Gospodarka i kultura na ziemiach polskich pod zaborami, s. 300-306, 316-318

1. Gospodarka na ziemiach polskich pod zaborami:

a. zabór pruski:

- Wielkopolska i Pomorze- nowoczesne rolnictwo ( Dezydery Chłapowski), maszyny rolnicze- Hipolit Cegielski,

- Górny Śląsk- okręg górniczo-hutniczy ( węgiel i rudy metali),

b. zabór rosyjski:

- przemysł włókienniczy- Łódź ( zamówienia dla armii carskiej),

- Zagłębie Dąbrowskie- górnictwo węgla kamiennego i hutnictwo

c. zabór austriacki:

- najsłabszy gospodarczo teren pod zaborami- „bieda galicyjska”

- niewielkie i liczne gospodarstwa chłopskie- emigracja ( Niemcy, Ameryka),

- zagłębia naftowe- Borysław, Jasło,

- kopalnie soli- Wieliczka, Bochnia

2. Kultura pozytywizmu:

a. praca organiczna- krytyka powstań, obrona i wzmacnianie narodu poprzez rozwój gospodarki, oświaty, kultury

b. praca u podstaw- praca nad rozwojem ekonomicznym i kulturalnym narodu polskiego, zwłaszcza nizin społecznych ( chłopi, robotnicy)

c. najwybitniejsi literaci polskiego pozytywizmu:

• Bolesław Prus - „Lalka”, „Faraon”

• Eliza Orzeszkowa- „Nad Niemnem”,

• Maria Konopnicka- „Rota”

d. powieści historyczne- „ku pokrzepieniu serc”:

• Józef Ignacy Kraszewski- „Stara baśń”

• Henryk Sienkiewicz- Trylogia ( „Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”, „Quo vadis”- Nagroda Nobla- 1905), Krzyżacy, W pustyni i w puszczy,

e. malarstwo historyczne:

- Jan Matejko: Kazanie Skargi, Rejtan, Hołd pruski, Bitwa pod Grunwaldem, Stańczyk,

Poczet królów i książąt polskich),

- Józef Chełmoński- polski realizm w malarstwie

3. Kultura Młodej Polski:

1. nurt modernizmu- „sztuka dla sztuki” ( odejście od ideologii narodowej, politycznej, społecznej, tylko walory artystyczne)- poezja Stanisława Przybyszewskiego

2. nurt Młodej Polski ( cykl artykułów Artura Górskiego w krakowskim tygodniku „Życie”

pod tytułem „Młoda Polska”)

3. Stanisław Wyspiański- najwszechstronniejszy artysta epoki Młodej Polski: dramaturg, poeta, malarz, scenograf, dekorator wnętrz, projektant ( meble, witraże), Wesele

4. powieściopisarze:

• Stefan Żeromski- kwestie społeczne i narodowe

• Władysław Reymont- panorama społeczeństwa polskiego- „Chłopi” ( Nagroda Nobla 1923)

5. nurt secesji ( swoboda kompozycji, faliste linie, naruszenie symetrii) w architekturze

6. Stanisław Witkiewicz- Witkacy- moda na góralszczyznę