Pytania egzaminacyjne - UOOP (od 1999)

• Wymień izby z których składa się Sąd Najwyższy:

1. administracyjna, pacy i ubezpieczeń społecznych

2. cywilna

3. karna

4. wojskowa

Zakreśl kółkiem prawidłową odpowiedz:

Instancyjny nadzór judykacyjny jest uruchamiany z inicjatywy:

1. sądu wyższej instancji

2. sądu najwyższego

3. strony niezadowolonej z treści rozstrzygnięcia

4. Rzecznika Praw Obywatelskich

5. Ministra Sprawiedliwości

• Narysuj schemat obowiązującego obecnie w Polsce systemu instancyjnego w sądach powszechnych w sprawach karnych:

I. Instancja - Sąd rejonowy Sąd okręgowy

Ⴏ apelacja Ⴏ

II. Instancja - Sąd okręgowy Sąd apelacyjny

• Niezawisłość sędziowska od strony negatywnej oznacza:

Bezwzględny zakaz wywierania jakiejkolwiek presji na sędziego po to, by zmusić go do wydania orzeczenia określonej treści.

• Wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego następuje z mocy samego prawa w wypadku:

1. prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby sędziowskiej

2. prawomocnego wyroku sądu skazującego sędziego na środek karny pozbawienia praw publicznych bądź środek karny zakazu zajmowania stanowisk

3. orzeczenia sądu lustracyjnego (?)

Wymień wszystkie kary dyscyplinarne które mogą być wymierzane przez sądy dyscyplinarne funkcjonujące w sadach powszechnych:

1. upomnienie

2. nagana

3. usunięcie z zajmowanego stanowiska funkcyjnego

4. przesunięcie na inne miejsce służbowe

5. wydalenie ze służby sędziowskiej

• Wyjaśnij na czym polega mediacja:

Jest to działalność trzeciej strony w sporze polegająca na stworzeniu warunków do bezpośrednich rozmów i negocjacji stron oraz pomocy w poszukiwaniu form ugody.

• Wymień co najmniej trzy pozasądowe organy orzekające:

1. izby morskie

2. sąd polubowny

3. policja

wymień gwarancje (zasady) procesowe:

• zasada równości stron (domniemania niewinności, ciężaru dowodu po stronie oskarżyciela, in dubio pro reo),

• zasada prawdy obiektywnej (materialnej)

• zasada bezstronności

• zasada skargowości

• zasada kontradyktoryjności

• zasada bezpośredniości

• zasada swobodnej oceny dowodów

• zasada jawności

• wyjaśnij na czym polega stałość zawodu sędziowskiego:

Chroni sędziego przed groźba utraty stanowiska sędziowskiego w wypadku wydania orzeczenia niepodobającego się określonym osobom. Sędzia w czasie trwania kadencji (czas nieoznaczony) nie może zostać usunięty ze stanowiska poza wypadkami wyraźnie określonymi w Ustawie (art. 180 konstytucji)

• na czym polega zasada kontradyktoryjności:

polega na tym że proces toczy się w formie sporu dwóch równouprawnionych stron przed bezstronnym arbitrem jakim jest sąd

• wymień etapy orzekania:

1. ustalenie kompetencji danego organu do orzekania w konkretnej sprawie (?)

2. ustalenie stanu faktycznego

3. subsumcja - ocena prawna stanu faktycznego (podciągnięcie pod konkretny przepis prawny)

4. wyciągnięcie konsekwencji prawnych

co to jest „zapis na sąd polubowny”:

Jest to umowa zawarta przez strony którą sporządza się na piśmie i którą podpisują obie strony. Musi być oznaczony przedmiot sporu, albo stosunek prawny, z którego wynikł spór.

• Pod jakim warunkiem i w jakim zakresie wyrok sądu cywilnego wiąże sąd w postępowaniu karnym:

Prawomocne orzeczenie sadu cywilnego wiąże sąd w postępowaniu karnym jeżeli mają one charakter konstytucyjny (kształtujący prawo lub stosunek prawny).

• Podaj jeden przykład wykładni wiążącej sąd:

• wykładnia dokonana przez TK

• uchwala SN jako odpowiedź na pytanie prawne.

• Jeżeli w uzasadnieniu sądu II instancji przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi niższej instancji, zawarta jest interpretacja przepisu prawa, to sąd niższej instancji jest nią związany.

• Pokrewieństwo sędziego do drugiego stopnia lub powinowactwo pierwszego stopnia z adwokatem wykonującym zawód na obszarze właściwości tego samego sadu okręgowego powoduje rozwiązanie stosunku służbowego.

• Spory kompetencyjne pomiędzy organami administracji rządowej i samorządu terytorialnego rozstrzyga sad administracyjny (NSA).

• Wymień Izby Morskie orzekające w Polsce

• W skład TK wchodzą

15 sędziów wybranych przez sejm na 9 lat spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą. Wybór jest indywidualny i ponowny wybór do TK jest niedopuszczalny.

• Wymień cele nadzoru judykacyjnego:

• Zapobieganie wydawaniu błędnych orzeczeń,

• Korygowanie błędnych orzeczeń,

• Ujednolicenie orzecznictwa.

• Wymień wszystkie rodzaje działalności składające się na ochronę prawna sensu largo:

• Orzekanie

• Działalność pojednawcza

• Działalność opiniodawcza

• Działalność zapobiegawcza

• Kontrola przestrzegania prawa

• Kontrola przestrzegania legalności

• Pod jakim warunkiem i w jakim zakresie wyrok sądu karnego wiąże sąd w postępowaniu cywilnym:

Prawomocny wyrok sądu karnego wiąże sąd w postępowaniu cywilnym tylko co do faktu popełnienia przestępstwa i pod warunkiem ze są to orzeczenia prawomocne i skazujące.

• W jakiej drodze uchwały Sądu Najwyższego stają się zasadami prawnymi?

• Immunitet sędziowski jest immunitetem (niepotrzebne skreślić):

1. Trwałym

2. Nietrwałym

3. Formalnym

4. Materialnym

5. Całkowitym

6. Częściowym

7. Względnym

8. Bezwzględnym

• Scharakteryzuj przymiotnikowo immunitet sędziowski. Jest on immunitetem:

• Wymień wszystkie kwalifikacje zawodowe potrzebne do tego by zostać sędzią sądu rejonowego oraz przynajmniej trzy grupy podmiotów których wymogi te nie dotyczą.

• W angielskim systemie sadów przysięgłych Wielka Ława składała się z ........................................., którzy orzekali co do ................................... , decyzja zapadała ....................................................................................................... .

• Organem ochrony prawnej orzekającym co do faktu jest (zaznacz prawidłową odpowiedź):

1. Sad polubowny

2. Izba morska

3. Krajowa rada sądownictwa

4. prokuratura

• Kasacja w sprawach karnych w Polsce jest środkiem:

1. Instancyjnym

2. Pozainstancyjnym

(Zaznacz prawidłową odpowiedź)

• Jakie znasz modelowe systemy obsady stanowisk sędziowskich?

1. Elekcja/wybór

2. Kaptacja/dobór

3. Nominacja/mianowanie

• Jakie orzeczenia może wydać - w ujęciu modelowym - sąd rozpoznający skargę kasacyjną?

• Spory kompetencyjne między sądami tego samego szczebla rozstrzyga ................ .

• Wyjaśnij na czym polega pozytywny spór kompetencyjny.

• Na czym polega koncyliacja?

• Określ podmiotowy zakres niezawisłości sędziowskiej.

• Wyjaśnij na czym polega obraza przepisów prawa procesowego.

• Zasady prawne uchwalane przez Sąd Najwyższy wiążą:

1. Wszystkie sądy

2. Sądy apelacyjne

3. Sądy apelacyjne i sądy okręgowe

4. Sklady orzekające Sądu Najwyższego