Literatura piękna 25 10 2007

Styl artystyczny:

- cechuje utwory zaliczane do literatury pięknej

- najbardziej zróżnicowany wewnętrznie styl

- wyróżniamy różnorodne jego odmiany; różnorodne ze względu na środki językowe:

+zaczerpnięte z języka innych epok, języka innych regionów niż język ogólny - regionalizmy; środki językowe zaczerpnięte ze środowiskowych odmian języka

+środki różnych środowisk to dialektyzmy, wyrazy gwarowe

+odmiany środowisk (studenckie, zawodowe)

- odmiany stylu artystycznego

+styl artystyczny konkretnego dzieła sztuki (moda stylistyczna) indywidualne upodobania autorów

+własny styl artystyczny mają epoki, kierunki literackie, gatunki, poszczególni pisarze, a nawet poszczególne dzieła

Cechy stylu artystycznego:

-bogactwo środków stylistycznych

-obrazowe i sugestywne przedstawianie rzeczywistości

-styl artystyczny to symbioza różnych stylów (nawet potocznego i urzędowego)

-styl artystyczny języka służy do wykazania funkcji estetycznej języka; w stylu artystycznym obecne są archaizmy

-nasycenie neologizmami (zwroty utworzone przez autora, większość z nich nie wchodzi do języka)

-czerpie swobodnie ze wszystkich warstw leksykalnych języka; przez to jest on stylem złożonym i różnorodnym

Cechy słownictwa stylu artystycznego:

-bogactwo wyrazów konkretnych; postrzeganych za pomocą zmysłów

-bogactwo synonimiki (styl artystyczny dąży do nazywania tego samego pojęcia w różny sposób)

-odrębna semantyka (inne znaczenie wyrazu)

+odrębna semantyka ponieważ odrębność treści utworu literackiego wymaga nowych pojęć i nowego nazywania pojęć istniejących

-działa emocjonalnie na odtwórcę (przeżycia, emocje)

-elementy semantyczne języka działające emocjonalnie na odbiorcę są okrojonego rodzaju:

+neologizmy słowotwórcze

+neosemantyzmy (metafory wszelkiego rodzaju)

Kalinowy dwór Tuwim

-chęć rozluźnieni więzów semantycznych i stylistycznych na starosłowiańską pieśń ludową

Styl Potoczny

-słownictwo stylu potocznego to słownictwo języka ogólnego mówionego; słownictwo, którym porozumiewają się ludzie w życiu codziennym (w swobodnych rozmowach)

leksyka słownictwa potocznego stanowi warstwę bardzo liczebną, skład stylu potocznego jest niejednorodny bo wchodzą do niego zarówno wyrazy literackie jak i dialektyzmy argotyzmów [?] (wulgaryzmy)

-w stylu potocznym jest wielka wieloznaczność wyrazów i szybkie tempo zmienności

-duża liczba wyrazów dzwiękonaśladowczych wykrzykników i innych elementów nacechowanych emocjonalnie

-obfitość przenośni, synonimów, nieregularne słowotwórstwo(neologizmy)

-orientacja szczególowo-konkretna słownictwa (określenie stanów psychicznych człowieka przez wartościujące nazwy zdarzeń) np. mętlik

-asymetryczne rozłożenie wyrazów

-słownictwo ekspresywno-emocjonalne

-słownictwo ekspresywno-emocjonalne to nie tylko znaki przedmiotów, myśli, desygnatów bo za ich pośrednictwem możemy wyrażać inne uczucia tzn. są one nacechowane emocjonalnie np.kucharz<->parzygnat, lekarz<->konował

-zabarwienie uczuciowe łączy się z wyrazami konkretnie związanymi z życiem

-pojęcia abstrakcyjne są tu wyrażone nieprecyzyjnie, nielogicznie

*Witold Doroszewski - 11 tomowy słownik języka polskiego

+wyróżniamy następujące typy wyrazów o charakterze ekspresywnym:

1 wyrazy podniosłe (styl patetyczny) zabarwienie niepowszechności np. spożywać zamiast jeść kroczy zamiast idzie

2 wyrazy książkowe - używane tylko -zabarwienie patetyczne -uczynić, tudzież, swego czasu, mego

3wyrazy potoczne - w swobodnej mowie (obijać się, klapa pętać się)

4 wyrazy wulgarne -ordynarne objaw niewybrednego gustu (morda, chlać)

5 rubaszne - proste (gęba, grubas, gały)

6 obelżywe (cham, żółtodziób)

7 pieszczotliwe (czułe)-skarbie

8 eufemizmy (słowa lub wyrażenia zastępujące ordynarne wyrazy np. kraść-mieć długie ręce

9indywidualizmu - wyrazy należące do języka konkretnego autora np. Leśmian -wiechizmy (wyrazy wiecha)

Stanisław Skrzypka -podział wyrazów:

1 podniosłe

2książkowe

3 pieszczotliwe

KLASYFIKOWANIE LITERATURY

-Pokolenie literackie

-Klasyfikacja literatury współczesnej, podział literatury współczesnej według kryteriów historyczno-politycznych

-podział na pokolenia literackie, debiutujące kolejno

-pokolenie literackie -> grupa twórców urodzonych mniej więcej w tym samym czasie i ukształtowanych przez jedno doświadczenie; nie tworzą oni związków czy innych stowarzyszeń formalnych

-podział na podstawie podobnego światopoglądu i podobnych ideałów

-niektórzy rozumieją pojedyncze pokolenie literackie szerzej

+nieformalna grupa pisarzy ale też grupa odbiorców ich utworów ale odbiorców wyznających określone ideały artystyczne

+odbiorcy tej literatury połączeni są z tą grupą pisarzy zazwyczaj wspólnym przeżyciem pokoleniowym (wstrząsem duchowym) -> podobieństwo doświadczeń, emocji, problemów danej grupy kształtuje jej świadomość i założenia artystyczne literatury.