Fizjologia wykład 30.05.2012

Fizjologia bezczynności ruchowej

1. Wpływ pozycji ciała na sprawność organizmu:

• utrzymywanie pionowej pozycji ciała przez człowieka jest możliwe dzię funkcjonowaniu mechanizmów fizjologicznych, przeciwdziałających działaniu siły ciężkości na poszczególne układy organizmu:

• zachowanie odpowiedniego ciśnienia perfuzyjnego krwi w krążeniu mózgowym i innych narządach (skoordynowane reakcje układu nerwowego, mięśniowego i sercowo-naczyniowego)

• zachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy aktywnością ruchową i spoczynkiem oraz pozostawanie w pozycji pionowej i poziomej (sprawność funkcjonalna organizmu)

2. Czynniki modyfikujące funkcje organizmu podczas unieruchomienia:

• obniżenie ciśnienia hydrostatycznego w układzie krążenia i innych przestrzeniach wodnych organizmu

• ograniczenie ucisku na kości wzdłuż ich długiej osi (hipograwia)

• obniżenie tempa przemian energetycznych które jest wynikiem ograniczenia aktywności ruchowej (hipodynamia)

3. Przebieg zmian w organizmie podczas unieruchomienia:

0-3dni

• zmiany w gospodarce wodno-elektrolitowej (utrata Ca)

• zmniejszenie napięcia naczyń pojemnościowych

• zmniejszenie objętości osocza i płynu zewnątrzkomórkowego

• zmniejszenie tolerancji przyspieszeń

• zmniejszenie przepływu krwi w łydce

• zwiększenie aktywności fagocytarnej

• zmniejszenie tolerancji glukozy

4-7dni

• zwiększenie wydalania elektrolitów z moczem

• ujemny bilans azotowy

• zwiększenie aktywności fibrynolitycznej osocza

• zwiększona krzepliwość krwi

• zmniejszenie ostrości wzroku (hiperemia w wyniku zmian krążenia w oku)

• podwyższenie progu wrażliwości słuchowej

• zmniejszenie degradacji granulocytów obojętnochłonnych

• nietolerancja ortostatyczna

8-14 dni

• zmniejszenie liczby i masy erytrocytów

• zmniejszenie napięcia naczyń pojemnościowych

• zmniejszenie tkankowego przewodnictwa cieplnego

• zwiększenie hipertermii wysiłkowej

• zwiększenie potliwości

• zmniejszenie fagocytozy

ponad 15 dni:

• znaczne zwiększenie wydalania wapnia (hiperkalcuria) w 42 dobie unieruchomienia

• zmiany wrażliwości na bodźce termiczne

• zmniejszenie tolerancji przyspieszeń i tolerancji ortostatycznej

• zmniejszenie tolerancji glukozy

4. Reakcja organizmu na hipodynamię:

• zmniejszenie VO2max oraz obniżenie sprawności czynnościowej układu sercowo-naczyniowego

• w warunkach fizjologicznych VO2max jest zależne od pozycji siedzącej lub leżącej jeżeli zaangażowana jest podobna masa mięśniowa

• mniejsza redukcja VO2max występuje przy unieruchomieniu w pozycji siedzącej niż w leżącej co tłumaczy się większym obciążeniem mięśni stabilizujących postawę ciała

• zmniejszenie VO2max przez organizm w warunkach bezczynności ruchowej jest wynikiem zmniejszenia metabolizmu energetycznego oraz obniżenie ciśnienia hydrostatycznego i układowego krwi

• dobrze wytrenowani sportowcy charakteryzują się większym obniżeniem wydolności tlenowej (wytrenowani obniżenie VO2max o 22% po 28 dniach unieruchomienia a u osób o mniejszej wydolności zmniejszenie o 13%)

5. Inne wskaźniki fizjologiczne zmieniające się po unieruchomieniu:

• nie wykazano zmian w wartościach spoczynkowych VE, TLC,VC,RV

• zmniejszenie wartości VEmax

• upośledzenie transportu tlenu z płuc do tkanek i zmniejszenie jego zużycia

• zmniejszenie objętości serca o około 11-18%

• zmniejszenie objętości wyrzutowej serca SV i CO

• zmniejszenie powrotu żylnego krwi do serca

• ograniczenie wyrównywania redukcji SV poprzez wzrost HR (powyżej 9%)

• obserwowano: zmniejszenie się siły mięśni, napięcia i obwodu mięśni kończyn dolnych sugeruje zanik mięśni kończyn dolnych oraz zmniejszenie masy ciała szczupłego i masy wody w ciele

5. Upośledzenie tolerancji glukozy:

• zmniejszenie tolerancji węglowodanów

• upośledzenie tkankowego zużycia glukozy

• objawy hiperinsulinomii i hiperglikemii

• warunki utrzymania normalnej reakcji insulinowej – wydatek energetyczny ok 3000kcal/dobę (1980 SPM osoby unieruchomionej + 1020kcal wysiłki izometryczne lub izotoniczne

6. Nietolerancja ortostatyczna:

• zmiany HR i SBP/DBP uznana za wskaźniki reakcji organizmu podczas zmian pozycji ciała

• niestabilność reakcji ortostatycznej o zwiększenie tendencji do omdlenia jest typową reakcją na długotrwałe unieruchomienie

Reakcja na nagłą zmianę pozycji ciała:

• spadek skurczowego ciśnienia krwi

• wzrost skurczowego ciśnienia krwi po około 30 sek do początkowej wartości

• dalszy wzrost ciśnienia skurczowego o około 10mmHg

• wzrost HR

7. Adaptacja do zmian pozycji ciała

• adaptacja ta jest u osób zdrowych jest wynikiem zalegania krwi w kończynach dolnych która jest także kompensowana przez skurcz małych tętniczek. Spowodowana jest ta reakcja zmniejszeniem stymulacji baroreceptorów w sercu, łuku aorty, zatokach szyjnych i dużych tętnicach

• istotne znaczenie na wielkość powrotu żylnego mają spoczynkowe napięcia i skurcze mięśni KKD. U osób o dobrej tolerancji ciśnienie wewnątrz mięśniowej dla m. brzuchatego łydki wynosi 100mmH2O podczas gdy u osób ze skłonnością do zapaści ortostatycznej ok 50mmH2O

• wzrost ciśnienia w małych tętnicach KKD w pozycji stojącej prowadzi do izoosmotycznego przesunięcia płynu do przestrzeni międzykomórkowej i zmniejszenia objętości osocza o 10-15% co przyczynia się do dalszego obniżania systemowego ciśnienia tętniczego krwi

8. Rodzaje hipotonii ortostatycznej:

• hipotonia ortostatyczna jest to spadek ciśnienia skurczowego krwi o ponad 20mmHg lub spadek ciśnienia rozkurczowego o ponad 10mmHg po 3 minutach po pionizacji. Hipotonia ortostatyczna jest wywołana nieprawidłową funkcją układu autonomicznego

• hipotonia ze wzmożonym napięciem układu współczulnego

• hipotonia z obniżonym napięciem układu współczulnego

• hipotonia wazowagalna