40. Zespól Downa- omów wpływ choroby na narząd ruchu oraz zasady postępowania

W zespole Downa stwierdza się charakterystyczny zespół objawów, który pozwala na rozpoznanie kliniczne już w okresie noworodkowym.

Do najbardziej typowych i najczęściej występujących objawów klinicznych, stwierdzonych już w okresie noworodkowym, należą:

• Krótka szyja, nadmiar skóry na szyi i na karku

• Krótkie szerokie dłonie

• Bruzdy poprzeczne dłoni

• Szeroka przestrzeń między I i II palcem stóp

• Charakterystyczna wiotkość mięśni

• Wady kośćca

• Niezrośnięcie łuków kręgów L ( 37%)

• 11 par żeber

• Niestabilność dźwigaczowo- obrotnikowa (12%)

• Nadmierna ruchomość potyliczno- dźwigaczowa (8,5%)

• Nieprawidłowy ząb obrotnika (6%)

• Hipoplastyczny tylny łuk kręgu C1 (26%)

• Hipoplazja miednicy z poszerzeniem bocznych części talerzy kości biodrowych i spłyceniem kąta panewkowego

• Wady serca

• Inne wady wrodzone

U noworodków z zespołem Downa występuje wiotkość mięśni i więzadeł, co powoduje zwiększona ruchomość kończyn w stawach. Hipotonia mięśni częściowo odpowiada za tendencję do otwierania ust i wysuwania języka. Waga i wzrost są przeciętne przy urodzeniu, w okresie dojrzewania może wystąpić nadwaga. Ostateczny wzrost jest niższy niż średnia w populacji.

Każde dziecko rozwija się w swoim rytmie, ma swoje indywidualne osiągnięcia; rozwój najczęściej jest skokowy. Ważne jest więc indywidualne stymulowanie jego rozwoju.

W procesie stymulacji dziecka uwzględnia się:

• Właściwą pozycję przy układaniu i noszeniu

• Stymulację dotykową

• Stymulację wzrokową

• Stymulację słuchową

• Wczesną opiekę logopedyczną

U dzieci z ZD występują nieprawidłowe wzorce postawy i lokomocji:

• Pełzanie na przedramionach z odpychaniem się kolanami

• Dysplazja, zwichnięcia stawów biodrowych oraz złuszczenie głowy kości udowej

• Nieharmonijny obrót

• Raczkowanie na dłoniach i stopach, raczkowanie homolateralne

• Siedzenie z nadmiernie szeroko rozstawionymi nogami i okrągłymi plecami

• Przesuwanie się na pośladkach

• Chód na szerokiej podstawie z kolebaniem się na boki (kaczkowaty)

• Płaskostopie i przywiedzenie przodostopia

• Koślawość kolan

• Rotacja wewnętrzna kkd

• W późniejszym wieku mogą pojawić się skoliozy,

Dzieci z ZD uzyskują umiejętność samodzielnego siadania i stabilnego siedzenia w 14 m-cu. życia, naprzemiennego raczkowania w 18 m-cu życia, a dwunożną lokomocję w 24 m-cu życia

Rozwój mowy u dzieci z ZD jest opóźniony; maja ochrypły głos. Wymowa jest bełkotliwa i niewyraźna. Często brakuje im umiejętności budowania i rozumienia wypowiedzi.

Dzieci z ZD mają mniejsze zdolności poznawcze niż średnia w populacji zdrowej. Wahają się one od lekkiej do umiarkowanej niepełnosprawności intelektualnej. Zaburzenia rozwojowe manifestują się głównie jako skłonność do zawężonego myślenia lub naiwność. Niewiele osób wykazuje niepełnosprawność intelektualną w stopniu głębokim.

Postepowanie:

• Nie dopuszczać do tego, by się nudziło, było bezczynne.

• Dzieci naśladują zachowanie najbliższych i potrzebują współpracy z nimi.

• Intensywne bodźcowanie z zewnątrz, gdyż wady: wzroku, słuchu, mowy utrudniają kontakt.

• Małe dziecko: uczenie poprzez zabawę (utrzymany odpowiedni poziom pobudzania, co powoduje rozwój wszystkich możliwych funkcji)

• W kontakcie z dzieckiem liczy się opanowanie, ciepło, spokój.

• Mowa + gest = dobre zrozumienie.

• Zapewnienie odpowiedniej diety zapobiegającej otyłości.

• W miarę możliwości umożliwiać dziecku zajęcia ruchowe, ograniczyć zajęcia siedzące.

• Należy dbać o kontrolę i korekcję wad wzroku i słuchu.

• Wykorzystywać predyspozycje i uzdolnienia dzieci.

• Ćwiczyć dłonie i palce

• Stwarzać okazje do nabywania nowych doświadczeń.

• Włączać dziecko w nurt codziennego życia rodziny (obowiązki, zadania).

• Umożliwiać przebywanie z innymi dziećmi - wymiana komunikatów i doświadczeń.

• Umożliwiać poznawanie wyrażania emocji (np. radości śmiechem, przywołania kogoś – gestem dłoni)

• Stwarzać okazje do uczenia się samodzielności, samosterowności i asertywności.

• Ćwiczenia ułatwiające oddychanie, nauka prawidłowego oddychania, w celu zapobiegania częsty infekcjom.

• Wyrobienie nawyku prawidłowego układania języka – warunkiem właściwego połykania

• Dziecko z Zespołem Downa może uczestniczyć w zajęciach sportowych( wymaga to jednak wcześniejszego prześledzenia karty dziecka w celu sprawdzenia czy miało zabiegi kardiochirurgiczne lub wady serca, oraz czy nie ma niestabilności szczytowo potylicznej, każde ćw. Trzeba omówić często kilkakrotnie, dziecko może pływać, grać w gry zespołowe jeśli nie ma przeciwwskazań.)