42 „Ku pokrzepieniu serc”- kultura pod zaborami

podręcznik, str. 303=306 i 316-318

1. Kultura pozytywizmu:

a. praca organiczna- krytyka powstań, obrona i wzmacnianie narodu poprzez rozwój gospodarki, oświaty, kultury

b. praca u podstaw- praca nad rozwojem ekonomicznym i kulturalnym narodu polskiego, zwłaszcza nizin społecznych ( chłopi, robotnicy)

c. najwybitniejsi literaci polskiego pozytywizmu:

• Bolesław Prus - „Lalka”, „Faraon”

• Eliza Orzeszkowa- „Nad Niemnem”,

• Maria Konopnicka- „Rota”

d. powieści historyczne- „ku pokrzepieniu serc”:

• Józef Ignacy Kraszewski- „Stara baśń”

• Henryk Sienkiewicz- Trylogia ( „Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”, „Quo vadis”- Nagroda Nobla- 1905), Krzyżacy, W pustyni i w puszczy,

e. malarstwo historyczne:

- Jan Matejko: Kazanie Skargi, Rejtan, Hołd pruski, Bitwa pod Grunwaldem, Stańczyk,

Poczet królów i książąt polskich),

- Józef Chełmoński- polski realizm w malarstwie

2. Kultura Młodej Polski:

1. nurt modernizmu- „sztuka dla sztuki” ( odejście od ideologii narodowej, politycznej, społecznej, tylko walory artystyczne)- poezja Stanisława Przybyszewskiego

2. nurt Młodej Polski ( cykl artykułów Artura Górskiego w krakowskim tygodniku „Życie”

pod tytułem „Młoda Polska”)

3. Stanisław Wyspiański- najwszechstronniejszy artysta epoki Młodej Polski: dramaturg, poeta, malarz, scenograf, dekorator wnętrz, projektant ( meble, witraże), Wesele

4. powieściopisarze:

• Stefan Żeromski- kwestie społeczne i narodowe

• Władysław Reymont- panorama społeczeństwa polskiego- „Chłopi” ( Nagroda Nobla 1923)

5. nurt secesji ( swoboda kompozycji, faliste linie, naruszenie symetrii) w architekturze

6. Stanisław Witkiewicz- Witkacy- moda na góralszczyznę