JEZIORO BODEŃSKIE

• zaczął pisać w liatopadzie1942r., a zak w czerwcu 1943r. W druku ukaz się w 1946. Pomysł przed wybuchem wojny, więc książka przedwojenna, chociaż ukazała się po wojnie.

• Miejsce - obóz dla internowanych cudzoziemców w Konstancji nad Jeziorem B.. W przedmowie wyznaje, że nie było mu tam ani dobrze ani źle, ale chciał się stamtąd wydostać do, wolnego życia.

• Prapradziadek boh - Francuzem, los przywiódł go do Polski . Dziadek uczestniczył w powst styczn, musiał uciekać do Fr, ale ojciec wrócił do Pl. Narrator internowany z powodu franc obywatelstwa.

• Opis czyli współwięźniów: Thompsona — 45-let Anglika, lubianego przez wszystkich, Roullota — spolszczonego Franc, dziwaka, Weildermajera — Alzatczyka, mówiącego po polsku ze wschodnim akcentem, który nigdy nie był w Alzacji
  i Vilberta, Francuza. ośmiu. dochodzą do nich wiadomości ze świata, np., że Szwajcaria wypowiedziała wojnę Niemcom. okazuje się pomyłką — detonacje, okazsię ćwiczeniami na poligonie,

• snuje refleksje na temat cech niektórych narodów: Polak nigdy nie wyczyściłby butów Niemcowi, nawet pod groźbą śmierci, Francuz być może ugiąłby się pod grozą rewolweru, a Niemiec gdyby miał czyścić buty Anglikowi uznałby to za odrazę narodową.

W obozie też Mac Kinley —intelektualista, poliglota. Boh czeka na list
z Wawy, obawia się go.

• Wspominając życie przed obozem snuje refleksje na temat postawy Polaków: Polska przyzwyczaiła się do swojego męczeństwa, jak do roli, którą musi odgrywać. Kiedyś czcił Francję, ale odkąd skapitulowała przed Niem, uczucia przelał na Anglię.

• Suzanne zakochana. Boh nie czuje się godny uczucia, , ogranicza go ono. Czuje się też ograniczony przez polskość. Odczuwa solidarność z Janką Birmin przeciwko Suzanne.

• Franc Vilbert próbuje kpić z z pol pijaństwa,”, ale boh tłumaczy, że to oznacza kogoś, kto wypiwszy dużo zachowuje trzeźwość.

• O Niemcach -naród

• Wspomina swoje wizyty u Natolskich, dziadunia.., gdy osiągamy rzecz, której pragniemy, najb się od niej oddalamy.

• Zadaje pyt, dotyczące sensu i wartości życia: dlaczego znalazł się w obozie, dlaczego chce dręczyć Suzanne, dlacz nie jest taki, jakim chciałby , dlaczego czyny odbiegają od zamiarów.

• . Wychodzi na jaw przekręt na konserwach rybnych — internowani nie widzieli ich na oczy.

• Janka i Suzanne zaprzyjaźniają się.

• W obozie pojawia się Harry Markowski — Polak obywatelstwo ang, handlowiec. został Anglikiem, bo tak wygodniej. opuścił obóz. Także Suzanne. Po jej odjeździe bohater czuje się winny.

• Ucieka do Szwajcarii, ale czuje, się nie fair postanawia wrócić. Tej samej nocy prób uciec 3 boyów, ale złapani.

• Więźniowie snują rozważania o miłości, o człowieku i jego naturze itp.

• Nadchodzi dzień wygłoszenia odczytu jest okazją do przywrócenia indywidualności. Dla niego „Zrozumieć można tylko swoje, cudze da się najwyżej obejrzeć.” Wkrótce po wystąpieniu bohatera, które zakończyło się skandalem Janka z matką opuściły obóz. Umiera Roullot. Ostatnie zdanie powieści brzmi: „Bo tymczasem wybuchła wojna i dostałem się do niewoli.”