• Najwięcej krzyżowców z Francji - tam najbardziej rozpowszechniona idea walki z islamem

• Do wypraw nie było miast w strzukturze feudalnej; kupcy do tamtej pory organizowali się na rubieżach grodów, chcieli się jednak gdzieś osiedlić; suburbia - osiedla podmiejskie poza murami glównego grodu

• Miasto tworzyli mieszczanie, kupcy i rzemieślnicy; kupcy i bankierzy potrzebowali szkolnictwa, a więc konieczny był jego rozwój (musieli pisać, czytać i rachować)

• Szkoly parafialne (najniższe dla świeckich) uczą tylko chlopców - trivium

• Szkoly katedralne (coś jak dzisiejsze gimnazjum czy liceum) - quadrivium

• Rozwój szklonctwa był spowodowany wzrostem wymiany handlowej między wschodem a zachodem

• Dobrobyt spowodowal wyż demograficzny w XII - XIII wieku

• Rozój miast: budowanie mostów, fortyfikacji, domów; nowe urzędy: mer, burgmeister, burmistrz, rada

• Niski stan higieny (brak kanalizacji i stan higieny powodowaly epidemie przenoszone przez gryzonie) i wysoka śmiertelność kobiet i dzieci stwarza potrzebę stworzenia placówek naukowych ksztalcących medyków; potrzebni są również prawnicy, filozofowie i teologowie (do walki z herezjami, ludźmi którzy kwestionują papiestwo)

• Nowa organizacja miasta, konieczność wspólżycia w nim i kierowania nim są przyczynami powstania uniwersytetów

• 1088 - powstanie uniwersytetu w Bolonii (ksztalcącego najpierw prawników) i (1222) w Padwie - to na nichksztalcili się Polacy

• kultura uniwersalna to kultura ówczesna opierająca się na poslugiwaniu się w mowie i piśmie laciną oraz powszechność religii chrześcijańskiej

• budowanie Królestwa Niebieskiego na Ziemi (XI - XIII wiek) - Bóg stworzyl ludzi i świat na swoje podobieństwo, czyli były to twory doskonale; stąd olśniewające sakralne budownictwo gotyckie

• zysk zabroniony - nie a chrześcijańskich bankierów, zajmowali się tym glównie Żydzi

• scholastyka - nauka szkolna; wg stanowiska Kościola dociekanie prawdy bez oparcia jej na dzielach teologicznych jest niewlaściwy, a wręcz bezsensowne

• wiek XII to wiek prób polączenia wiary z rozumem

• Tomasz z Akwinu - XIII wiek; Summa teologiczna: zawód kupca i bankiera może być chrześcijańskim, o tyle, i ile procent jest godziwy; twórca tomizmu i zwolennik poznania rozumowego, a nie tylko poprzez wiarę

• Roger Bacon - do prawdy dochodzimy za pomocą doświadczenia

• XIII wiek - dominacja Arystotelesa w szkolach; Awerroes „odkrywcą” Arystotelesa

• 4 wydzialy - filozofia (sztuki wyzwolone, a więc trivium i quadrivium), medycyna, prawo, teologia

• magister odpowiednikiem dzisiejszego doktora; doktor pracownikiem samodzielnym, jak dzisiejszy habilitant lub docent