Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania

Definicja:

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu rozpoznaje się u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji; zaangażowanych w proces czytania i pisania.

Wyróżniamy kilka postaci specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu.

Dyslekcja -trudności w czytaniu, często powiązane z trudnościami w pisaniu, wolne tempo czytania, błędy oraz słaba technika, /długo utrzymujące się literowanie, sylabizowanie wyrazów, trudności z dokonaniem ich syntezy/o

Dysgrajia- trudności w opanowaniu techniki pisania, wolne tempo/niski poziom graficzny pisma- tzw. brzydkie pismo

Dysortograjia- trudności w opanowaniu poprawnej pisowni/w tym popełnianie błędów ortograficznych/o

Prawidłowe i wczesne rozpoznawanie specyficznych trudności w nauce jest podstawą doboru odpowiednich oddziaływań korekcyjno­kompensacyjnych oraz dydaktyczno-wychowawczych.

Jedną z przyczyn trudności w nauce czytania i pisania mogą być zaburzenia rozwoju ruchowego/motoryki dużej i małej/przybierające formę ogólnej niezręczności ruchowej!.

Objawy:

• niechęć do włączania się do zabaw ruchowych,

• trudności w bieganiu i maszerowaniu,

• trudności w opanowaniu jazdy na rowerze, czy łyżwo rolkach

W obrębie rozwoju ruchowego może również wystąpić obniżenie poziomu sprawności manualnej.

Objawy:

• braki w umiejętności samoobsługi,

• nadmierne napięcie mięśniowe /powoduje to zbyt mocne naciskanie ołówka /,

• za małe napięcie mięśniowe / linie rysunku są słabo widoczne, nierówne i drżące/o

• zaburzona szybkość ruchów /Zwalnianie dla uzyskania dokładności/o

• niechęć do rysowania, trudności w odtwarzaniem figur, wzorów i szlaczków, a w przyszłości liter.

Ważnym elementem rozwoju ruchowego dziecka jest prawidłowy przebieg procesu lateralizacji. Istotą lateralizacji jest przewaga czynności jednej strony nad drugą.

Objawy:

• sprawniejsze posługiwanie się ręką lewą,

• trudności w przyswajaniu pojęć określających stosunki

przestrzenne/nad, pod, itp./

• zakłócenia w orientacji w stronach swojego ciała,

• trudności w wykonywaniu ćwiczeń gimnastycznych,

• trudności w odwzorowywaniu elementów.

Istotną przyczyną trudności w uczeniu się może być zaburzona analiza i synteza wzrokowa.

• słaba spostrzegawczość,

• trudności w układaniu historyjek obrazkowych,

• trudności w rysowaniu, pisaniu,

• trudności z układaniem obrazków z elementów w/g wzoru

• słabe zapamiętywanie obrazu graficznego liter,

• trudności w nauce czytania,

Inną przyczyną trudności w uczeniu się są zaburzenia percepcji słuchowej.

Objawy:

• męczliwość przy słuchaniu opowiadań,

• kłopoty w uczeniu się na pamięć wierszyków i piosenek,

• trudności z odróżnianiem podobnych głosek, z wydzielaniem sylab i głosek ze słów oraz łączeniem ich w słowa/ analizą i syntezą sylabową i głoskową/,

• trudności w wykonywaniu ćwiczeń rytmicznych.

Kolejną przyczyną niepowodzeń są zaburzenia rozwoju mowy i myślenia.

Objawy:

• trudności z wymową/przekręcanie słów/,wadliwa wymowa, błędy gramatyczne,

• trudności w rozumieniu poleceń, instrukcji do gier, łamigłówek i układanek,

• trudności w rozumieniu związków przyczynowo-skutkowych,

• trudności w rozumieniu historyjek obrazkowych.

Ujemny wpływ na naukę wywierają również zaburzenia dynamiki procesów nerwowych-nadpobudliwość psychoruchowa i zahamowanie.

Objawy nadpobudliwości:

• niemożność spokojnego siedzenia,

• trudności w koncentracji uwagi, niedokładności w działaniu,

• łatwości wchodzenia w konflikty z rówieśnikami i dorosłymi,

Objawy zahamowania:

• mała aktywność i bierność w działaniu,

• brak wyraźnych zainteresowań,

• przejawianie postaw lękowych.

Uwarunkowania powyżej wymienionych zaburzeń funkcji językowych, percepcyjno-motorycznych i ich współdziałania, uwagi, pamięci, lateralizacji w przestrzeni są wielorakie.

Podłożem może być:

• dziedziczność,

• mikrouszkodzenia lub niedokształcenie układu nerwowego z okresu ciąży, porodu i pierwszych miesięcy życia,

• zaniedbanie środowiskowe i dydaktyczne,

• urazy powypadkowe, bądź silne stresy.

Formy pomocy dziecku:

-indywidualna pomoc nauczyciela i wychowawcy w przedszkolu,

-terapia pedagogiczna, jeżeli dziecko ma wadę wymowy,

-zajęcia korekcyjno- kompensacyjne w przedszkolu lub w poradni

psychologiczno-pedagogicznej,

-praca wyrównawcza i usprawniająca zaburzone funkcje poznawcze na terenie domu prowadzona przez rodziców, pod kierunkiem pedagoga terapeuty.