PIELĘGNACJA SKÓRY NOWORODKA

SKÓRA W OKRESIE ADAPTACJI PO URODZENIU

• Stan skóry: istotny wskaźnik ogólnego stanu zdrowia

• Skóra u noworodka: ochrona mechaniczna, termoregulacja, funkcje odpornościowe, ochrona przed utratą wody

• Rozwój skóry: od okresu prenatalnego - do 12 m-ca po narodzinach

• Problemy: przegrzanie, wysuszenie, działanie okluzyjne pieluszki

• Wpływ czynników sezonowych na funkcjonowanie skóry

• Pomimo niedojrzałości skóra jest w stanie spełniać większość swoich funkcji

PODSTAWOWE ODMIENNOŚCI W BUDOWIE I FUNKCJONOWANIU SKÓRY NOWORODKÓW

• Warstwa rogowa naskórka: 30% cieńsza niz u dorosłego; w całości naskórek jest cieńszy o 30%

• TEWL: przy urodzeniu przewyższa wartość u osoby dorosłej; ulega obniżeniu w ciągu pierwszych dni życia

• Uwodnienie warstwy rogowej niższe: wzrasta w ciągu 8-12 tygodni

• NMF: wartość niższa w ciągu 1 roku życia w porównaniu z wartością NMF u dorosłego

• Noworodek rodzi się z pH zasadowym, które stopniowo
  zmienia się w kierunku odczynu kwaśnego

NIEDOSKONAŁOŚCI W FUNKCJONOWANIU SKÓRY NOWORODKÓW

Cechy skóry dziecka	Skutek
Warstwa rogowa i cały naskórek cieńsze	Skóra bardziej przepuszczalna Skóra podatniejsza na wysychanie
Mniejsze wymiary komórek skóry
Mniej substancji nawilżającej
Wyższe pH skóry przy urodzeniu	Bariera skórna mniej dojrzała
Wyższy współczynnik powierzchni ciała do masy	Ułatwione wchłanianie substancji leczniczych/toksycznych!

ZALECENIA DOTYCZĄCE PIERWSZEJ KĄPIELI NOWORODKA

• zaraz po porodzie noworodek może być jedynie obmyty wodą/wytarty

• czas pierwszej kąpieli powinien być ustalony według lokalnych uwarunkowań kulturowych

• konieczne jest ustabilizowanie temperatury ciała noworodka przed przeprowadzeniem pierwszej kąpieli

• pracownicy służby zdrowia powinni używać rękawiczek podczas pierwszej kąpieli dziecka

ZALECENIA DOTYCZĄCE KĄPIELI NOWORODKA

• Kąpiel nie szkodzi dziecku!

• Rutynowe kąpiele można rozpocząć przed odpadnięciem kikuta pępowiny, ale odczekanie do tego czasu może być korzystne

• Kąpiel jest lepsza niż obmywanie z użyciem myjki

• Wieczorna kąpiel może pomóc w uspokojeniu dziecka i poprawić sen

• Kąpiel noworodków powinna trwać 5-10 minut

• Kąpiel powinna odbywać się 2-3 razy w tygodniu
  do czasu, kiedy dziecko zacznie raczkować
  lub według zaleceń wynikających z miejscowej
  kultury

BEZPIECZEŃSTWO W TRAKCIE KĄPIELI - RZECZ WAŻNA

• wanienkę należy umieścić w bezpiecznym miejscu

• wanienka i zabawki kąpielowe powinny być odkażane w celu uniknięcia zanieczyszczenia bakteriologicznego

• temperatura wody powinna wynosić 37-37.5°C

• poziom wody w wanience powinien sięgać bioder niemowlęcia

• można użyć myjki do przykrycia lub polewania brzuszka dziecka aby utrzymać stałą temperaturę ciała

• temperatura powietrza powinna wynosić 21-22 °C

• niemowlę nie powinno być pozostawiane samo w wanience, małe dzieci nie powinny kąpać niemowląt

• w przypadku zastosowanie olejków kąpielowych, należy umieścić w wanience matę, podlegającą regularnej dezynfekcji

PO KĄPIELI…

• Należy natychmiast przykryć dziecko ręcznikiem i osuszyć

• Należy ubrać dziecko natychmiast po wytarciu

• Obecność zmian skórnych stanowi wskazanie do zastosowania emolientu, a na okolicę pieluszkową maści ochronnej

• Kąpiel może być uspokajającym i wyciszającym
  doświadczeniem dla dziecka

ZALECENIA DOTYCZĄCE SEZONOWYCH RÓŻNIC W PIELĘGNACJI SKÓRY

• na stan skóry mogą wpływać czynniki środowiskowe, takie jak wilgotność i temperatura powietrza

• w przypadku wystąpienia objawów suchości, zaczerwienienia, podrażnienia lub innych zmian struktury skóry należy zastosować odpowiedni emolient

EMOLIENTEM jest produkt ( substancja) która spełnia 3 kryteria:

1. Nawilża skórę,

2. Natłuszcza oraz,

3. Zmiękcza ( wygładza ) naskórek.

ISTOTNY ASPEKT PIELĘGNACJI - NAWILŻANIE SKÓRY

• Odpowiednia pielęgnacja noworodka i niemowlęcia pozwala na utrzymanie procesu adaptacji skóry jako bariery

• Rodzaj i częstość aplikowanych środków pielęgnujących ma istotne znaczenie

• Zawartość wody w warstwie rogowej naskórka
  wpływa na prawidłowe dojrzewanie skóry

• Pielęgnacja/nawilżanie skóry powinno być
  kompleksowe (oczyszczanie skóry, produkty
  do kąpieli, nawilżanie skóry po kąpieli)

• Badania wskazują, że zarówno dodanie do kąpieli płynu myjącego jak i aplikacja produktu nawilżającego po kąpieli nie zaburzają obniżania się pH skóry w ciągu 8 pierwszych tygodni życia

• Kompleksowe nawilżanie skóry małego dziecka poprawia jej właściwości i nie wpływa negatywnie na proces adaptacji skóry jako bariery w okresie pourodzeniowym

ZALECENIA DOTYCZĄCE ZASTOSOWANIA PŁYNÓW MYJĄCYCH

• randomizowane badania nad zastosowaniem płynów myjących wskazują, że mycie samą wodą może prowadzić do większej suchości skóry w porównaniu z łagodnym płynem myjącym

• płyny myjące zawierające emolient zapewniają dalszy efekt ochronny dla bariery skórnej, którego nie zapewnia sama woda

• płyny myjące lepiej oczyszczają i nawilżają skórę u dorosłych, wymagane są natomiast dalsze badania dotyczące noworodków i niemowląt

Zalecenia dotyczące zastosowania płynów myjących

• „doskonały płyn myjący" nie zmienia prawidłowego pH skóry, nie powoduje podrażnienia skóry ani też podrażnienia oczu

• rodzice/opiekunowie powinni zapoznać się z zaleceniami dotyczącymi stosowania produktów do mycia skóry i włosów u dzieci

• produkty do mycia nie zawierające mydła cechują się właściwościami nadającymi im wyższość nad mydłem

• produkty do mycia w postaci płynnej (zawierające także emolienty) wykazują wyższość nad produktami w postaci kostki

ZALECENIA EKSPERTÓW DOTYCZĄCE NIEMOWLĄT ZAGROŻONYCH ATOPOWYM ZAPALENIEM SKÓRY

• niemowlęta z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku atopowego zapalenia skóry w rodzinie znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia tej choroby

• u nowonarodzonego zdrowego dziecka atopowe zapalenie skóry może wystąpić w ciągu pierwszych 3 miesięcy i później

• u 20% dzieci atopowe zapalenie skóry występuje w pierwszych 6 miesiącach życia

• w omawianej grupie niemowląt środki nawilżająco-natłuszczające powinny być stosowane podczas kąpieli i po kąpieli, jeśli wymaga tego stan skóry

PRODUKTY DO PIELĘGNACJI MAŁEGO DZIECKA - NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ?

• Hypoalergiczny - co to znaczy?

• Rekomendowany przez zespoły specjalistów reprezentujących towarzystwa naukowe

• Przeznaczony do zastosowania u najmłodszych dzieci

• Ważny aspekt nawilżania skóry:
  SYSTEMATYCZNOŚĆ I POWTARZALNOŚĆ!

1