Filozofia 22.11.2007

Na osobowość składają się: intelekt, charakter, temperament.

Są dwie prawdy:

1. poznawcza/gnozeologiczna: szukamy jej w nas, zależy od nas i naszych władz poznawczych.

2. ontologiczna: tkwi w rzeczach, osobach, Bogu, itp.

Istnieją dwa zespoły definicji prawdy: klasyczne i nieklasyczne.

Przykłady definicji prawdy:

• „Prawda jest zgodnością intelektu z rzeczą” - nasze zdanie jest prawdziwi, jeśli jest zgodne z otoczeniem.

Jeśli zgodność jest prawdziwa następuje odbicie zjawiska w świadomości.

Pojęcie adekwatności (równoważność, identyczność) jest różnie pojmowane przez filozofów, np. „zdanie jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy, gdy jest prawdziwe”. Prawdziwe jest to, co jest oczywiste.

• Koncepcja powszechnej zgody: prawdziwe jest to, na co wszyscy się zgadzają.

Koncepcja konsensualna: prawdziwe jest to, co uznane jednogłośnie.

• Utylitarystyczna: prawdziwe jest to, co użyteczne.

Definicje te nie są pełne. Ocena prawdy wymaga kryteriów.

Prawdziwe i nieprawdziwe sprawdziany:

Nieprawdziwe:

• ewidencja, oczywistość

• Zgoda powszechna

• Konsensus

• Konwencje

• Intuicja, instynkt

Prawdziwe:

• empiria, doświadczenie

• praktyka

• zasada niesprzeczności (coś nie może być i nie być, nie może być białe i jednocześnie czarne)

• zasada dostatecznej racji

• psychologiczne, np. dobra wiara, uczciwość

• religijne: odwoływanie się do autorytetu, np. do Pisma Św.

Typologia prawdy: wszystko zależy od zakresu i stopnia zgodności:

• cała - połowiczna

• zewnętrzna - wewnętrzna

• pozorna - prawdziwa

• względna - absolutna

• naukowa - popularna

• Prawda ontologiczna: zgodność rzeczy z jej istotą.

• Egzystencjonalna: prawda dotycząca egzystencji, tj. jej sensu, miejsca, itp.

• Filozoficzna

• Moralna: poglądy przekonania, postawy