TĘTNO I CIŚNIENIE KRWI

TĘTNO – faliste odkształcenie tętnic podczas skurczu serca. Skórcz komór powoduje powstawanie tzw. fali tętna w tętnicach. Częstość tętna odpowiada ilości uderzeń serca w ciągu minuty.

WARTOŚCI PRAWIDŁOWE (REFERENCYJNE) TĘTNA

• dorośli: 60-80 uderzeń/min

• dzieci: 90-140 uderzeń/min

U dzieci wartość tętna i bicie serca jest większe, gdyż istnieje układ krążeniowo-oddechowy(by tlen mógł zostać dostarczony do całego ciała, to musi nastąpić zwiększenie tętna)

POMIAR TĘTNA

• tętnica promieniowa – okolica nadgarstka
  
  (pomiar wykonujemy 2 lub 3 palcami, NIGDY 1 palcem, gdyż można omyłkowo ocenic tzw, tętnienie udzielanie opuszki)

ZASADY POMIARU TĘTNA

• u osoby zdrowej pomiaru tętna dokonuje się przez minutę

• u osoby z niemiarowością (nierównym tętnem) pomiar trwa dwie minuty i wynik dzieli się przez 2
  
  BRADYKARDIA- wolny rytm
  TRACHYKARDIA- szybki rytm

DANE MIEJSCA POMIARU

• tętnice szyjne

• tętnice udowe

• tętnice dołu podkolanowego (nie ma u osób z miażdżycą)

• tętnice grzbietowe stopy (u osób chorych na cukrzycę i miażdżycę)

• odcinek brzuszny aorty (u bardzo szczupłych osób – u starszych osób lepiej)
  
  -w stanach zagrożenia życia tętno mierzymy na tętnicy szyjnek!!!
  -Nie ma pojęcia tetnica zylna !!!

KIEDY TĘTNO JEST MAŁO WYCZUWALNE W NADGARSTKU ?

• miażdżyca, zmiażdżenie kończyny (przy reanimacji bada się na szyi, gdyż następuje centralizacja krążenia w narządach, które tej krwi potrzebują najwięcej (płuca)

PRZYSPIESZONE TĘTNO – występuje w stresie, w stanach gorączkowych, w stanie niewydolności krążenia a także w początkowej fazie krwotoku.

CIŚNIENIE KRWI – jest to siła działająca na jednostkę powierzchni ściany naczynia, wywierana przez krew w czasie jej przepływu przez układ krążenia.

Serce działa jak pompa ssąco-tłocząca , z każdym skurczem wyrzucając pewna objętość krwi do aorty, skąd płynie ona do wszystkich naczyń organizmu.,

Ponieważ przepływ krwi w dużych tętnicach ma charakter pulsacyjny, zatem w trakcie każdego skurczu serce ciśnienia w naczyniach cyklicznie zmienia się. Jego największa wartość określa się mianem ciśnienia skurczowego, a najniższa – ciśnienia rozkurczowego.

CIŚNIENIE NAPĘDOWE KRWI

• ruch krwi w organizmie utrzymywany jest poprzez różnicę ciśnień pomiędzy aortą (początkiem dużego krążenia) a jego zakończeniem w prawym przedsionku. Wartość ciśnienia napędowego wynosi u zdrowego człowieka 95 mmHg.

• Ciśnienie w aorcie wynosi 100 mmHg, a w prawym przedsionku 5mmHg.

PRAWIDŁOWE CIŚNIENIE SKURCZOWE

• 120 -140 mmHg

PRAWIDŁOWE CIŚNIENIE ROZKURCZOWE

• 60-90 mmHg

NADCIŚNIENIE SKURCZOWE

• > 160 mmHg

NADCIŚNIENIE ROZKURCZOWE

• > 95 mmHg

NADCIŚNIENIE GRANICZNE – tzw. ciśnienie interwałowe (każda wartość ciśnienia pomiędzy powyższymi granicami)

Miedzy górną granicą normy a dolna granicą nadcisnienia

ZASADY POMIARU CIŚNIENIA

• Metody pomiaru ciśnienia krwi dzieli się na:

- pośrednie – bez otwierania naczyń krwionośnych

- bezpośrednie – wewnątrz naczyń krwionośnych

SFIGNOMANOMETR – aparat do pomiaru ciśnienia (metoda pośrednia)

• Pomiar ciśnienia powinien być wykonany po co najmniej 5 min odpoczynku

• Bezpośrednio przed pomiarem nie wolno palic tytoniu, a ni spożywać posiłków

• Pomiar wykonuje się w cichym i ciepłym pomieszczeniu

• Ramię do pomiaru powinno być odsłonięte (mankiet zakłada się na gołą skórę)

• Odzież należy zdjąć, nie podwija się rękawów

• Przed założeniem mankietu należy sprawdzić czy nie ma w nim powietrza po poprzednim pomiarze i czy wskaźnik manometru wskazuje wartość „0”
  
  - mankiet zakładamy 2-3 cm powyżej zgięcia łokciowego
  
  

• Ręka pacjenta powinna być ułożona luźno\u osób u których obwód ramienia przekracza 35cm napompowany mankiet nie jest w stanie nacisną tętnicy ramiennej

• Mankiet powinien uciskać ramię i przylegać ściśle do niego, ale nienapompowany nie może zamykać krążenia

• Po założeniu mankietu nadmuchujemy go do wartości ok 160 mmHg, a ciśnienie w mankiecie rosnąc w czasie pompowania, przewyższa ciśnienie panujące w tętnicy i zamyka ją

• Następnie przykładamy słuchawkę w zgięciu łokciowym i powoli wypuszczamy powietrze z mankietu

• Najgłośniej słychać ciśnienie skurczowe( pierwsze uderzenie) , a najciszej – rozkurczowe (ostatnie uderzenie)

Dźwięki słyszane przez stetoskop powstają w wyniku zakłóceń przepływu krwi w tętnicy ramiennej i nazywane są TONAMI KOROTKOWA

ZAPIS POMIARU

RR = 176/98 mmHg

RR – skrót na oznaczenie ciśnienia tętniczego krwi dla upamiętnienia lekarza Riva-Rood

176 – ciśnienie skurczowe

98 – ciśnienie rozkurczowe

mmHg – jednostka pomiaru ciśnienia tętniczego