości okrywy włosowej

 

 
5.5.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Zbadaj gęstość okrywy włosowej skóry futrzarskiej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  z przygotowanej skóry wyciąć próbkę o powierzchni 0,5 cm

2

4)  zestrzyc u nasady włosy tak, aby trzon włosa pozostał nieuszkodzony, 
5)  policzyć zestrzyżone włosy posługując się lupą, szpilką lub pincetą, 
6)  oblicz gęstość włosów na 1 cm

2

 mnożąc otrzymaną liczbę przez 2. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

–  próbka skóry wyprawionej np. owczej grubowełnistej lub koziej, 
–  stół roboczy z płytą szklaną lub białym kartonem, 
–  nóż do wycięcia próbki, 
–  linijka, 
–  lupa, 
–  pinceta lub szpilka, 
–  przybory do pisania, 
–  literatura z rozdziału 7. 
 
Ćwiczenie 2 

Zbadaj organoleptycznie siłę osadzenia włosów w tkance skórnej różnych skór 

futrzarskich 

 
Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  rozłożyć badaną skórę włosem do góry, 
4)  zwilżyć dłoń wodą, 
5)  przeciągnąć wilgotną dłonią po okrywie włosowej stosując średni docisk, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

21

6)  ocenić siłę osadzenia włosa na podstawie ilości przylepionych do dłoni włosów, 
7)  badanie przeprowadzić w ten sam sposób dla innych rodzajów skór, 
8)  porównać otrzymane wyniki. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się  

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

–  stół roboczy, 
–  5 próbek wygarbowanych różnych skór futrzarskich, 
–  dostęp do bieżącej wody lub pojemnik z wodą, 
–  przybory do pisania, 
–  literatura z rozdziału 7. 

 

Ćwiczenie3 

Podziel skóry futrzarskie na grupy ze względu na barwę okrywy włosowej. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  rozłożyć skóry, 
4)  dokładnie obejrzeć okrywę  włosową poszczególnych skór zwracając szczególną uwagę 

na barwę w różnych częściach topograficznych skóry, 

5)  określić grupę zabarwienia dla każdej ze skór, 
6)  podzielić skóry na grupy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się  

–  pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

–  stół roboczy, 
–  wyprawione skóry futerkowe w stanie naturalnym: lisa srebrzystego, popielicy, norki, 

kuny leśnej, jenota, kota domowego, susła, tchórza, zająca, kreta, piżmaka, tygrysa, 
ocelota, wydry, szynszyli, rysia lub innych dostępnych w pracowni, 

–  przybory do pisania , 
–  literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

22

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

   

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

TEST 1 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej  
„Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy 
włosowej skór surowych  744[03].O2.02”. 

 

Test składa się z 20  zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

–  zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 15, 16, 17 są z poziomu podstawowego, 
–  zadania 12, 14, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

  

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

–  dopuszczający – za uzyskanie co najmniej 8 punktów, 
–  dostateczny – za uzyskanie co najmniej 12 punktów, 
–  dobry – za uzyskanie 16 punktów, w tym co najmniej 2 punktów z poziomu 

ponadpodstawowego, 

–  bardzo dobry – za uzyskanie 18 punktów, w tym co najmniej 4 punktów z poziomu 

ponadpodstawowego, 

–  celujący – za uzyskanie 20 punktów. 

 
Klucz odpowiedzi: 1. 
c, 2. d, 3. c, 4. c, 5. b, 6. a, 7. b, 8. d, 9. a, 10. c, 11. b, 12. 
d, 13. b, 14. c, 15. a, 16. b, 17. d, 18. a, 19. d, 20 c. 
 
Plan testu 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1. Rozróżnić warstwy skóry surowej 

2. Rozróżnić części topograficzne skóry  

3. Rozpoznać warstwy naskórka 

4. Znać skład chemiczny skóry surowej 

5. Rozpoznać rodzaje włosów B 

6. Rozróżniać budowę włosa A 

7 Rozpoznać kształty trzonu włosa B 

8 Rozróżniać rodzaje zabarwienia włosa B 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

23

Analizować właściwości 
wytrzymałościowe włosa 

C P a 

10 Rozpoznawać kategorie włosów A 

11 Znać  budowę chemiczną włosa B 

12 Analizować właściwości tkanki skórnej 

PP 

13 Rozróżniać właściwości białek skóry 

14 Rozróżniać składniki chemiczne skóry  

PP 

15 

Stosować pojęcia dotyczące podziału 
topograficznego skór 

C P a 

16 

Rozróżniać części topograficzne skór 
futrzarskich 

C P b 

17 Rozpoznawać typy okrywy włosowej C  P  d 

18 

Analizować wskaźniki jakości okrywy 
włosowej 

D PP  a 

19 

Obliczać wskaźniki jakości okrywy 
włosowej 

D PP  d 

20 Analizować budowę okrywy włosowej D 

PP 

 

 

Przebieg testowania 

  

Instrukcja dla nauczyciela 

 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu, z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę rozwiązywania testów z zadaniami wielokrotnego wyboru. 
5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom warunki do samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi oraz podaj czas 

przeznaczony na rozwiązanie testu. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania testu (rozładuj 

niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed końcem testu przypomnij uczniom o zbliżającym się czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

24

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 

2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 

4.  Test zawiera 20 pytań dotyczących warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej 

i okrywy włosowej skór surowych. Wszystkie pytania są pytaniami wielokrotnego 

wyboru.  

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

–  w pytaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku 

pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić 

odpowiedź prawidłową). 

6.  Odpowiedzi udzielaj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję 

z wykonanego zadania. 

7.  Trudności mogą przysporzyć Ci pytania: 12, 14,18, 19, 20  gdyż  są one na poziomie 

trudniejszym niż pozostałe. 

8.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie  

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

 

 

Na rozwiązanie testu masz 60 min. 
 

 

 

 

 

Powodzenia 

 
Materiały dla ucznia:

 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

25

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Rysunek przedstawia schematyczny przekrój skóry surowej świńskiej. Warstwa 

termostatyczna oznaczona jest cyfrą 
a)  1. 
b) 2. 
c)  3. 
d) 4. 

 
 
 
 
2.  Krupon, bok, zad, kark to nazwy 

a)  warstw budowy histologicznej skóry. 
b) rodzajów skór surowych. 
c)  rodzajów okrywy włosowej skór. 
d) części topograficznych skóry. 
 

3.  Warstwa rozrodcza wchodzi w skład 

a)  skóry właściwej. 
b) skóry surowej. 
c)  naskórka. 
d) trzonu włosa. 
 

4.  Główny składnik skóry surowej to 

a)  woda. 
b)  tłuszcz. 
c)  kolagen. 
d)  elastyna. 

 

5.  Okrywę zewnętrzną skóry tworzą włosy 

a)  ościste i puchowe. 
b)  ościste i kierunkowe. 
c)  kierunkowe i puchowe. 
d)  kierunkowe i czuciowe. 

 

6.  Część włosa wyrastająca ponad powierzchnię tkanki skórnej to 

a)  trzon włosa. 
b)  granna włosa. 
c)  podstawa włosa. 
d)  korzeń włosa. 

 

7.  Przekrój poprzeczny trzonu włosa zbliżonego kształtem do walca nosi nazwę 

a)  owalnego. 
b) kolistego. 
c)  spłaszczonego. 
d) płaskiego. 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

26

8.  Jeżeli trzon włosa posiada zabarwienie strefowe to 

a)  różne części trzonu włosa zabarwione są na różne kolory, stopniowo 

przechodzące jeden w drugi. 

b)  trzon włosa na całej swej długości ma ten sam kolor, lecz jego intensywność zwiększa się 

stopniowo w kierunku końca włosa. 

c)  trzon włosa na całej swej długości ma ten sam kolor, lecz jego intensywność zmniejsza 

się  stopniowo w kierunku końca włosa. 

d)  na długości trzonu włosa zabarwienie zmienia się, a poszczególne strefy kolorów 

wyraźnie oddzielają się od siebie. 

 

9.  Właściwości wytrzymałościowe włosa zależą przede wszystkim od 

a)  grubości warstwy korowej. 
b)  grubości warstwy łuskowej. 
c)  wielkości  i kształtu łusek. 
d)  kształtu komórek warstwy korowej. 
 

10.  Długie, grube i sztywne włosy, wyrastające pojedynczo lub grupowo na niektórych częściach 

skóry, jak np. na wargach i policzkach (wąsy), nad oczami (rzęsy, brwi), w okolicy 
podżuchwowej, a także na końcu ogona to włosy 
a)  ościste. 
b)  pośrednie. 
c)  czuciowe. 
d)  puchowe. 
 

11.  Białko włosa keratyna charakteryzuje się dużą zawartością 

a)  fosforu. 
b)  siarki. 
c)  żelaza. 
d)  wapnia. 
 

12.  Sprężystość tkanki skórnej zależy od zawartości włókien elastynowych w skórze. Dlatego 

większą sprężystość posiadają skóry nutrii 
a)  samca w wieku 2 lat. 
b)  samca w wieku 1 roku. 
c)  samicy w wieku 2 lat. 
d)  samicy w wieku 1 roku. 
 

13.  We wstępnych procesach wyprawy skór usuwane są białka rozpuszczalne w wodzie. 

Są to: 
a)  elastyna i retikulina. 
b)  albumina i globulina. 
c)  kolagen i keratyna 
d)  globulina i elastyna. 
 

14.   Ostateczna zawartość wody w skórze po suszeniu musi wynosić co najmniej 

a)  7 –   9%. 
b)  10 – 13%. 
c)  14 – 18%. 
d)  19 – 24%. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

27

15.  W układzie topograficznym skóry bydlęcej krupon zaznaczony jest na rysunku 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

a)  a 
b)  b. 
c)  c. 
d)  d. 
 

16.  W skórze futerkowej zdjętej workowo wyróżnia się dwie podstawowe części 

a)  przednią i tylnią. 
b)  grzbietową i brzuszną. 
c)  dolna i górną. 
d)  środkową i boczną. 
 

17.  Skóry ze zwierząt  żyjących na drzewach, na drzewach i ziemi oraz na ziemi 

i posiadających dobrze rozwiniętą okrywę  włosową z długim, puszystym ogonem 
reprezentują typ okrywy włosowej 
a)  abdominalny. 
b)  dorsalny. 
c)  lateralny. 
d)  sakralny. 
 

18.  Największym połyskiem charakteryzuje się skóra 

a)  wydry. 
b)  nutrii. 
c)  królika. 
d)  tchórza. 
 

19.  Największą miękkość ma włos o 

a)  długości 80mm i grubości 120µm. 
b)  długości 80mm i grubości   80µm. 
c)  długości 50mm i grubości  100µm. 
d)  długości 50mm i grubości   25µm. 
 

20.  Rysunek przedstawia topografię wysokości włosów ościstych skór nutrii. Do jakiego 

typu okrywy włosowej można zaliczyć te skóry 
a)  sakro-dorsalnego. 
b)  skapularnego. 
c)  ekwalateralnego. 
d)  sakro-lateralnego. 
 

  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

28

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 

Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy 
włosowej skór surowych  

 
Zakreśl poprawną odpowiedź 
 
 

Numer 

pytania 

Odpowiedź Punkty 

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

10 

a b c d   

11 

a b c d   

12 

a b c d   

13 

a b c d   

14 

a b c d   

15 

a b c d   

16 

a b c d   

17 

a b c d   

18 

a b c d   

19 

a b c d   

20 

a b c d   

Razem  

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

29

TEST 2 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej  
„Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy 
włosowej skór surowych” 744[03].O2.02”. 

 
Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 
–  zadania 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8,10,11, 12, 13, 14, 15, są z poziomu podstawowego, 
–  zadania 9, 16,17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

  

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

–  dopuszczający – za uzyskanie co najmniej 8 punktów,  
–  dostateczny – za uzyskanie co najmniej 12 punktów, 
–  dobry – za uzyskanie 16 punktów, w tym co najmniej 2 punktów z poziomu 

ponadpodstawowego, 

–  bardzo dobry – za uzyskanie 18 punktów, w tym co najmniej 4 punktów z poziomu 

ponadpodstawowego, 

–  celujący za uzyskanie 20 punktów. 

 
Klucz odpowiedzi: 1. 
b, 2. d, 3. a, 4. c, 5. a, 6. d, 7. b, 8. b, 9. c, 10. a, 11. d, 
12. 
d, 13. b, 14. a, 15. b, 16. d, 17. a, 18. c, 19. b, 20 d. 
 
Plan testu 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź

1. Rozróżnić warstwy skóry właściwej B 

2. Rozpoznać elementy naskórka 

3. Rozróżnić warstwy skóry surowej 

4. Rozróżnić budowę włosa A 

5. Znać budowę włosa puchowego 

6. 

Rozpoznać rozmieszczenie włosów na 
skórze  

B P d 

Określić właściwości warstwy łuskowej 
włosa 

C P b 

8 Określić skład chemiczny skóry surowej 

9 Analizować skład chemiczny skóry 

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

30

10 

Rozróżnić rodzaje wody występującej w 
skórze 

B P a 

11 

Określić oddziaływanie różnych 
składników skóry 

C P d 

12 Znać podział topograficzny skóry bydlęcej A 

13 

Rozpoznać części topograficzne skóry 
bydlęcej 

B P b 

14 Rozróżnić właściwości skóry końskiej C P a 

15 

Rozpoznać części topograficzne skóry 
futerkowej 

B P b 

16 Rozpoznać typ okrywy włosowej  

PP 

17 Analizować właściwości okrywy włosowej C 

PP 

18 

Określić wpływ budowy na właściwości 
włosa 

C PP c 

19 Analizować właściwości włosa D 

PP 

20 Rozpoznać sposób ułożenia włosa C 

PP 

 
 

Przebieg testowania 

  

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu, z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 

udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  
9.  dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 
10. Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

11. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
12. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
13. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

14. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
15. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

31

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Test zawiera 20 pytań dotyczących „Określania warstwowej i topograficznej budowy 

tkanki skórnej i okrywy włosowej skór surowych”. Wszystkie pytania są pytaniami 
wielokrotnego wyboru  

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 
6.  W pytaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku 

pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić 
odpowiedź prawidłową),. 

7.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania . 
8.  Trudności mogą przysporzyć Ci pytania: 9, 16,17, 18, 19, 20 gdyż  są one na poziomie 

trudniejszym niż pozostałe. 

9.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie  

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.  

 
 
Na rozwiązanie 

testu 

masz 

60 

min. 

      

 
 
Powodzenia 

Materiały dla ucznia:

 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

32

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Skóra właściwa składa się z dwóch warstw 

a)  naskórka i siatkowej. 
b)  termostatycznej i siatkowej. 
c)  termostatycznej i podskórnej. 
d)  siatkowej i podskórnej. 

 

2.  Twory rogowe w postaci włosów, rogów, paznokci, racic, piór oraz gruczoły  łojowe 

i potowe są elementami 

a)  skóry właściwej. 
b)  warstwy termostatycznej. 
c)  warstwy siatkowej. 
d)  naskórka. 

 

3.  Na schemacie skóry cielęcej  naskórek oznaczono cyfrą 

a)  1. 
b)  2. 
c)  3. 
d)  4. 
 

 
 
 

 
 

4.  Włos zbudowany jest z 

a)  podstawy i korzenia 
b)  cebulki i granny. 
c)  trzonu i korzenia. 
d)  szyjki i podstawy. 

 

5.  Pozbawione rdzenia są włosy 

a)  puchowe. 
b)  ościste. 
c)  pośrednie. 
d)  kierunkowe. 

 

6.  Schemat przedstawia rozmieszczenie włosów na skórze 

a)  pojedyncze. 
b)  w grupach prostych. 
c)  w pęczkach. 
d)  w grupach złożonych. 
 
 
 

7.  Połysk włosa i jego zdolność do filcowania zależą od 

a)  grubości warstwy korowej. 
b)  charakteru powierzchni łuski, kształtu brzegów i jej wielkości. 
c)  ilości warstw komórek w warstwie rdzeniowej włosa. 
d)  grubości i długości włosa. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

33

8.  Woda stanowi ilościowo najważniejszy składnik skóry surowej. Przeciętnie zawartość jej 

wynosi 

a)  powyżej 75% . 
b)  65 – 75%. 
c)  50 – 65%. 
d)  poniżej 50%. 

 

9.  Tłuszcze zawarte w skórze są nierozpuszczalne w wodzie. Aby usunąć je ze skóry należy 

zastosować 

a)  roztwór soli kuchennej 
b)  roztwór kwasu siarkowego. 
c)  rozpuszczalniki organiczne 
d)  środki utleniające. 

 

10.  Woda niezwiązana chemicznie z białkiem skóry nosi nazwę wody 

a)  kapilarnej. 
b)  molekularnej. 
c)  cząsteczkowej. 
d)  atomowej. 

 

11.  Związki występujące w skórze surowej i powodujące po śmierci zwierzęcia samoczynny 

proces rozkładu białek zwany autolizą to: 

a)  węglowodany. 
b)  glikoproteidy. 
c)  albuminy. 
d)  enzymy. 

 

12.  Prawidłowy podział topograficzny skóry bydlęcej na połówki przedstawia rysunek 

a)  1. 
b)  2. 
c)  3. 
d)  4. 

 

 

    
 
  1                          2                           3                          4       

 

13.  Część skóry bydlęcej  uzyskana po odcięciu boków nosi nazwę 

a)  kruponu. 
b)  szczupaka. 
c)  grzbietu. 
d)  zadu. 
 

14.  Na zadzie skóry końskiej odróżnia się jeszcze dwa owalne elementy powierzchni, 

niekiedy ze sobą połączone, zwane lustrem. Charakteryzują się one szczególną 
a)  ścisłością tkanki. 
b)  miękkością tkanki. 
c)  długością włosa. 
d)  gęstością włosa. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

34

15.  Schemat przedstawia topografię skóry futerkowej zdjętej workowo. Podbrzusze 

oznaczono cyfrą 

a)  1. 
b)  2. 
c)  3. 
d)  4. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
16.  Lateralny typ okrywy włosowej charakteryzuje się najwyższą okrywą  włosową na 

bokach ciała, skąd skraca się w kierunku grzbietu, krzyża, głowy i brzucha. Długość 
włosów na bokach jest prawie dwa razy wyższa niż na brzuchu. Najgrubsza warstwa 
okrywy włosowej znajduje się na grzbiecie. Ten typ okrywy włosowej właściwy jest 
zwierzętom 
a)  żyjącym wyłącznie pod ziemią. 
b)  żyjącym na drzewach, na drzewach i ziemi oraz na ziemi i posiadającym dobrze 

rozwiniętą okrywę włosową z długim, puszystym ogonem. 

c)  ziemno-wodnym. 
d)  żyjącym w norach stref pustynnych i stepowych. 

 

17.  Jednolitym zabarwieniem charakteryzują się skóry 

a)  norki i wydry. 
b)  kuny i tchórza. 
c)  szynszyli i  lisa. 
d)  lwa i ocelota. 

 

18.  Wielkość, kształt i rozmieszczenie łusek na trzonie włosów  i grubość warstwy korowej 

mają wpływ na 
a)  długość włosa. 
b)  grubość włosa. 
c)  połysk włosa. 
d)  miękkość włosa. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

35

19. W tabeli przedstawiono długość różnych kategorii włosów występujących w skórach norek 

standard. Ze względu na długość trzonu włosa można zaliczyć te skóry do grupy skór 

a)  długowłosych. 
b)  średniowłosych. 
c)  krótkowłosych. 
d)  bardzo krótkowłosych. 
 
 
 

 

 

 
20. Na zdjęciu przedstawiono skórę karakułową. Ze względu na sposób ułożenia włosów 

zaliczamy je do skór o układzie włosa 

a)  falistym. 
b)  zwichrzonym. 
c)  kwiatowym. 
d)  lokowym.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Samce 

Samice 

Kategoria 
włosów 

Długość w mm Długość w mm

Przewodnie 

30,1 

26,2 

Ościste  I 

28,2 

24,6 

              II 

26,2 

23,0 

             III 

24,3 

21,6 

             IV 

20,0 

39,1 

Puchowe 

17,9 

13,9 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

36

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 

Określanie warstwowej i topograficznej budowy tkanki skórnej i okrywy 
włosowej skór surowych  

 
Zakreśl poprawną odpowiedź 
 
 

Numer 

pytania 

Odpowiedź Punkty 

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

a b c d   

10 

a b c d   

11 

a b c d   

12 

a b c d   

13 

a b c d   

14 

a b c d   

15 

a b c d   

16 

a b c d   

17 

a b c d   

18 

a b c d   

19 

a b c d   

20 

a b c d   

Razem  

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

37

7. LITERATURA 

 

1.  Duda I.: Skóry surowe futrzarskie. AE, Kraków 1992 
2.  Duda I.: Towaroznawstwo gotowych skór futrzarskich. SWP, Łódź 1980 
3.  Iwanowski J., Persz T.: Garbarstwo cz. I. WPLiS, Warszawa 1965 
4.  Persz T.: Technologia wyprawy skór cz. I  Garbowanie. WSiP, Warszawa 1977 
5.  Persz T.: Materiałoznawstwo dla techników przemysłu skórzanego. WSiP, Warszawa 

1992 

6.  Sadowski T.: Materiałoznawstwo dla kuśnierzy. WSiP, Warszawa 1985 
7.  Woźniakiewicz W.: Materiałoznawstwo futrzarskie. WPLiS, Warszawa 1965