Zagospodarowanie turystyczne

Baza noclegowa

Obiekty noclegowe

• hotele,

• domy wycieczkowe,

• domy turysty,

• schroniska,

• motele,

• campingi (kempingi),

• ośrodki turystyczne,

• schroniska młodzieżowe,

• pensjonaty.

Hotele

• miejskie (komunalne),

• wypoczynkowe (domy wypoczynkowe),

• zdrojowe (domy zdrojowe),

• hotele turystyczne.

• Funkcje hotelu

  • z funkcją hotelu jest związana struktura pokoi i program usługowy.

  • w Polsce nazwa hotel jest stosowana tylko hoteli miejskich i turystycznych.

Domy wycieczkowe

• czynne są przez cały rok,

• są przeznaczone na krótkotrwałe, kilkudniowe pobyty o charakterze przelotowym lub etapowym.

• nie mają urządzeń do prowadzenia żywienia

• są przeznaczone do zbiorowego zakwaterowania wycieczek.

Domy turysty

• są położone w miejscowościach o dużym ruchu turystycznym,

• przeznaczone głównie do obsługi wycieczek,

• posiadają wyposażenie dostosowane do szeroko rozbudowanego programu usług oraz wysoki poziom wyposażenia,

• obejmują

  • część noclegową

  • hotel dzienny,

  • przechowalnia bagażu,

  • ośrodek obsługi i informacji turystycznej,

  • klub,

  • czytelnia,

  • restauracja, kawiarnia, bar samoobsługowy,

  • kiosk z pamiątkami itp.

Schroniska

• są obiektami noclegowymi położonymi poza miejscowościami, na szlakach turystycznych,

• mają skromny standard wyposażenia

• są obiektami całorocznymi,

• świadczą usługi gastronomiczne (lub co najmniej dysponują urządzeniami umożliwiającymi przyrządzanie posiłków przez turystów)

• dysponują

  • suszarnią odzieży,

  • narciarnią

  • wypożyczalnią sprzętu.

• mogą pełnić funkcje

  • obsługi indywidualnych pieszych turystów wędrownych na szlaku,

  • masowej turystyki, w dużej mierze pasanckiej,

  • „hotelu górskiego”

Motele

• obiekty noclegowe położone poza miejscowościami, przy drogach samochodowych,

• przystosowane są do obsługi turystyki zmotoryzowane.

• dysponują parkingiem strzeżonym,

• powinny zapewnić techniczną obsługę samochodów.

• w Polsce zbliżone funkcje pełnią tzw. gościńce lub zajazdy (nastawione głównie na działalność gastronomiczną).

Kempingi

• Kemping (obozowisko)

  • zapewnia użytkownikowi nocleg,

  • przygotowanie posiłku,

  • urządzenia sanitarne,

  • parkingi dla pojazdów,

  • warunki do rekreacji.

• W zależności od lokalizacji i funkcji kempingu wyróżnia się

  • przelotowy,

  • miejski,

  • pobytowy (wypoczynkowy).

• z typem kempingu wiążą się różne programy usługowe.

Stanica wodna

• małe obozowiska położone nad szlakiem wodnym (przeznaczone dla turystów-wodniaków),

• Wyposażenie à przystań (pomost),

• prymitywna forma obozowisk à pola biwakowe.

  • minimum warunków:

    • wyznaczone pole do biwakowania,

    • punkt poboru wody

    • suchy ustęp.

Ośrodek turystyczny

• rozwinięta forma obozowiska,

  • podobne zadania funkcjonalne,

  • wyższy standard

  • rozbudowany program usługowy.

• grupy funkcjonalne:

  • mieszkalna (pawilony noclegowe),

  • ogólnego charakteru użytkowania (pomieszczenia konsumenckie, klubowe),

  • administracyjno-gospodarcza (biura, zaplecza itp.)

  • urządzeń terenowych (rekreacja, sport, komunikacja).

• znaczna część tzw. ośrodków wczasowych zakładów pracy oraz zespoły ogólnodostępnych domków turystycznych ma zbliżony charakter.

Ośrodek wypoczynku świątecznego

• odmiana ośrodka turystycznego,

• cechuje go wyższy standard wyposażenia w urządzenia:

  • wypoczynkowe,

  • sportowe,

  • rozrywkowe i kulturalne,

• cechuje go rozszerzona skala usług
  i świadczeń, przy równoczesnym ograniczeniu możliwości noclegowych.

Schroniska młodzieżowe

• obiekty paraturystyczne (szkoły, internaty szkolne), przystosowane do sezonowego wykorzystania przez wycieczki szkolne,
  o niskim standardzie usług,

• zapewniają:

  • noclegi,

  • możliwość przygotowania posiłku;

• stałe schroniska młodzieżowe są zbliżone funkcjami do domów wycieczkowych.

Pensjonaty

• główną jednostką usługową jest nocleg z całodziennym wyżywieniem,

• są przystosowane do dłuższego pobytu gości.

Kwatery prywatne
(pokoje gościnne prywatne )

• izby w mieszkaniach prywatnych udostępnione przez gospodarzy w okresie sezonu turystycznego turystom.

• w miastach odczuwających deficyt bazy hotelowej pokoje gościnne znajdują się w dyspozycji miejskich biur zakwaterowania;

• eksploatacja przez cały rok (w miastach).

Znaczenie bazy noclegowej

• Wielkość bazy noclegowej à podstawowy miernik zagospodarowania turystycznego.

Rozwój bazy noclegowej w Polsce od 1950-1990

• dynamiczny rozwój bazy noclegowej w latach sześćdziesiątych XX w. w ramach rozwoju turystyki socjalnej.

• w przyroście bazy dużą rolę odegrały zakładowe obiekty wczasowo-wypoczynkowe, obiekty lekkie (m.in. kempingi i pola biwakowe, zespoły domków turystycznych) i paraturystyczne (sezonowe schroniska szkolne, kwatery prywatne itp.).

• po 1970 r. nastąpiło zahamowanie tempa rozwoju, a od 1980 r. zaznaczył się stopniowy ubytek liczby miejsc noclegowych.

Rozwój bazy noclegowej w Polsce od 1950-1990

• Po roku 1980 liczba obiektów turystycznych zaczęła spadać,

• Spadek liczby obiektów wczasowo-wypoczynkowych cechowała mniejsza dyna

Rozwój bazy noclegowej w latach 1990-1999

• Od 1990 roku notuje się tendencję wzrostu liczby obiektów bazy noclegowej, a na przełomie wieków zaznaczyła się tendencja spadkowa,

• Wyraźnie stale rośnie liczba obiektów całorocznych,

Liczba miejsc noclegowych na 10000 mieszkańców

• Do końca XX wieku liczba miejsc noclegowych utrzymuje się na podobnym poziomie ok. 200 łóżek na 10000 mieszkańców (tj. każdych 100 mieszkańców może średnio przyjąć 2 turystów).

• Od 2000 roku notuje się wyraźną tendencję spadkową.

Obiekty noclegowe (2001r.)

• Ogółem obiektów noclegowych:

  • hotele à 966, motele à 120, pensjonaty à 309,

  • pozostałe obiekty, w tym:

    • domy wycieczkowe à 152,

    • schroniska à 80,

    • schroniska młodzieżowe à 427,

    • ośrodki wczasowe à 1886,

    • ośrodki kolonijne à 218,

    • zespoły ogółnodostępnych domków turystycznych à 439,

    • kempingi à 175, pola biwakowe à 300,

    • pozostałe obiekty niesklasyfikowane à 1790

    • kwatery agroturystyczne à 1073

Miejsca noclegowe (2001r.)

• Ogółem miejsc noclegowych à 641172

  • hotele à 97940 (całoroczne à 97517), motele à 4827 (całoroczne à 4723), pensjonaty à 15446 (całoroczne à 14407),

  • pozostałe obiekty, w tym:

    • domy wycieczkowe à 10656 (całoroczne à 9215),

    • schroniska à 3972 (całoroczne à 3450),

    • schroniska młodzieżowe à 21678 (całoroczne à 10974),

    • ośrodki wczasowe à 177469 (całoroczne à 54524),

    • ośrodki kolonijne à 30210 (całoroczne à 5588),

    • zespoły ogółnodostępnych domków turystycznych à 26809 (całoroczne à 1951),

    • kempingi à 27727 (całoroczne à 2093), pola biwakowe à 42803,

    • pozostałe obiekty niesklasyfikowane à 92638, (całoroczne à 61476),

    • kwatery agroturystyczne à 11118, (całoroczne à 5771)

Rozmieszczenie przestrzenne bazy noclegowej w Polsce (2003)

• Rozmieszczenie przestrzenne bazy noclegowej w Polsce jest nierównomierne.

• Liczba obiektów noclegowych:

  • Największa liczba obiektów noclegowych zlokalizowana jest w województwach północnych, zachodnich i południowo-zachodnich - na Pomorzu, Ziemi Lubuskiej, na Dolnym Śląsku oraz w Małopolsce i na Śląsku;

  • najmniejsza liczba obiektów noclegowych zlokalizowana jest w woj. opolskim i świętokrzyskim.

• Liczba miejsc noclegowych

  • Największa liczba miejsc noclegowych na 10 tys. mieszkańców przypada w woj. zachodniopomorskim, pomorskim, małopolskim i dolnośląskim;

  • najmniejsza liczba miejsc noclegowych na 10 tys. mieszkańców przypada w woj. łódzkim, świętokrzyskim i opolskim

Hotele, motele i pensjonaty w Polsce

Rok	Obiekty noclegowe	Liczba miejsc noclegowych	Na 10 tys. mieszkańców
2001	1 391	118 213	30,6
2002	1 478	127 559	33,3
2003	1 544	133 529	35,0

Hotele, motele, pensjonaty w Polsce (2003)

• Rozmieszczenie przestrzenne hoteli, moteli pensjonatów w Polsce jest nierównomierne.

  • Największa liczba w/w obiektów zlokalizowana jest w województwach małopolskim, dolnośląskim i mazowieckim i poznańskim; najmniejsza - w woj. opolskim i podlaskim.

  • Największa liczba miejsc noclegowych w hotelach, motelach i pensjonatach zlokalizowana jest w województwie małopolskim, mazowieckim, dolnośląskim.

  • Największa liczba miejsc noclegowych w hotelach, motelach i pensjonatach na 10 tys. mieszkańców przypada w woj. warmińsko-mazurskim, małopolskim i dolnośląskim;

  • Najmniejsza liczba miejsc noclegowych w hotelach, motelach i pensjonatach na 10 tys. mieszkańców przypada w woj. łódzkim, opolskim, lubelskim i podkarpackim

Baza hotelowa

• Najwięcej hoteli 5* i 4* zlokalizowanych jest w Warszawie, Gdańsku, na Śląsku, na Dolnym Śląsku i w Krakowie

• Dominują hotele 1,2 i 3 *

Stan własnościowy bazy noclegowej

• Własność prywatna à 66,4% turystycznych obiektów noclegowych (9019), które skupiały 46,1% miejsc (355,6 tyś.).

• krajowe osoby fizyczne à 56,3% obiektów i 31,3% miejsc.

• własność zagraniczna à 94 obiekty i 8,7 tyś. miejsc

• sektor państwowy i komunalny à pozostałe

Całoroczna baza noclegowa

• Baza całoroczna zlokalizowana jest przede wszystkim w Warszawie i na obszarach podgórskich (Sudety i Karpaty)