Badania podmiotowe (wywiad)

Badania podmiotowe (wywiad)

- zebranie wszelkich informacji zarówno o charakterze ogólnym (wiek pacjenta, zawód, sytuacja rodzinna), jak i dane związane z dolegliwościami (początek i przebieg schorzenia, sposoby i efekty dotychczasowego leczenia)

Badania przedmiotowe (fizykalne)

- klasyczne badanie fizykalne składa się z oglądania, obmacywania, opukiwania,

osłuchiwania

Dzieli się na:

ocena ciepłoty, napięcia mięśniowego)

ogólne (ocena postawy ciała)

mięśniowej, testy czynnościowe)

ogólne (analiza chodu, badanie funkcji chwytnej w obrębie

kończyny górnej)

Badania dodatkowe

Pomiary linijne:

- wykonywane z użyciem taśmy centymetrowej (krawieckiej)

- pozycje wyjściowe badanego powinny być wygodne i stabilne

- uzyskane wyniki zaokrągla się do pełnych centymetrów

- o ile to możliwe badań należy zawsze dokonywać obustronnie ( w celu

porównania), w kolejności: strona zdrowa - strona chora

- pomiarów tych (ze względu na niewielki zazwyczaj dynamizm zmian)

najczęściej dokonuje się jedno- lub dwukrotnie w czasie procesu

usprawniania

- wyróżnić można pomiary całkowite (dot. całej kończyny) i odcinkowe

(sprawdzające długość poszczególnych jej części)

- w grupie pomiarów całkowitych rozróżnia się badanie długości względnej

(długość kończyny wraz ze stawem łączącym ją z odpowiednią obręczą),

długości bezwzględnej (długość kończyny z wyłączeniem stawu łączącego

ją z odpowiednią obręczą) i długości absolutnej (anatomicznej)

- wykonuje się z użyciem taśmy centymetrowej (krawieckiej)

- służą do oceny przyrostów lub ubytków masy mięśniowej oraz

ewentualnych zmian wysiękowych w obrębie stawów

- uzyskane wyniki zaokrągla się do 0,5 cm

- o ile to możliwe badań należy zawsze dokonywać obustronnie

- ze względu na większy dynamizm zmian, pomiarów należy dokonywać co

kilka dni w czasie procesu usprawniania

Pomiary długości - kończyna górna:

Długość względna: pozycja stojąca lub siedząca

- wyrostek barkowy łopatki

- wyrostek rylcowaty kości promieniowej

Długość bezwzględna: pozycja stojąca lub siedząca

- guzek większy kości ramieniowej

- wyrostek rylcowaty kości promieniowej

Długość absolutna: pozycja stojąca lub siedząca

- guzek większy kości ramieniowej

- koniec opuszki najdłuższego palca

Długość ramienia: pozycja stojąca lub siedząca

- guzek większy kości ramieniowej

- wyrostek łokciowy kości łokciowej lub nadkłykieć boczny kości

ramieniowej

Długość przedramienia: pozycja stojąca lub siedząca

- wyrostek łokciowy kości łokciowej

- wyrostek rylcowaty kości łokciowej

(pomiaru tego można dokonywać w dowolnym ustawieniu kątowym stawu

łokciowego, ponieważ punkt początkowy i końcowy znajdują się w obrębie

tej samej kości)

Długość ręki: pozycja siedząca

- środek linii łączącej wyrostki rylcowate kości przedramienia

- koniec opuszki najdłuższego palca

(pomiaru dokonuje się po stronie grzbietowej)

Szerokość ręki: pozycja siedząca

- przyśrodkowa część główki II kości śródręcza

- boczna część główki V kości śródręcza

(pomiaru dokonuje się po stronie grzbietowej)

Pomiary długości - kończyna dolna:

Długość względna: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- kolec biodrowy przedni górny

- kostka przyśrodkowa goleni

Długość bezwzględna: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- krętarz większy kości udowej

- kostka boczna goleni

Długość absolutna: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- krętarz większy kości udowej

- zewnętrzna krawędź stopy na wysokości kostki bocznej

Długość uda: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- krętarz większy kości udowej

- szpara stawu kolanowego po stronie bocznej

Długość podudzia: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- szpara stawu kolanowego po stronie przyśrodkowej

- kostka przyśrodkowa goleni

Długość stopy: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- guz piętowy

- koniec opuszki najdłuższego palca

(pomiaru dokonuje się po stronie podeszwowej; w pozycji stojącej wartość

pomiaru jest o około 0,5 - 1 cm większa)

Szerokość stopy: pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- przyśrodkowa część główki I kości śródstopia

- boczna część główki V kości śródstopia

(pomiaru dokonuje się po stronie grzbietowej)

Pomiary długości - odcinek szyjny kręgosłupa:

Zgięcie (skłon w przód): pozycja swobodnie stojąc lub siedząc ze wzrokiem

skierowanym na wprost (płaszczyzna frankfurcka)

- guzowatość potyliczna zewnętrzna

- wyrostek kolczysty VII kręgu szyjnego

- następnie poleca się wykonanie zgięcia w maksymalnym zakresie i po

uzyskaniu pozycji końcowej dokonuje się pomiaru odległości pomiędzy

ww. punktami kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 2,5 do 3 cm

II 41-60 lat - 2,5 cm

III 60-85 lat - 2 cm

Wyprost (skłon w tył): pozycja swobodnie stojąc lub siedząc ze wzrokiem

skierowanym na wprost (płaszczyzna frankfurcka)

- szczyt bródki

- wcięcie jarzmowe rękojeści mostka

- następnie poleca się wykonanie wyprostu w maksymalnym zakresie i po

uzyskaniu pozycji końcowej dokonuje się pomiaru odległości pomiędzy

ww. punktami kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 8,5 cm

II 41-60 lat - 7,5 cm

III 61-85 lat - 5,5 cm

zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów wyprostu i zgięcia odcinka szyjnego kręgosłupa:

I S 8,5 - 0 - 2,5(3)

II S 7,5 - 0 - 2,5

III S 5,5 - 0 - 2

Zgięcie boczne: pozycja swobodnie stojąc lub siedząc ze wzrokiem

skierowanym na wprost (płaszczyzna frankfurcka)

- wyrostek sutkowaty kości skroniowej

- wyrostek barkowy łopatki

- następnie poleca się wykonanie ruchu skłony głowy bok w maksymalnym

zakresie, dokładnie w płaszczyźnie czołowej i przy uzyskaniu pozycji

końcowej dokonuje się powtórnie pomiaru pomiędzy ww. punktami

kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 6,5 cm

II 41-60 lat - 5 cm

III 61-85 lat - 4 cm

zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów skłonów bocznych odcinka szyjnego kręgosłupa:

I F 6,5 - 0 - 6,5

II F 5 - 0 - 5

III F 4 - 0 - 4

Skręt: pozycja swobodnie stojąc lub siedząc ze wzrokiem

skierowanym na wprost (płaszczyzna frankfurcka)

- szczyt bródki

- wyrostek barkowy łopatki

- następnie poleca się wykonanie ruchu skrętu głową w maksymalnym

zakresie, dokładnie w osi długiej głowy i odcinka szyjnego kręgosłupa

bez współruchów w postaci skłonów; po uzyskaniu pozycji końcowej

mierzy się powtórnie odległość między ww. punktami kostnymi

- różnica stanowi miarę ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 8,5 cm

II 41-60 lat - 7,5 cm

III 61-85 lat - 6 cm

zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów rotacyjnych odcinka szyjnego kręgosłupa:

I R 8,5 - 0 - 8,5

II R 7,5 - 0 - 7,5

III R 6 - 0 - 6

Pomiary długości - odcinek piersiowy i lędźwiowy kręgosłupa:

Zgięcie (skłon w przód) -odcinek piersiowy: pozycja swobodnie stojąc ze

wzrokiem skierowanym na wprost (płaszczyzna

frankfurcka)

- wyrostek kolczysty I kręgu piersiowego

- wyrostek kolczysty XII kręgu piersiowego

- następnie poleca się wykonanie skłonu w przód w maksymalnym zakresie,

przy wyprostowanych stawach kolanowych i w tej pozycji mierzy się

ponownie odległość między ww. punktami kostnymi

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 2,5 cm

II 41-60 lat - 2 cm

III 61-85 lat - 1,5 cm

Zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów zgięcia w odcinku piersiowym kręgosłupa:

I S 0 - 2,5

II S 0 - 2

III S 0 - 1,5

Zgięcie (skłon w przód) -odcinek lędźwiowy: pozycja swobodnie stojąc

- wyrostek kolczysty I kręgu lędźwiowego

- wyrostek kolczysty V kręgu lędźwiowego

- następnie poleca się wykonanie skłonu w przód w maksymalnym zakresie,

przy wyprostowanych stawach kolanowych i w tej pozycji mierzy się

ponownie odległość między ww. punktami kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 6 cm

II 41-60 lat - 5 cm

III 61-85 cm - 4 cm

Wyprost (skłon w tył) -odcinek lędźwiowy: pozycja swobodnie stojąc

- koniec wyrostka mieczykowatego

- okolice guzków łonowych na kości łonowej

- następnie poleca się wykonanie skłonu w tył (przeprostu) w maksymalnym

zakresie, przy wyprostowanych stawach kolanowych i w tej pozycji mierzy

się ponownie odległość między ww. punktami kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 8 cm

II 41-60 lat - 6,5 cm

III 61-85 lat - 4,5 cm

Zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów wyprostu i zgięcia w odcinku lędźwiowym kręgosłupa:

I S 8 - 0 - 6

II S 6,5 - 0 - 5

III S 4,5 - 0 - 4

Zgięcie boczne - odcinek piersiowo-lędźwiowy: pozycja swobodnie stojąc,

z kończyną górną po stronie badanej odwiedzioną w stawie

ramiennym (do kąta ok. 90 stopni) i założoną na kark

- szczyt dołu pachowego

- najwyższe miejsce talerza kości biodrowej po tej samej stronie

- w górnym punkcie należy starać się znaleźć (wyczuć) górne żebro

- następnie poleca się wykonanie skłonu w bok w maksymalnym zakresie,

w płaszczyźnie czołowej i w tej pozycji mierzy się ponownie odległość

między ww. punktami na ciele

- różnica jest miarą ruchomości

- badanie to jest dość trudne i wymaga odpowiedniej wprawy (ze względu na

mało precyzyjne określenie topografii górnego punktu pomiarowego)

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat: - 9 cm

II 41-60 lat - 7,5 cm

III 61-85 lat - 5 cm

Zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów skłonów bocznych odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa:

I F 9 - 0 - 9

II F 7,5 - 0 - 7,5

III F 5 - 0 - 5

Skręt: pozycja swobodnie stojąc

- dolny koniec wyrostka mieczykowatego mostka

- kolec biodrowy przedni górny

- następnie poleca się wykonanie skrętu w stronę przeciwną do kolca

biodrowego, który jest punktem wyznacznikowym pomiaru i po uzyskaniu

pozycji końcowej mierzy się ponownie odległość między ww. punktami

kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 4,5 cm

II 41-60 lat - 3 cm

III 61-85 lat - 2 cm

Zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów rotacyjnych odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa:

I R 4,5 - 0 - 4,5

II R 3 - 0 - 3

III R 2 - 0 - 2

Całkowity skłon kręgosłupa w przód: pozycja swobodnie stojąc ze

ze wzrokiem skierowanym na

wprost (płaszczyzna frankfurcka)

- guzowatość potyliczna zewnętrzna

- grzebień pośrodkowy kości krzyżowej przy jej podstawie

- następnie poleca się wykonanie ruchu skłonu w przód przy

wyprostowanych stawach kolanowych i po uzyskaniu pozycji końcowej

mierzy się ponownie odległość między ww. punktami kostnymi

- różnica jest miarą ruchomości

szacunkowe normy zakresów ruchu:

I 18-40 lat - 11,5 cm

II 41-60 lat - 10 cm

III 61-85 lat - 7,5 cm

Zapis systemem SFTR szacunkowych norm zakresów ruchów zgięcia kręgosłupa w całości:

I S 0 - 11,5

II S 0 - 10

III S 0 - 7,5 cm

Pomiary obwodów - kończyna górna:

R1 - pomiar ramienny pierwszy:

- przednia krawędź dołu pachowego

- brzeg przykręgosłupowy łopatki

- pomiar masy mięśnia naramiennego

- wcięcie szyjne rękojeści mostka

- brzeg przykręgosłupowy łopatki

- pomiar masy mięśnia naramiennego

R2 - pomiar ramienny drugi:

- pozycja stojąca lub siedząca

- obwód ramienia w najgrubszym miejscu

- pomiar masy mięśnia dwugłowego i trójgłowego ramienia

- po znalezieniu największego obwodu należy zaznaczyć jego odległość od

wyrostka łokciowego

Ł - pomiar łokciowy:

- pozycja stojąca lub siedząca

- przez wyrostek łokciowy i nadkłykieć kości ramiennej

- pomiar obwodu stawu łokciowego

P1 - pomiar przedramienia pierwszy:

- pozycja stojąca lub siedząca

- obwód przedramienia w najgrubszym miejscu

- pomiar masy mięśni: zginaczy i prostowników stawu nadgarstkowo-

promieniowego

- po znalezieniu największego obwodu należy zaznaczyć jego odległość od

wyrostka łokciowego

P2 - pomiar przedramienia drugi:

- pozycja stojąca lub siedząca

- przez wyrostki rylcowate kości przedramienia

- pomiar obwodu stawu nadgarstkowo-promieniowego

Pomiary obwodów - kończyna dolna:

P1 - pomiar pośladkowy pierwszy:

- krętarz większy

- szpara pośladkowa

- pomiar masy mięśni pośladkowych

- spojenie łonowe

- szpara pośladkowa

- pomiar masy mięśni pośladkowych

U1 - pomiar udowy pierwszy:

- pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- obwód uda w najgrubszym miejscu

- pomiar masy mięśni: przywodzicieli, kulszowo-goleniowych,

czworogłowego uda

- po znalezieniu największego obwodu należy zaznaczyć jego odległość od

podstawy rzepki

U2 - pomiar udowy drugi:

- pozycja stojąca lub leżenie tyłem

- obwód uda mierzony 6 cm od podstawy rzepki

- pomiar masy głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda

- czasem pomiaru tego dokonuje się 10 lub 12 cm od podstawy rzepki

- po znalezieniu największego obwodu należy zaznaczyć jego odległość od

podstawy rzepki

- badanie tego pomiaru jest jednym z najbardziej przydatnych, gdyż

praktycznie wszelkie zaburzenia funkcji kończyny dolnej powodują

osłabienie i zanik głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda

K - pomiar kolanowy:

- na wysokości szpary stawu kolanowego

- pomiar obwodu stawów: kolanowego i rzepkowo-udowego

G1 - pomiar goleniowy pierwszy:

- obwód podudzia w najgrubszym miejscu

- pomiar masy mięśnia trójgłowego

- po znalezieniu największego obwodu należy zaznaczyć jego odległość od

podstawy rzepki

G2 - pomiar goleniowy drugi:

- tuż ponad kostkami goleni

- pomiar obwodu stawu skokowo-goleniowego

Pomiary linijne