Ada Adamkiewicz

Robert Bursiewicz



KOMPENSACJA DEWIACJI CAŁKOWITEJ

Kompensacja dewiacji całkowitej polega na redukowaniu wartości dewiacji na tych kursach, na których jest ona największa.



Przebieg ćwiczenia:

  1. Ustawiamy dewiaskop w linii południka magnetycznego (KM=KK=000)

  2. Uzbrajamy dewiaskop w sztaby poprzeczne –e, pionowe –c, korektor Flindersa, kule-korektor E i D i magnes symulujący magnetyzm stały.



  1. Wykonujemy cyrkulację przed kompensacją w prawo, co 45˚ spisując wyniki, a następnie powtarzamy cyrkulacje, tym razem w lewo.







OKREŚLANIE DEWIACJI KOMPASU MAGNETYCZNEGO METODĄ AIRY(prawo)

 

KM

KK

 

 

DEW

 

 

000

040

 

dN=

-40,0

 

 

045

067

 

dNE=

-22,0

 

 

090

092

 

dE=

-2,0

 

 

135

118

 

dSE=

17,0

 

 

180

143

 

dS=

37,0

 

 

225

181

 

dSW=

44,0

 

 

270

270

 

dW=

0,0

 

 

315

000

 

dNW=

315,0

 

 

 

 

 

SUMA

349,0

 



A=( N+NE+E+SE+S+SW+W+NW )/8=43,63

B=( E- W )/2=-1

C=( N - S)/2=-38,5

D=(( NE + SW ) - ( SE + NW ))/4=-77,5

E=(( N + S) - ( E + W ))/4 = -0,25


d A+BsinKK+CcosKK+Dsin2KK+Ecos2KK



KK

A

BsinKK

CcosKK

Dsin2KK

Ecos2KK

 

DEW

Deg/Coef.

43,63

-1,00

-38,50

-77,50

-0,25

 

DEG

0

43,63

0,00

-38,50

0,00

-0,25

=

4,88

10

43,63

-0,17

-37,92

-26,51

-0,23

=

-21,21

20

43,63

-0,34

-36,18

-49,82

-0,19

=

-42,90

30

43,63

-0,50

-33,34

-67,12

-0,13

=

-57,46

40

43,63

-0,64

-29,49

-76,32

-0,04

=

-62,88

45

43,63

-0,71

-27,22

-77,50

0,00

=

-61,81

50

43,63

-0,77

-24,75

-76,32

0,04

=

-58,17

60

43,63

-0,87

-19,25

-67,12

0,13

=

-43,48

70

43,63

-0,94

-13,17

-49,82

0,19

=

-20,11

80

43,63

-0,98

-6,69

-26,51

0,23

=

9,68

90

43,63

-1,00

0,00

0,00

0,25

=

42,88

100

43,63

-0,98

6,69

26,51

0,23

=

76,07

110

43,63

-0,94

13,17

49,82

0,19

=

105,86

120

43,63

-0,87

19,25

67,12

0,13

=

129,25

130

43,63

-0,77

24,75

76,32

0,04

=

143,97

135

43,63

-0,71

27,22

77,50

0,00

=

147,64

140

43,63

-0,64

29,49

76,32

-0,04

=

148,75

150

43,63

-0,50

33,34

67,12

-0,13

=

143,46

160

43,63

-0,34

36,18

49,82

-0,19

=

129,09

170

43,63

-0,17

37,92

26,51

-0,23

=

107,64

180

43,63

0,00

38,50

0,00

-0,25

=

81,88

190

43,63

0,17

37,92

-26,51

-0,23

=

54,97

200

43,63

0,34

36,18

-49,82

-0,19

=

30,14

210

43,63

0,50

33,34

-67,12

-0,13

=

10,23

220

43,63

0,64

29,49

-76,32

-0,04

=

-2,61

225

43,63

0,71

27,22

-77,50

0,00

=

-5,94

230

43,63

0,77

24,75

-76,32

0,04

=

-7,14

240

43,63

0,87

19,25

-67,12

0,13

=

-3,25

250

43,63

0,94

13,17

-49,82

0,19

=

8,11

260

43,63

0,98

6,69

-26,51

0,23

=

25,02

270

43,63

1,00

0,00

0,00

0,25

=

44,88

280

43,63

0,98

-6,69

26,51

0,23

=

64,67

290

43,63

0,94

-13,17

49,82

0,19

=

81,40

300

43,63

0,87

-19,25

67,12

0,13

=

92,48

310

43,63

0,77

-24,75

76,32

0,04

=

96,01

315

43,63

0,71

-27,22

77,50

0,00

=

94,61

320

43,63

0,64

-29,49

76,32

-0,04

=

91,05

330

43,63

0,50

-33,34

67,12

-0,13

=

77,77

340

43,63

0,34

-36,18

49,82

-0,19

=

57,41

350

43,63

0,17

-37,92

26,51

-0,23

=

32,16

360

43,63

0,00

-38,50

0,00

-0,25

=

4,88





OKREŚLANIE DEWIACJI KOMPASU MAGNETYCZNEGO METODĄ AIRY(lewo)

 

 

KM

KK

 

 

DEW

 

 

 

 

 

000

040

 

dN=

-40,0

 

 

 

 

 

045

067

 

dNE=

-22,0

 

 

 

 

 

090

092

 

dE=

-2,0

 

 

 

 

 

135

117

 

dSE=

18,0

 

 

 

 

 

180

146

 

dS=

34,0

 

 

 

 

 

225

183

 

dSW=

42,0

 

 

 

 

 

270

272

 

dW=

-2,0

 

 

 

 

 

315

005

 

dNW=

310,0

 

 

 

 

 

 

 

 

SUMA

338,0

 

 

 

A=( N+NE+E+SE+S+SW+W+NW )/8=43,63

B=( E- W )/2=-1

C=( N - S)/2=-38,5

D=(( NE + SW ) - ( SE + NW ))/4=-77,5

E=(( N + S) - ( E + W ))/4 = -0,25





D A+BsinKK+CcosKK+Dsin2KK+Ecos2KK

KK

A

BsinKK

CcosKK

Dsin2KK

Ecos2KK

 

DEW

Deg/Coef.

42,25

0,00

-37,00

-77,00

-0,50

 

DEG

0

42,25

0,00

-37,00

0,00

-0,50

=

4,75

10

42,25

0,00

-36,44

-26,34

-0,47

=

-20,99

20

42,25

0,00

-34,77

-49,49

-0,38

=

-42,40

30

42,25

0,00

-32,04

-66,68

-0,25

=

-56,73

40

42,25

0,00

-28,34

-75,83

-0,09

=

-62,01

45

42,25

0,00

-26,16

-77,00

0,00

=

-60,91

50

42,25

0,00

-23,78

-75,83

0,09

=

-57,28

60

42,25

0,00

-18,50

-66,68

0,25

=

-42,68

70

42,25

0,00

-12,65

-49,49

0,38

=

-19,52

80

42,25

0,00

-6,42

-26,34

0,47

=

9,96

90

42,25

0,00

0,00

0,00

0,50

=

42,75

100

42,25

0,00

6,42

26,34

0,47

=

75,48

110

42,25

0,00

12,65

49,49

0,38

=

104,78

120

42,25

0,00

18,50

66,68

0,25

=

127,68

130

42,25

0,00

23,78

75,83

0,09

=

141,95

135

42,25

0,00

26,16

77,00

0,00

=

145,41

140

42,25

0,00

28,34

75,83

-0,09

=

146,34

150

42,25

0,00

32,04

66,68

-0,25

=

140,73

160

42,25

0,00

34,77

49,49

-0,38

=

126,13

170

42,25

0,00

36,44

26,34

-0,47

=

104,55

180

42,25

0,00

37,00

0,00

-0,50

=

78,75

190

42,25

0,00

36,44

-26,34

-0,47

=

51,88

200

42,25

0,00

34,77

-49,49

-0,38

=

27,14

210

42,25

0,00

32,04

-66,68

-0,25

=

7,36

220

42,25

0,00

28,34

-75,83

-0,09

=

-5,32

225

42,25

0,00

26,16

-77,00

0,00

=

-8,59

230

42,25

0,00

23,78

-75,83

0,09

=

-9,71

240

42,25

0,00

18,50

-66,68

0,25

=

-5,68

250

42,25

0,00

12,65

-49,49

0,38

=

5,79

260

42,25

0,00

6,42

-26,34

0,47

=

22,81

270

42,25

0,00

0,00

0,00

0,50

=

42,75

280

42,25

0,00

-6,42

26,34

0,47

=

62,63

290

42,25

0,00

-12,65

49,49

0,38

=

79,47

300

42,25

0,00

-18,50

66,68

0,25

=

90,68

310

42,25

0,00

-23,78

75,83

0,09

=

94,38

315

42,25

0,00

-26,16

77,00

0,00

=

93,09

320

42,25

0,00

-28,34

75,83

-0,09

=

89,65

330

42,25

0,00

-32,04

66,68

-0,25

=

76,64

340

42,25

0,00

-34,77

49,49

-0,38

=

56,59

350

42,25

0,00

-36,44

26,34

-0,47

=

31,68

360

42,25

0,00

-37,00

0,00

-0,50

=

4,75







KOMPENSACJA

Kompensację wykonuje się za pomocą sztabek kompensacyjnych, aż do uzyskania jak najmniejszej dewiacji. Ustawiamy dewiaskop na kursie magnetycznym 270º. Kurs kompasowy wynosi 271 º, co daje zależność A-E = 1º. Następnie ustawiamy go na kursach 000 º i 180º , skąd mamy zależność A+E = -3º.

Z powstałego układu równań obliczono współczynniki A= -1º oraz E= -2º

Ustawiono dewiaskop na kursach pośrednich:

KM: NE 045 KK: 051 DEW:-6

KM: SE 135 KK: 134 DEW:+1

KM: SW 225 KK: 229 DEW:-4

KM: NW 315 KK: 311 DEW:+4







D=

(( NE + SW ) - ( SE + NW ))/4

= -4

Oznacza to, że aby skompensować dewiację na kierunkach interkardynalnych należy rozsuwać kule tak, aby dewiację zmniejszyć o wartość -4.

Obliczono kąt i kierunek, w jakim należy obrócić kule wokół kompasu, ze wzoru tg2α =E/D.

Kąt ten wynosi 13,3 º.

OKREŚLANIE DEWIACJI KOMPASU MAGNETYCZNEGO METODĄ AIRY(prawo)



 

KM

KK

 

 

DEW

 

000

006

 

DN=

-6,0

 

045

046

 

DNE=

-1,0

 

090

089

 

DE=

1,0

 

135

132

 

DSE=

3,0

 

180

183

 

DS=

-3,0

 

225

227

 

DSW=

-2,0

 

270

270

 

DW=

0,0

 

315

314

 

DNW=

1,0

 

 

 

 

SUMA

-7,0



A=( N+NE+E+SE+S+SW+W+NW )/8=43,63

B=( E- W )/2=-1

C=( N - S)/2=-38,5

D=(( NE + SW ) - ( SE + NW ))/4=-77,5

E=(( N + S) - ( E + W ))/4 = -0,25





d A+BsinKK+CcosKK+Dsin2KK+Ecos2KK

KK

A

BsinKK

CcosKK

Dsin2KK

Ecos2KK

 

DEW

Deg/Coef.

-0,88

0,50

-1,50

-1,75

-2,50

 

DEG

0

-0,88

0,00

-1,50

0,00

-2,50

=

-4,88

10

-0,88

0,09

-1,48

-0,60

-2,35

=

-5,21

20

-0,88

0,17

-1,41

-1,12

-1,92

=

-5,15

30

-0,88

0,25

-1,30

-1,52

-1,25

=

-4,69

40

-0,88

0,32

-1,15

-1,72

-0,43

=

-3,86

45

-0,88

0,35

-1,06

-1,75

0,00

=

-3,33

50

-0,88

0,38

-0,96

-1,72

0,43

=

-2,75

60

-0,88

0,43

-0,75

-1,52

1,25

=

-1,46

70

-0,88

0,47

-0,51

-1,12

1,92

=

-0,13

80

-0,88

0,49

-0,26

-0,60

2,35

=

1,11

90

-0,88

0,50

0,00

0,00

2,50

=

2,13

100

-0,88

0,49

0,26

0,60

2,35

=

2,83

110

-0,88

0,47

0,51

1,12

1,92

=

3,15

120

-0,88

0,43

0,75

1,52

1,25

=

3,07

130

-0,88

0,38

0,96

1,72

0,43

=

2,63

135

-0,88

0,35

1,06

1,75

0,00

=

2,29

140

-0,88

0,32

1,15

1,72

-0,43

=

1,88

150

-0,88

0,25

1,30

1,52

-1,25

=

0,94

160

-0,88

0,17

1,41

1,12

-1,92

=

-0,08

170

-0,88

0,09

1,48

0,60

-2,35

=

-1,06

180

-0,88

0,00

1,50

0,00

-2,50

=

-1,88

190

-0,88

-0,09

1,48

-0,60

-2,35

=

-2,43

200

-0,88

-0,17

1,41

-1,12

-1,92

=

-2,68

210

-0,88

-0,25

1,30

-1,52

-1,25

=

-2,59

220

-0,88

-0,32

1,15

-1,72

-0,43

=

-2,20

225

-0,88

-0,35

1,06

-1,75

0,00

=

-1,92

230

-0,88

-0,38

0,96

-1,72

0,43

=

-1,58

240

-0,88

-0,43

0,75

-1,52

1,25

=

-0,82

250

-0,88

-0,47

0,51

-1,12

1,92

=

-0,04

260

-0,88

-0,49

0,26

-0,60

2,35

=

0,64

270

-0,88

-0,50

0,00

0,00

2,50

=

1,13

280

-0,88

-0,49

-0,26

0,60

2,35

=

1,32

290

-0,88

-0,47

-0,51

1,12

1,92

=

1,18

300

-0,88

-0,43

-0,75

1,52

1,25

=

0,71

310

-0,88

-0,38

-0,96

1,72

0,43

=

-0,06

315

-0,88

-0,35

-1,06

1,75

0,00

=

-0,54

320

-0,88

-0,32

-1,15

1,72

-0,43

=

-1,06

330

-0,88

-0,25

-1,30

1,52

-1,25

=

-2,16

340

-0,88

-0,17

-1,41

1,12

-1,92

=

-3,25

350

-0,88

-0,09

-1,48

0,60

-2,35

=

-4,19

360

-0,88

0,00

-1,50

0,00

-2,50

=

-4,88











OKREŚLANIE DEWIACJI KOMPASU MAGNETYCZNEGO METODĄ AIRY(lewo)

 

 

KM

KK

 

 

DEW

 

 

 

 

 

000

005

 

DN=

-5,0

 

 

 

 

 

045

049

 

DNE=

-4,0

 

 

 

 

 

090

091

 

DE=

-1,0

 

 

 

 

 

135

135

 

DSE=

0,0

 

 

 

 

 

180

185

 

DS=

-5,0

 

 

 

 

 

225

231

 

DSW=

-6,0

 

 

 

 

 

270

271

 

DW=

-1,0

 

 

 

 

 

315

316

 

DNW=

-1,0

 

 

 

 

 

 

 

 

SUMA

-23,0

 

 

 

A=( N+NE+E+SE+S+SW+W+NW )/8=43,63

B=( E- W )/2=-1

C=( N - S)/2=-38,5

D=(( NE + SW ) - ( SE + NW ))/4=-77,5

E=(( N + S) - ( E + W ))/4 = -0,25





d A+BsinKK+CcosKK+Dsin2KK+Ecos2KK

KK

A

BsinKK

CcosKK

Dsin2KK

Ecos2KK

 

DEW

Deg/Coef.

-2,88

0,00

0,00

-2,25

-2,00

 

DEG

0

-2,88

0,00

0,00

0,00

-2,00

=

-4,88

10

-2,88

0,00

0,00

-0,77

-1,88

=

-5,52

20

-2,88

0,00

0,00

-1,45

-1,53

=

-5,85

30

-2,88

0,00

0,00

-1,95

-1,00

=

-5,82

40

-2,88

0,00

0,00

-2,22

-0,35

=

-5,44

45

-2,88

0,00

0,00

-2,25

0,00

=

-5,13

50

-2,88

0,00

0,00

-2,22

0,35

=

-4,74

60

-2,88

0,00

0,00

-1,95

1,00

=

-3,82

70

-2,88

0,00

0,00

-1,45

1,53

=

-2,79

80

-2,88

0,00

0,00

-0,77

1,88

=

-1,77

90

-2,88

0,00

0,00

0,00

2,00

=

-0,88

100

-2,88

0,00

0,00

0,77

1,88

=

-0,23

110

-2,88

0,00

0,00

1,45

1,53

=

0,10

120

-2,88

0,00

0,00

1,95

1,00

=

0,07

130

-2,88

0,00

0,00

2,22

0,35

=

-0,31

135

-2,88

0,00

0,00

2,25

0,00

=

-0,63

140

-2,88

0,00

0,00

2,22

-0,35

=

-1,01

150

-2,88

0,00

0,00

1,95

-1,00

=

-1,93

160

-2,88

0,00

0,00

1,45

-1,53

=

-2,96

170

-2,88

0,00

0,00

0,77

-1,88

=

-3,98

180

-2,88

0,00

0,00

0,00

-2,00

=

-4,88

190

-2,88

0,00

0,00

-0,77

-1,88

=

-5,52

200

-2,88

0,00

0,00

-1,45

-1,53

=

-5,85

210

-2,88

0,00

0,00

-1,95

-1,00

=

-5,82

220

-2,88

0,00

0,00

-2,22

-0,35

=

-5,44

225

-2,88

0,00

0,00

-2,25

0,00

=

-5,13

230

-2,88

0,00

0,00

-2,22

0,35

=

-4,74

240

-2,88

0,00

0,00

-1,95

1,00

=

-3,82

250

-2,88

0,00

0,00

-1,45

1,53

=

-2,79

260

-2,88

0,00

0,00

-0,77

1,88

=

-1,77

270

-2,88

0,00

0,00

0,00

2,00

=

-0,88

280

-2,88

0,00

0,00

0,77

1,88

=

-0,23

290

-2,88

0,00

0,00

1,45

1,53

=

0,10

300

-2,88

0,00

0,00

1,95

1,00

=

0,07

310

-2,88

0,00

0,00

2,22

0,35

=

-0,31

315

-2,88

0,00

0,00

2,25

0,00

=

-0,62

320

-2,88

0,00

0,00

2,22

-0,35

=

-1,01

330

-2,88

0,00

0,00

1,95

-1,00

=

-1,93

340

-2,88

0,00

0,00

1,45

-1,53

=

-2,96

350

-2,88

0,00

0,00

0,77

-1,88

=

-3,98

360

-2,88

0,00

0,00

0,00

-2,00

=

-4,88





Wnioski:

Przed kompensacją dewiacja była bardzo duża z powodu zbyt dużej ilości sztab poprzecznych umieszczonych pod płytą dewiaskopu. One powodowały znaczne zakłócenie pola magnetycznego wokół kompasu.

Po określeniu współczynników udało się skompensować kompas odpowiednimi sztabami.