Konspekt lekcji języka polskiego

Do przeprowadzenia zajęć w dniu 16 kwietnia 2012 roku w klasie III F,

I. Treści programowe:

• Przypomnienie sylwetki Jana Kasprowicza

• Przypomnienie pojęć: symbolizm, impresjonizm i psychizacja natury.

II. Temat zajęć: Symbolika i nastrojowość w „Krzaku dzikiej róży w Ciemnych Smerczynach” Jana Kasprowicza.

III. Cele zajęć:

1. Wiadomości

Uczeń:

• zna biogram Jana Kasprowicza

• zna podstawowe środki stylistyczne

• zna tło epoki

• zna genezę sonetu i potrafi wskazać jego cechy.

2. Umiejętności:

Uczeń:

• potrafi wskazać symbolizm w wybranych fragmentach utworu,

• potrafi wyjaśnić pojęcie psychizacja natury,

• potrafi wnioskować na podstawie czytanego tekstu,

• potrafi wskazać fragmenty tekstu na poparcie swojej tezy,

• umie wyrażać swoje zdanie w sposób kulturalny i demokratyczny,

• potrafi wskazać środki stylistyczne i wyjaśnić ich funkcję w wierszu.

3. Postawy:

Uczeń:

• aktywnie uczestniczy w lekcji,

• dba o kulturę i poprawność języka podczas budowania wypowiedź ustnych,

• wykazuje się zaangażowaniem w pracy na zajęciach,

• chętnie i otwarcie wyraża swoje zdanie,

IV. Formy, metody, techniki uczenia oraz środki dydaktyczne:

1. Formy nauczania:

- indywidualna

- zbiorowa

2. Metody i techniki nauczania:

• metody podające – elementy objaśnienia,

• metody programowe – praca z wierszem,

• metody kształcenia literackiego: metoda impresyjno- eksponująca, metoda analizy wykonawczej

3. Środki dydaktyczne:

• Podręcznik

V. Bibliografia:

1. K. Budna, J. Manthey. Język polski. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum. cz. 4. Operon. Gdynia 2008

2. Podstawa Programowa Dz. U. 2009 rok, Nr 4, poz. 17

3. Słownik terminów literackich.

VI. Tok lekcji:

1. Czynności organizacyjne.

Podanie tematu lekcji : Symbolika i nastrojowość w „Krzaku dzikiej róży w Ciemnych Smerczynach” Jana Kasprowicza.

2. Prowadzący przedstawia notę biograficzną Jana Kasprowicza.

Kasprowicz Jan (1860-1926), polski poeta, dramaturg. Uczył się w gimnazjach zaboru pruskiego, studiował na uniwersytetach w Lipsku i Wrocławiu. Debiutował 1882 w prasie. Zaangażowany w ruch socjalistyczny, za co został skazany 1887 na 6 miesięcy więzienia.

Od 1888 we Lwowie, gdzie pracował m.in. w redakcjach Kuriera Lwowskiego i Słowa Polskiego., Od 1924 osiadł w swoim domu na Harendzie w Poroninie, gdzie zmarł.

W najwcześniejszym okresie inspirował go angielski romantyzm i filozofia niemiecka,później uległ wpływom naturalizmu, podejmując tematykę wiejską, np. w cyklach wierszy Z chałupy, Obrazy i obrazki chłopskie, zbiorze gawęd Z chłopskiego zagonu (1891). Utwory o tematyce filozoficzno-religijnej, jak Chrystus (1890) - zebrane w tomach Poezje (1888) i Anima lachrymans... (1894).
Od 1891 stał się Kasprowicz twórcą typowo modernistycznym, m.in. w zbiorach Miłość (1895), Krzak dzikiej róży (1898).

Kolejny okres to ekspresjonizm, widoczny w hymnach Ginącemu światu (1902) i Salve Regina (1902), a także w poemacie dramatycznym Uczta Herodiady (1905) i tomie prozy poetyckiej O bohaterskim koniu i walącym się domu (1906). W tej fazie twórczości Kasprowicza pojawiły się silne wpływy folkloru oraz ludowego "prymitywizmu", np. w Balladzie o słoneczniku (1908), a później optymistycznej filozofii św. Franciszka, np. w Chwilach (1911), Księdze ubogich (1916), Moim świecie (1926). Zajmował się także publicystyką i przekładami.

3. Uczniowie odczytują wiersz zamieszczony w podręczniku.

4. Uczniowie z pomocą prowadzącego omawiają sytuację liryczną utworu. Wyróżniają podmiot liryczny. Wymieniają użyta środki stylistyczne, opisują nastrój wiersza, podają przykłady symbolizmu.

Ćwiczenia:

- Po odczytaniu definicji symbolizmu i impresjonizmu uczniowie zastanawiają się czy te nurty mają swoje odbicie w utworach Kasprowicza, podanie przykładów.

Impresjonizm, kierunek w malarstwie i rzeźbie zapoczątkowany w latach 60. XIX w. we Francji, którego celem było maksymalne zbliżenie do natury oraz subiektywne utrwalanie zjawisk jednostkowych.

Stąd wzięła się potrzeba studium krajobrazu prowadzonego w oświetleniu naturalnym
i obserwacja zmian koloru w zależności od pory dnia. Główne tematy, takie jak pejzaż
i martwa natura, należało namalować tak jak się je dostrzegało w danej chwili, respektując zamgloną warstwę powietrza i eliminując zarówno koloryt lokalny, jak również czerń cienia, który w malarstwie impresjonistycznym był utrwalany w błękitach.

* każdy sonet Ina pora dnia- ukazanie ulotności chwili

* kolory: błękity, seledyny, rola światła i cienia

- Co łączy a co różni poetyckie opisy przyrody w 4 sonetach składających się na cykl „Krzak dzikiej róży”?

SONET: kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego złożona z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach i dwóch tercynach. Część pierwsza jest zazwyczaj opisowa, część druga zawiera refleksję i zadumę. Forma ukształtowana we Włoszech w XIII-XIV w., głównie w twórczości Dantego Alighieri i F. Petrarki.

- Proszę wymienić środki stylistyczne użyte przez autora, wskazać przykłady i wyjaśnić jaką pełnią funkcję w budowaniu nastroju wiersza.

- Wypisz użyte w sonetach określenia róży oraz limby. Na czym polega kontrast między nimi.

5. Rozmowa na temat obrazu Jacka Malczewskiego pt. „Zatruta studnia IV. Krótka charakterystyk malarstwa Malczewskiego, wskazanie symbolizmu u obu twórców.