Drogi i ulice wykłady:

Podział administracyjny dróg:

• drogi krajowe

• drogi wojewódzkie

• drogi powiatowe

• drogi gminne

Podział pod względem technicznym - klasy

A - autostrady

S - drogi ekspresowe

GP - Drogi główne ruchu przyspieszonego

G - drogi główne

Z - drogi zbiorcze

L - drogi lokalne

D - drogi dojazdowe

Ilość dróg około 400 000 w tym drogi krajowe 18 368 (liczba niezmienna)

Budowa drogi

• Korpus drogi - część torowiska ograniczona od góry koroną drogi i skarpami.

• Korona drogi - składa się z jezdni, poboczy i pasa oddzielającego

• Jezdnia - część drogi przeznaczona dla ruchu pojazdów

• Pas ruchu - każdy z podłużnych pasów jezdni przeznaczony do ruchu pojazdów wielośladowych, oznaczony lub nie znakami drogowymi

• Pobocze

• Pas drogowy

Droga jest budowlą liniową

TRASOWANIE DRÓG

Trasowanie - określenie położenia drogi w terenie, uwzględnia:

• Położenie w planie

• Położenie w przekroju podłużnym

• Położenie w przekroju poprzecznym

Rodzaje tras drogowych

Wododziałowa - biegnie po najwyższych punktach wzniesień)

Dolinowa - najniżej położona droga

Stokowa - przytulona do wzniesień

Poprzeczna do wododziału

Zasady trasowania:

• Wytyczne ogólne przy wyznaczaniu trasy będącej krzywą przestrzenną.

• Zbocza nasłonecznione

• Najwyższe miejsca w dolinach rzek

• Punkty stałe trasy (kolej, inne drogi, infrastruktura podziemna)

• Omijanie lasów, gruntów rolnych, wszystkich klas bonitacyjnych np. natura 2000

• Budowle i obiekty chronione

• Prowadzić trasę po granicach działek lub poprzecznie do nich

• Unikanie odcinania działek bez dalszego ich zagospodarowania

• Uwzględnianie aspektów BRD jako zależności przekroju poprzecznego, przekroju podłużnego i planu sytuacyjnego

Działania inżynierskie muszą być zrównoważone

Trasowanie obwodnic miast

• Trasy obwodnic poza obszarem zabudowanym

• Trasy obwodnic wprowadzone w obszar miasta

• Układ dróg miejskich omijające śródmieście

Wzór na trasowanie

X= h/i

h - skok warstwicy

x - odstęp warstwicy

i - linia stałego pochylenia

Droga w planie

Plan sytuacyjny

• Krzywa pozioma

• Jednostronne pochylenie jezdni na łuku poziomym - rampa drogowa

• Widoczność pozioma

• Krzyżowanie drogowe

• Skrzyżowanie dróg z liniami kolejowymi

• Lokalizacja mostów

Plan zawiera:

• Proste i łuki poziome

• Wierzchołki łuków poziomych wraz z opisem topografii

• Krawędzie jezdni, korony, skarpy

• Szczegóły odwodnienia

• Skrzyżowania

• Obiekty mostowe

• Drogi boczne

• Repery

• Rowy, zbiorniki

• Budynki i budowle przeznaczone do rozbiórki

• Granica pasa drogowego

• Zieleń projektowana, drzewa przeznaczone do posadzenia

Plan orientacyjny

Klotoida - parametr krzywej przejściowej, redukcja uderzenia siły odśrodkowej

Rampa drogowa - zadanie utrzymanie pojazdu na jezdni gdy zadziała uderzenie siły odśrodkowej, przejście przekroju poprzecznego z odcinka prostego w łuk oraz przejście spadku daszkowego w pochylenie jednostronne.

Rampa składa się z prostej, krzywej przejściowej, łuku przejściowego.

Drogę projektuje się przez wykreślenie niwelety jezdni. Niweleta jest rzutem osi drogi na płaszczyznę pionową i odpowiada za kształtowanie pochylenia podłużnego drogi w zależności od klasy, odwodnienie powierzchni po przez rowy drogowe.

Niweleta robót ziemnych - profil podłużny obniżony o grubość konstrukcji nawierzchni jako podstawa wykonania przekrojów poprzecznych i obliczenia robót ziemnych.

Łuk pionowy

• wklęsły

• wypukły

Łuki pionowe wypukłe projektuje się kierując zasadami:

• Widoczność na zatrzymanie

• Wygoda przejazdu

• Estetyka

Wklęsłe

Odległość widoczności przy przejeździe pod wiaduktami

DROGA W PRZEKROJU POPRZECZNYM

Elementy przekroju poprzecznego ustalone są w zależności od:

• Przepustowość - ilość pojazdów, która w określonych warunkach drogowych i ruchowych może przepuścić przekrój dróg w jednostce czasu (jedna godzina).

• Warunki drogowe - cechy geometryczne obejmujące parametry przebiegu sytuacyjno - wysokościowa oraz ukształtowanie przekroju poprzecznego drogi: krętość drogi, pochylenie niwelety, długość, odcinków wzniesień, liczba i szerokość pasów ruchu, występowanie i odległości przeszkód bocznych od krawędzi jezdni.

• Warunki ruchowe - zespół czynników mogących wpływać na zachowania kierujących pojazdami i płynność ruchu, należą: struktura rodzajowa, warunki pogodowe, znajomość drogi wśród jej użytkowników. Droga powinna być zaprojektowana tak aby zapewnić płynność ruchu.

• Poziom swobody ruchu - PSR klasyfikacja warunków ruchu będąca ich jakościową miarą, uwzględniającą oceny kierujących pojazdami i innych użytkowników dróg A, B, C, D, E, F.

• Krytyczne natężenie ruchu - jest to największe natężenie ruchu do wartości, którego może się utrzymać określony poziom swobody ruchu, a po jego przekroczeniu warunki ruchu się pogarszają.

Przepustowość wg. Highway Capacity Mannal (HCM)

A - ruch swobodny, duża swoboda wyboru prędkości I manewrowania, losowo pojawiające się lokalne zakłócenia nie wpływają znacząco na innych użytkowników.

B - ruch równomierny kierowca odczuwa obecnośc innych pojazdów

C -

D - ruch równomierny wybór prędkości i manewrów bardzo ograniczony

E - natężenie ruchu bliskie lub równe przepustowości

F - stan załamania przepływu ruchu z przejściem do stanu wymuszonego

Grupy dróg:

Grupa I - duża prędkość - sieć dróg krajowych

Grupa II - drogi z dostępem do dróg I grupy

Elementy przekroju poprzecznego:

• Jezdnia z pasami ruchu

• Dodatkowe pasy ruchu

• Pasy postojowe

• Pasy dzielące

• Pobocza

• Skarpy nasypów i wykopów

• Chodniki

• Ścieżki rowerowe

• Torowisko tramwajowe

• Pasy zielenie

• Skrajnia drogi

ODWODNIENIE DRÓG

Rodzaje wód oddziaływujących na torowisko drogowe:

1. Odwodnienie powierzchniowe

• ujęcie wód powierzchniowych

• odprowadzenie wód powierzchniowych

2. Odwodnienie wgłębne (głębokie i płytkie)

• Ujęcie i odprowadzenie wód gruntowych

• Odwodnienie płytkie

Negatywne działanie wód

1. Wody atmosferyczne

• Erozja skarp i poboczy

• Niszczenie nawierzchni

• Zagrożenie dla użytkowników (gołoledź)

2. Wody podziemne

• Wysadziny

• Osłabianie podłoża

3. Wody płynące

• Rozmywanie skarp nasypów

• Niszczenie skarp rowów

• Podtopienie korpusu drogi

Sposób odwodnienia torowiska

• niedopuszczenie do spływu wody po skarpach

• ujęcie spływających wód przez system rowów głównie w gruntach nieprzepuszczalnych

• ścieki odwodnienie terenów zurbanizowanych

• podniesienie niwelety drogi rezygnacja z odwodnienia

Wody odprowadzane są do gruntu.

Odbiorniki wody:

• Wypust w teren

• Wypust do przepustu

• Wypust do rzek i innych cieków

• Wypust do zbiorników wodnych

• Wyprowadzenie do studzienek ściekowych nie połączonych z kanalizacją

• Wyprowadzenie do kanalizacji

• Skierowanie do rowów odprowadzających

• Wprowadzenie do studni chłonnych i zbiorników infiltracyjnych

Współczynniki filtracji gruntów stosowanych w budownictwie

Współczynnik filtracji	Właściwości filtracji	Rodzaj materiału
K > 10 ^- 3	Bardzo duża	Piasek grubo i drobno ziarnisty
10 ^- 3 > K > 10 ^- 4	duża	Piasek drobnoziarnisty
10 ^- 4 > K > 10 ^- 5	Średnia	Piasek pylasty, lessy, gliny
10 ^- 5> K	mała	Iły, glina zwięzła