Untitled

Pedagog. wspó³czesna: Pedagog. og.; Dydaktyka (teoria naucz. i ucz. siê); Teoria wych. (mor.-spo³., estet., fizyczn.), Pedag. spo³., P.porównawcza, P.w.d., Androgiga (Oœw.Dor.), Hist.Wych.

Przedmiot badañ dydatyki: teoria i prakt. kszt. umys³.; badania nad nauczaniem i ucz. siê ucznia. Dydakt. jest najwczeœn. dzia³ek pedag. i odn. siê do wdra¿. jedn. w œwiat kultury, równie¿ jej przedm. jest wych.fiz.

Dydaktyka zajm. siê: 1. proces jaki odb. siê w instytucjach (szko³a) na ró¿nych jej etapach, proc. nauczania 2. Jako dzia³ pedag. celami i treœciami kszta³cenia 3. spisem i organizowaniem warunków uczenia siê (zasady naucz., metody n., procedury (modele) n.) 4. Bada syst. oœwiat-wych. obow. w danym kraju 5. nauczyciel jako organizator proc. naucz. i ucz. siê ucznia.

Metody badañ dydaktyki (takie jak pedag.) - met. badañ humanist., szczeg. psychol. i socj. + statystyka, indukcyjne (od szczegó³u do og.), dedukcyjne (od og. do szcz.)

Planowanie pracy dydakt.-wych. nauczyciela: 1. Kompetencja zawod. (wiedza przedmiotowa, metodyczna, psych.-pedagog.). 2. Przygotowanie ogólne (wiedza og. o przyrodzie i spo³.) 3. Refleksja (wg. Arendsa) (n. powinien byæ os. refleksyjn¹) 4. Ustawicznie kszta³c.

1. Nastawienie na przetrwanie (I rok pracy w zawodzie, niespokojny sen, niepokój czy podo³a, po tym oka¿e siê czy zostanie w zawodzie, zale¿y du¿o od innych nauczycieli, dyrekt.) 2. Nastawienie na realizacjê zad. dydakt. (n. skoncentr. na dobrej real. zadañ, rozwa¿a jakie pope³nia b³êdy a co robi dobrze) 3. Faza bieg³oœci zawodowej (koncentr. na rozw. ucznia a nie na sobie, tworzy optymalne warunki dla ucznia, etap profesjonalizmu

Nauczyciel i jego rola kierown.: 1. Planowanie pracy (pl. celów naucz. i wych.; pl. treœci n. i w.; pl. metod œr. i form procesu n. i w., pl. czasu g³. na lekcji)

Cele w pedagogice: (spo³ecznej) Cel mo¿e mieæ char. BEZPOŒREDNI (odn. siê do cech, pastaw, zachowañ wychowanka) lub POŒREDNI (skier. na œrodowisko, sytuacjê) Im lepiej zorganizowany zespó³, tym lepsze œrod. i lepsze warunki rozw. ka¿dej jedn. Cele OTWARTE - dynamiczne (wiêkszoœæ, wiedza na ca³e ¿ycie, zmiany przez œrodowisko) i ZAMKNIÊTE - statyczne (czytanie i pisanie, opanowanie nawyków moralno-spo³.) Cele ETAPOWE (etapami, zgodnie z fazami rozw. wychowanka) i KOÑCOWE (okreœl. najdalsz¹ pespekt. rozw.) Cele OGÓLNE i SZCZEGÓ£OWE (operacyjne - np. opanowanie pisowni literki A) Cele BLISKIE (wyra¿ane w jêz. konkretnym) i DALEKIE (wyr. w j. filozofii) Cele w pedagogice powinny byæ sformu³owane w jêz. nauk. pedagogiki, czyli w j. psychologii (kategorii postaw, cech, dyspozycji), socjologii (ról spo³ecznych), filozofii (dalekie, perspektywiczne)

Postawa - wzgl. trwa³e reakcje, zach. jedn. w stos. do okr. aspektu rzeczywist., wyznacz. przez komponenty poznawcze, emocjon. i motywacyjne. Postawa to cz³ony subiektywny i obiektywny

Cecha - zach. jeszcze bardziej trwa³e ni¿ postawa; uogóln. opis zach. jedn. utrwalonych w toku jej dotychczas. doœwiadcz. Cechy osob., char. i intelekt. kszta³t. siê w oparciu o pod³. biologiczne, choæ cechy s¹ kat. psychiczn¹. Cecha --> postawa dyspozycja> cecha.

Cele w j. socjologii: kszta³t. jedn. do spo³. roli ucznia; wdra¿anie ucznia do roli obywatela; wdra¿. nauczyciela do spo³. roli nauczyciela.

Systematyka celów w pedagogice. Idea³ wychowania i nauczania --> cele og. naucz. i wych (cechy, postawy) --> cele kierunkowe (dyspozycje intelekt., emocj., walicjonalne - motywacyjne) --> cele etapowe (psychol. rozw. jako postawa celów etapowych) --> cele operacyjne (zad. do wykonania

Cele kszta³c. ogólnego: nauczyciel musi dok. wyboru celów na ca³y okr. real. danego przedm. 1. Zdobywanie wiedzy (o œw. przyrodn. - przedm. przyrodn., o kult. i spo³ - przedm. humanist., byt - metaf. - l.religii). Nie tylko wiedzia teor., ale i operatywna. 2. Kszta³t. umiejêtn. sprawnego pos³ug. siê t¹ wiedz¹ i kszta³t. nawyków tam gdzie jest to mo¿liwe 3. Rozwój zdoln. poznawczych (myœlenia, pamiêci, spostrzeg., uwagi, wyobraŸni) 4. Wdro¿enie do samokszta³c. - eduk. permanentna 5. Kszt. œwiatopogl. jednostki 6. Przygot. jedn. do ¿ycia we wpóln.

Idea³ wychowania (wg. Soœnickiego) - TEORETYCZNY (podst. systemat. celów, wyzn. kier. ca³ego syst. pedagogiki, wi¹¿e szczeg. zagadn. i treœci w spójn¹ ca³oœæ, wyznacza cele, treœci, zas. pedag., œr. i formy organiz. sensu naucz. i wych.), PRAKTYCZNY (idea³ zakreœlaj¹c odleg³¹ perspektywê dynamizuje dzia³. nauczyciela).

Ustrój szkolny w PL po reformie 1998 Zmiana wagi z wiedzy deklaratywnej (teor.) na praktyczn¹ i wych. moralno-spo³., dostosowanie do potrzeb œwiata wspó³cz. Wprow. stopni awansu zawodow. nauczycieli.

Przygot. do szko³y w oddzia³ach przedszkolnych 6 lat - zerówka. Szk. podst. w wieku 7 lat, 6 klas (naucz. zintegr. 1 - 3 (oceny opis.), n. systematyczne 4 - 6). 12 lat - sprawdzian, system oceniania wewn. i zewn. Gimnazjum 3 lata (ogólnokszt.) zakoñczone egzaminem. Liceum profilowane 3 lata (mat-fiz, techn, ekonom, bio-chem), licea zawodowe zamiast techników. Nowa matura daje wstêp na uczelnie wy¿sze. Potem szko³y policealne (2-3 lata), studia dwustopniowe (lic. + mgr) lub jednolite mgrskie.

Fazy rozwoju zawodowego: Faza kszta³cenia zawodowego (praktyka w szkole, studia nauczycielskie) --> F. adaptacji zawod. (n. sta¿ysta 9 m-cy, n. kontraktowy 2 lata 9 m-cy lub sta¿ skrócony od 9 m-cy do 2 lat i 9 m-cy) --> F. dojrza³. zawodowej (n. mianowany 2 lata 9 m-cy lub sta¿ skrócony 9 m-cy albo 1 rok 9 m-cy) --> F. mistrzowstwa zawod. (n. dyplomowany i profesor oœwiaty)

Treœci kszta³cenia, programy i plany nauczania. Obecne pr. naucz. ju¿ nie obowi¹zuj¹ w spos. "sztywny". Teraz prog. zawieraj¹ tzw. podst. programow¹, ale s¹ elastyczne. Real. okreœl. celów, ale na podst. treœci dobr. przez siebie.

Kryteria doboru treœci naucz.: 1. Zas. naukowoœci (wiedza aktualna i z danej dziedziny) 2. Z. rozwojowoœci (dost. prog. do rozw. ucznia) 3. Z. integracji, korelacji i koncentr. treœci (powi¹zanie treœci przedm. w obrêbie grup nauk; oznacza wpó³wystêpowanie treœci podobnych/zbli¿onych; szukanie idei przewodniej danego problemu wspólnego dla treœci) 4. Kryterium aksjologiczno-teleologiczne (kultur.) 5. Z. spo³eczno-polit. zgodnoœci treœci z kierunkiem polit. pañstwa 6. Z. edukacji PERMANENTNEJ (wprowadza czynnie dynamizm do programu nauczania, otwartoœæ w podejœciu do progr. naucz., motywowanie do nauki przez ca³e ¿ycie).

Program nauczania - uk³ad treœci naczania dla poszczeg. przedm. Zaw. ponadto wyraŸnie sform. cele kszt. dla danego przedm. i uwagi o spos. realiz., metody, wskaz. metodyczne.

Plany kszta³cenia - siatka godzin dla poszcz. klas; uk³. przedm. dla okreœl. etapów kszt. Plany przedst. og. iloœæ godzin dla danego przedm. oraz podzia³ na poszcz. klasy, etapy kszt.

Model szko³y piramidalny R. Maigham - naukê zaczyna b. wielu uczniów, szko³a na kolejnych etapach selekcjonuje. Szansê na ³agodz. selekcji daj¹ "szko³y drugiej szansy" w krajach zamo¿nych.

Model szko³y rozwojowej (naw. do naturalizmu J.J.Rousseau) - idea optymalnego rozw. ka¿dego ucznia, dost. program i tempo do indywidualnych potrzeb, ocena kryterialna (opanowa³ - nie op.)

Teorie doboru treœci kszta³cenia: 1. T. encyklopedyzmu dydaktycznego (materializmy dyd.) - jak najw. treœci 2. T. Formalizmu d. - jak najm. treœci, uwaga na zdolnoœci ucznia 3. T. utylitaryzmu d. (pragmatyzmu d.) - (J.Dewey) nale¿y uczyæ tego, co siê w ¿yciu przyda 4. T. materializmu funkcjonalnego - waga na treœæ, ale z zadbaniem, ¿eby treœæ mo¿na wykorz. w praktyce, by porzesz. zdoln. poznawcze.

Taksonomia jest narzêdziem pomagaj. klasyfik. rzeczy i ukazywaæ relacje miêdzy nimi. Bloom dzieli j¹ na 3 dziedziny: poznawcza, emocjonalna, psychomotoryczna.

WIADOMOŒCI (u. potr. wzkazaæ prezent. wiadomoœci) - ROZUMIENIE (potr. zapraent. zrozum. poznanej treœci) - ZASTOSOWANIE (umie pos³u¿. siê posiad. wiad.) - ANALIZA (rozpozn. zas. organiz. przerabianego mat.) - SYNTEZA (ptrafi z³o¿yæ wiadom. z ró¿n. Ÿróde³) - OCENA (potr. zast. kryteria do oceny wart. czegoœ)

Cele ogólne - wyra¿enie adres. do nauczyciela, jego zamys³, trategia. Jakie kompetencje bêd¹ wychowankowie przez dan¹ lekcjê osi¹gaæ, czego siê uczyæ.

Cele operacyjne - behawioralne, wykonawcze, œciœle okreœl. konkretne osi¹gn. ucznia. Mo¿l. do osi¹gn. w krótkim czasie, konkretne, mo¿l. do okreœlenia, pow. byæ formu³owane z punktu widzenia dziecka, nie naucz.. Jednoznaczne, wykonalne, mierzalne. Treœci, które bêd¹ opanowywane przez dziecko.

Cele ogólne (jednoznaczne, mierzalne, wykonalne) - rezultaty nauczania, wyra¿one miar¹ efektów uczenia siê. Na cel og. sk³. siê wiele celów operacyjnych, ale nie zawsze, liczy siê jakoœæ i sensownoœæ celów oper. a nie iloœæ.

Konstruowanie programu szkolnego - tendencje: 1. Techniczno - scjentystyczna (R.Tyler). Nale¿y ustaliæ zamiary eduk. szko³y (sform. cele eduk.); Jak dobieraæ sytacje dydakt., kt. pozwol¹ te cele osi¹gn¹æ; Jak sytuacje organizowaæ, aby naucz. by³o efektywne, Jak kontrolowaæ i oceniaæ podj. zamierzenia i ich efekty. Model pewny, ugruntowany, ale wspó³cz. krytyk.

2. Nietechniczna, niescjentystyczna (D.F.Walker). Twórcy programów wykon. dane zadania w zesp. roboczych. Etap platformy (swobodna debata); Etap deliberacji (rozwa¿ania, identyfikacja alternatywnych rozwi¹zañ - koszta rozw. - wybór optymalnych rozw.); Etap: czynnoœci projektowe (realizacja).

Model szko³y progresywistycznej - odejœcie od œciœle okr. celów, wpr. wiele elementów twórczych w treœciach i metodach naucz; dominuje rozwój dziecka, twórcza aktywnoœæ i tw. rozwój.

SZKO£A TRADYCYJNA (J.F.Herbart) 1. Pedag. jest nauk¹ na równi z filozof., psychol. i etyk¹, cele wych wyzn. etyka zaœ œrodki psychol. 2. Proces wych. ma char. obiektywny tzn. cele i œr. pedagog. dzia³ania znajduj¹ siê poza psych. dziecka. 3. Najwy¿szym celem wych jest idea³ oparty na zasadach moralnych 4. Zas. nauki wychowuj¹cej - kszta³cenie umys³. pokporz. jest etyce 5. Formalizm szk. trad. - proc. wych. ma char. obiektywny, nie zal. od wieku ucznia ani specyf. okoliczn, istnieje zawsze wsp. cel (nauczanie wychowuj¹ce), wsp. metody 6. Stopnie formalne (etapy lekcji)

System herbartowski op. siê na foloz. idealizmu niem. (I.Kant), system idealistyczny i formalistyczny, wiedzia trakt. w spos. statyczny a nie rozw., system konserwat., oparty na autorytecie wiedzy i nauczyciela, karnoœæ i dyscyplina, nie uwzgl. zas. uspo³ecznienia.