M. Wróblewski, Antropologia literatury i edukacja polonistyczna

• nauka j. polskiego w szkole czerpie z wiedzy literaturoznawców, językoznawców, a także pedagogów i psychologów

• główna idea tekstu: co kształcenie polonistyczne może obecnie dać młodemu człowiekowi?

• Edukacja polonistyczna napotyka na wiele przeszkód, m. in. kwestionuje się tradycyjne narzędzia oddziaływania – przymus, nakaz, a edukacja polonistyczna potrzebuje ich, by można było wprowadzić system aksjologiczny potrzeby np. do dyskusji na temat kategorii estetycznych

• Nauczyciel powinien sobie zdawać sprawę z tego, że współczesny uczeń ma inne priorytety i wyznaje inne wartości, nie znaczy to, że są one gorsze

• Autor podkreśla, że we współczesnym świecie pełnym elektroniki, komputerów i internetu pozycja nauczyciela jest zachwiana, może stać się nawet zbędna

• Przekształcenia programów nauczania mają na celu dopasowanie wymagań do możliwości i oczekiwań młodego pokolenia, które nie widzi sensu w rozważaniu tekstów, które są najczęściej niezrozumiałe

• Autor podkreśla istotną rolę skierowania edukacji polonistycznej w kierunku antropocentrycznym

• Współczesna edukacja ma problem nie tyle z określeniem potrzeb młodego człowieka, co z wprowadzeniem wiedzy o tych potrzebach do programu nauczania

• Edukacja polonistyczna opiera się przede wszystkim na czytaniu tekstów, uczniowie natomiast mają duży problem ze zrozumieniem mało współczesnych treści, nie jest to jednak wina młodego pokolenia, a systemu edukacji w Polsce, który odstaje od europejskich norm, które dążą do ograniczania na kolejnych szczeblach edukacji treści, które nie są przydatne młodym do podjęcia pracy zawodowej

• Autor zauważa, że współczesna kultura wymaga od ucznia nie tyle szczegółowej znajomości wielkich dzieł literackich, co ogólnego obycia w świecie

• Przytacza także opinię Skawińskiego, że wielkie dzieła literackie są w szkołach wtłaczane w schematy narzuconych interpretacji, co niszczy ich prawdziwą wymowę i należy je wręcz chronić przed szkołą i taką „obróbką”

• Autor jako rozwiązanie sytuacji proponuje „kulturowe czytanie literatury” oparte m.in. na twierdzeniach Derridy i rekonstrukcji, sugeruje, ze lektura ma być zabiegiem antropologicznym, by czytelnik mógł podczas czytania manifestować inność swoich poglądów i potwierdzać je w tekście

• W przełożeniu na praktykę szkolną lektura ma stać się aktywnym poszukiwaniem sensów i wartości. To uczeń ma określać warunki czytania i stwierdzać po co mu literatura, tekst ma być potwierdzeniem tych założeń

• Autor zauważa także, że przy wprowadzeniu takiego czytania do szkolnej praktyki pojawi się konieczność reorganizacji nie tylko programu nauczania, ale także form oceniania

• „wyzwolenie lektury” ma być formą ocalenia sensu lektury w szkole