IGNACY KRASICKI

WIERSZ RÓŻNE

• O POCHWAŁACH. DO KRÓLA
  

• Króla można chwalić bez końca

• Zna on szczerość pochwalców, zna zuchwałość pochlebców

• Jego cnocie miła jest chwała

• Obrzydły jest ten, kto go oczernia

• Chęć zysku podli chwalonego

• Chwała kunsztem wieków nabyta nie oszuka, dobrym korzyść, złym hańba, miernym nauka

• Stopnie dostojeństw nie są próbą cnoty

• Teraz świat żyje chytrością, wyszła z mody poczciwość

• Cnot powinna być treścią życia człowieka, a reszta to przypadek

• Nie w ludzkiej naturze jest dysponować losem

• [ŚWIĘTA MIŁOŚCI KOCHANEJ OJCZYZNY…]
  

• ojczyznę czują tylko umysły poczciwe

• dla niej zjadłe smakują trucizny, więzy są niezelżywe

• kształci ona kalectwo przez blizny

• gnieździ w umyśle rozkosze

• byle tylko było ją można wspomóc, wpierać

• nie żal żyć w nędzy i nie żal umierać

• oktawa wyjęta z Myszeidy (z pieśni IX)
  

• [GDYBYM JA BYM SZWAJCAREM…]
  

• anafory: „gdybym ja był…”

1. Szwajcarem- stałby na warcie

2. Moskalem- mówiłby otwarcie

3. Francuzem- nie byłby dumny

4. Anglikiem- byłby rozumny

5. Turczynem- nie fukałby

6. Włochem- nie oszukałby

7. Prusakiem- nie łupiłby

8. Niemcem- nie upiłby się

9. Hiszpanem- byłby pokorny

10. Tatarem- nie byłby niesforny

11. Węgrzynem- dałby tanio wino

• Jak to być Polakiem, skoro Polaków ganią?

• Niedobrze być nierządnym, słabym, mizernym „prawda, jednak mi miło mówić, żem Polakiem”

• DO PANA JĘDRZEJA
  

• Podmiot kieruje swe słowa do pana Jędrzeja, niech zobaczy, co się święci

• Wcześniej nie chodził zdrajca po mieście bezpiecznie

• Była rozpusta, ale po kryjomu

• Ludzie kłamali, ale grzecznie

• Oszusty były, ale nie ustawnie

• Kradli tak, jak teraz, ale nie tak jawnie

• Podmiot stwierdza, że lepiej było za jego i pana Jędrzeja pamięci

• Adresat- Andrzej Mokronowski- generał i inspektor artylerii, wojewoda mazowiecki
  

• DO KSIĘDZA MARCINA
  

• Ludźmi rządzi zysk, bojaźń, nadzieja

• Każdy na siebie nie patrzy, ale innych osądza

• Wszyscy ludzie są głupi

• Podmiot nie każe się temu dziwić księdzu Marcinowi, bo to prawda

• Wszyscy są mądrzy, a przecież szaleni

• Podmiot odpowiada księdzu Marcinowi, że to prawda, że wcale się nie zapędził w tych sądach, bo gdyby spytać każdego z osobna, okaże się, że on jest przecież mądry, a to inni są niespełna rozumu

• Kiedy się każdy tak wysoko ceni, wszyscy wpadli w błąd

• Własnym wyrokiem są głupi i szaleni i przez przypadek zgadli swój przydomek

• Podmiot mówi: „księże Marcinie, wszyscy ludzie głupi”

• Adresat- ksiądz Marcin Krasicki, młodszy brat poety
  

• NADGROBEK CHŁOPA

• Tu leży ten, który karmił oświeconych panów

• To ubogi poddany

• Nie ma on bogato zdobionego nagrobka

• Został pochowany ubogo, na wzór innych kmieci

• Opłakała go żona i dzieli

• Pamięć jego nazwiska zginęła zapewnie

• Gdyby kradł tak, jak pan, pewnie wisiałby na szubienicy

• Wiersz nie publikowany za życia Krasickiego, przypisywany Trembeckiemu

• DO PANA MICHAŁA

• Podmiot zwraca się do pana Michała, który w codziennym trudzie pewnie wie, kim są ludzie

• Ludzi zaślepia złość, chęć zysku, sława (ona wzbudza też zazdrość)

• Ludzie niektórzy myślą albo za dużo albo wcale

• Źle na świecie, więc czemu się nie wynieść?

• Nie można się wynieść, bo nie ma żadnego człowieka bez `ale'

• Adresat: Michał Jerzy Mniszech, cześnik koronny, potem sekretarz wielki litewski i sekretarz Rady Nieustającej

• DO… [CZEMUŻ SIĘ SKARŻYSZ NA FORTUNY CIOSY…]

• Podmiot pyta, czemu człowiek się skarży na ciosy Fortuny?

• Losy są zmienne, humor Fortuny jest dziwaczny

• W jednym momencie jest zdolna zniszczyć szczęście

• Innym razem może uczynić nędznego szczęśliwym

• W porcie stoi spokojnie okręt, chroni go żeglarz- gdy porwie go burza, żeglarz i okręt zatoną

• Szczęśliwy ten, kto w dzień doznawszy burzy, niepewnie noclegu, patrząc z daleka, śmieje się z fali na brzegu

• DO PANA IGNACEGO
  

• Zwrot do Ignacego- pytanie, czy ktoś zyskał bez pracy szczęście i zamęście?

• Gdy ktoś szczerze bierze rzeczy, wszystko się uda

• Ten, co wygra, mierzy rzeczy, a nie wierzy

• Bogacą: cierpliwość, trwałość, żywość

• Traci ten, kto się spuszcza i opuszcza dobrą chwilę

• Ten używa, kto bywa ciągle czujny

• Zysk bujny, gdzie praca, bo ona ubogaca

• Adresat: bratanek poety- Ignacy Krasicki

• DO BOGA
  

• Do Boga podmiot zawsze wznosił swe prośby, zawsze pod świętym progiem Boga było szczęście

• Stworzenie czeka wsparcia Boga

• To On z niczego stworzył nędznego człowieka

• Dał ludziom duszę, dał nadzieje

• On jest dobroczynny, połączył w jedno życie i radość, i smutek

• Zysk daje wypełnianie praw Boga

• Człowiek i w szczęściu, i w radości powinien wznosić oczy do Boga

• Jego darami są żal i radość

• Lepiej wie, co będzie pożyteczne, niż Jego dzieci

• Wiersz wszedł do tradycji poezji powstania kościuszkowskiego w 1794r.
  

• NADZIEJA
  

• Co należy czynić, gdy los jest niełaskawy?

• Kiedy płynący w burzy, zobaczy, że pryska maszt i że musi zginąć, niech mu zabłyśnie promyk nadziei, że dopłynie do brzegu

• Z daleka straszy ulewa, ale oracz na pole idzie i co uprawił, sieje

• Nie wie on, czy zbierze, na co pracuje i czy zyska pogodę, ale czuje słodycz w nadziei i dlatego wróży sobie nagrodę
  

WIERSZE Z PROZĄ

• DO S.D.K.G.

• Do Stanisława Drożyłowskiego, kanonika gutsztadzkiego

• Nadzieja często myli

• Trzeba być przygotowanym na wszystko

• Strzec się zbytnich zmartwień

• Istota jest w tym, gdzie jest duch mężny i gdzie cnota

• Nieważne kto, co ma

• „nie tego, co wart, nie wziął, los srogi udręczył, lecz tego, co znał, uczuł, mógł, a nie uwieńczył”

• DO… [uskarżasz się waszmość pan…]
  

• Pan uskarża się na niesforność rymotwórstwa a raczej mniemanych rymotwórców

• Wolno się każdemu bawić, ale nie każdy ma talent, jaki by chciał

• Ci, co nie mają talentu, kreślą sobie słodycz upodobania, więc gryzmolą i cieszą się, a głupi ich wielbią

• Dzieje się tak od wieków

• Skromność wielkim towarzyszy

• Czasem zdarza się, że „siedzi słowik w ciszy, kiedy w lesie krzyczą sroki” (ci bardziej krzykliwi, którzy umieją się przypodobać są sławni, a ci z talentem nie)
  

• DO… [gdyś raczył waszmość pan…]

• Gdy waszmość był u podmiotu, nie zdobył się on na przyjęcie wspaniałe

• Nie nudzili się jednak

• Teraz podmiot jest smutny

• Rozważa, że gdyby mieli śpiewaków, to być może by oni zaśpiewali to, co on ułożył

• Niech się dzieje, co chce

• Trzeba żyć tym, co jest

• Los z nami igra, więc my też igrajmy z losem

• Dziś jest nasze, jutro jest niepewne

• Carpe diem

• DO S…
  

• Poeta nieraz myślał o wadach każdego stanu

• Nie ma na świecie takiej sytuacji, która by nie miała w sobie zdrożności, mniej lub więcej ich czyni szczęście

• To, co dobre czasem traci swój powab

• Co złe im trwa dłużej tym jest gorsze

• Stoicy pokładali w nieczułości doskonałość człowieka, ale wtedy nie ma też takiego pełnego szczęścia

• Każdy stan ma coś złego:
  ksiądz- praca, kłopot, biskup
  młodzieniec- czcza pora, złe chwile
  żonaty- staranie o dzieci i żonę
  wdowiec- żal lat przeszłych
  dworzanin- niewola w powabnej postaci
  żołnierz- zysk trudny i można życie stracić
  gospodarz- też ma jakieś tam złe strony

• Trzeba zatem żyć, jak można!