Leki przeciwkaszlowe i wykrztuśne

Kaszel

L eki przeciwkaszlowe

• Działające ośrodkowo

• Działające obwodowo

Morfina

• Stosowana w stanach wyjątkowych (zagrożenie krwotokiem z płuc)

• Silniej działa przeciwbólowo niż przeciwkaszlowo

Kodeina

• Wskazania:

• Suchy, uporczywy kaszel, zwłaszcza związany z bólem

• Napady kaszlu w ksztuścu

• Kaszel u palaczy

• Przeciwwskazania:

• Napad astmy

• Nwd oddechowa

• Uzależnienie od opioidów

• Niedoczynność tarczycy

Kodeina

• Działania niepożądane:

• Zwiększa lepkość wydzieliny oddechowej

• Depresja ośrodka oddechowego

• Obrzęk płuc

• Wymioty, zaparcia, suchość w jamie ustnej

• Uzależnienie

• Tolerancja na działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe

Dextrometorfan

• Wskazania:

• Suchy, nieproduktywny kaszel różnego pochodzenia

• Kaszel wywołany działaniem substancji drażniących

• Przeciwwskazania:

• Nadwrażliwość

• Astma

• Leczenie inhibitorami MAO

Dekstrometorfan

• Działania niepożądane:

• Senność

• Nudności

• Bóle głowy

• Wzrost ciśnienia w drogach żółciowych

• Duże dawki – zaburzenia oddychania

Inne

• Okseladyna

• Słabiej p/kaszlowo, też wyksztuśnie

• Pentoksyweryna

• Dodatkowo działanie miejscowo znieczulające i cholinolityczne

• NIE WOLNO PROWADZIĆ POJAZDÓW MECHANICZNYCH

Leki przeciwkaszlowe o działaniu obwodowym

• Wpływające na zakończenia czuciowe w oskrzelach

• benzonatat

• Śluzy roślinne

• Korzeń prawoślazu

• Liść podbiału

• Kwiat dziewanny

• Liść i kwiat malwy

Preparaty złożone wykrztuśno-przeciwkaszlowe

• Kodeina + gwajakolosulfonian potasu

• Syrop z olejkiem sosnowym + kodeina + ziele glistnika

Leki wykrztuśne

• O działaniu odruchowym

• O działaniu bezpośrednim na gruczoły oskrzelowe

• Zmieniające odczyn wydzieliny

Efedryna

• Sympatykomimetyk à zmniejsza przekrwienie błony śluzowej à rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli à działa na OUN (poprawa samopoczucia)

• UWAGA: zaburzenia rytmu!

Leki wykrztuśne o działaniu odruchowym

• Drażnią błonę śluzową żołądka à odruchowe zwiększenie wydzielania wodnistego śluzu przez gruczoły oskrzelowe

• Korzeń wymiotnicy

• Benzoesan sodu

• Saponiny

Leki wykrztuśne o działaniu bezpośrednim

• Wydzielają się przez gruczoły oskrzelowe à pobudzenie wydzielania śluzu

• Dodatkowo à działanie drażniące na błonę śluzową oskrzeli

• Jodek potasu

• Związki kreozotu (Sulfagwajakol)

• Olejki eteryczne

Leki wykrztuśne zmieniające skład wydzieliny

• Zmieniają pH wydzieliny gruczołów oddechowych à upłynnienie wydzieliny

• Wodorowęglan sodu (alkalizacja)

• Chlorek amonu (zakwaszenie)

Leki sekretolityczne

• Mukolityki

• Pochodne cysteiny

• Mesna

• Bromheksyna

• Ambroksol

• Enzymy proteolityczne

• Detergenty

• Tyloksapol

• Surfaktant

Pochodne cysteiny

• Wskazania:

• Ostre/przewlekłe zapalenia oskrzeli

• Astma

• Mukowisycydoza

• rozedma

• Przeciwwskazania:

• Nadwrażliwość

• Choroba wrzodowa

• Niewydolność oddechowa

Pochodne cysteiny

• Działania niepożądane:

• Nieprzyjemny smak

• Podrażnienie błony śluzowej gardła i oskrzeli

• Reaguje z metalami!

• Antidotum w zatruciach paracetamolem

Mesna

• Wskazania:

• jw.

• Zapalenie zatok

• Surowicze zapalenie ucha środkowego

• Przeciwwskazania:

• Nadwrażliwość

• Astma bez towarzyszącego nadmiernego wydzielania wydzieliny

Bromheksyna

• Wskazania:

• Ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli z nadmiernym wydzielaniem

• Przeciwwskazania:

• Choroby wątroby

• Choroba wrzodowa

• Działania niepożądane:

• Dolegliwości dyspeptyczne

Ambroksol

• Wskazania:

• jw.

• Dodatkowo zapobieganie powikłaniom płucnym po operacjach i w czasie sztucznej wentylacji

• Przeciwwskazania:

• Nadwrażliwość

• Choroba wrzodowa

• Działania niepożądane:

• Nudności

• Wymioty

• Biegunka

Enzymy proteolityczne

• Dornaza

• Trypsyna

• Chymotrypsyna

Surfaktant

• Stosowany u wcześniaków (zagrożenie RDS)