background image

Jak uratowa  zdj cie - cz

 3: jako  kompresji JPEG i RAW

W dzisiejszym odcinku dowiemy si  czym ró ni  si  od siebie pliki RAW i JPEG, a tak e jak  jako  kompresji tych
ostatnich wybra . 

Im bardziej post powaø rozwój fotografii i komputerów, tym wi cej pojawiaøo si  ró nego rodzaju formatów zapisu zdj . Jedne 
si  nie przyj øy, inne zostaøy zaakceptowane i przejmuj  paøeczk pierwsze stwa. Obecnie spo ród powszechnie dost pnych 
metod zapisu zdj  w aparatach cyfrowych wyró niamy 3 gøówne formaty zapisu: RAW, TIFF i JPEG.

JPEG najoszcz dniejszy
Zacznijmy od ostatniego. Format JPEG (.jpg) jest obecnie najpopularniejszym formatem zapisu zdj  i grafiki komputerowej. Jest 
oferowany jako metoda zapisu zdj  w prawie wszystkich aparatach cyfrowych. Jego popularno  wynika przede wszystkim z 
maøych rozmiarów zapisywanych plików. Aby osi gn  maøe rozmiary, zdj cia w tym formacie s kompresowane. Ze zdj cia w 
procesie obróbki w aparacie czy komputerze usuwane s informacje uznawane za mniej wa ne dla odbioru obrazu. Na przykøad 
na zdj ciu motyla nie zobaczymy bardzo drobnych wøosków na skrzydøach, ale zachowany b dzie wzór kolorów. Dlatego 
kompresj  JPEG nazywamy stratn , czyli tak , która ingeruje (zmniejsza) w ilo  informacji jak  przekazuje zdj cie, co w 
praktyce oznacza mniejsz  ilo  detali na fotografii.

To samo zdj cie mo e by kompresowane z ró n  siø , nazywan  poziomem kompresji lub jako ci kompresji. Im wi kszy 
poziom kompresji (gorsza jako  kompresji), tym plik ze zdj ciem mniejszy. Fachowo poziom kompresji okre la si  stosunkiem 
np. 1:4, 1:8, 1:16. W programach graficznych stosowana jest równie  skala procentowa, gdzie 100% to najni szy poziom 
kompresji, a 10-20% to zdj cie najgorszej jako ci ale najmniejsze obj to ciowo. Producenci aparatów u ywaj  bardziej 
przyst pnych nazw odnosz cych si  do jako ci zdj cia, jak na przykøad: Fine, Normal, Super High Quality, High Quality lub 
oznaczaj  poziom kompresji gwiazdkami (im wi cej gwiazdek tym mniejszy poziom kompresji). Szczegóøy mo na znale  w 
instrukcji obsøugi aparatu. Poni sza tabelka pokazuje przykøadowe wielko ci plików w zale no ci od poziomu kompresji.

opracowanie wøasne na podstawie materiaøów firmy Nikon

Jak ju  wspomnieli my wcze niej, zwi kszenie kompresji powoduje utrat  jako ci zdj cia i jedyny zysk jaki otrzymujemy, to 
mniejsza obj to  pliku, a co za tym idzie wi cej zdj  na karcie pami ci czy szybszy przesyø pliku internetem. Ogólnie jednak 
zalecamy wykonywanie zdj  w mo liwie najwy szej jako ci (najni szym poziomie kompresji). Je eli jednak jeste my zmuszeni 
do zmniejszenia obj to ci pliku, pami tajmy,  e ró ne typy zdj  ró nie znosz  zwi kszenie poziomu kompresji. 

Najwi ksze pogorszenie jako ci zauwa ymy na fotografiach, gdzie znajduj  si  du e jednolite powierzchnie kolorów (np. bø kitne 
niebo, grafika, architektura itp.). Znaczenie lepiej wygl daj  mocno skompresowane zdj cia zawieraj ce du o drobnych
szczegóøów, nie maj cych du ego znaczenia dla odbioru zdj cia (przyroda, portrety, krajobrazy). Przykøad poni ej.

lewy fragment zdj cia zapisany zostaø w najlepszej jako ci, a prawy w najgorszej dost pnej

Z powodu gorszej jako ci zdj cia w formacie JPEG nie nadaj  si najlepiej do du ych powi ksze  czy dalszej obróbki. Nale y 
te  pami ta ,  e pliki JPEG trac  na jako ci, je eli s  wielokrotnie modyfikowane i ponownie zapisywane. Mo na temu 
cz ciowo zapobiec, konwertuj c plik JPEG przed obróbk do bezstratnego formatu TIFF (.tif) lub Photoshop (.psd) - w 
przypadku osób pracuj cych w tym programie.

Jak wida  JPEG ma swoje ograniczenia. Pami tajmy jednak,  e pliki JPEG zapisane w najwy szej jako ci nadaj  si  do
wi kszo ci zastosowa , nawet profesjonalnych. Przede wszystkim do fotografii w bardzo dobrych warunkach o wietleniowych, 
do zdj  pami tkowych wykonywanych np. na imprezach, gdzie wolimy oszcz dza  miejsce na karcie pami ci, a zdj cia nie
b d  pó niej powi kszane do du ych formatów, a tak e wtedy, gdy nie mamy zamiaru pó niejszej pracy z plikiem. 
Podsumowuj c w 90% wypadków zastosowa  amatorskich i póøprofesjonalnych powinni my stosowa  format JPEG, a si ga  po 
inne formaty, tylko gdy jest to konieczne.

Co to wøa ciwie jest TIFF?
Najogólniej mówi c, TIFF (pliki .tif) to bezstratna forma zapisu zdj . Raz zapisany plik TIFF mo e by  do woli otwierany i 
zapisywany bez straty jako ci. Dlatego wøa nie format ten  wietnie nadaje si  do zapisu zdj  poddawanych edycji oraz do 
archiwizacji du ych plików. Bezproblemowo radzi on sobie z plikami zawieraj cymi wiele warstw (w przeciwie stwie do JPEG). 
Jest on spotykany gøównie w póøprofesjonalnych i profesjonalnych aparatach cyfrowych, lecz z uwagi na du  wag  plików nie 
jest on polecany jako format zapisu zdj  w przypadku zastosowa  amatorskich, które nawet cz sto nie maj  mo liwo ci zapisu
zdj  w tym formacie. TIFF jest nadal bardzo popularny w druku i obróbce zdj , jednak w wi kszo ci aparatów cyfrowych zostaø 
wyparty przez format RAW.

100% zdj cia... czyli format RAW
Format RAW w uproszczeniu nazywany jest cyfrowym odpowiednikiem filmowego negatywu. Plik RAW to nienaruszone  adn  
(prawie) obróbk  elektroniczn  zdj cie w takiej postaci, w jakiej zostaøo uchwycone podczas na wietlenia na matrycy aparatu 
cyfrowego. Format ten daje najlepsz  dost pn  ostro  i jako  z danego aparatu cyfrowego ? wykorzystujemy 100% mo liwo ci 
aparatu. Jednak takie pliki wymagaj  "wywoøania" czyli obróbki w specjalnym programie do edycji zdj . Najcz ciej program taki
otrzymujemy wraz z aparatem i nie mo e on by  zastosowany do plików RAW z innego modelu aparatu. Dzieje si  tak dlatego, 

e pliki RAW z poszczególnych modeli aparatów ró ni  si  od siebie i musz  by  obrabiane w specjalny sposób. Ogl daj c plik 

RAW przed obróbk  zobaczyliby my jedynie kolorow  mozaik  nic nie znacz cych pikseli. Pliki RAW s  kilkakrotnie ci sze od 
standardowego JPEG (patrz tabelka), a spowodowane jest to tym,  e RAW nie stosuje kompresji danych z matrycy.

Jednak RAW ma inne zalety, do których nale : 

l

wi ksza ni  w przypadku innych formatów tolerancja na bø dy fotografuj cego - mo liwa jest korekcja ostro ci, kontrastu 
czy balansu bieli, tak jak by my to zmieniali w aparacie przed zrobieniem zdj cia, jak równie  lekka korekcja na wietlenia
zdj cia 

l

12-bitowa paleta tonalna - zdj cia s  bogatsze w detale (w przeciwie stwie do JPEG, który potrafi przechowywa  obraz 
tylko w 8 bitach)

l

uøatwiona zbiorowa edycja plików - je eli podobnej korekcji wymaga kilka zdj , mo emy zapisa  operacje wykonane na 
jednym zdj ciu i zleci  programowi wykonanie tych samych korekcji na innych zdj ciach bez naszego udziaøu.

W zale no ci od producenta aparatu fotograficznego rozró niamy kilka rodzajów formatu RAW. Na przykøad aparaty Fuji maj  
swój format RAW o nazwie RIF, aparaty firmy Nikon z kolei dysponuj  formatem o nazwie NEF. Jak ju pisali my, ka dy z tych 

nazwa kompresji/pliku poziom kompresji obj to  pliku (matryca 6.0 Mp - 3000x2000 pcs) ilo

zdj  na karcie 256MB

RAW, TIFF

1:1 (bezstratny)

5MB

44

JPEG Fine

1:4

2.9MB

73

JPEG Normal

1:8

1.5MB

144

JPEG Basic

1:16

0.8MB

279

Strona 1 z 2

Fotopolis.pl: Jak uratowa  zdj cie - cz

 3: jako  kompresji JPEG i RAW

2012-05-31

http://www.fotopolis.pl/index.php?n=3455&jak-uratowac-zdjecie-czesc-3-jakosc-ko...

background image

formatów wymaga odpowiedniego oprogramowania, które zazwyczaj jest dostarczane razem z aparatem lub nale y je osobno 
dokupi . Bol czk  formatu RAW jest potrzeba konwersji plików do roboczego formatu TIFF, gdy chcemy pracowa  w programie 
graficznym, który nie wspiera formatu RAW (a takich jest wi kszo ) lub gdy chcemy wykona  odbitki ze zdj .

Takie dziaøanie oczywi cie wymaga czasu, jednak na szcz cie pliki RAW da si  øatwo obrabia  zbiorowo, zlecaj c wykonanie 
tego zadania komputerowi. Producenci aparatów równie  wyszli nam naprzeciw i w bardziej zaawansowanych aparatach jest
mo liwo  zapisu zdj  w formacie RAW+JPEG, co oznacza nic innego jak zapisanie zdj cia w formacie RAW do pó niejszej 
obróbki oraz dodatkowo przetworzenie pliku RAW do JPG ju  w aparacie w celu øatwiejszego przegl dania na komputerze lub
umo liwienia szybkiej wysyøki Internetem.

Kiedy u ywa  RAW a kiedy JPEG
Formatu RAW najlepiej u ywa  w trudnych warunkach o wietleniowych, gdy nie mo emy zaufa  pomiarowi  wiatøa w aparacie 
lub nie jeste my pewni prawidøowego na wietlenia zdj cia i wiemy,  e nad fotografi  b dzie trzeba popracowa  przy komputerze.

Je li warunki o wietleniowe s  bez zastrze e  i aparat radzi sobie z sytuacj , wystarczy stosowa  format JPEG, w najlepszej
dost pnej do wyboru jako ci. To na pewno zaoszcz dzi nam troch  czasu, a tak e miejsca na karcie pami ci.

Pliki RAW to tak e wybór profesjonalistów, którzy wymagaj  od zdj cia najwy szej dost pnej jako ci i wiedz ,  e zdj cie
przejdzie gruntown  obróbk  zanim trafi na okøadk  czasopisma lub na strony kalendarza.

autor: 

kj

Strona 2 z 2

Fotopolis.pl: Jak uratowa  zdj cie - cz

 3: jako  kompresji JPEG i RAW

2012-05-31

http://www.fotopolis.pl/index.php?n=3455&jak-uratowac-zdjecie-czesc-3-jakosc-ko...